Loading...

De Onderbreking

Keuzes maken

Keuzes maken

Grondige aanpak OTO -traject Waterwolftunnel

Delft, Willem van Oranjetunnel

De WOW-factor

COB en Keuzes maken

Kennis van de ondergrond sijpelt provincie in

Winnaar conceptueel: Danielle Bakkes

Multifunctionele waterkeringen

Rotterdam, Stationsgebied

Rotterdam kiest voor de verbeelding

In focus: Kustwerk Katwijk

Kennisbank

Keuzes maken

Op 8 december 2016 werd de langetermijnvisie op tunnels gepresenteerd: het COB-netwerk heeft hiermee een richting gekozen ten aanzien van tunnels. Op het gebied van ondergronds bouwen zijn er vele keuzes te maken.

“Om keuzes te kunnen maken moet je eerst wegen verkennen. Maar het uittekenen van routes wordt lastiger. Onze maatschappij kenmerkt zich door grote technologische en sociale ontwikkelingen. In deze wereld is elke oplossing voorlopig en bestaat dé oplossing niet, omdat de techniek voortraast en sociale voorkeuren zich voortdurend wijzigen”, aldus Merten Hinsenveld, directeur van het COB.

Hij vervolgt: “Elke doelgerichte stap heeft een experimenteel karakter; we moeten dus adaptief gaan denken. Als we onze weg willen vinden, dan is het van groot belang dat participanten hun ervaringen delen. Het is dan ook bemoedigend dat participanten steeds vaker het COB vragen om projecten te evalueren. Daarmee geven ze invulling aan het experimenteren in en leren van de praktijk.”

Grondige aanpak OTO -traject Waterwolftunnel

De opening van de Waterwolftunnel bij Aalsmeer in april 2013 werd voorafgegaan door een uitgebreid OTO-programma (Opleiden, Trainen, Oefenen). Gebruik van simulatietechnieken (virtual reality) heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan een goede voorbereiding en moet er ook voor zorgen dat de kennis binnen de interne organisatie, de veiligheidsorganisatie en de brandweer in de toekomst op peil blijft. Ingrid den Ouden, adviseur bij NedMobiel, en Ron Beij, Hoofdofficier bij Brandweer Amsterdam-Amstelland, over hun ervaringen.

De Waterwolftunnel is de eerste provinciale tunnel in Noord-Holland die aan de WARVW moet voldoen. De provincie en de betrokken gemeenten (Aalsmeer en Haarlemmermeer) hebben van meet af aan hoog op veiligheid ingezet, onder andere om te voorkomen dat vertraging zou optreden als gevolg van het niet verlenen van een openstellingsvergunning. In maart 2013 zei commissaris van de Koning Johan Remkes daarover: “Er is aan de voorkant meegedacht met de beheerder. Dat maakt het leven straks hopelijk wat overzichtelijker en eenvoudiger. In de board is aan de orde geweest welke eisen moeten worden gesteld aan de veiligheidsorganisatie, de brandweerorganisaties en waar gemeenten aan moeten voldoen in geval van calamiteiten. Dat soort zaken moet vroegtijdig onder ogen worden gezien.”

De keuzes van de provincie Noord-Holland hebben tot een intensiever OTO-traject geleid dan gebruikelijk bij bijvoorbeeld tunnels van andere tunnelbeheerders zoals Rijkswaterstaat. Ingrid den Ouden: “Ik ben ervan overtuigd dat het OTO-traject bij de Waterwolftunnel goed is geregeld en vooroploopt bij dat van Rijkswaterstaat of gemeentelijke tunnels. Alle direct betrokkenen zijn opgeleid, getraind en hebben uitgebreid geoefend . Hetzelfde geldt voor de hulpdiensten.” Ron Beij is vooral positief over het feit dat de betrokken partijen elkaar goed hebben leren kennen en elkaar weten te vinden. Maar hij maakt ook kanttekeningen: “De onderlinge afstemming heeft ontzettend veel tijd gekost. Gelet op alle andere risico’s die er in een Veiligheidsregio aanwezig zijn is het de vraag of een (standaard) tunnel zoveel inspanningen rechtvaardigt. Tunnels in Nederland zijn veilig”.

Virtual reality

In de aanloop naar de openstelling is er op verschillende niveaus intensief geoefend, zowel in de tunnel zelf als met behulp van virtual reality. Ingrid den Ouden over het simulatieprogramma: “We hebben na overleg met alle betrokkenen twee animaties gemaakt. Een voor de weggebruiker en een voor de hulpdiensten. De animaties zijn in 3D en bootsen exact de omstandigheden in de tunnel na. Naast de 3D-animatie hebben we vanuit de Provincie Noord-Holland veertig sessies doorlopen waarin we de brandweer in een werksessie een toelichting hebben gegeven op de technische installaties en in de tunnel geldende procedures. Daarnaast hebben we een virtual reality-systeem laten ontwikkelen waarmee de tunnelbeheerorganisatie is opgeleid. Bij de tunneloperators en -inspecteurs hebben we een echt examen afgenomen.”

Ron Beij: “De 3D-simulatie is handig voor de mensen van de hulpdiensten die niet bij de oefeningen aanwezig konden zijn. Je moet je realiseren dat alleen al vanuit de brandweer 1.200 verschillende mensen bij een calamiteit in de tunnel betrokken kunnen raken. Die kun je niet allemaal trainen. De gekozen aanpak voor de Waterwolftunnel is al behoorlijk intensief.”

Oefenen

Ron Beij: “Als je 80% van alle mogelijke hulpverleners wilt bereiken ben je na oplevering van de tunnel misschien wel drie maanden aan het oefenen. Hier hebben we een week ‘droog’ kunnen oefenen, waarbij ook meteen de verkeerscentrale kon meedoen.” Ingrid den Ouden: “Normaal gesproken heb je één openstellingsoefening. Nu hadden we daar vijf dagen voor, zodat alle tunneloperators en -inspecteurs, veel meer mensen van de hulpdiensten en een aantal vrijwilligers konden oefenen. In die vijf dagen hebben we in totaal dertig maal een scenario doorlopen.”

Ron Beij: “Je oefent samen met realistische scenario’s en leert hoe je onderling moet communiceren. Je oefent dus gericht op de cruciale stappen in de eerste vijftien minuten van de incidentbestrijding. Dat is beter dan de grote showoefeningen die je vaak ziet bij oplevering van grote projecten. Het resultaat van deze aanpak is dat de betrokkenen beter op elkaar zijn ingespeeld.”

Vasthouden

In de voorbereiding wordt toegewerkt naar de daadwerkelijke inbedrijfstelling van de tunnel. Het kennisniveau van de tunnelorganisatie en de hulpdiensten is dan op het hoogste niveau. Na de openstelling zijn de mogelijkheden om in de praktijk te oefenen beperkt. Natuurlijk verloop binnen de betrokken organisaties leidt er normaal gesproken toe dat het kennisniveau gestaag afneemt. Het opleidingsplan dat Ingrid den Ouden maakte, moet ervoor zorgen dat het kennisniveau ook in de toekomst op niveau blijft. Het gebruik van virtual reality is in het opleidingsplan voor de tunnelorganisatie vastgelegd.

Ingrid den Ouden: “Nieuwe medewerkers doorlopen verschillende trainingsmodules. Training on the job met behulp van virtual reality is een vast onderdeel. Ook de bestaande organisatie blijft jaarlijks oefenen. Daarbij gebruiken we ervaringen uit de praktijk om de virtual reality-scenario’s nauwer op de werkelijkheid af te stemmen.”

Geleerde lessen

Wat kunnen andere tunnelbeheerders volgens Ingrid den Ouden en Ron Beij leren van de ervaringen bij de Waterwolftunnel?
Kies niet voor een grote startoefening, maar voor praktische deeloefeningen. Dat is zinvoller. Zorg ervoor dat je meldkamerprocessen op elkaar afstemt. Gebruik virtual reality. Het is onmogelijk alle betrokkenen in de praktijk te trainen. Met simulatie met behulp van virtual reality kun je meer mensen bereiken en kennis up-to-date houden, ook nadat inbedrijfstelling heeft plaatsgevonden en intensief oefenen in de praktijk niet meer mogelijk is. Besteed voldoende aandacht aan het opleiden van de tunnelorganisatie. Te vaak wordt veiligheidstraining gezien als verplichting en als last. Neem OTO op in het projectbudget. Opleiden, trainen en oefenen komen vaak pas aan de orde als het geld op is.

Willem van Oranjetunnel

In 2009 startten in Delft de werkzaamheden voor het project Spoorzone Delft. Het spoorviaduct dat langs de oude binnenstad liep, is vervangen door een spoortunnel. Deze tunnel, de Willem van Oranjetunnel, is in april 2015 officieel geopend. De tunnel heeft twee tunnelbuizen en is geschikt voor vier sporen. Inclusief toeritten is hij 2.300 meter lang. Onderdeel van de tunnel is een nieuw ondergronds station.

(Foto: Ronald Tilleman)

Aanleiding

Tot de bouw van de tunnel is om verschillende redenen besloten. Het spoorviaduct was met zijn twee sporen een flessenhals op het verder viersporige tracé tussen Rotterdam en Amsterdam en was niet berekend op de verwachte groei van het treinverkeer. Daarnaast veroorzaakten de circa 350 treinen die iedere dag over het viaduct reden veel geluidsoverlast voor omwonenden en vormde de spoorlijn dwars door de stad een barrière tussen de verschillende wijken. Verder was het bestaande station te krap en voldeed het niet meer aan de eisen van de tijd.

(Foto: spoorzonedelft.nl)

Bouwmethode

Voor de bouw van de tunnel is gekozen voor ‘proven technology’. De aannemerscombinatie heeft de spoortunnel voor het grootste deel gebouwd met de wanden-dakmethode in combinatie met diepwanden. Deze methode is trillings- en geluidsarm en kan op relatief korte afstand van bestaande bebouwing worden toegepast. Met een speciale grijper wordt een sleuf gegraven. Tijdens het graven zorgt een steunvloeistof ervoor dat de sleuf niet instort. Als de sleuf klaar is gaat er wapening in en wordt hij volgestort met beton. Hierbij duwt het beton de steunvloeistof uit de sleuf. Zodra de wanden klaar zijn wordt hiertussen een dak gemaakt. Vervolgens kan de grond onder het dak worden ontgraven en de tunnelconstructie worden afgemaakt, terwijl de hinder bovengronds minimaal is.
Alleen bij de tunnelmonden en kruisingen met open water heeft de aannemerscombinatie een andere bouwmethode toegepast. Hier is met damwanden een bouwkuip gemaakt, waarin vervolgens de tunnel is gebouwd. Om eventuele effecten van de bouwwerkzaamheden op de omgeving exact waar te nemen – en op tijd maatregelen te kunnen treffen – heeft de aannemer samen met ProRail een uitgebreid monitoringprogramma uitgevoerd.

Innovatief

Bij het bouwproject zijn ook innovatieve technieken toegepast. Met crosshole sonic logging zijn bijvoorbeeld defecten in diepwanden opgespoord. Dit onderzoek vond plaats in kader van het Geo-Impuls/TU Delft-promotieonderzoek van Rodriaan Spruit. Crosshole sonic logging maakt gebruik van het principe dat een geluidsgolf die door beton gaat, met een andere snelheid beweegt dan wanneer hij door bentoniet of een holle ruimte gaat. Door bij diepwanden aan weerszijden van een voeg zenders te hangen die een hoogfrequent signaal uitzenden dan wel ontvangen, kun je de looptijd en de sterkte van de signalen dóór de voeg vastleggen. Met die gegevens kun je vervolgens de kwaliteit van de voeg over de gehele lengte van de diepwand bepalen. In Delft is met deze techniek met succes een zwakke plek in een diepwand gedetecteerd.

Ondergronds station

Het nieuwe ondergrondse station ligt bovenop de tunnel, vlak naast het bestaande station dat op termijn een andere bestemming krijgt. De stationshal op de begane grond is onderdeel van het nieuwe stadskantoor. Direct naast het station, onder het stationsplein, is een ondergrondse fietsenstalling voor 5.000 fietsen en iets verderop aan de Phoenixstraat een ondergrondse parkeergarage voor 650 auto’s. Het stationsplein is ingericht als een vervoersknooppunt, waar reizigers eenvoudig kunnen overstappen op tram, bus en taxi.

Het oude en het nieuwe station. (Foto: Ronald Tilleman)

Herontwikkelen

De gemeente Delft heeft de bouw van de spoortunnel aangegrepen om het hele gebied rond de spoorlijn te herontwikkelen. Hiervoor heeft ze een stimuleringssubsidie gekregen in het kader van de voorbeeldprojecten Intensief Ruimtegebruik. De grond die vrijkomt als het spoor naar de ondergrond is verplaatst, gaat Delft onder andere gebruiken voor de aanleg van een stadspark met veel water en de bouw van woningen en kantoren. De Spaanse architect en stedenbouwkundige Joan Busquets heeft voor het gebied een stedenbouwkundige visie ontwikkeld.

De WOW-factor

Kies voor een vaste prijs en selecteer marktpartijen op de waarde die zij voor dat bedrag kunnen leveren. Die oproep deed William van Niekerk, directeur corporate responsability bij BAM en COB-ambassadeur, tijdens het COB-congres op 30 oktober 2014 in Harderwijk.

Van Niekerk: “Een vaste prijs in combinatie met selecteren op waarde leidt tot een beter product, het besluitvormingsproces kan sneller plaatsvinden en kostenoverschrijdingen zijn verleden tijd. Opdrachtnemers zullen zich moeten verdiepen in de waardeafweging van de klant. Dat zal niet makkelijk zijn, omdat je onvergelijkbare grootheden toch tegen elkaar moet afwegen. Maar dit is wel waar we volgens mij naartoe zouden moeten willen gaan.”

Aanbesteden op basis van een vaste prijs vat Van Niekerk samen tot ‘winnen op waarde’ (WOW). Het heeft de WOW-factor in zich, omdat er volop ruimte wordt gecreëerd voor innovatieve oplossingen. Het bevordert anders denken en komt tegemoet aan de wensen van opdrachtgevers die niet gewend zijn aan het denken in termen van een bouwwerk, maar hun wensen formuleren aan de hand van wat zij met dat bouwwerk willen bereiken. Van Niekerk: “Wij hebben een klant die een hogere levensverwachting van de medewerkers wil bereiken. Dat is inspirerend opdrachtgeverschap en geeft ons nieuwe uitdagingen.”

Van Niekerk hing zijn pleidooi op aan duurzaamheid als toegevoegde waarde. Uitgangspunt is dat een duurzaam project meer oplevert (= waarde). De eerste voorwaarde om dat te bereiken, is dat partijen eenzelfde begrip van duurzaamheid hebben. Van Niekerk: “Er zijn verschillende definities, maar het komt er in de basis op neer dat je in je handelen van vandaag rekening houdt met morgen. Uiteindelijk gaat het om de morele plicht die je voelt om de planeet met alles daarop zo min mogelijk te belasten. Dat laatste is in de bouw eigenlijk heel makkelijk. Elke bouwer wil vertellen dat hij iets heeft gecreëerd voor volgende generaties, iets wat een betere wereld oplevert. Die opstelling levert je de license to operate en zorgt ervoor dat je reputatie sterker wordt. Reputatie komt te voet en gaat per Facebook. Je reputatie bepaalt mede of je in staat bent toegevoegde waarde door duurzaamheid te bereiken.”

“Duurzaamheid is niet iets vaags, geen liefdadigheid. Het is pure competitie. Wat de waarde van iets is, is overigens voor iedereen anders. Je hebt te maken met aandeelhouders, klanten, medewerkers, ketenpartners en de maatschappij als geheel. Als je die niet alle vijf meeneemt in je afweging, kom je er niet. Dat betekent dat je voor jouw project met de daarbij behorende omstandigheden de balans moet zien te vinden. Kortom, je moet zorgen dat iedereen er zijn belang in vindt en herkent.”

Randvoorwaarden

“In de praktijk is wetgeving een belangrijke ‘driver’ voor duurzaam werken. Denk bijvoorbeeld aan het uitgangspunt dat Europa in 2050 grondstof- en energieonafhankelijk wil zijn, of de Nederlandse wetgeving ten aanzien van energieneutrale gebouwen en het aandeel duurzaam opgewekte energie van het totaalverbruik. Daarnaast zijn er verschillende ontwikkelingen die leiden tot duurzamer gedrag: klimaatverandering, grondstoffenschaarste, en meer nadruk op gezondheid, mensenrechten en lokale gemeenschappen.”

“Ten derde is er een duidelijke ontwikkeling in hoe het bereiken van duurzame toegevoegde waarde wordt vastgelegd in contracten. Het opnemen van beheer en onderhoud in DBM- en DBFM-contracten leidt tot een werkwijze die meer op de lange termijn is gericht. We kijken steeds meer naar levensduur en energiegebruik, waarmee we automatisch meer nadenken over de toekomst en over volgende generaties. Hetzelfde geldt voor het aanbesteden op basis van EMVI-criteria en het werken met een instrument als de CO2-ladder. Als daar het element vaste prijs aan wordt toegevoegd, bevorder je het denken in termen van waardecreatie. Op basis van een fixed price ga je de competitie aan door voor dat geld zo veel mogelijk waarde te bieden. Winnen op waarde dus. Het is veel competitiever dan een DBFM-contract. Je krijgt betere spelers. Prijsfixatie is een echte gamechanger.”

Keuzes maken

Platform Kabels en leidingen

Platform Kabels en leidingen

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Binnen het platform Kabels en leidingen komen participanten van het COB bij elkaar om actuele onderwerpen en (toekomstige) vraagstukken te bespreken. De deelnemers zoeken naar gezamenlijke opgaven en initiëren projecten. Ook worden projecten er geëvalueerd.

Onderzoek
Dit platform richt zich op het bevorderen van samenwerking tussen partijen uit verschillende sectoren: energie en nuts-voorzieningingen, ruimtelijke ordening, vastgoed en overheid.

Resultaat
Het platform komt gemiddeld vier keer per jaar bij elkaar en bestaat uit een grote groep enthousiaste en vaste deelnemers. Veel diverse onderwerpen komen tijhdens de bijeenkomsten aan bod, waarvan er sinds de oprichting in 2003 al vele zijn opgepakt.

Vakgebieden
Kabels en leidingen

Bijeenkomsten

06-12-2018 - Platformbijeenkomst kabels en leidingen

10-09-2014 - Platformbijeenkomst bij Enexis in Den Bosch

13-02-2014 - Platformbijeenkomst bij Gemeente Amsterdam

13-05-2014 - Platformbijeenkomst gehouden bij COB

14-01-2015 - Platformbijeenkomst bij Gemeente Rotterdam

10-04-2013 - Platformbijeenkomst bij Hobas in Tiel

12-09-2013 - Platformbijeenkomst bij Dunea in Scheveningen

26-11-2013 - Platformbijeenkomst bij LSNed in Roosendaal

22-09-2015 - Platformbijeenkomst, locatie Zuidas Amsterdam

Bijeenkomst met onder andere een bezoek aan de expositie Zuidas Ondergronds onder het WTC in Amsterdam. De verdere bijeenkomst vindt plaats in de Thomaskerk waar gesproken wordt over Plastic R


03-12-2015 - Platformbijeenkomst bij Liander in Duiven

Donderdag 3 december is het platform kabels en leidingen op bezoek geweest bij Liander in Duiven. Geïnspireerd door deze locatie waar circulair bouwen hét centrale thema’s was van de herontwik


09-03-2016 - Platformbijeenkomst bij het COB in Delft

Deze bijeenkomst is goed bezocht door 26 platformleden die met elkaar spraken over de volgende onderwerpen:1 De tussenstand rondom de nieuwe richtlijnen voor zorgvuldig grondroeren (Richard va


31-05-2016 - Platformbijeenkomst bij de Gemeente Alphen ad Rijn

Op de agenda staan onder andere de pilot Mantelbuizen-put-constructie/ het verbeteren van de rol van bodem en ondergrond in ruimtelijke afwegings- en besluitvormingsprocessen/de handreiking aa


05-10-2016 - Platformbijeenkomst

17-11-2017 - Maak kennis met….

De nieuwe coordinator, de onderwerpen die aan bod komen, onze gastheer DNV-GL en veel meer…..


22-06-2018 - Platformbijeenkomst op het COB-congres

Tojdens het COB-congres wordt een speciale sessie ingericht voor het platform Kabels en leidingen



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Siers Infraconsult B.V

Locatie: Oldenzaal, Schuttersveld 22
Harry Moek, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
John Driessen, rol: Lid
Berno Lievers, rol: Lid

Tauw bv

Locatie: Utrecht, Australiëlaan 5
Frank van Gennip, rol: Lid

Tauw bv

Locatie: Deventer, Handelskade 37
Thijs Wessels, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Lid

Visser & Smit Hanab B.V.

Locatie: Papendrecht, Rietgorsweg 6
Dennis in 't Groen, rol: Lid

VolkerWessels Telecom Infra

Locatie: Amersfoort, Modemweg 33
Theo Ellenbroek, rol: Lid

Netbeheer Nederland

Locatie: Den Haag, Anna van Buerenstraat 43
Henk van Bruchem, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
David Elbers, rol: Lid
John Sandbrink, rol: Lid
Mahesh Ghoerbien, rol: Lid
Ted Slump, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Dick Beentjes, rol: Lid
Rick van Vliet, rol: Lid

Rijkswaterstaat WVL Water Verkeer en Leefomgeving

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Jasper Snippe, rol: Lid

Saxion Hogeschool

Locatie: Deventer, Handelskade 75
Geert Roovers, rol: Lid

Kragten B.V.

Locatie: Herten, Schoolstraat 8
Thijs Pepels, rol: Lid
Hub Diederen, rol: Lid
Carel Peeters, rol: Lid
Liandon

Liandon

Locatie: Duiven, Dijkgraaf 2-4
Bart Noordhoek, rol: Lid

LievenseCSO Infra B.V.

Locatie: Breda, Tramsingel 2
Gert Jan ter Haar, rol: Lid
Tjeerd van der Laag, rol: Lid

MH Poly Consultants & Engineers bv

Locatie: Bergen Op Zoom, Peter Vineloolaan 46b
Dennis Hut, rol: Lid
Marco Buijsen, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Mark Koningen, rol: Lid
Wessel Arnold, rol: Lid

HOBAS Benelux B.V.

Locatie: Tiel, Marconistraat 11-10
Duco van Rijsbergen, rol: Lid
Rob Schrijver, rol: Lid
George van Halteren, rol: Lid
Erik Niks, rol: Lid

Hogeschool Utrecht

Locatie: Utrecht, Nijenoord 1
Ursula Backhausen, rol: Lid

Hompe & Taselaar

Locatie: Amsterdam-duivendrecht, Van Marwijk Kooystraat 1
Frans Taselaar, rol: Lid
Richard van Ravesteijn, rol: Lid
Ingrid Bavelaar Management ondersteuning

Ingrid Bavelaar Management ondersteuning

Locatie: Leiderdorp, Hoofdstraat 174
Ingrid Bavelaar, rol: Secretaris

Kragten B.V.

Locatie: Herten, Schoolstraat 8
Peter van den Akker, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Stanley Tjan, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Henk van der Maas, rol: Lid
Micha van Engelen, rol: Lid

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling

Locatie: Utrecht, Rachmaninoffplantsoen 61
Sieb van der Weide, rol: Lid

GPKL Gemeentelijk Platform K&L

Locatie: Ede, Galvanistraat 1
Berry Kok, rol: Lid
Enrico van den Bogaard, rol: Lid

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 909
Sjaak Verburg, rol: Lid

Heijmans Infra Techniek B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Paul de Koning, rol: Lid

Heijmans NV

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
René Frinks, rol: Lid

Enexis B.V.

Locatie: 'S-hertogenbosh, Magistratenlaan 116
Jos Lemmens, rol: Lid
Evides Waterbedrijf

Evides Waterbedrijf

Locatie: Rotterdam, Schaardijk 150
Hein Herbermann, rol: Lid
Christian Kivit, rol: Lid

Gemeente Alphen aan den Rijn

Locatie: Alphen Aan Den Rijn, Stadhuisplein 1
Taco Noordenbos, rol: Lid
Martin van Vianen, rol: Lid
Ed Wesenaar, rol: Lid
Hugo Hoenders, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Michiel Wentholt, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul Elzenaar, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Hans Meijer, rol: Lid

Alliander N.V.

Locatie: Duiven, Dijkgraaf 4
Ben Lambregts, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Almere, Monitorweg 29
Pedro Kooistra, rol: Lid
Mark Deuring, rol: Lid

Bilfinger Tebodin

Locatie: Den Haag, Laan van Nieuw Oost-Indië 25
Stanley Hunte, rol: Lid

Bouwend Nederland

Locatie: Zoetermeer, Zilverstraat 69
Edgar van Niekerk, rol: Lid

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Henk Kruse, rol: Lid

DNV GL

Locatie: Arnhem, Utrechtseweg 310
Wim Boone, rol: Lid

Dunea NV Duin & Water

Locatie: Zoetermeer, Plein van de Verenigde Naties 11
Mark Janssen Lok, rol: Lid

Dura Vermeer Infra landelijke projecten

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 100
Jeroen Baars, rol: Lid

Kabels en leidingen reconstructie N213

Kabels en leidingen reconstructie N213

Status: Lopend
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Het COB en de provincie Zuid-Holland onderzoeken hoe bij verbreding of reconstructie van provinciale wegen op vernieuwende wijze omgegaan kan worden met ondergrondse netwerken. De reconstructie van de N213 wordt hiervoor aangegrepen als pilotproject. Hoe kan de markt uitgedaagd worden om kabels en leidingen innovatief te verwerken?

Onderzoek
Tijdens twee workshops hebben de nutsbedrijven constructief samengewerkt aan een concrete en innovatieve oplossing. Momenteel wordt deze aanpak uitgewerkt zodat deze kan worden toegepast in het lopende project.

Vakgebieden
Kabels en leidingen

Thema's
Duurzaamheid

Bijeenkomsten

26-03-2015 - Innovatie kabels en leidingen provincie ZH

Workshop over de belangen, uitdagingen en dicussiepunten rondom verleggingen van kabels en leidingen bij provinciale wegen.


10-06-2015 - 2e workshop innovatie kabels en leidingen

Deelnemers werken samen aan gedragen innovatieve oplossingen bij verlegging kabels en leidingen.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Bjorn Olsthoorn, rol: Lid
Tanja Haring, rol: Financier
Patricia Rozenblad, rol: Opdrachtgever

APPM Management Consultants B.V.

Locatie: Zoetermeer, Röntgenlaan 19c
Emiel Stal, rol: Lid
Jean de Nijs, rol: Lid
Marcel Touset, rol: Begeleider/Facilitator

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Coordinator
Edith Boonsma, rol: Lid
Richard van Ravesteijn, rol: Coordinator

Hompe & Taselaar

Locatie: Amsterdam-duivendrecht, Van Marwijk Kooystraat 1
Frans Taselaar, rol: Adviseur
ProCap Adviseurs en Projectmanagers

ProCap Adviseurs en Projectmanagers

Locatie: Utrecht, Savannahweg 71
Steven ten Hove, rol: Lid

K&L in grote projecten

K&L in grote projecten

Status: Opstartfase
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Bij veel grote bouw- en infraprojecten vormen de ondergrondse kabels en leidingen een grote uitdaging. Gaat alles aan de kant of wordt het een geïntegreerde oplossing? En hoe organiseer je dit? In een subsessie op het COB-congres 2016 presenteren drie grote projecten hun ervaringen: de ontsluiting van het Leiden Bio Science Park, de Rotterdamsebaan en de Gaasperdammerweg (A9, onderdeel SAA). Ze laten zien hoe zij het kabels-en-leidingenvraagstuk binnen hun project hebben georganiseerd: wie was er \'leading\' en waarom, en wat was daarvoor nodig?

Onderzoek
Na het congres wil het COB verder met het onderwerp. Wat is nodig om van een worsteling naar een slimme aanpak te gaan? Zijn dat andere contracten of andere afwegingen? Hoe ga je om met verschillende verleggingsregelingen? Zijn kabels en leidingen lastig of een kans?

Resultaat
Het resultaat kan zijn een vergelijking van diverse aanpakken en dus oplossingen voor diverse situaties. Afhankelijke van de startbijenekomst in januari 2017 wordt de richting bepaald.

Vakgebieden
Kabels en leidingen

Bijeenkomsten

25-01-2017 - Worstelen met kabels en leidingen

Op het COB-congres 2016 zijn de eerste praktijklessen gedeeld. In 2017 gaan we verder verdiepen. Zo organiseert het platform Kabels en leidingen in januari een startbijeenkomst waarop u met an


12-05-2017 - Kernteambijeenkomst

Het kernteam is bij elkaar gekomen om de eerste resultaten van het project Amstelveenlijn aan te horen en de formats die worden gebruikt voor de interviews aan te scherpen. De resultaten worde



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Vitens N.V.

Locatie: Zwolle, Oude Veerweg 1
Jan Pot, rol: Deelnemer bijeenkomst
Vrije Universteit Amsterdam Cultuur, Organisatie en Management

Vrije Universteit Amsterdam Cultuur, Organisatie en Management

Locatie: Amsterdam, Buitenveldertselaan 3 - 7
Matthijs Breeuwsma, rol: Lid Projectteam

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Monique Wolfraad-Holland, rol: Deelnemer bijeenkomst

N.V. Nederlandse Gasunie

Locatie: Groningen, Concourslaan 17
Gerrit Renkema, rol: Deelnemer bijeenkomst
NSTT Ned. Ver. Sleufloze Technieken en toepassingen

NSTT Ned. Ver. Sleufloze Technieken en toepassingen

Locatie: Soesterberg, Vliegtuiglaan 13
Jelle de Boer, rol: Adviseur

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
Arjan van Boheemen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Ben Viveen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat WVL Water Verkeer en Leefomgeving

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Jasper Snippe, rol: Projectleider

Tauw bv

Locatie: Utrecht, Australiëlaan 5
Frank van Gennip, rol: Deelnemer bijeenkomst

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Henk van der Maas, rol: Deelnemer bijeenkomst

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 909
Bastiaan Winde, rol: Deelnemer bijeenkomst
Kevin Slee, rol: Deelnemer bijeenkomst
Age Buitenrust Hettema, rol: Deelnemer bijeenkomst

Hompe & Taselaar

Locatie: Amsterdam-duivendrecht, Van Marwijk Kooystraat 1
Frans Taselaar, rol: Lid Projectteam

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Mark Koningen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Wessel Arnold, rol: Deelnemer bijeenkomst

Bilfinger Tebodin

Locatie: Den Haag, Laan van Nieuw Oost-Indië 25
Stanley Hunte, rol: Deelnemer bijeenkomst

Bouwend Nederland

Locatie: Zoetermeer, Zilverstraat 69
Edgar van Niekerk, rol: Deelnemer bijeenkomst

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Edith Boonsma, rol: Begeleider/Facilitator
Debuco Advies B.V.

Debuco Advies B.V.

Locatie: Rijswijk, Laan van Zuidhoorn 41
Alexander Regeer, rol: Deelnemer bijeenkomst

Enexis B.V.

Locatie: 'S-hertogenbosh, Magistratenlaan 116
Jos Lemmens, rol: Deelnemer bijeenkomst

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Michiel Wentholt, rol: Deelnemer bijeenkomst

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul Elzenaar, rol: Deelnemer bijeenkomst

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Hans Meijer, rol: Deelnemer bijeenkomst

Alliander N.V.

Locatie: Duiven, Dijkgraaf 4
Hein van de Wijgert, rol: Deelnemer bijeenkomst
Martijn van der Eerden, rol: Deelnemer bijeenkomst

Antea Group

Locatie: Almere, Monitorweg 29
Pedro Kooistra, rol: Deelnemer

Aveco de Bondt

Locatie: Holten, Burgemeester van de Borchstraat 2
Roel Bleumink, rol: Deelnemer bijeenkomst

Bilfinger Tebodin

Locatie: Den Haag, Laan van Nieuw Oost-Indië 25
Jeroen Baars, rol: Deelnemer bijeenkomst

Hoogspanning ondergronds

Hoogspanning ondergronds

Status: Afrondende fase
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Dit project richt zich op het benoemen van aspecten die een rol spelen bij het maken van de afweging om hoogspanning ondergronds te brengen. Er worden hierbij kennisleemten vastgesteld die tot vervolgonderzoeken kunnen leiden.

Onderzoek
In het eerste kwar5taal van 2017 wordt de eindrapportage verwacht van de werkgroep

Vakgebieden
Kabels en leidingen

Thema's
Duurzaamheid

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

TenneT Holding B.V.

Locatie: Arnhem, Utrechtseweg 310
Patrick van de Rijt, rol: Lid
Henk Sanders, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Richard van Ravesteijn, rol: Projectleider
Richard van Ravesteijn, rol: Coordinator

DNV GL

Locatie: Arnhem, Utrechtseweg 310
Wim Boone, rol: Lid

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 909
Sjaak Verburg, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
John Weebers, rol: Lid

TenneT Holding B.V.

Locatie: Arnhem, Utrechtseweg 310
Peter Sibbald, rol: Lid

Platform Veiligheid

Platform Veiligheid

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Het platform Veiligheid is september 2012 opgericht en komt drie tot vier keer per jaar bij elkaar. De deelnemers bespreken actuele onderwerpen, zoeken naar gezamenlijke opgaven en worden actief betrokken bij de discussies. Hieruit kunnen nieuwe projecten voortkomen, maar dat hoeft niet. Vaak is het delen en uitwisselen van kennis en ervaringen al zeer waardevol.

Onderzoek
De bijeenkomsten worden goed bezocht op steeds wisselende locaties en men is enthousiast over de levendige bijeenkomsten waar inhoudelijke onderwerpen op de agenda staan. Vaak zijn deze bijeenkomsten gekoppeld aan een bezoek van een tunnelproject.

Bijeenkomsten

22-11-2016 - Internationale tunnelprojecten

Internationale tunnelprojecten (vergelijk met tunnels in Nederland, in combinatie met historie en achtergronden veiligheidsrichtlijnen)


04-04-2017 - Geschiedenis Tunnelveiligheid /speeddaten junioren

Het programma voor deze bijeenkomst zal bestaan uit een lezing over ‘de geschiedenis van de tunnelveiligheid’, een aantal speeddate rondes om snel het netwerk van uw junior collegae een boost


27-06-2017 - Visie nieuwe tunnelveiligheidsbeambte

Locatie: Bouwcampus in Delft. Kennismaking en open discussie met de nieuwe tunnelveiligheidsbeamte Peter Kole en een presentatie over de Geschiedenis van Tunnelveiligheid door Evert Worm.


01-12-2017 - Platformbijeenkomst in Delft

Tijdens deze bijeenkomst komen de plannen voor 2018 en het tunnelprogramma van het COB aan bod. Ook wordt de paper over Virtueel testen gepresenteerd en uitgereikt aan de aanwezigen.


06-03-2018 - 1e Platformbijeenkomst 2018

Deze bijeenkomst zal voornamelijk in het teken staan van het nieuwe boekje ‘Al doende leert men’ (leren van oefenen en incidenten), dat op deze dag wordt gepresenteerd en uitgereikt.


22-06-2018 - 2e Platformbijeenkomst 2018 (tijdens COB-congres)

17-10-2018 - 3e Platformbijeenkomst 2018

04-09-2012 - 1e Platformbijeenkomst

15-01-2013 - Leren van (bijna) incidenten

26-03-2013 - Inpassing tunnels in stedelijk gebied

Locatie: Arcadis in Amersfoort


13-06-2013 - Voorlichting aan tunnelgebruikers

Locatie: Nedmobiel in Breda


19-11-2013 - Optimalisatie hulpverlening

Locatie: IFV in Arnhem


18-03-2014 - Veiligheidsfilosofie OB van het spoor (heavy rail)

Locatie: Spoorzone Delft


03-06-2014 - Veiligheidsfilosofie OB van het spoor (light rail)

Deze bijeenkomst betrof light rail, tram en metro en werd gehouden bij de Noord-Zuidlijn in Amsterdam


07-10-2014 - Veiligheidsaspecten bij tunnelrenovatie

Locatie: Movares in Utrecht


10-02-2015 - Veilige software en Cybersecurity

09-06-2015 - Opleiden, Trainen, Oefenen (OTO) wegtunnels

Locatie: Brandweer Amsterdam-Amstelland


20-10-2015 - RAMS

Locatie: Projectbureau A4 Delft/Schiedam


01-03-2016 - Platformbijeenkomst Thema; 3B ontwikkelingen

Locatie: Westerscheldetunnel. Na de inhoudelijke bijeenkomst over 3B ontwikkelingen met presentaties over vervanging van een bestaand systeem en ontwikkelingen van een systeem in een nieuwe t


17-05-2016 - Veiligheid in spoortunnels

Hoe veilig zijn spoortunnels, wat is er bekend omtrent de wetgeving in spoortunnels? Hierover werden presentaties gegeven door Hugo de Jong en Harm Akse m.b.t. de wetgeving lokaal spoor en Jef


20-09-2016 - Stapeling van veiligheidsfuncties

Stapeling van veiligheidsfuncties (e.g. Utrecht CS met treinsporen, winkels, kantoren, Nijverdal met spoor en wegtunnels, Michiel de Ruijtertunnel en CS Amsterdam, of Noord-Zuidlijn met metro



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Charlotte Boschloo, rol: Lid
Johan van der Gaag, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Rob Kisjes, rol: Lid
Michel Langhout, rol: Lid

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Rotterdam, Lichtenauerlaan 100
Stefan Lezwijn, rol: Lid
Herman Rouwenhorst, rol: Lid
Koen Gideonse, rol: Lid
Evert Sonke, rol: Lid
Roeland Brouwer, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Deventer, Zutphenseweg 31d
Henk-Jan Schuurman, rol: Lid
Jan Houwers, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Jasper Nieuwenhuizen, rol: Lid

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Christian Braat, rol: Lid

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Aryan Snel, rol: Lid

Strypes Nederland

Locatie: Leersum, Broekhuizerlaan 3
Ranish Baboeram Panday, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Lid

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Marco de Jong, rol: Lid
Jochem Kanbier, rol: Lid
Diego Meester, rol: Lid
Michiel Berkheij, rol: Lid
Erik Vinke, rol: Lid
Leo Speksnijder, rol: Lid
Gert-Jan Braas, rol: Lid

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Patrick Dankaart, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Rob Houben, rol: Lid
Thijs Ruland, rol: Lid

Siemens Nederland NV

Locatie: Den Haag, Prinses Beatrixlaan 800
Stef de Jong, rol: Lid
Renard Kox, rol: Lid
Peter van Duijvenbode, rol: Lid

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Esther Bennett, rol: Lid
Bas van Duijnhoven, rol: Lid
Robin Rijkers, rol: Lid
André Stehouwer, rol: Lid

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Jaap van Wissen, rol: Lid
Martin de Lange, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Ronald Mante, rol: Lid
Rob Souw, rol: Lid
Gerda Keereweer-de Jong, rol: Lid
William van Rijswijk, rol: Lid
Jan Verbrugge, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Gerben Tornij, rol: Lid
Arnold Roozenbeek, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Rutger van Bemmel, rol: Lid
Jacco Kroese, rol: Lid
Gerard van der Geer, rol: Lid
Gea Kolk, rol: Lid
Jan Jonker, rol: Lid
Nils Lundgren, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Emilie van der Spil, rol: Lid
Corné van Iersel, rol: Lid
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
André Brons, rol: Lid
Regionale Brandweer Zuid-Limburg

Regionale Brandweer Zuid-Limburg

Locatie: Margraten, Holstraat 35
Hans Godding, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Diederik van Zanten, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Ingenieursbureau

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Jaap Nederlof, rol: Lid

Imagine Solutions BV

Locatie: Dordrecht, Berkenhof 3
Wim Baars, rol: Lid

Kimpro BV

Locatie: Soest, Schrikslaan 15
Jasper Kimstra, rol: Lid

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
Peter Kole, rol: Lid

Ministerie van IenW

Locatie: Den Haag, Plesmanweg 1-6
Adri Legierse, rol: Lid
Michiel Dubbeldeman, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Rudolf van Aken, rol: Lid
Jan Faber, rol: Lid

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Margrita Noordmans, rol: Lid
Co Koren, rol: Lid
Jim Halsey, rol: Lid
Jelmer Wittebol, rol: Lid

Feresor bv

Locatie: Rheden, Van Delenstraat 9
Ed van de Griend, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Ed Bik, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Rein de Haas, rol: Lid

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Hans Bronsveld, rol: Lid

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Paul van Laviere, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Arjan Verweij, rol: Lid

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Ronald Gram, rol: Lid
Freddie Wolff, rol: Lid
Machiel Mastenbroek, rol: Lid
Frank de Vries, rol: Lid
Siert Saes, rol: Lid

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Ronald de Weerd, rol: Lid
Edwin Luijt, rol: Lid
Remmy Uffen, rol: Lid
Melle Holthuis, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Platform Niet-rijkstunnels

Platform Niet-rijkstunnels

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Tunnels buiten het rijkswegennet vormen een bijzondere categorie tunnels. Inpassing is vaak extra complex, en regels en richtlijnen voor de veiligheid van rijkswegtunnels zijn niet per definitie toepasbaar. Sinds 2014 faciliteert het COB daarom het platform Niet-rijkstunnels. Hierbij worden tunneleigenaren bij elkaar gebracht om specifieke kennis en ervaring te delen.

Meer informatie
Heeft u interesse in dit project? Neem dan contact op met het COB.

Bijeenkomsten

09-02-2014 - 1e Platformbijeenkomst over QRA bij Provincie N-H

25-09-2014 - 2e Platformbijeenkomst bij COB

10-03-2015 - 3e Platformbijeenkomst over OTO bij Provincie ZH

02-06-2015 - 4e Platformbijeenkomst bij Gemeente Amsterdam

08-09-2015 - 5e Platformbijeenkomst bij Gemeente Rotterdam

08-12-2015 - 6e Platformbijeenkomst

14-04-2015 - Bijeenkomst agendacommissie Platform NRT

26-10-2015 - Tunnelbeheerders/directeurenoverleg

08-03-2016 - 7e Platformbijeenkomst

Dit overleg wordt gehouden bij het COB in Delft en gaat onder andere over Alerteringssystemen, wetgeving en de toekomstplannen van het Platform


14-06-2016 - 8e Platformbijeenkomst

13-09-2016 - 9e Platformbijeenkomst

13-12-2016 - 10e Platformbijeenkomst


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Schiphol Nederland B.V.

Locatie: Schiphol, Evert van de Beekstraat 202
Peter Flierman, rol: Lid
Kees Uijl, rol: Lid
Jeffrey Rundberg, rol: Lid

Veiligheidsregio Haaglanden

Locatie: Den Haag, Dedemsvaartweg 1
Peter Vrij, rol: Lid

Veiligheidsregio Utrecht

Locatie: Utrecht, Archimedeslaan 6
Freek ten Haken, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Anton Ruiter, rol: Lid
Edim Hadziavdic, rol: Lid
Madiha Ahammout, rol: Lid

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling

Locatie: Utrecht, Rachmaninoffplantsoen 61
Sieb van der Weide, rol: Lid

Provincie Noord-Holland

Locatie: Haarlem, Houtplein 33
Rita Puggioni, rol: Lid
Albert Kandelaar, rol: Agendacommissielid
René van Treeck, rol: Lid

Provincie Zeeland Provinciehuis

Locatie: Middelburg, Abdij 6
Jeroen Steenbakker, rol: Lid

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Bas van Herpen van Leenen, rol: Agendacommissielid

Schiphol Nederland B.V.

Locatie: Schiphol, Evert van de Beekstraat 202
Marco Gerrese, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
André Roolfs, rol: Lid

Gemeente Leiden

Locatie: Leiden, Stadhuisplein 1
Wouter Wuite, rol: Lid
Henriëtte Noordhof, rol: Lid
Rene Bakker, rol: Lid
Wout Schutte, rol: Lid
Bouwe Elzinga, rol: Lid

Gemeente Maastricht

Locatie: Maastricht, Mosae Forum 10
John Lamerigts, rol: Lid
Jos Kooijman, rol: Lid
Bas Hoek, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Jeroen Schrijver, rol: Agendacommissielid
Ruud Willersen, rol: Lid
Wilco Renkema, rol: Lid
Frans Cornelis, rol: Lid
Chris van Pel, rol: Lid

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Paul van Laviere, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Tom Versluijs, rol: Lid
Ricardo Janssen, rol: Lid
Gerard Slootjes, rol: Lid
Erik Meijs, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ronald Gram, rol: Voorzitter
Caro Rietman, rol: Contactpersoon

Gemeente Amstelveen

Locatie: Amstelveen, Laan Nieuwer-Amstel 1
Otto van der Laan, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Michiel Waitz, rol: Product geïnterviewd
Rein de Haas, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Nabila Abdellaoui, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Alexander Kloppers, rol: Lid
Individuele deelnemers

Evert Worm, rol: Voorzitter

Platform Meerwaarde ondergrond

Platform Meerwaarde ondergrond

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Het platform Meerwaarde ondergrond is een praktijkgemeenschap gericht op het creëren van meerwaarde met de ondergrond. In de praktijk wordt veel gesproken over integrale gebiedsontwikkeling, maar men vergeet vaak de potentie van de bodem. De ondergrond kan een kwaliteitsimpuls geven aan de bovengrond; dat is waar het binnen dit platform om draait.

Onderzoek
De platformbijeenkomsten zijn altijd gericht op het uitwisselen en vergaren van kennis waar de praktijk om vraagt. Dagelijkse worstelingen krijgen zo een plek evenals het uitdiepen van strategisch relevante onderwerpen. Denk aan vraagstukken als: Welke waarde voegt ondergronds ruimtegebruik toe? Kunnen we die meerwaarde ook hard economisch neerzetten?

Resultaat
Het platform Meerwaarde ondergrond bedient een breed pallet van verschillende interesse en werkzaamheden van deelnemers. De een heeft interesse in beleid, de ander meer in uitvoering, de een in filosoferen, de ander in praktische tools. Het platform houdt daar rekening mee door bijeenkomsten te organiseren waar deze aspecten bij elkaar komen, of juist door bijeenkomsten gericht op specifieke onderwerpen.

Vakgebieden
Ordening en waarde

Bijeenkomsten

09-05-2017 - Bijeenkomst Platform Meerwaarde

Deze bijeenkomst ging over de vragen ‘wat betekent dan die omgevingswet, hoe pas ik dat in de paraktijd van alledag en wat kunnen overheden en de uitvoerende partijen van elkaar leren?


21-07-2017 - Museonder

De ondergrondse waarde van het Museonder en de nieuwe plannen van het park de Hoge Veluwe zijn na deze bijeenkomst geen geheim meer voor de gasten. Tijdens de middag is er volop gelegenheid vo


28-09-2017 - Wetenschap en praktijk komen in Leiden samen.

Hoe leer je als techneuten en planvormers elkaars taal spreken. Centraal hierbij staat de praktijkcasus in het stationsgebied Leiden waar Fransje Hooimeijer (TU) met haar studenten informatie


10-10-2017 - werkgroep informatie en omgevingswet

Op 9 mei heeft het platform onderwerpen benoemd waar we verder aan gaan werken, informatie (data) is er daar een van.


22-06-2018 - Platformbijeenkomst op het COB-congres

Eén sessie van het COB-congres staat in het teken van het platform Meerwaarde Ondergrond. Het onderzoeksproject de waarde van ondergronds bouwen, zal hier de resultaten met de gasten delen.


06-09-2018 - Platformbijeenkomst Meerwaarde ondergrond

De impact van de energietransitie voor ondergrondse ruimte staat op de agenda. De inpassing van ondergrondse functies in dynamisch stedelijk gebied in momenteel al een hele opgave, straks als



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

SPIE NEDERLAND Voorheen Ziut Installatietechniek

Locatie: Arnhem, Nieuwe Plein 1b
Irene Bruines, rol: Lid
Joop Weijenbarg, rol: Lid

Triple Bridge B.V.

Locatie: Utrecht, Nieuwegracht 32
Lidwien Besselink, rol: Lid

Universiteit Utrecht Faculteit Geowetenschappen

Locatie: Utrecht, Heidelberglaan 2
Jasper Griffioen, rol: Lid

Witteveen+Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Deventer, Leeuwenbrug 8
Jasper Lackin, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Paul Siderius, rol: Lid
Provincie Zuid-Holland Dienst Beheer Infrastructuur

Provincie Zuid-Holland Dienst Beheer Infrastructuur

Locatie: Den Haag, Koningskade 40
Kees Bergen, rol: Lid
Taco Querens, rol: Lid

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Rogier Pronk, rol: Lid
Werncke Husslage, rol: Lid

Rijkswaterstaat Leefomgeving Bodem+

Locatie: Rijswijk, Lange Kleiweg 34
Nicole Hardon, rol: Lid
Remco de Boer, rol: Lid
Jan Frank Mars, rol: Lid

Rijkswaterstaat WVL Water Verkeer en Leefomgeving

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Edwin van der Wel, rol: Lid

Saxion Hogeschool

Locatie: Deventer, Handelskade 75
Geert Roovers, rol: Lid

Gemeente 's-Hertogenbosch

Locatie: 'S-hertogenbosch, Wolvenhoek 1
Ine Flinkers, rol: Lid
Harke Tuinhof, rol: Lid

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling

Locatie: Utrecht, Rachmaninoffplantsoen 61
Marianne Langenhoff, rol: Lid

Heijmans Integrale Projecten B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Leendert de Bruin, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Ron de Puy, rol: Lid
Maarten van Riel, rol: Lid

Movares regio Noordwest

Locatie: Amsterdam, Rhijnspoorplein 36
Nienke van de Lune, rol: Lid
Omgevingsdienst Midden-Holland

Omgevingsdienst Midden-Holland

Locatie: Gouda, Thorbeckelaan 5, Midden-Hollandhuis
Bernd van den Berg, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
Jan Willem Lammers, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
John Nieuwmans, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Nico van den Heuvel, rol: Lid

Gemeente Dordrecht

Locatie: Dordrecht, Spuiboulevard 300
Rob Mank, rol: Lid

Gemeente Haarlem Afdeling Milieu

Locatie: Haarlem, Zijlvest 39
Marc van Someren, rol: Lid

Gemeente Haarlem Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Haarlem, Zijlvest 39
Rolf Tjerkstra, rol: Lid

Gemeente Katwijk

Locatie: Katwijk, Koningin Julianalaan 3
Jeroen Brouwer, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Petra van der Lugt, rol: Lid
Stanley Tjan, rol: Lid
Joost Martens, rol: Lid
Jo Janssen, rol: Lid

Dunea NV Duin & Water

Locatie: Zoetermeer, Plein van de Verenigde Naties 11
Mark Janssen Lok, rol: Lid
Ans Groenewegen, rol: Lid

Enexis B.V.

Locatie: 'S-hertogenbosh, Magistratenlaan 116
Jos Lemmens, rol: Lid

Gemeente Alphen aan den Rijn

Locatie: Alphen Aan Den Rijn, Stadhuisplein 1
Sytze Fokkema, rol: Lid
Ab van der Schans, rol: Lid
Martin Groen, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Michiel Wentholt, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul Elzenaar, rol: Lid
Leendert Flier, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Léon Verhoeven, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Arnhem, Beaulieustraat 22
Willy Theunissen, rol: Lid
Edwin van der Knoop, rol: Lid

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Edith Boonsma, rol: Projectleider
Gijsbert Schuur, rol: Coordinator

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Harry Engwirda, rol: Lid

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Derk van Ree, rol: Lid

Dunea NV Duin & Water

Locatie: Zoetermeer, Plein van de Verenigde Naties 11
Jurgen Bosch, rol: Lid
Provincie Zuid-Holland Dienst Beheer Infrastructuur

Provincie Zuid-Holland Dienst Beheer Infrastructuur

Locatie: Den Haag, Koningskade 40
Theo Verstege, rol: Lid

Carrousel Ondergrond en Ordening

Carrousel Ondergrond en Ordening

Status: Gereed
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Het COB heeft tot en met 2016 onder de naam Carrousel Ondergrond en Ordening een community of practice voor integrale vraagstukken rond de ruimtelijke ordening en ontwikkeling van de ondergrond georganiseerd. Inmiddels is deze community samengegaan en gaat nu verder onder de naam platform eerwaarde ondergrond.

Resultaat
De carrousel en het platform ordening en waarde zijn per januari 2017 samengevoegd in het Platform Meerwaarde ondergrond (O75).

Vakgebieden
Ordening en waarde

Bijeenkomsten

16-04-2015 - Opzet en programma voor 2015

30-06-2015 - Belangen: afwegen, onderhandelen en/of fuseren?

Binnen STRONG (programma Bodem en Ondergrond) is een afwegingssystematiek ontwikkeld. De eerste ervaringen in de praktijk zijn inmiddels opgedaan. Een cruciale stap in de systematiek is ‘ambit


03-09-2015 - De kost gaat voor de baat uit.

Dat geldt zeker voor investeringen in ruimtelijke kwaliteit. En voor ondergrondse investeringen. Hoe daarmee om te gaan? De economen Walter Manshanden en Olaf Koops (Netherlands Economic Obser


12-11-2015 - Afstemmen en samenwerken binnen eigen organisatie.

Afstemmen en samenwerken gaat niet vanzelf. Zeker niet binnen de eigen organisatie. Hoe lopen de hazen? Waar zitten de ratten? De gemeente ’s-Hertogenbosch geeft de aftrap voor nieuwe inzichte


21-01-2016 - Flexival

Het jaarlijkse congres dat net even anders is dan alle andere congressen. Een dag lang bieden we alle ruimte om met elkaar in gesprek te gaan over zaken die ertoe doen. De verbindende factor i


20-01-2015 - Flexival 2015: Bodembeats

Op het Flexival gaat het net altijd even iets anders dan op reguliere bijeenkomsten, sessies en congressen. Net wat losser, leuker en levendiger. Maar dat zonder verlies aan inhoudelijke kwali


24-11-2016 - Carrouselbijeenkomst


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Clemens Kester, rol: Lid

Rijkswaterstaat Leefomgeving Bodem+

Locatie: Rijswijk, Lange Kleiweg 34
Irma Kerkhof-de Vos, rol: Lid
Jan Frank Mars, rol: Lid

Gemeente Nijmegen Gemeentehuis

Locatie: Nijmegen, Korte Nieuwstraat 6
Henk Jan Nijland, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
John de Ruiter, rol: Lid
Joost Martens, rol: Lid

Gemeente 's-Hertogenbosch

Locatie: 'S-hertogenbosch, Wolvenhoek 1
Harke Tuinhof, rol: Lid
Ine Flinkers, rol: Lid

H2Ruimte B.V.

Locatie: Rotterdam, Schiekade 189
Henk Werksma, rol: Begeleider/Facilitator
Interprovinciaal Vakberaad Bodem

Interprovinciaal Vakberaad Bodem

Locatie: 'S-hertogenbosch, Postbus 90151
Astrid Slegers, rol: Lid
Omgevingsdienst Midden-Holland

Omgevingsdienst Midden-Holland

Locatie: Gouda, Thorbeckelaan 5, Midden-Hollandhuis
Bernd van den Berg, rol: Lid

Provincie Zeeland Directie Ruimte, Milieu en Water

Locatie: Middelburg, Het Groene Woud 1
Walter Jonkers, rol: Lid

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Werncke Husslage, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Edith Boonsma, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
John Nieuwmans, rol: Lid

Gemeente Dordrecht

Locatie: Dordrecht, Spuiboulevard 300
Rob Mank, rol: Lid

Gemeente Haarlem Afdeling Milieu

Locatie: Haarlem, Zijlvest 39
Marc van Someren, rol: Lid

Gemeente Haarlem Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Haarlem, Zijlvest 39
Rolf Tjerkstra, rol: Lid

Gemeente Katwijk

Locatie: Katwijk, Koningin Julianalaan 3
Jeroen Brouwer, rol: Lid

Programmaraad COB

Programmaraad COB

Status: Lopend
Type:

Vraagarticulatie
Om de verbinding tussen het COB-bureau en de participanten te versterken, heeft het COB een programmaraad ingesteld. De leden zijn gepresenteerd tijdens het Diner van de Ondergrond op 26 maart jl. De programmaraad zal gaan fungeren als klankbord en adviseur.

Onderzoek
In 2015 heeft de programmaraad advies gegeven over het COB-programma 2015-2020. In februari en maart jl. is hun feedback verzameld, zodat deze verwerkt kon worden in het definitieve programma

Resultaat
Eind april is het COB programma 2015-2020 is gereed.

Vakgebieden
COB-breed

Bijeenkomsten

26-03-2015 - Diner van de Ondergrond

Tijdens het diner hebben de Programmaraadleden advies gegeven zodat het COB-programma 2015- 2020 afgerond kon worden.


02-10-2015 - Voorbereiding Programmaraad bijeenkomst

De COB Coordinatoren en projectleiders zorgen voor de inhoudelijke voorbereiding van de Programmaraad Bijeenkomst


15-10-2015 - Programmaraad Bijeenkomst

Aan de leden van de programmaraad zullen een aantal initiatieven worden voorgelegd en wordt naar hun feedback gevraagd. De programmaraadleden gaan hierover in gesprek met de coordinatoren. Tev



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Harald Schoenmakers, rol: Lid

SPIE Nederland BV

Locatie: Breda, Huifakkerstraat 15
Jan Arends, rol: Lid

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Bauke Lobbezoo, rol: Lid

Strypes Nederland

Locatie: Leersum, Broekhuizerlaan 3
Mark van Lanen, rol: Lid

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Lid

Trelleborg Ridderkerk BV

Locatie: Ridderkerk, Verlengde Kerkweg 15
Frans Melchers, rol: Lid

Triple Bridge B.V.

Locatie: Utrecht, Nieuwegracht 32
Lidwien Besselink, rol: Lid

Van der Worp Infra Consult B.V.

Locatie: Tull En 'T Waal, Waalseweg 76a
Jacco van der Worp, rol: Lid

Van Hattum en Blankevoort

Locatie: Vianen, Lange Dreef 13
Jeroen Bonekamp, rol: Lid

Volker Infra

Locatie: Vianen, Lange Dreef 19
Jil Ligterink, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Motion Consult B.V.

Locatie: Amersfoort, Vlasakkerweg 3b
Roland Broekhuizen, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jacco Buisman, rol: Lid

Nebest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jeroen de Goeij, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Roel Scholten, rol: Lid

PROMAT B.V.

Locatie: Houten, Vleugelboot 22
Frank van der Wal, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
Ad Broeders, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Marès van den Hark, rol: Lid

Siemens Nederland NV

Locatie: Den Haag, Prinses Beatrixlaan 800
Léon Soulier, rol: Lid

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Wim Verheijen, rol: Lid

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Hans de Man, rol: Lid

HOBAS Benelux B.V.

Locatie: Tiel, Marconistraat 11-10
George van Halteren, rol: Lid

Hompe & Taselaar

Locatie: Amsterdam-duivendrecht, Van Marwijk Kooystraat 1
Frans Taselaar, rol: Lid

Imagine Solutions BV

Locatie: Dordrecht, Berkenhof 3
Wim Baars, rol: Lid

iNFRANEA

Locatie: Antwerpen, Klokstraat 12
Johan Kuppens, rol: Lid

Kimpro BV

Locatie: Soest, Schrikslaan 15
Jasper Kimstra, rol: Lid

Kragten B.V.

Locatie: Herten, Schoolstraat 8
Joris Janissen, rol: Lid

Max Bögl Nederland B.V.

Locatie: Amsterdam, Pedro de Medinalaan 5a
Hans de Koning, rol: Lid

MH Poly Consultants & Engineers bv

Locatie: Bergen Op Zoom, Peter Vineloolaan 46b
Bard Louis, rol: Lid

Mobilis TBI infra Vestiging West

Locatie: Rotterdam, Fascinatio Boulevard 522
Jan de Jong, rol: Lid

Feresor bv

Locatie: Rheden, Van Delenstraat 9
Ed van de Griend, rol: Lid

Gemeente Alphen aan den Rijn

Locatie: Alphen Aan Den Rijn, Stadhuisplein 1
Ab van der Schans, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Marten Klein, rol: Lid

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Machteld Hooyman, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid

Gemeente Den Haag Ingenieursbureau (IbDH)

Locatie: Den Haag, Spui 70
Jack Amesz, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Ronald Zandbergen, rol: Lid

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling

Locatie: Utrecht, Rachmaninoffplantsoen 61
Sieb van der Weide, rol: Lid

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 909
Sjaak Verburg, rol: Lid

Heijmans Wegen B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Roland de Waal, rol: Lid

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Coordinator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Ad Rabenort, rol: Lid

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Peter van den Berg, rol: Lid

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Jan Verschueren, rol: Lid

Dura Vermeer Infra landelijke projecten

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 100
Hein Versteegen, rol: Lid

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Harry de Haan, rol: Lid

Enexis B.V.

Locatie: 'S-hertogenbosh, Magistratenlaan 116
Han Slootweg, rol: Lid

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Wouter Persoon, rol: Lid

Aannemingsbedrijf K. Dekker BV

Locatie: Warmenhuizen, Oudevaart 91
Alex Kirstein, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Léon Verhoeven, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Evert Sonke, rol: Lid

Arthe Civil & Structure B.V.

Locatie: Houten, Kokermolen 7
Bahram Safari, rol: Lid

Ballast Nedam Infra

Locatie: Nieuwegein, Ringwade 71
Edwin de Kuiper, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Ton Buijink, rol: Lid

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Jeroen Philtjens, rol: Lid

Bilfinger Tebodin

Locatie: Den Haag, Laan van Nieuw Oost-Indië 25
Nico Pleeging, rol: Lid

Bouwend Nederland

Locatie: Zoetermeer, Zilverstraat 69
Mathieu van Rooij, rol: Lid

Slimme regie op de ondergrond

Slimme regie op de ondergrond

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
We realiseren ons nog vaak onvoldoende dat elke ontwikkeling bovengronds zijn weerslag kent in de ondergrond. Hoe we het beste regie moeten voeren is samen met de platformleden van ordening en ondergrond uitgekristalliseerd.

Onderzoek
Een werkgroep vanuit het platform Ordening en Ondergrond heeft eigen ervaringen, successen en mislukkingen benoemd en projecten bezocht en op basis hiervan aanbevelingen en randvoorwaarden geformuleerd voor het voeren van slimme regie.

Resultaat
De handreiking Slimme regie op de ondergrond is gratis te downloaden vanaf de kennisbank. Het COB werkt aan projecten waarin het gedachtengoed wordt toegepast in de praktijk. Zo is tijdens een praktijkbezoek aan de A2 maastricht de handreiking toegepast en verrijkt.

Vakgebieden
Ordening en waarde

Thema's
Waardering

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
John Nieuwmans, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
John de Ruiter, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Ingenieursbureau

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Petra van der Lugt, rol: Lid

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling

Locatie: Utrecht, Rachmaninoffplantsoen 61
Albert Jan de Vries, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Mark Koningen, rol: Lid

Omgevingsdienst Veluwe IJssel

Locatie: Apeldoorn, Marktplein 1
, rol: Lid

Rijkswaterstaat Leefomgeving Bodem+

Locatie: Rijswijk, Lange Kleiweg 34
Gerd de Kruif, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Léon Verhoeven, rol: Lid

APPM Management Consultants B.V.

Locatie: Hoofddorp, Spicalaan 8
Jantien van den Berg, rol: Coordinator

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Bert van Eekelen, rol: Lid

Enexis B.V.

Locatie: 'S-hertogenbosh, Magistratenlaan 116
Theo Penders, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Martijn Simons, rol: Lid

Zeven sleutels in de praktijk

Zeven sleutels in de praktijk

Status: Initiatief
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
De publicatie Zeven sleutels voor een waardevolle afweging is een handreiking voor bestuurders en hun adviseurs om het gesprek te voeren over het afwegen van ondergrondse en bovengrondse oplossingen. Het COB wil zich nu richten op de toepassing in de praktijk.

Meer informatie
Heeft u interesse in dit project? Neem dan contact op met het COB.

Vakgebieden
Ordening en waarde

Thema's
Waardering

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Merten Hinsenveld, rol: Opdrachtgever

Energiereductie tunnels

Energiereductie tunnels

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Samen met het netwerk wil het COB toewerken naar een langetermijnvisie voor een energieneutrale tunnel. De eerste stap is het meewerken aan de doelstelling van Rijkswaterstaat: het reduceren van de energiebehoefte van alle bestaande en nieuwe tunnels.

Onderzoek
In 2015 zijn er twee expertteams ingericht om maatregelen voor energiereductie in kaart te brengen, zowel voor technische aspecten, het proces en voor contracten. In de zomer van 2016 is het concept van de maatregelencatalogus gereviewed door ca. 30 experts. De feedback is verwerkt in het eindresultaat.

Resultaat
De maatregelencatalogus is opgezet als groeiboek: een digitale rapportage die in de loop der tijd kan worden aangevuld en verbeterd. Tijdens het COB-congres op 8 december 2016 is het groeiboek officieel gelanceerd en te vinden is via https://www.cob.nl/groeiboek/maatregelencatalogus-voor-energiereductie-in-tunnels

Bijeenkomsten

01-01-1970 -


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

SPIE Nederland BV

Locatie: Breda, Huifakkerstraat 15
Maarten Hellemans, rol: Lid
Jacco Saaman, rol: Lid

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Ron van Beek, rol: Voorzitter

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Leo Speksnijder, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid

Rijkswaterstaat Waterdienst

Locatie: Lelystad, Zuiderwagenplein 2
Joost Bouten, rol: Lid

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Leen van Gelder, rol: Lid

SPIE Nederland BV

Locatie: Breda, Huifakkerstraat 15
Leen van Rij, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid
PricewaterhouseCoopers Advisory N.V

PricewaterhouseCoopers Advisory N.V

Locatie: Amsterdam, Thomas R. Malthusstraat 5
Max ten Cate, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Dik de Weger, rol: Lid

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Cynthia Sewbalak, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid

Heijmans Wegen B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
René Valkenburg, rol: Lid
Willem van Ooijen, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Arie-Peter Hijkoop, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Verali von Meijenfeldt, rol: Secretaris

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Harry Engwirda, rol: Lid
Individuele deelnemers

Vincent Leclercq, rol: Lid
Casper van Nie, rol: Lid
Carolina Lantinga, rol: Lid

Verificatie en validatie

Verificatie en validatie

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Het project ‘Verificatie en validatie’ beoogt om het kennisniveau aangaande V&V processen en methodieken te vergroten, om drempels dienaangaande te identificeren en oplossingsrichtingen hiervoor te delen.

Onderzoek
Het project richtte zich op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Hiertoe werden een aantal thematische bijeenkomsten georganiseerd over Verificatie en validatie: een fluitje van een cent!/virtueel testen/Testen in de praktijk en V&V.

Resultaat
Dit project is afgerond met het uitwisselen van kennis in de diverse bijeenkomsten.

Meer informatie
Heeft u interesse in dit project? Neem dan contact op met het COB.

Bijeenkomsten

11-10-2016 - 1e bijeenkomst Verificatie & Validatie

Het project richt zich in eerste instantie op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Vooral voorbeelden vanuit de praktijk worden belicht.


18-10-2016 - 2e bijeenkomst Verificatie & Validatie

Het project richt zich in eerste instantie op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Vooral voorbeelden vanuit de praktijk worden belicht.


21-06-2017 - 3e bijeenkomst V&V´Testen in de praktijk´

In een reeks van bijeenkomsten over Verificatie en Validatie organiseert het COB samen met het KPT een bijeenkomst ´Testen in de praktijk´


10-10-2017 - Software testen in de praktijk , VOLGEBOEKT!

In deze sessie worden drie presentaties gegeven over onder meer `wat is nu eigenlijk software?’, ‘verificatie software in een andere markt’ en ‘softwaretesten in de praktijk toegespitst op CC


24-10-2017 - Software testen in de praktijk 2e bijeenkomst

In deze sessie worden drie presentaties gegeven over onder meer `wat is nu eigenlijk software?’, ‘verificatie software in een andere markt’ en ‘softwaretesten in de praktijk toegespitst op CCT



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Jan Verbrugge, rol: Deelnemer bijeenkomst

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Tamara Dolle, rol: Deelnemer

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Wouter Schepers, rol: Deelnemer bijeenkomst
Robin Huisman, rol: Deelnemer bijeenkomst
Vincent Weisscher, rol: Deelnemer bijeenkomst

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Deelnemer

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Ondra Vohnik, rol: Deelnemer bijeenkomst
Eric van den Dool, rol: Deelnemer bijeenkomst

Volker Infra

Locatie: Vianen, Lange Dreef 19
Arco Meerkerk, rol: Spreker

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Niek Ridderbos, rol: Spreker

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Wout van Oostrum, rol: Spreker
Leo Speksnijder, rol: Deelnemer
Elizabet Andrade, rol: Deelnemer
Marcel Wink, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rudi Matai, rol: Deelnemer bijeenkomst
Valori

Valori

Locatie: Nieuwegein, Coltbaan 4a
Wim Goes, rol: Deelnemer

Veiligheidsregio Haaglanden

Locatie: Den Haag, Dedemsvaartweg 1
Peter Vrij, rol: Deelnemer
Gerrit Verdoes, rol: Deelnemer
Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Locatie: Rotterdam, Frobenstraat 8
Nico Bos, rol: Deelnemer

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Arjan Tromp, rol: Deelnemer bijeenkomst

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Mello Lindner, rol: Deelnemer
Jan Willem Prins, rol: Deelnemer

TechConsult BV

Locatie: Gouda, Veerstal 22
Jeffrey Rundberg, rol: Deelnemer bijeenkomst
TriMaya BV

TriMaya BV

Locatie: Den Haag, Valkenboskade 400
Boy Soochit, rol: Deelnemer bijeenkomst
Tunnel Safety Consults bv

Tunnel Safety Consults bv

Locatie: Baarn, Schoolstraat 18
Elmar Thesing, rol: Deelnemer

Strypes Nederland

Locatie: Leersum, Broekhuizerlaan 3
Erik Holleboom, rol: Deelnemer
Jaap Burggraaf, rol: Deelnemer

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Michel van Spanje, rol: Deelnemer

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Leen van Gelder, rol: Coordinator
Robin Rijkers, rol: Deelnemer
Jos de Looff, rol: Deelnemer

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Stephan Schaeffer, rol: Deelnemer

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Reinout van Elst, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marcel Brouwers, rol: Deelnemer bijeenkomst
Daniel van der Gaag, rol: Coordinator
Mark van Brink, rol: Deelnemer bijeenkomst

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Erik Donselaar, rol: Deelnemer

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Renard Kox, rol: Spreker
John Vermeer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Erwin Stout, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marco Vermeulen, rol: Spreker
Alexander Koek, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rijkswaterstaat Zuid Nederland

Rijkswaterstaat Zuid Nederland

Locatie: Helmond, Automotive Campus 30
Cedric van Veldhoven, rol: Deelnemer

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Frederik Wagenaar, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerben Tornij, rol: Deelnemer bijeenkomst
Sick NV / SA

Sick NV / SA

Locatie: Zelik-asse, Doornveld 10
John Snakenburg, rol: Deelnemer bijeenkomst

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Adriana Lopez de la Cruz, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Sjef van den Buijs, rol: Spreker

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Hans Bruinsma, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Oost-Nederland

Locatie: Arnhem, Eusebiusbuitensingel 66
Hylke Visser, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Dienst WNN

Locatie: Amsterdam, Burgemeester Stramanweg 100b
Vincent Jonker, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Helmut Breedeveld, rol: Deelnemer
Marc Kooremans, rol: Deelnemer
Fred Bouwmeester, rol: Deelnemer bijeenkomst
Railcom

Railcom

Locatie: Utrecht, Locomotiefstraat 50
Ferry Uppelschoten, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Oost-Nederland

Locatie: Arnhem, Eusebiusbuitensingel 66
Hermen Jan van Petersen, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Ard Drooger, rol: Deelnemer
Roel Benthem, rol: Deelnemer
Mark Goudzwaard, rol: Deelnemer

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Gertjan Rhebergen, rol: Deelnemer

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Bas van Herpen van Leenen, rol: Deelnemer
R2B Inspecties B.V.

R2B Inspecties B.V.

Locatie: Zaltbommel, Dwarsweg 10
Marcel Hutten, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Tonnie Brandt, rol: Deelnemer
Politie Den Haag DRR Team Milieu

Politie Den Haag DRR Team Milieu

Locatie: Leidschendam, Overgoo 2
Ap Jaspers, rol: Deelnemer

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Tineke Pellikaan, rol: Deelnemer
Willem van Dongen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Marie-Anne Eitjes, rol: Deelnemer bijeenkomst
Alex Noort, rol: Deelnemer bijeenkomst
André Brons, rol: Deelnemer bijeenkomst
Pascal Hoogewoonink, rol: Deelnemer bijeenkomst

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Jeroen Halbesma, rol: Deelnemer
Harmen van Schaik, rol: Deelnemer
Niels van Veldhuizen, rol: Deelnemer

Nong Khai Consultancy B.V.

Locatie: Spijkenisse, N. Stampioenstraat 16
Peter Stroo, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Rutger Veldhuijsen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Gea Kolk, rol: Deelnemer bijeenkomst
Peter Overduin, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rene Krouwel, rol: Deelnemer
Martin Bosman, rol: Deelnemer
MBT technologie

MBT technologie

Locatie: Reeuwijk, van de Veldestraat 5
Jorgen Heinrich, rol: Deelnemer

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
Joost Hendriksen, rol: Deelnemer

Ministerie van IenW

Locatie: Den Haag, Plesmanweg 1-6
Michiel Dubbeldeman, rol: Deelnemer bijeenkomst

Kennisplatform Tunnelveiligheid

Locatie: Delft, Van den Burghweg 1
Simone Abel, rol: Contactpersoon

KienIA B.V. Industriële Automatisering

Locatie: Hardinxveld-giessendam, Molenstraat 1
Patrick Kees, rol: Deelnemer bijeenkomst
KWA bedrijfsadviseurs

KWA bedrijfsadviseurs

Locatie: Amersfoort, Regentesselaan 2
Jildou de Jong, rol: Deelnemer bijeenkomst
KZA QA and testing

KZA QA and testing

Locatie: Baarn, Tolweg 5
Mark Bottelier, rol: Deelnemer

Ingenieursbureau Stadsontwikkeling Rotterdam

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Edwin van 't Oor, rol: Deelnemer

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Twan Daverveld, rol: Deelnemer
K2MC

K2MC

Locatie: Breda, Heilaardreef 6
Richard Kleer, rol: Deelnemer

Kennisplatform Tunnelveiligheid

Locatie: Delft, Van den Burghweg 1
Ben van den Horn, rol: Deelnemer

Heijmans Wegen B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Twan Daverveld, rol: Deelnemer bijeenkomst
ICT Engineering Contractors

ICT Engineering Contractors

Locatie: Oosterhout, Wilhelminakanaal Zuid 110
Rene van der Pluijm, rol: Deelnemer
Joep van Oirschot, rol: Deelnemer
Idiomorf infographics,

Idiomorf infographics,

Locatie: ,
Andries Hof, rol: Deelnemer

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Anna Marie Bom, rol: Deelnemer bijeenkomst

Gemeente Rotterdam Ingenieursbureau

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Marisa Fang, rol: Deelnemer bijeenkomst
Diederik van Kinderen, rol: Deelnemer

h3mhuijben Consultancy

Locatie: Baarn, Schoolstraat 18
Hans Huijben, rol: Deelnemer

Heijmans NV

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Mieke van der Horst, rol: Deelnemer

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Kees Bierman, rol: Deelnemer

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Ruud Emmer, rol: Deelnemer

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Madiha Ahammout, rol: Deelnemer bijeenkomst
Nielma Chiang San Lin-Harpal, rol: Deelnemer
Madiha Ahammout, rol: Deelnemer

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Rico Verhage, rol: Lid
Jelmer ter Braake, rol: Deelnemer bijeenkomst

Feresor bv

Locatie: Rheden, Van Delenstraat 9
Ed van de Griend, rol: Deelnemer

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Jeroen Schrijver, rol: Deelnemer
Wilco Renkema, rol: Deelnemer

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Ron Hulsebos, rol: Deelnemer
Jorgen Peer, rol: Deelnemer
Jeffry Visser, rol: Deelnemer
Christel Talmon, rol: Deelnemer
Fred Kerssens, rol: Deelnemer

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Nelson Perez Medina, rol: Deelnemer bijeenkomst
Harry de Haan, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Tom van Tintelen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Bilal Akdeniz, rol: Deelnemer

Deerns Nederland B.V.

Locatie: Rijswijk, Fleminglaan 10
Tom Hundertmark, rol: Deelnemer bijeenkomst
Dynnic B.V.

Dynnic B.V.

Locatie: Amersfoort, Basicweg 16
Stefan van Zuijlen, rol: Deelnemer

Efectis Nederland B.V.

Locatie: Bleiswijk, Brandpuntlaan Zuid 16
Tony Lemaire, rol: Deelnemer
Rene de Feijter, rol: Product redacteur

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Edwin Luijt, rol: Deelnemer bijeenkomst
Frans Joosten, rol: Deelnemer
Harry Engwirda, rol: Deelnemer bijeenkomst
Weslie Saarloos, rol: Deelnemer
Frits Willems, rol: Deelnemer bijeenkomst
Jorn Harms, rol: Deelnemer
Ronald de Weerd, rol: Deelnemer
Hugo Buijense, rol: Deelnemer
Tom van Tintelen, rol: Deelnemer
Gerralt Vree, rol: Deelnemer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Freddie Wolff, rol: Deelnemer
Rene-Michel Stierhout, rol: Deelnemer

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Ton Vos, rol: Deelnemer bijeenkomst
Danielle van den Hout, rol: Deelnemer

Besix Infra

Locatie: Schelle, Steenwinkelstraat 640
Jan Parmentier, rol: Deelnemer

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Hugo Kruk, rol: Spreker
Brandweer Kennemerland

Brandweer Kennemerland

Locatie: Haarlem, Zijlweg 200
Carlo Giezen, rol: Deelnemer
Bart Koning, rol: Deelnemer

Ballast Nedam Infra

Locatie: Nieuwegein, Ringwade 71
Nienke Scheide, rol: Deelnemer bijeenkomst

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Ruben Langeveld, rol: Deelnemer bijeenkomst
Willem den Breejen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Freddi Bouwman, rol: Deelnemer bijeenkomst

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Timo Neuteboom, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rutger Mullemeister, rol: Deelnemer
Individuele deelnemers

Don Ruijter, rol: Deelnemer bijeenkomst
ADSE Consulting & Engineering B.V.

ADSE Consulting & Engineering B.V.

Locatie: Hoofddorp, Scorpius 90
Jan van der Laan, rol: Deelnemer bijeenkomst
Agentschap Wegen-Verkeer Antwerpen

Agentschap Wegen-Verkeer Antwerpen

Locatie: Antwerpen, Lange Kievitstraat 111-113
Patrick van den Heuvel, rol: Deelnemer
Tommy Boets, rol: Deelnemer
Agnes Verbraeken, rol: Deelnemer
Josef Hennissen, rol: Deelnemer
Agidens Infra Automation

Agidens Infra Automation

Locatie: Zwijndrecht, Baarbeek 1
Weslie Saarloos, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Eddie Rouwendal, rol: Deelnemer
Frits Heimweg, rol: Deelnemer
Pim Willemsen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Individuele deelnemers

Gerard Janssen, rol: Deelnemer

Langetermijnvisie tunnels

Langetermijnvisie tunnels

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
De komende jaren zijn veel tunnels toe aan renovatie en worden er ook veel nieuwe tunnels gebouwd. Om de opgaven die hierbij horen proactief, slimmer en beter op te pakken, heeft het COB-netwerk een langetermijnvisie op tunnels geformuleerd.

Bijeenkomsten

10-05-2017 - 1e Bijeenkomst Langetermijnvisie Tunnels

We willen naar een concrete uitwerking van de langetermijnvisie door het stellen van einddoelen en de daarbij horende ontwikkellijnen per onderwerp voor de komende 30 jaar.


09-06-2017 - 2e Bijeenkomst Langetermijnvisie Tunnels

Op 10 mei jongstleden hebben we de eerste sessie gehad voor het uitwerken van de langetermijnvisie tunnels. Tijdens deze sessie is de groep in zessen gesplitst en heeft men een eerste slag gem


04-07-2017 - 3e Bijeenkomst Langetermijnvisie tunnels

Tijdens deze bijeenkomst zijn we in vier groepen uit elkaar gegaan en hebben we gewerkt aan de ontwikkellijnen. De vier groepjes werken dit verder uit en 4 augustus wordt dit ingediend om het



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Johan Beikes, rol: Lid Expertteam

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Harry Halman, rol: Lid Expertteam

Triple Bridge B.V.

Locatie: Utrecht, Nieuwegracht 32
Lidwien Besselink, rol: Reviewer

Van der Worp Infra Consult B.V.

Locatie: Tull En 'T Waal, Waalseweg 76a
Jacco van der Worp, rol: Lid Expertteam

Van Hattum en Blankevoort

Locatie: Vianen, Lange Dreef 13
Sallo van der Woude, rol: Reviewer

PROMAT B.V.

Locatie: Houten, Vleugelboot 22
Kees Both, rol: Lid Expertteam
Frank van der Wal, rol: Lid Expertteam

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Jeroen Koolen, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Harry Dekker, rol: Lid Expertteam
Rob Souw, rol: Lid Expertteam
Johan Naber, rol: Lid Expertteam
Joris Vijverberg, rol: Lid Expertteam

Royal HaskoningDHV

Locatie: Rotterdam, George Hintzenweg 85
Mari Baauw, rol: Lid Expertteam

Siemens Nederland NV

Locatie: Den Haag, Prinses Beatrixlaan 800
Marco Vermeulen, rol: Lid Expertteam

Kimpro BV

Locatie: Soest, Schrikslaan 15
Jasper Kimstra, rol: Lid Expertteam
Maxwan architects and urbanists B.V.

Maxwan architects and urbanists B.V.

Locatie: Rotterdam, Benjamin Franklinstraat 509
Rients Dijkstra, rol: Reviewer

Mobilis TBI infra Vestiging West

Locatie: Rotterdam, Fascinatio Boulevard 522
Remco Hoeboer, rol: Lid Expertteam

Motion Consult B.V.

Locatie: Amersfoort, Vlasakkerweg 3b
Roland Broekhuizen, rol: Lid Expertteam

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jacco Kroese, rol: Lid Expertteam
Jan Beumer, rol: Lid Expertteam
Rene Krouwel, rol: Lid Expertteam
Maarten van Riel, rol: Lid Expertteam

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Roel Scholten, rol: Lid Expertteam
NP Bridging

NP Bridging

Locatie: Antwerpen, Rijnkaai 101
Chris Poulissen, rol: Reviewer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Ronald Gram, rol: Lid Expertteam

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Harry Engwirda, rol: Lid Expertteam

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Mandy Korff, rol: Lid Expertteam

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Hans Mortier, rol: Lid Expertteam

Dura Vermeer Infra landelijke projecten

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 100
Paul Bleijenberg, rol: Lid Expertteam

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul van Rossum, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Joost Joustra, rol: Lid Expertteam

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Product schrijver

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Edith Boonsma, rol: Projectleider

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Kenneth Wyns, rol: Lid Expertteam
Better Words Tekst & Vertaling

Better Words Tekst & Vertaling

Locatie: Rotterdam, Jericholaan 26
Ron Rosenbrand, rol: Vertaler

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid Expertteam
Ron Galesloot, rol: Lid Expertteam

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Arjan Verweij, rol: Lid Expertteam
Leen van Gelder, rol: Lid Expertteam
Merten Hinsenveld, rol: Reviewer
, rol: Opdrachtgever
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Gijsbert Schuur, rol: Lid Expertteam
Eric Hof, rol: Lid Expertteam

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Evert Sonke, rol: Lid Expertteam

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Gerard Waayer, rol: Lid Expertteam

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Marie-José Knape, rol: Lid Expertteam

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Jan van Steirteghem, rol: Lid Expertteam

PROMAT B.V.

Locatie: Houten, Vleugelboot 22
René van den Bosch, rol: Lid Expertteam

Cyber security

Cyber security

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Vanwege hun centrale positie in onze economie moet cyber security ook bij tunnels en andere ondergrondse infrastructuur expliciete aandacht krijgen. Vanuit het Platform Veiligheid heeft het COB een werkgroep opgericht, waarin kennis en documentatie op dit vlak gedeeld en ontwikkeld kan worden.

Onderzoek
Het COB heeft in samenwerking met het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) een werkgroep opgericht. Dit \'information sharing and analysis center\' (ISAC) komt bijeen om onderling ervaringen uit te wisselen, en om te leren van de aanpak tegen cybercrime vanuit andere sectoren (havens, luchthavens etc).

Resultaat
De werkgroep Cybersecurity ISAC-tunnels werkt aan een handboek om het bewustzijn inzake cyber security van tunnels te verhogen en praktijklessen en -ervaring te delen met de sector.

Thema's
Verbinden

Bijeenkomsten

18-05-2018 - Kennisdag Cybersecurity

De bevindingen van de werkgroep worden breed gedeeld en het boek wordt digitaal gepresenteerd


09-09-2015 - 1e bijeenkomst cyber security

Dit was een verkennende bijeenkomst waarin werd gesproken over de invulling van deze werkgroep, over de invulling van de ISAC richtlijnen en welke partijen er toegevoegd moesten worden aan dez


12-01-2016 - 2e bijeenkomst Cyber security

Diverse betrokken partijen zijn aangeschoven deze 2e bijeenkomst. In deze bijeenkomst zijn de ISAC richtlijnen besproken en aangepast. Ook is gesproken over de inhoud van het boekje dat zal wo


15-03-2016 - 3e bijeenkomst cyber security

In deze bijeenkomst heeft een medewerker van RWS CIV een presentatie gegeven over de aanpak van cyber security . Tevens is de geheimhoudingsverklaring voor deelname aan deze werkgroep ondertek


21-06-2016 - 4e bijeenkomst cyber security

In deze bijeenkomst worden de voorstellen voor een inhoudsopgave van het op te stellen rapport / boekje besproken.


06-09-2016 - 5e bijeenkomst ISAC Tunnels, cyber security

In deze bijeenkomst worden de taken verdeeld voor het schrijven van de hoofdstukken voor het handboekje wat samengesteld wordt over Cyber security en tunnels.


20-09-2017 - 6e bijeenkomst werkgroep Cybersecurity

Deze bijeenkomst is bedoeld om een doorstart te maken met het schrijven van het boekje


10-01-2018 - Werkgroepbijeenkomst Cybersecurity

Tijdens deze bijeenkomst worden de opmerkingen door de schrijvers verwerkt en onderling teruggekoppeld en afgestemd.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Bob van den Bosch, rol: Lid

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
André Stehouwer, rol: Voorzitter

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Intiv

Intiv

Locatie: Lelystad, Bingerden 81
Marco Joosten, rol: Lid

Kimpro BV

Locatie: Soest, Schrikslaan 15
Jasper Kimstra, rol: Lid

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
René van der Helm, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Leidseveer 10
Jos Renkens, rol: Lid

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Turabi Yildirim, rol: Lid
Mark van Leeuwen, rol: Lid
Jaap van Wissen, rol: Lid

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Harald Hofstede, rol: Lid
ABB BV

ABB BV

Locatie: Etten-leur, Mon Plaisir 40
Arnold Kroon, rol: Lid
Cuno van den Hondel, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Heerenveen, Tolhuisweg 57
Jan Houwers, rol: Lid

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Leen van Gelder, rol: Coordinator

KIS Maastunnel

KIS Maastunnel

Status: Gereed
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
De gemeente Rotterdam wil de renovatie van de Maastunnel gunnen aan een partij die op hoog niveau kwaliteit, integraliteit en samenwerking kan leveren. Een team onder leiding van het COB concretiseert deze begrippen, zodat ze meegenomen kunnen worden in deze en toekomstige aanbestedingen.

Onderzoek
Er is eerst een projectspecifiek visiedocument opgesteld. Dit document is vertaald in concrete teksten die in de aanbestedingsdocumentatie zijn opgenomen. De voorzitter van het expertteam neemt deel aan de selectiecommissie. Na afronding van de aanbesteding heeft het expertteam het visiedocument en de resultaten van de aanbesteding vertaald in een openbaar document dat geschikt is voor andere tunnelprojecten.

Resultaat
Het rapport KIS Maastunnel is tijdens het COB-congres op 8 december 2016 gepresenteerd. Het is gratis te downloaden via de kennisbank van het COB.

Bijeenkomsten

13-06-2014 - Kickoff bijeenkomst

25-06-2014 - Terugkoppeling bevindingen expetteam aan Rotterdam


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Sunchar Beheer BV

Sunchar Beheer BV

Locatie: Den Haag, Josef Israelslaan 56
Jan Brouwer, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Marcel Hertogh, rol: Voorzitter
Hans Bakker, rol: Lid
Joannes Visser, rol: Student

TU Delft

Locatie: Delft, Jaffalaan 5
Herman Mooi , rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Secretaris

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
, rol: Opdrachtgever

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Roel Scholten, rol: Secretaris

Sioo BV

Locatie: Utrecht, Newtonlaan 209
Ard-Pieter de Man, rol: Lid

Expertteam Piet Heintunnel

Expertteam Piet Heintunnel

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Ook de Piet Heintunnel is toe aan renovatie. Het groeiboek Renoveren kun je leren, het project KIS Maastunnel en de maatregelencatalogus voor energiereductie in tunnels zijn hiervoor zeer interessant. Het projectteam van de Piet Heintunnel gaat daarom samenwerken met het COB om deze kennis te benutten. Daarnaast wordt ook weer nieuwe kennis en ervaring ingebracht en gedeeld met het netwerk.

Onderzoek
Mede vanuit de bestaande COB-trajecten is er een breed expertteam samengesteld voor de Piet Heintunnel.

Resultaat
Het expertteam heeft in samenwerking met het projectteam een rapportage voor het aanbestedingstraject van dit project opgesteld.

Bijeenkomsten

09-11-2016 - Startbijeenkomst

Het projectteam Piet Heintunnel en het COB-expertteam hebben in een groepsgesprek wederzijdse ervaringen gedeeld en voortgangsplannen besproken.


15-02-2017 - Overleg expertteam-projectteam


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Lisa de Rooij, rol: Lid Projectteam
Paul Gordon, rol: Lid Projectteam
Ilham Bouz, rol: Lid Projectteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Leo Maas, rol: Product schrijver
Saskia Blaas, rol: Deelnemer

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Leen van Gelder, rol: Lid Expertteam

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Brenda Berkhout, rol: Lid Expertteam

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Carolina Lantinga, rol: Student
Jelle Blom, rol: Student

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Tjitse van Dijk, rol: Lid Projectteam
Jasper Passtoors, rol: Deelnemer
Jan-Willem Sluyters, rol: Deelnemer

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Alex Sheerazi, rol: Lid Projectteam

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid Expertteam

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Diederik van Zanten, rol: Lid Expertteam

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid Expertteam
Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Francien Krouwel, rol: Lid Projectteam
Onno Man, rol: Lid Projectteam

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Maarten van Riel, rol: Deelnemer
Karin de Haas, rol: Voorzitter
Karin de Haas, rol: Secretaris
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid Expertteam

De waarde van ondergronds bouwen

De waarde van ondergronds bouwen

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
De afgelopen decennia zijn er tal van ondergrondse bouwprojecten min of meer geruisloos verrezen (of verzonken). Deze ondergrondse projecten leveren vaak meer op dan de feitelijk tunnel, ondergrondse parkeergarage of souterrain. Ze maken onderdeel uit van hun omgeving en voegen daar waarde aan toe. Die waarde strekt zich vaak uit ver boven het ondergrondse object zelf. Dit doet de vraag opkomen wat de daadwerkelijk toegevoegde waarde is van ondergronds ruimtegebruik.

Onderzoek
We gaan ex-post gerealiseerde ondergrondse projecten evalueren, enerzijds door de zachte aspecten rondom de besluitvorming bij investeringsbeslissingen in beeld te brengen (spoor A) en anderzijds de harde kosten en baten op een rij te zetten (spoor B).

Resultaat
Inzicht in de toegevoegde waarde (baten) van ondergronds ruimtegebruik op de omgeving om hiermee het ontwerp -en besluitvormingsproces rond het al dan niet ondergronds brengen van functies te ondersteunen. De resultaten van beide sporen zullen worden door vertaald naar een gesprekskader voor nieuwe projecten, vooral gericht op bestuurders (C). Ook zullen de resultaten worden gebruikt voor het beter meenemen van ondergrondse baten in ontwerpprocessen (‘batengericht ontwerpen, D).

Vakgebieden
Ordening en waarde

Thema's
Waardering

Bijeenkomsten

12-10-2016 - Kernteambijeenkomst

DeDe neiuwe projectleider wordt benoemd, de kernteamleden, rollen en aanpak besproken


18-01-2017 - Projectteambijeenkomst


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Movares regio Noordwest

Locatie: Amsterdam, Rhijnspoorplein 36
Nienke van de Lune, rol: Lid Projectteam
Netherlands Economic Observatory

Netherlands Economic Observatory

Locatie: Rotterdam, De Savornin Lohmanlaan 89/B
Olaf Koops, rol: Lid

TU Delft

Locatie: Delft, Jaffalaan 5
Wijnand Veeneman, rol: Lid
VPR Consultants

VPR Consultants

Locatie: Rotterdam, Stationsplein 45
Bert van Eekelen, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Gijsbert Schuur, rol: Lid Uitvoeringsteam
Geert Roovers, rol: Lid Projectteam

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Ron Vreeker, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Edith Boonsma, rol: Lid
Dienst Metro en Tram

Dienst Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Paul Kleyn, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Lidwien Besselink, rol: Projectleider

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Jo Janssen, rol: Lid
Hogeschool van Amsterdam

Hogeschool van Amsterdam

Locatie: Amsterdam, Weesperzijde 190
Bart Menses, rol: Student
Sheena Lensing, rol: Student
Hanna Ton, rol: Student

Big data

Big data

Status: Opstartfase
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Nieuwe technologieën bieden iedere dag meer mogelijkheden voor het verzamelen van gegevens. De data kan gebruikt worden om systemen te monitoren en bij te sturen. Bij ondergronds bouwen vindt het verzamelen en samenbrengen van verschillende data nog niet op grote schaal plaats. Het COB wil het thema big data daarom meer onder de aandacht brengen.

Onderzoek
Als eerste stap wordt op woensdag 26 oktober 2016 een minicongres over big data georganiseerd. Guus Coolegem (C-Cube), Jasper Maters (Google) en Claudia de Andrade (Rijkswaterstaat) zorgen voor een introductie met inspirerende voorbeelden. Daarna zijn er kleine workshops om verder te discussiëren over concrete vragen en stellingen.

Bijeenkomsten

26-10-2016 - Minicongres Big data

Bij ondergronds bouwen vindt het verzamelen en samenbrengen van verschillende data nog niet op grote schaal plaats. Het COB wil het thema big data daarom meer onder de aandacht brengen. Wat ka



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Oscar Vos, rol: Deelnemer bijeenkomst

TBI Holdings B.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminaplein 37
Ralf van den Boom, rol: Deelnemer bijeenkomst
TriMaya BV

TriMaya BV

Locatie: Den Haag, Valkenboskade 400
Boy Soochit, rol: Deelnemer bijeenkomst

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Deelnemer bijeenkomst
VB&T Vastgoedmanagement

VB&T Vastgoedmanagement

Locatie: Eindhoven, Vestdijk 180
Jack Schooneveldt, rol: Deelnemer bijeenkomst

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Johan van der Velde, rol: Deelnemer bijeenkomst

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Martinus van de Ruitenbeek, rol: Deelnemer bijeenkomst

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Johan Kornet, rol: Deelnemer bijeenkomst

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amsterdam, Contactweg 47
Jurgen Herbschleb, rol: Deelnemer bijeenkomst
Joost Dorreman, rol: Deelnemer bijeenkomst

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Harald Hofstede, rol: Deelnemer bijeenkomst
Peter van Duijvenbode, rol: Deelnemer bijeenkomst
Simacan

Simacan

Locatie: Amersfoort, Valutaboulevard 26
Eric Mulders, rol: Deelnemer bijeenkomst

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Johan Beikes, rol: Deelnemer bijeenkomst

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
André Stehouwer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rob de Jong, rol: Deelnemer bijeenkomst

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Dennis Meegdes, rol: Deelnemer bijeenkomst

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Alexander Zoetemelk, rol: Deelnemer bijeenkomst

Peter Juijn teksten

Locatie: Utrecht, Kwartelstraat 43
Peter Juijn, rol: Rapporteur

Proficium B.V.

Locatie: Breukelen, De Corridor 14T
Bram ten Klei, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Martin de Lange, rol: Deelnemer bijeenkomst
Claudia de Andrade, rol: Spreker congres

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
William van Rijswijk, rol: Deelnemer bijeenkomst
Mark Zwaan, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE

Locatie: Wormerveer, Industrieweg 20a
Patrick Hoet, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Siem Vriend, rol: Lid
Google

Google

Locatie: Amsterdam, Claude Debussylaan 34
Jasper Maters, rol: Spreker congres

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Rapporteur
HCPS

HCPS

Locatie: Waalwijk, Tielenstraat 19
Joost van Dijk, rol: Deelnemer bijeenkomst

Heijmans Infra Techniek B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Jordi Overeem, rol: Deelnemer bijeenkomst
Herman Pruisken, rol: Deelnemer bijeenkomst
InTraffic B.V.

InTraffic B.V.

Locatie: Nieuwegein, Iepenhoeve 11
Menno Kamminga, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marco Bakker, rol: Deelnemer bijeenkomst

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Wijnand Mellegers, rol: Deelnemer bijeenkomst
C-Cube international bv

C-Cube international bv

Locatie: Delft, Molengraaffsingel 14
Guus Coolegem, rol: Spreker congres

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Marije Nieuwenhuizen, rol: Rapporteur
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Siert Saes, rol: Deelnemer bijeenkomst

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Dolf van der Meij, rol: Deelnemer bijeenkomst

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Mandy Korff, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerard van der Kolff, rol: Deelnemer bijeenkomst
Thomas Bles, rol: Deelnemer bijeenkomst
Eijkelkamp Soil & Water

Eijkelkamp Soil & Water

Locatie: Giesbeek, Nijverheidsstraat 30
Ruben Pot, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Pim Willemsen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Ambiënt Advies B.V.

Locatie: Utrecht, Weg der Verenigde Naties 1
Petra van der Werf, rol: Deelnemer bijeenkomst

Antea Group

Locatie: Almere, Monitorweg 29
Pedro Kooistra, rol: Deelnemer bijeenkomst

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Rotterdam, Lichtenauerlaan 100
Tom Versluijs, rol: Deelnemer bijeenkomst

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Thijs Lambert, rol: Deelnemer bijeenkomst

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Deelnemer bijeenkomst

Renoveren kun je leren

Platform Beheer en onderhoud

Platform Beheer en onderhoud

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
In samenwerking met Rijkswaterstaat en het COB-platform Niet-rijkstunnels worden mensen aan elkaar verbonden die beroepsmatig te maken hebben met het beheer, onderhoud of renovatie van ondergrondse infrastructuur. Onder meer beheerders van te renoveren tunnels kunnen hier gemeenschappelijke opgaven bespreken.

Onderzoek
COB heeft een brede uitvraag gedaan aan haar netwerk. Via deze weg krijgt het netwerk de mogelijkheid zich aan te sluiten bij dit platform. Daarnaast heeft het COB een 40 tal geïnteresseerden benaderd om aan te sluiten bij dit platform. De eerste bijeenkomst is op 5 november 2015 in Amsterdam geweest.

Bijeenkomsten

05-11-2015 - Eerste bijeenkomst platform Beheer en Onderhoud

Tijdens deze bijeenkomst maken we kennis met elkaar en gaan we kijken wat de agenda wordt voor het komende jaar.


26-01-2016 - Startbijeenkomst agendacommissie T400A

Op donderdag 5 november 2015 was de eerste bijeenkomst van de commissie Beheer en Onderhoud. Tijdens deze bijeenkomst is er een agendacommissie samengesteld. Op 26 januari 2016 komt de agendac


31-03-2016 - Tweede bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

De agendacommissie heeft 3 thema’s voor het platform geïnventariseerd en geprioriteerd. Wij gaan op 31 maart met elkaar het thema: ‘Samenwerking tussen beheerder en markt’ behandelen. Beheer


21-06-2016 - Derde bijeenkomst Platform Beheer en onderhoud

Op 21 juni 2016 staat de derde bijeenkomst van het platform Beheer en onderhoud gepland. Het thema voor deze bijeenkomst is informatiemanagement: uitgangspunten, organisatie en werkwijze om co


29-09-2016 - Vierde bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

Op 29 september 2016 staat de vierde bijeenkomst van het platform Beheer en onderhoud gepland. Het thema voor deze bijeenkomst is ‘Onderhoudsconcept als onderdeel van de langetermijnvisie op t


09-05-2017 - Vijfde bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

In deze bijeenkomst kijken we naar het beheer en onderhoud van het ziekenhuis, en alles wat daar bij komt kijken – en hoe wij daar als tunnelbranche van kunnen leren!


07-12-2017 - Zevende bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

Op 7 december kijken we met het platform naar de predictive maintenance, big data en de invloed op beheer en onderhoud van tunnels


22-06-2018 - Negende bijeenkomst platform beheer en onderhoud

Eén sessie van het COB-congres staat in het teken van het platform Beheer en onderhoud. De onderwerpen zijn nog niet gekozen, maar we houden u op de hoogte.


22-02-2018 - Minisymposium tunnellekkages

Op 22 februari 2018 organiseert het platform Beheer en onderhoud een minisymposium over tunnellekkages. Twee nieuwe publicaties staan centraal: een vervolg op het rapport Lekkages in tunnels v


22-03-2018 - Achtste bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

Op 22 maart 2018 gaan de platformleden in de ochtend naar Fokker Techniek in Woensdrecht. Voor verschillende luchtvaartmaatschappijen worden op deze locatie vliegtuigen onderhouden of omgebouw


14-09-2017 - Zesde bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

De platformleden zijn op 14 september 2017 bijeengekomen voor een sessie over ‘de schutting tussen projectrealisatie en –exploitatie’. De beleving is dat er gedurende de bouw of renovatie van



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Volker Rail Nederland BV

Locatie: Vianen, Lange Dreef 7
Marco Stouten, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Johan Beikes, rol: Lid
Stephan Luik, rol: Lid

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Oscar Vos, rol: Lid
Carlos Bosma, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Lid
Mello Lindner, rol: Lid

Van der Worp Infra Consult B.V.

Locatie: Tull En 'T Waal, Waalseweg 76a
Jacco van der Worp, rol: Lid

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Michiel Berkheij, rol: Lid
Marco Anker, rol: Lid

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Willy Dekker, rol: Lid
Hans Lazeroms, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Nijmegen, Jonkerbosplein 52
Peter Alink, rol: Lid
Gerben Tornij, rol: Lid
Pim Lodestijn, rol: Lid
Abel de Vries, rol: Lid
Geert Fuchs, rol: Lid

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Harald Hofstede, rol: Lid
Chek Lee, rol: Lid
Waldeck Podgorski, rol: Lid

Provincie Noord-Holland

Locatie: Haarlem, Houtplein 33
Albert Kandelaar, rol: Lid

Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Hendri van Muiswinkel, rol: Lid

Rijkswaterstaat Dienst Limburg

Locatie: Maastricht, Avenue Ceramique 125
Willy van Laanen, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Jan van der Sluis, rol: Lid
Mark Zwaan, rol: Lid
Giel Klanker, rol: Lid
Jan Verbrugge, rol: Lid
Ronald Mante, rol: Lid
Harry Dekker, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Hans Bruinsma, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Pieter Zijlmans, rol: Lid
Jan Jonker, rol: Lid

Nebest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jan Kloosterman, rol: Lid
Leo Leeuw, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Erwin Kamp, rol: Lid
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Pascal Hoogewoonink, rol: Lid

Proficium B.V.

Locatie: Breukelen, De Corridor 14T
Johan Bel, rol: Lid
Bram ten Klei, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Dirk Jan Menger, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Tjitse van Dijk, rol: Lid

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Erik Bijlsma, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Nabila Abdellaoui, rol: Lid
Anton Ruiter, rol: Lid

Heijmans Infra Techniek B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Herman Pruisken, rol: Lid
ICT Business Development Manager

ICT Business Development Manager

Locatie: Barendrecht, Kopenhagen 9
Frans Lambregts, rol: Lid
MaxGrip Head Office

MaxGrip Head Office

Locatie: Utrecht, Papendorpseweg 100
Marcel Morsing, rol: Lid

Mobilis TBI infra Vestiging West

Locatie: Rotterdam, Fascinatio Boulevard 522
Jan de Waard, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jacco Kroese, rol: Lid
Peter Overduin, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Maarten van Riel, rol: Coordinator
Ronald Gram, rol: Adviseur

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Siert Saes, rol: Lid
Ad Rabenort, rol: Lid

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Dolf van der Meij, rol: Lid
Celeste de Jong, rol: Lid

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Peter van den Berg, rol: Lid

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Ton van Gageldonk, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Wilco Renkema, rol: Lid
Jeroen Schrijver, rol: Lid

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Lambert Verhagen, rol: Lid
Jeroen Kersten, rol: Lid
Peter Hendriks, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Arnhem, Beaulieustraat 22
Gerben Quirijns, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Jaco Kreber, rol: Lid
Vincent van den Broek, rol: Lid

Besix Infra

Locatie: Schelle, Steenwinkelstraat 640
Jan Parmentier, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Merten Hinsenveld, rol: Lid
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Energiereductie in tunnels

Kennis van de ondergrond sijpelt steeds dieper de provincie in

De twaalf provincies in Nederland maken steeds meer werk van de ondergrond. In 2012 hebben zij samen met andere partners de Innovatie- en Kennisagenda bodem en ondergrond (IKBO) opgesteld. Het doel is daarmee de bijdrage vanuit bodem en ondergrond aan de maatschappelijke opgaven, zoals mobiliteit, landschap, leefomgevingskwaliteit, gezondheid, energievoorziening en veiligheid te versterken .

“Sinds 2012 zijn de provincies al een heel eind gevorderd in hun visieontwikkeling op de ondergrond”, vertelt Astrid Slegers, voorzitter van de beleidsgroep Duurzame Ondergrond (DOG) van het Interprovinciaal Overleg (IPO). “De overall kennisagenda is een optelsom van ambities. Nadat er een prijskaartje aan werd gekoppeld moesten we keuzes maken. We zitten immers in een situatie waarin organisaties afslanken en er minder budget beschikbaar is. Kennisontwikkeling is dan vaak één van de laatste postjes. Maar tegelijkertijd zien we de urgentie van bijvoorbeeld de aardbevingen in Groningen. Of die van de naweeën van het gebruik van de ondergrond voor mijnbouw in Limburg. De verdiensten van de mijnen zijn uiteraard allang vervlogen. Daar kun je geen beroep meer op doen. We weten dus dat we de benodigde financiering van kennisprogramma’s niet vandaag of morgen kunnen oplossen. Maar we moeten wel verder vooruitkijken. In een bredere context kijken naar wat het gebruik van de ondergrond betekent voor de toekomst.”

Keuzes maken

“We bevinden ons nu in de fase waarin we inventariseren welke onderzoeken we willen starten. Waar is de noodzaak het hoogst? Waar komen we echt kennis tekort? Daarbij zullen we wellicht wat verder kijken dan Nederland. Daarnaast zijn er aanknopingspunten bij bijvoorbeeld de klimaatdoelstelling. Duidelijk is dat onderzoek kapitaalintensief is en jaren duurt. We hebben echt een lange adem nodig.”

“Gelukkig is er al heel veel kennis. In het bij elkaar brengen van die kennis en het interpreteren ervan kunnen we nog een reuzenslag maken. Dat geldt overigens niet alleen voor de provincies. Dit is een opgave voor iedereen die in een gebied ambities heeft. Dus ook waterschappen, gemeenten en marktpartijen. Want als je wilt bouwen of ingrijpen in de waterhuishouding, heb je nu eenmaal rekening te houden met de ondergrond. We moeten dit echt gemeenschappelijk oppakken. Dat gebeurt overigens al steeds meer. Er wordt meer aan de voorkant nagedacht. Dat is nog niet genoeg, maar anticiperen op de ondergrond wordt wel al veel vaker dan voorheen als noodzaak gezien. De komende tijd zullen we dat gaan terugzien in concrete businesscases. In de tussentijd blijven wij aangeven dat de ondergrond belangrijk is, en blijven wij aandacht vragen voor de ondergrond.”

Provinciale visies

“We houden de ondergrond levend via de werkgroep DOG en van daaruit binnen de provincies zelf. In de kennisagenda zie je terug wat voor de bodem en de ondergrond de belangrijkste opgaven zijn en waarvoor de provincies aan de lat staan. De visieontwikkeling binnen provincies op basis daarvan is al ver, alhoewel er zeker ook verschillen zijn. In de ene provincie zie je een echte ondergrondvisie; in de andere is het een omgevingsvisie waarin aspecten van de ondergrond zijn meegenomen. De vorm is minder belangrijk. Waar het om gaat, is dat je als provincie keuzes kunt maken. Je schetst aan de voorkant een redelijk totaalbeeld, brengt stakeholders in kaart, inventariseert de belangen en maakt vervolgens keuzes op basis van de eigen bestuurlijke ambitie, bijvoorbeeld op het gebied van klimaat, mobiliteit of werkgelegenheid. Concrete projecten kunnen vervolgens bottom-up worden uitgevoerd op basis van de centrale visie op de ondergrond, waarbij de provincies in hun regio de verbindende rol spelen.”

“In ons proces hebben we baat bij het opstellen van de Structuurvisie Ondergrond (STRONG). Het is om te beginnen een mooi instrument. Een groot voordeel zit in het proces. Onderwerpen met betrekking tot de ondergrond krijgen aandacht. Er mag over gediscussieerd worden. Met andere woorden: de bestuurlijke aandacht leidt tot discussie en helpt overheidspartijen om het gesprek aan te gaan met de markt en aan te sluiten op initiatieven die daar ontwikkeld worden.”

“Het besef groeit dat overheden het niet in hun eentje kunnen oplossen. En daarmee het besef dat je samen aan oplossingen moet werken, dat je ruimte moet krijgen om fouten te mogen maken, en dat er een vangnet moet zijn. Met een schil van partijen met andere, aanvullende expertise kun je vervolgens ervaring opbouwen. Een voorbeeld hiervan is het onderzoek dat het COB in kader van het programma Bodem en ondergrond wil uitvoeren naar onbekende baten van de ondergrond. Vanuit governance is dit hetzelfde vraagstuk als waar we met DOG mee bezig zijn. We sluiten hier goed op elkaar aan in het aanpakken van een grote opgave van de overheid.”

Een project met poëzie

Daniëlle Bakkes wilde graag een grootschalige en ingewikkelde kwestie als afstudeeronderzoek aan de Academie voor Bouwkunst. De waterproblematiek van Maastricht bleek zeer geschikt. Ze zocht de pijnpunten op en transformeerde die tot aanwinsten voor de stad.

Ze rondde haar winnende afstudeerproject al ongeveer een jaar geleden af, maar Daniëlle kan nog goed vertellen hoe het plan tot stand kwam. “Als interieurarchitect werk je altijd op relatief kleine schaal, dus ik zag dit als dé kans om eens iets groots aan te pakken. Daarnaast wilde ik een project waar ik mijn gevoel in kwijt kon; wel iets technisch, maar met ruimte voor poëzie. Ik kwam uit op de waterproblematiek in Limburg. Omdat ik zelf uit het gebied kom, weet ik dat ook Limburg regelmatig te maken heeft met wateroverlast, maar veel mensen weten dat niet. Ik heb ingezoomed op Maastricht, en daarna op de binnenstad, omdat daar de problemen het grootst zijn. Mensen hebben wel eens gezegd dat dat de rode draad is door mijn afstuderen: het opzoeken van de grootste problemen.”

Het zoeken naar problemen doet Daniëlle niet voor niets. Hoe meer problemen je bij elkaar zet, hoe groter de oplossing kan zijn, stelt ze. Je hebt meer speelruimte. Daniëlle: “Dat was ook mijn kracht bij dit project. Door mijn achtergrond kon ik vrij denken, ik werd niet belemmerd door technische kennis. Bij Rijkswaterstaat zei iemand: ‘Jij durft te zeggen wat wij niet eens durven denken’. Natuurlijk had ik de uitvoerbaarheid wel in mijn achterhoofd, maar het mocht geen obstakel zijn. Mijn doel was kwaliteit aan de stad toevoegen. Het gaat bij zulk soort plannen om een termijn van vijftig jaar en daarin kan volgens mij een heleboel gebeuren, als je er nu op gaat inzetten.”

Haar plan omvat een open waternetwerk met een permanente functie in de stad; geen afvoerstelsel dat ongemerkt zijn werk doet (zie kader). “Er zijn wel eerder bypasses voor de Maas voorgesteld,” aldus Daniëlle, “maar die vermeden het centrum. Terwijl water juist daar heel waardevol kan zijn, voor de beleving van de inwoners en bijvoorbeeld voor de temperatuur in de stad. Je gaat veel investeren om het waterprobleem op te lossen; dan is het wel zo leuk als je er meer kwaliteit voor terugkrijgt. Ik vond het daarnaast belangrijk dat bewoners en bezoekers het water zien, zodat ze het probleem beter begrijpen. Een mooi park met een lege geul waar eens in de honderd jaar water doorheen stroomt, dat snapt niemand.”

Keuzes

Een groot probleem met een grote oplossing klinkt misschien leuk, maar hoe pak je zoiets aan? Daniëlle: “Ik moest wel echt anders denken dan normaal. Ik heb het consequent aangepakt door steeds per schaalsprong een keuze te maken en daarmee verder te gaan. Je wordt gek als je steeds bedenkt: wat als ik dit kies, welke keuzes moet ik dan straks maken? Ik heb me per schaal geconcentreerd op wat er op dat moment nodig was. Mocht de keuze later echt niet goed blijken, kun je altijd nog terug. Maar dat heb ik eigenlijk nooit hoeven doen.”

Daniëlle maakte haar keuzes vooral op intuïtie, waarbij ze zo nodig naar verantwoording zocht in haar conceptmodellen. Ze legt uit: “Die had ik in een vroeg stadium gemaakt, kleine modellen van beton met vilt. Anderen zullen er waarschijnlijk weinig aan zien, maar ze hielpen mij te herinneren wat ik in een eerdere fase belangrijk vond, waarom ik iets op een bepaalde manier had gedaan. Zo wist ik bij de nieuwe keuze wat ik wel en niet moest doen.”

Uiteindelijk leidde de keuzes tot een ‘prachtig ontworpen en vormgegeven plan’ dat ‘de waterproblematiek en de mogelijkheden van de ondergrond op een zeer innovatieve manier combineert’, aldus het juryrapport van de Schreudersstudieprijs 2012. Daniëlle zou graag vaker als conceptuele denker willen aanschuiven bij grootschalige projecten. “Vooral projecten waar verschillende dingen bij elkaar komen, spreken me aan, zoals binnenstedelijke vraagstukken. Ik vind het interessant om te zien wat het een voor consequenties heeft voor het ander, en hoe het een het ander ook kan helpen. Ondergrond en water spelen daarbij vaak een belangrijke rol, dus dat zijn onderwerpen waar ik me graag in verdiep.”

Multifunctionele waterkeringen: werken aan een doorbraak

Nederland staat met het oog op de klimaatverandering opnieuw voor een omvangrijk waterbeschermingsprogramma. Bij uitstek een vraagstuk waar je Nederlandse ingenieurs voor moet hebben. Zeker als daarbij sprake is van multifunctionele waterkeringen, waarbij ondergrondse toepassingen kunnen bijdragen aan een totaaloplossing.

Klaas Strijbis (oud-directeur Movares) en Hans Pluckel (Hoogheemraadschap van Rijnland) zien mogelijkheden voor zogeheten win-winprojecten, maar er zijn nog wel wat hindernissen te slechten. Multifunctionele oplossingen vragen immers om een integrale benadering. Bestuurlijke versnippering en een gebrek aan gemeenschappelijke ambitie worden vaak als oorzaak genoemd voor het niet benutten van kansen met een hoog maatschappelijk rendement. Het werken vanuit een gezamenlijke visie, gebaseerd op het maximaal creëren van economische waarde, kan daar volgens Strijbis en Pluckel een einde aan maken.

De discussie speelt al langer. Klaas Strijbis: “Ik heb een aantal jaren geleden de kat de bel aangebonden, omdat ik het niet-gebruikmaken van de ondergrond bij de kustverdediging bij Noordwijk aan Zee (zie kader) als een gemiste kans zag. Natuurlijk worden waterkeringen heel zorgvuldig en weloverwogen aangelegd, maar de vraag blijft of je het vanuit een breder perspectief met veel meer maatschappelijk rendement had kunnen doen. In Noordwijk aan Zee had het idee van een parkeergarage in de dijk-in-duin-oplossing een economische en ruimtelijke kwaliteitsimpuls aan deze gewilde badplaats kunnen geven, doordat je duizenden auto’s van straat had kunnen halen en daarmee ruimte had gecreëerd voor hoogwaardige herontwikkeling van huidige laagwaardige parkeervoorzieningen. In Katwijk zien we gelukkig nu een mooie evolutie naar een combinatie van ondergrondse en bovengrondse toepassingen.”

Dijk-in-duin Katwijk
In Katwijk wordt een ondergrondse parkeergarage onder de toekomstige boulevard gerealiseerd, direct binnendijks van een straks versterkte kustwering. Er lag een verdergaand voorstel, de zogeheten Multikering, waarbij een parkeergarage en aanvullende functies, zoals een bibliotheek in de dijk, waren geïntegreerd. Het idee werd in 2011 beloond met een nominatie voor de Schreudersprijs. De stuurgroep Kustwerk Katwijk heeft in 2012 gezegd dat dit plan geen extra voordelen opleverde. De ultieme integrale oplossing bleek dus niet haalbaar. Desalniettemin was er sprake van een baanbrekende multifunctionele aanpak. Hans Pluckel: “De dijk-in-duin-oplossing voor Katwijk had als voordeel dat het geheel zo laag mogelijk kon blijven en de afstand van het dorp tot de zee korter zou zijn. De meerkosten voor deze oplossing hebben we met bijdragen van de gemeente, de provincie Zuid-Holland en Rijnland opgelost. Maar als hoogheemraadschap zijn we conform de waterschapswet primair verantwoordelijk voor de waterveiligheid en dus niet voor parkeren. We hebben wel gezegd dat als de gemeente Katwijk geld beschikbaar zou stellen en het project binnen de gestelde tijd kon worden afgerond, we het alternatief wilden onderzoeken. Dat is ook gebeurd. Daarbij was sprake van een integrale afweging, waarin kustveiligheid, -ecologie en -economie een rol hebben gespeeld.”

In december 2013 is in Katwijk gestart met het aanleggen van de ‘dijk-in-duin’: een dijk van zand bekleed met stenen, met daaroverheen nieuwe, bredere duinen. De extra duinen verminderen de golfslag op de dijk. Daarnaast maakt deze constructie het mogelijk om een ondergrondse parkeergarage aan te leggen langs de boulevard. (Beeld: OKRA landschapsarchitecten)

“Bij de waterschappen is heden ten dage veel meer zicht op andere vragen vanuit de samenleving dan alleen de waterveiligheid”, vervolgt Pluckel. “Het is niet meer de ivoren toren van weleer. We zijn nog in transitie, maar je ziet al wel veranderingen. Van de dertig hoofdingelanden bij Rijnland worden er eenentwintig rechtstreeks gekozen. Dat leidt tot bestuurders met andere achtergronden, zodat meer belangen en inzichten worden meegewogen. We werken nu van buiten naar binnen op basis van gedeelde belangen. Je ziet bij het Hoogheemraadschap van Rijnland dezelfde omslag in denken als bij de Tweede Deltacommissie. Zoals bij het programma Ruimte voor de Rivier steeds tot een algehele belangenafweging is gekomen, zo werkt dat nu ook bij de kustversterking.”

Multikering
Het verdergaande voorstel voor de Multikering Katwijk, dat voortkwam uit het Kennisprogramma Multidijk van CURNET, is in 2011 getoetst door het programmabureau van het Hoogwaterbeschermingsprogramma op de technische haalbaarheid en de kosten. “Hieruit is geconcludeerd dat het principe van de Multikering kan, maar dat er naar verwachting geen reële ruimtelijke voordelen zijn ten opzichte van het voorkeursalternatief”, aldus een persbericht van de gemeente Katwijk. “Het idee van Multikering moet op een aantal fronten aangepast worden om aan de veiligheidsnorm te kunnen voldoen. Daarbij vervallen de voordelen van dit mooie idee grotendeels. Met de noodzakelijke aanpassingen vervallen naar verwachting ook grotendeels de financiële voordelen, waardoor de Multikering op eenzelfde prijsniveau uitkomt als het voorkeursalternatief.” Hans Pluckel over die afweging: “Je kunt zeggen dat we technisch behoudend zijn geweest, maar wel alle doelen hebben gediend. Als het nog slimmer kan: prima. Maar maak dan een voorbeeldproject. Zorg dat er ruimte komt om te experimenteren. Zorg voor proeven. Zorg dat je je huiswerk hebt gedaan.”

Het ontwerp voor Multikering Katwijk werd in 2011 genomineerd voor de Schreudersprijs. (Beeld: DP6)

Juweeltjes
In het gesprek komen verschillende voorbeelden voorbij van geslaagde multifunctionele toepassingen op basis van integrale samenwerking. Bijvoorbeeld de Hafencity in de Duitse havenstad Hamburg, waar ‘Hochwasserschutz’ samengaat met ruimtelijke kwaliteit, wonen en parkeeroplossingen. “Of neem het project Ruimte voor de Rivieren”, zegt Klaas Strijbis. “Dat loopt al zo’n vijftien jaar vrijwel geruisloos. Per saldo is de waterveiligheid aanzienlijk vergroot, zijn de ruimtelijke kwaliteit en de economische waarde toegenomen, en zijn knelpunten opgelost. Het project Stadshavens in Rotterdam kan ook een mooi voorbeeld worden. Dat project ligt in feite aan open zee. Daar wordt door de gemeente Rotterdam een gewenst programma neergelegd, met experimenteerruimte voor innovaties, die je later ook wereldwijd kunt uitzetten. Zo’n aanpak zou vaker moeten kunnen lukken.”

Klaas Strijbis pleit voor meer lef bij bestuurders: “Je moet bestuurders hebben die koploper willen zijn. Willen we verder komen, dan hebben we mensen nodig die hun nek uitsteken. Het is een gegeven dat projecten complexer worden zodra je een bestuurlijke grens overgaat. We hebben dus mensen nodig die zo’n gezamenlijke ambitie willen dragen.” Tegelijkertijd wijst hij op de rol van het COB. “Het COB zou bij dit soort opgaven meer kunnen koersen op het bevorderen van het verticaal denken en het afwegen van ondergronds/bovengronds bouwen. Verbreed het draagvlak naar provincies, gemeenten en waterschappen. Praat met het IPO, de G4, de G30 en kennisinstellingen als Platform31. Breid je scope uit naar meer partijen die de afweging ondergronds/bovengronds in hun beleid kunnen maken. Daar liggen kansen.”

Bewijsvoering
Vanuit zijn bestuurlijke ervaring stelt Hans Pluckel dat de bewijsvoering in de vorm van pilotprojecten noodzakelijk is om bestuurders te betrekken en enthousiasmeren en zo verdergaande multifunctionaliteit mogelijk te maken: “Waar het om gaat, is dat decentrale besturen zich ervan bewust zijn dat er kansen liggen om tegelijk met de kustversterking ook andere zaken aan te pakken. Daarvoor heb je pilotprojecten nodig. Uiteindelijk moet je het belang van een project altijd kunnen aantonen op basis van economische meerwaarde. Hier ligt een opdracht voor organisaties als het COB. Pak politici in de kraag en laat zien dat de uitdaging ligt in de combinatie van water- en ruimtevraagstukken. Zorg voor informatie voor waterschappen en gemeenten, zodat het bewustzijn groeit. En wees op tijd om dat te laten doorklinken in verkiezingsprogramma’s. In 2015 zijn er verkiezingen voor zowel de waterschappen als de provincies. Als je dit onderwerp wilt agenderen, zorg dan dat je plannen op tijd klaar zijn. Maak een agenda. Lobby aan de voorkant en zorg dat het in partijprogramma’s terechtkomt. Dan heb je kans op een doorbraak.”

Stationsgebied Rotterdam

Na jaren van bouwactiviteiten is op 13 maart 2014 het vernieuwde station Rotterdam Centraal geopend. Het station is niet alleen bovengronds drastisch aangepakt; ondergronds is er gewerkt aan de aansluiting van de RandstadRail op het Rotterdamse metronet, een nieuw ondergronds metrostation, een grote fietsenstalling onder het stationsplein, de nieuwe Weenatunnel en een vijflaags parkeergarage onder het nabijgelegen Kruisplein.

De grondige aanpak van Rotterdam Centraal is onderdeel van de Nieuwe Sleutelprojecten (NSP): integrale stedelijke projecten op en rond de Nederlandse stations met een HSL-aansluiting. Groeiende reizigersaantallen vormden de aanleiding voor de grootscheepse verbouwing van Rotterdam Centraal en omgeving. De verwachting is dat het aantal reizigers dat dagelijks gebruik maakt van dit vervoersknooppunt rond 2025 zal zijn toegenomen van de huidige 110.000 tot circa 320.000. De groei komt onder meer door de aansluiting op het Europese net van hogesnelheidstreinen en de aansluiting op de lightrailverbinding RandstadRail.

Boortunnel RandstadRail

RandstadRail is de lightrailverbinding tussen Rotterdam, Den Haag en Zoetermeer. Voor het traject tussen Rotterdam en Den Haag is voor een groot deel gebruik gemaakt van de Hofpleinlijn, de voormalige heavyraillijn van de NS. Alleen voor het laatste stuk naar Rotterdam Centraal is een nieuwe drie kilometer lange ondergrondse verbinding aangelegd. Deze bestaat uit twee enkelsporige tunnels die grotendeels als boortunnel zijn uitgevoerd. Deze geboorde tunnelbuizen hebben een buitendiameter van 6,5 meter.

De nieuwe verbinding takt ter hoogte van het Sint Franciscus Gasthuis af van de Hofpleinlijn en passeert vervolgens de spoorlijn Rotterdam-Gouda (de Goudse Lijn), de A20 en het Noorderkanaal. Halverwege het tunneltracé ligt het nieuwe ondergrondse station Blijdorp. Na dit station loopt de tunnel over ruim een kilometer onder de Statenweg en kruist vervolgens het NS-emplacement van station Rotterdam Centraal. Naast dit emplacement sluit RandstadRail aan op het metrostation Rotterdam Centraal en de metrolijn naar Rotterdam-Zuid.

Station Blijdorp. (Foto: Flickr/FaceMePLS)

De boortunnel van RandstadRail is aangelegd door Saturn v.o.f., een aannemerscombinatie bestaande uit Dura Vermeer en Züblin. Het ingenieursbureau van de gemeente Rotterdam deed het vooronderzoek, schreef de bestekken en deed de aanbesteding. Daarnaast heeft het ingenieursbureau zes stations en haltes in eigen huis ontworpen en gerealiseerd.

Aanvullende maatregelen

De geboorde tunnel ligt over vrijwel de gehele lengte in het pleistocene zand. Om dit te realiseren, is tot een diepte van dertig meter geboord. Bij de aansluiting van de boortunnel op de conventioneel gebouwde tunneldelen (de startschacht bij het Sint Franciscus Gasthuis, station Blijdorp en de ontvangstschacht bij Rotterdam Centraal, die alle drie in een open bouwput zijn gemaakt) liggen de tunnelbuizen voor meer dan de helft in relatief slappe kleilagen. Hier zijn aanvullende maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat de tunnel voldoende stabiel ligt. Bij de startschacht is over een lengte van circa zestig meter de slappe grond vervangen door verdicht zand. Aansluitend op dit stuk is de grond over een lengte van zeventig meter versterkt met ‘mixed in place’, een techniek waarbij cement in de grond wordt geïnjecteerd.

Bij de zuidelijke aansluiting van de tunnelbuizen op station Blijdorp bestaan de tunnelwanden over een lengte van ongeveer vijftig meter niet uit betonnen segmenten, maar uit stalen buizen. Voor de overgang van het beton naar het staal, is een kom-nok verbinding toegepast. Voor de aansluiting op de ontvangstschacht bij Rotterdam Centraal is zowel een stalen tunnellining als grondverbetering gebruikt. De grondverbetering is gedaan met jetgrouten.

Boorproces

Het boorproces is in december 2005 gestart nabij het Sint Franciscus Gasthuis, aan de noordzijde van Rotterdam. Vanaf hier is in zuidelijke richting geboord naar station Blijdorp en de ontvangstschacht bij Rotterdam Centraal. Nadat in voorjaar 2007 de eerste tunnelbuis gereed was, is de tunnelboormachine weer teruggebracht naar de startschacht voor het boren van de tweede tunnelbuis. Een jaar later was deze tunnelbuis ook klaar.

Metrostation Rotterdam Centraal

Om metrostation Rotterdam Centraal geschikt te maken voor de aansluiting op RandstadRail is in 2006 begonnen met de bouw van een nieuw station. Het eerste deel was eind september 2009 gereed en vervolgens is het oude, ruim veertig jaar oude station gesloopt om het laatste deel van het nieuwe station te kunnen maken. In augustus 2010 was ook dit deel klaar en sinds dat moment rijden er metro’s tussen het nieuwe metrostation en Den Haag.

Het nieuwe station heeft twee eilandperrons, drie sporen en is rechtstreeks bereikbaar vanuit de stationshal van het treinstation en via ingangen aan het Weena en de Conradstraat. Het is ontworpen door Maarten Struijs van Gemeentewerken Rotterdam en gebouwd door Mobilis|TBI. Het contrast met het oude ondergrondse station is groot. Dit station had één slecht verlicht eilandperron en twee sporen. Het nieuwe station heeft grote perrons, hoge plafonds en veel licht en ruimte.

Bouwmethode

Voor de bouw van het nieuwe metrostation is gekozen voor de wanden-dakmethode. Aan drie zijden zijn diepwanden gemaakt tot een diepte van ruim veertig meter. Op deze diepte ligt de zogeheten Laag van Kedichem, een vrijwel waterdichte kleilaag. Aan de vierde zijde kon geen diepwand worden gemaakt, omdat hier de metrotunnel lag van de lijn naar Rotterdam-Zuid. Bovendien zaten hier grondankers van nabijgelegen gebouwen in de grond. Om de bouwkuip toch te sluiten en vrij te houden van grondwater hebben de experts van Ingenieursbureau Rotterdam aan deze zijde met vloeibare stikstof en pekel een waterdichte ijswand gemaakt. Deze vrieswand van ongeveer 50 meter breed, 40 meter diep en ruim 2,5 meter dik was zodanig vormgegeven dat het metroverkeer er tijdens de bouw door kon rijden. De wand is bijna twee jaar in stand gehouden totdat de de vloer en de wanden van het nieuwe station gereed waren.
(Foto: Via buizen wordt koudemiddel rondgepompt om de grond te bevriezen, via Mobilis)

Fietsenstalling Rotterdam Centraal

Onder het stationsplein is een grote ondergrondse fietsenstalling gebouwd voor meer dan vijfduizend fietsen. Deze stalling heeft een directe verbinding met het ondergrondse metrostation. Gebruikers kunnen hier op de metro stappen of via dit station doorlopen naar trein, bus of tram. Net als het metrostation is de stalling ontworpen door architect Maarten Struijs en gebouwd door Mobilis|TBI. Licht en kleuren zorgen voor een prettige sfeer in de stalling. Het plafond, de kolommen en de wanden zijn wit. De vloer van de hoofdroute is rood, terwijl voor de gangen met de fietsenrekken de kleuren paars, blauw, groen, geel en oranje gebruikt zijn. Dit kleurgebruik maakt het eenvoudiger om je gestalde fiets terug te vinden.

Bouwmethode

Voor de stalling is gebruikgemaakt van de wanden-dakconstructie om overlast op straatniveau zo veel mogelijk te beperken. Aan de noordkant is voor de bouwkuip gebruikgemaakt van de damwanden van het metrostation, en aan de zuidkant van de damwanden van de nieuwe Weenatunnel.

Weenatunnel

Het Weena is een drukke oost-westverbinding voor autoverkeer. Om voor voetgangers een veilige oversteek tussen het stationsplein en het nieuwe Kruisplein te kunnen maken, was het noodzakelijk om al het autoverkeer op het Weena naar ondergronds te brengen. Hiervoor is de oude tweebaanstunnel vervangen door een nieuwe 350 meter lange tunnel met twee tunnelbuizen en totaal vier rijbanen.

De bouw vergde de nodige fasering om ervoor te zorgen dat de trams en het wegverkeer konden blijven rijden tijdens de bouwwerkzaamheden. Als eerste is een overkluizing gemaakt voor de tramsporen over het tunneltracé. Terwijl het verkeer gebruikmaakte van de bestaande tunnel, is aan de zuidzijde hiervan een nieuwe tunnel gebouwd. Toen deze klaar was, is het verkeer hier doorheen geleid en is de bestaande tunnel gesloopt en vervangen door een nieuwe. Vanuit de zuidelijke tunnelbuis loopt er een ondergrondse verbindingsweg naar de Kruispleingarage en de Schouwburgpleingarage.

Kruispleingarage

De Kruispleingarage, de diepste parkeergarage van Nederland, is eind 2013 opgeleverd. Het diepste punt van deze garage ligt op twintig meter beneden NAP. De parkeergarage ligt tegenover Rotterdam Centraal, is 150 meter lang, ruim 30 breed en telt vijf verdiepingen. Er kunnen 760 auto’s in. Het garage is ontworpen door gemeentearchitect Maarten Struijs, die ook de fietsenstalling en het metrostation onder Rotterdam Centraal ontwierp.

In het dak van de Kruispleingarage is een waterberging gebouwd om bij hevige buien water uit de Westersingel tijdelijk op te vangen. Stijgt het water in deze singel meer dan tien centimeter, dan stroomt een deel van het water de berging in. Voor de waterberging is het zogeheten watershellsysteem gebruikt. Dit systeem bestaat uit lichtgewicht koepelvormige elementen waarop een betonvloer wordt gestort. De elementen worden gedragen door kunststof poten die ervoor zorgen dat het gewicht van de vloer en de grond op de waterberging gelijkmatig wordt doorgegeven naar het dak van de parkeergarage.

De Kruispleingarage is bereikbaar vanuit de Weenatunnel. In deze tunnel is een afslag die toegang geeft tot een lange ondergrondse straat met aan het einde een rotonde. Via deze rotonde kunnen auto’s de Kruispleingarage in en ook de verderop gelegen Schouwburgpleingarage. Bovenop de garage ligt het autoluwe Kruisplein. Dit plein is als verbinding tussen binnenstad en station één van de belangrijkste pleinen van de stad.

Rotterdam kiest voor de verbeelding

Dromen is een woord dat regelmatig terugkomt in een gesprek met Ignace van Campenhout, Kees de Vette en Petra van der Lugt van Ingenieursbureau Rotterdam. Zij werken al langer aan het zichtbaar maken van de ondergrond en het betrekken van die ondergrond bij ruimtelijke ontwikkelingen in de stad. Nu hebben zij hun pijlen ook gericht op bestuurders en jongeren.

Bijna drie jaar geleden presenteerde Ignace van Campenhout tijdens het COB-congres al de ‘stoplichtenkaart’; een eenvoudige hulpmiddel dat planontwikkelaars in een oogopslag laat zien waar je makkelijk iets in de ondergrond kunt doen en waar je zeker voor hoge kosten komt te staan. Er werd ook een begrippenkader ontwikkeld, waarbij begrippen uit respectievelijk de planologie en de ondergrond in een matrix tegen elkaar worden afgezet.

Anno 2013 zijn het nut en het belang van deze aanpak in de praktijk aangetoond. Met de stoplichtenkaart en wat daarna volgde heeft de ondergrond steviger op de kaart gezet. Ignace van Campenhout: “In de matrix wordt duidelijk waar de belangen van de verschillende disciplines elkaar versterken en waar ze elkaar juist in de weg zitten. Afstemming is niet voor elke postzegel noodzakelijk. Maar waar afstemming aan de orde is, gebruiken we dit systeem. Dat is als verplichting vastgelegd. We maken er nu ook gebruik van bij de ontwikkeling van de projecten Stadshavens, Central District, het Masterplan Ondergrond Binnenstad en Hart van Zuid.”

Verleiden

Een en ander was onderdeel van een bewustwordingsproces dat al in 2005 door het toenmalige ministerie van VROM werd aangeslingerd met het programma Ruimtelijke Ordening Ondergrond. Samen met Utrecht, Enschede en Arnhem nam Rotterdam het voortouw om de ondergrond zichtbaar te maken en inzicht te geven in kosten en baten. Ignace van Campenhout: “Dat was voor ons het startpunt om integraal naar de ondergrond te gaan kijken. De primaire vraag luidde toen: ‘Hoe kunnen we gebiedsontwikkelaars verleiden om de beschikbare informatie over de ondergrond vroegtijdig te gaan gebruiken?’ We organiseerden sessies met kaarten met levende legenda’s. En we zijn er na aanvankelijke scepsis daadwerkelijk in geslaagd plannenmakers te verleiden. Maar er kwamen ook andere zaken naar boven, waardoor we ons realiseerden dat het onvoldoende meewegen van de ondergrond in besluitvorming een communicatieprobleem is.”

“We kwamen tot de conclusie dat we eerder in het proces moesten instappen. Daaruit is de serious game ontstaan; een 3D-omgeving voor bestuurders. Daarmee kunnen we eenvoudig laten zien welke keuzes er zijn. Er zit een rekenmodel achter. Als je iets aanpast, zie je meteen de consequenties daarvan. De basis is een 3D-model met alle functies, vergelijkbaar met de SKB-BodemTool, waar een gameschil omheen is gebouwd. In de uitvoering is samengewerkt met TNO, Deltares, Ambient, Tygron en het COB. In het voorjaar van 2013 zijn we daadwerkelijk begonnen met het bouwen van de serious game. We verwachten dat een en ander medio 2014 is afgerond.”

“Bestuurders overtuigen is al een stap verder terug in het proces. Maar we wilden verder. Naar middelbare scholen. Naar het moment voordat bestuurders bestuurders worden. Als je medestanders wilt, moet je ervoor zorgen dat mensen goed zijn voorgelicht. De verbeelding is de basis. We willen ze laten dromen. Net als een architect met een droom kan overtuigen om een toren op Zuid te bouwen, willen wij mensen naar de mogelijkheden van de ondergrond laten kijken. Steeds weer samen kijken naar wat er mogelijk is.”

GeoWeek

Het programma voor het benaderen van jongeren staat nog in de kinderschoenen, maar er zijn al wel veelbelovende initiatieven ontwikkeld. Zo werd in april 2013 in het kader van de GeoWeek een rondleiding samengesteld.

Het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) heeft samen met een veertigtal organisaties de GeoWeek opgezet om binnen het vak aardrijkskunde praktisch aan te sluiten bij de huidige maatschappelijke en economische ontwikkelingen. (Foto: Peter Dorsman)

Leerlingen van het Develstein College uit Zwijndrecht en hun leerkracht aardrijkskunde verkenden het centrum van Rotterdam en stonden stil bij archeologie en ondergrondse bouwwerken en infrastructuur. Vooraf klassikaal opgestelde vragen over grondstoffen, aardbevingen, vervuiling, kabels en leidingen, verzakkingen en nog veel meer werden tijdens de rondleiding beantwoord. Aardrijkskundedocent Willy Diekerhof: “Wij hebben het als heel bijzonder ervaren om een educatief uitje op deze manier aan te pakken. De jongeren vonden het een leerzame en leuke middag.”

Ignace van Campenhout: “We hebben de verbinding tussen de ondergrond en de bovengrond kunnen maken en aan de hand van oude foto’s een vergelijking tussen het oude en het nieuwe Rotterdam kunnen bieden. De handout bood de mogelijkheid om de relatie tussen het kaartmateriaal en de realiteit te leggen. Activiteiten als deze rondleiding passen in het kennis- en innovatiebudget van Ingenieursbureau Rotterdam. We willen de ondergrond en de waarde ervan voor de stad zichtbaar maken. Daar blijven we aan werken. We denken over een fietsroute waarin we ook de ondergronds app verwerken, en we bieden via het COB het lesmateriaal aan in lespakket dat nu wordt ontwikkeld.”

In focus: Kustwerk Katwijk

Foto’s: Luuk Kramer

De parkeergarage van Kustwerk Katwijk is de grote winnaar van de verkiezing BNA Beste Gebouw van het Jaar 2016. Zowel de jury als het publiek zetten het project op één. Vorig jaar gebeurde dit ook bij de Rijnlandse Architectuurprijs, waarmee de parkeergarage werd uitgeroepen tot beste gebouw van 2014 en 2015.

De branchevereniging van Nederlandse architectenbureaus (BNA) heeft in 2006 de verkiezing BNA Beste Gebouw van het Jaar ingesteld om architectenbureaus te belonen die toegevoegde waarde bieden aan opdrachtgever en samenleving. De ondergrondse parkeergarage van Kustwerk Katwijk is dan ook een terechte winnaar. De constructie biedt enerzijds ruimte aan bijna zevenhonderd auto’s en geeft anderzijds de duinen, de boulevard en de historische elementen alle ruimte om het karakter van de omgeving te bepalen. “Door de landschappelijke inpassing verbindt de ondergrondse garage op krachtige wijze het dorp met de zee”, aldus de jury.

Het architectonisch ontwerp van Royal HaskoningDHV bouwt voort op het ontwerp van de openbare ruimte door OKRA Landschapsarchitecten. In de parkeergarage zijn zo veel mogelijk kleuren en materialen gebruikt die horen bij Katwijk aan Zee en het duinlandschap. Zo zorgen de geperforeerde stalen panelen bij de in- en uitritten voor dynamiek onder invloed van de zon, net zoals duingras dat zou doen. De parkeergarage wordt beschouwd als een volwaardige openbare ruimte met een hoogwaardige afwerking. Door gebruik te maken van verschillende kleuren, texturen en daglicht is de oriëntatie in de parkeergarage optimaal. Ballast Nedam en ZJA hebben op basis van het beeldkwaliteitplan van Royal HaskoningDHV het ontwerp op detailniveau verder geoptimaliseerd.

Een tevredenheidsonderzoek wees uit dat gebruikers de parkeergarage gemiddeld waarderen met een 8,5. De jury van de Rijnlandse Architectuurprijs prees het project ‘vanwege de integrale en interdisciplinaire aanpak op verschillende schaal- en uitvoeringsniveaus.’ Hanneke Groenteman, juryvoorzitter van de BNA-verkiezing: “De parkeergarage is grensverleggend omdat het niet alleen een excellent bouwwerk is, maar ook laat zien hoe Nederland in de toekomst om moet gaan met de inrichting van onze kust.”

Dit was de Onderbreking Keuzes maken

Bekijk een ander koffietafelboek: