Velsertunnel

In de jaren ’30 van de vorige eeuw is begonnen met het onderzoek naar de mogelijkheid van een tunnel voor auto’s en treinen onder het Noordzeekanaal, tussen Velsen en Beverwijk. Tot die tijd konden auto’s de pont nemen op een aantal plaatsen langs het kanaal, en waren er voor treinen twee draaibruggen, bij Velsen en Zaandam. Omdat er een verbreding van het Noordzeekanaal nodig was om aan de groeiende drukte op het water te voldoen, maar ook een autoverbinding steeds meer noodzakelijk werd, is er uiteindelijk in 1934 besloten een tunnel aan te leggen.

Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog is de bouw pas in 1941 begonnen en in 1942 alweer stilgelegd. Pas in 1952 is de bouw hervat volgens een geheel nieuw ontwerp waarin de oorspronkelijk geplande enkele tunnelbuis vervangen was door een dubbele tweebaans tunnelbuis. Ook is er besloten een spoortunnel aan te leggen. De tunnel heeft dezelfde hellingen als de Maastunnel in Rotterdam en de Scheldetunnel in Antwerpen, te weten 3,5%. De totale lengte van de tunnel bedraagt 1664 meter, met een overdekt gedeelte van 768 meter en het diepste punt is 23,225 meter –NAP.

Bouwmethode

Als bouwmethode is gekozen voor een open bouwkuip. Hiervoor is gekozen vanwege de aanwezigheid van een kleilaag op een diepte van 16 meter –NAP. Hierdoor kon niet gebruik gemaakt worden van een zinktunnel, deze zou immers de kleilaag doorbreken, wat grote gevolgen voor de waterhuishouding zou hebben. Zout water zou zich kunnen vermengen met het zoete grondwater.

De open bouwkuip is in drie fases aangelegd. Constructie is begonnen op de zuidoever van het Noordzeekanaal, waarbij de weg tussen Amsterdam en Velsen verlegd werd. Deze bouwput was 300 meter lang, de bouwtijd duurde van 1952 tot 1955. Hierna is er in het midden van het kanaal een eiland gemaakt, waarna de noordzijde van het kanaal afgesloten is door middel van damwanden. De ontstane bouwput is uitgegraven en het noordelijke deel van de tunnel is aangesloten op het zuidelijke deel.