Loading...

De Onderbreking

Meten is weten

Meten is weten

BIM’men in de bodem

Utrecht, DOMunder

Veel kleine baten maken een grote

COB en Meten is weten

Onderbreking Meten is weten

Afstudeeronderzoek: veilige tunnel door snelle branddetectie

Spoorzone Delft leert van zichzelf

Maastricht, A2 Maastricht

Virtual Design and Construction

Beheren, meten en optimaliseren

Kennisbank

Meten is weten

Ondergronds bouwen is teamwerk. Vernieuwingen zijn succesvol als we samen vraagstukken uitpluizen en doelen stellen. Tussen ‘waar gaat het om’, ‘wat gaan we doen’ en ‘wat zijn de consequenties daarvan’ moeten we flink verzamelen, meten en bepalen. Daarin is nog veel te doen. Zonder een vleugje zweet kom je er niet.

In de wereld van de civiele techniek en ruimtelijke ordening wordt om de meest uiteenlopende redenen gemeten. Meten is onlosmakelijk verbonden met kennisontwikkeling. Wat we vandaag aan data verzamelen, kan de wereld van morgen veranderen.

De vraag: ‘wát meet je? ‘ leidt tot innovatieve oplossingen. De betekenis van data geeft zich echter niet zomaar prijs. We hebben analyses en interpretaties nodig om de datastroom te duiden.

Het zal u duidelijk zijn dat het meten en het verwerken van data een groeiend aantal van onze participanten aan het transpireren heeft gekregen. En dat is maar goed ook, want er ligt een goudmijn aan voordelen in het verschiet om een beetje zweet te rechtvaardigen.

BIM’men in de bodem

De nieuwe verbinding tussen Houten en de A12 komt er op papier, in de praktijk én virtueel. Aannemer Dura Vermeer, die het project op 19 februari 2013 gegund kreeg, maakt bij het ontwerp, de aanleg en het beheer en onderhoud gebruik van een Bouw Informatie Model (BIM). Een bijzondere keuze, want bij infraprojecten zijn BIMs lang niet zo gebruikelijk als in de woningbouw.

Kort gezegd is een Bouw Informatie Model (BIM) een digitaal 3D-model van het te realiseren object, waarin alle relevante informatie is opgeslagen. In het BIM van een nieuwbouwhuis kun je bijvoorbeeld opzoeken waar het raam komt, hoe groot het is en welke materialen er gebruikt worden. Omdat alle betrokken partijen in hetzelfde model werken, zijn de data altijd compleet en up-to-date. Met name in de woningbouw kan een BIM winst opleveren, omdat de modelonderdelen vaak herbruikbaar zijn (voor tien ramen hoef je er maar één te modelleren). Bij infraprojecten speelt dit voordeel in mindere mate en staat de toepassing van BIM nog in de kinderschoenen.

Procescoördinator Mark van der Meer: “Voor het project bij Houten, de N421, hebben we om meerdere redenen gekozen voor een BIM. Het is allereerst een communicatiemiddel naar de omgeving en de opdrachtgever. Hinderbeperking is één van onze projectdoelstellingen en het was een belangrijk criterium bij de gunning. Ten aanzien van fasering, logistiek en werkwijze hebben we een aantal beloftes gedaan. Met het BIM kunnen we die beter nakomen en laten zien dát we ze nakomen. Je kunt straks heel precies laten zien wat er bij mensen voor de deur gebeurt, waar de bouwwegen lopen, welke tijdelijke constructies er zijn. Bovendien is duidelijk wanneer er werkzaamheden zijn, want de fasering verwerken we ook in het model.”

Ondergronds

Het BIM voor het project in Houten bevat ook ondergrondse objecten, zoals de tunnel die bij de Achterdijk wordt aangelegd. “Toen die aan het model werd toegevoegd, bleek dat het voorkeurstracé van de provincie voor kabels en leidingen precies de folieconstructie doorkruist”, legt Jeroen Vels, 3D-modelleur en BIM-specialist, uit. “Dat geeft mogelijke lekkagepunten die je wilt voorkomen.” Met de visualisaties uit het BIM gaan ze nu samen met de provincie een oplossing bedenken. Van der Meer: “Zonder BIM zouden we deze raakvlakken minder snel hebben vastgesteld: je vindt ze nu direct als je aan het ontwerpen bent, en niet pas erna, als je plannen met elkaar gaat vergelijken.”

Volgens de heren heeft een BIM zeker een meerwaarde voor ondergrondse aspecten, omdat daar de meeste risico’s zitten. Tegelijkertijd kunnen onzekerheden in de bodem het model minder betrouwbaar maken, of valt dat mee? Vels: “Het klopt dat je sommige dingen niet exact in een BIM kunt vastleggen. Van kabels en leidingen is de diepte bijvoorbeeld nergens geregistreerd. Maar de x/y-locatie wel, dus op die plek voeg je de kabel toe aan het model en dan kun je schuiven met de diepte. Als we ergens problemen vermoeden, gaan we met proefsleuven na hoe diep de kabel in de praktijk ligt.”

“De grondopbouw leggen we nog niet vast in het BIM, die is te onzeker. In het DINOloket staat vooral puntinformatie en je kunt verschillende punten niet zomaar met elkaar verbinden: dat een zandlaag bij punt A en punt B op diepte X ligt, wil niet zeggen dat de laag overal tussen A en B op diepte X ligt. De puntinformatie uit het DINOloket en onze eigen sondeerresultaten kun je wel toevoegen om projectinformatie centraal te houden. Ik zie constructeurs echter nog niet het BIM raadplegen voor sondeerwaarden, zo ver zijn we nog niet”, aldus Vels.

3D versus 2D

Ook gaat het BIM nog niet de bouwplaats op. Als het ontwerp klaar is, worden voor de uitvoerders 2D-tekeningen uitgedraaid. “Onze sector is conservatief, je kunt niet zomaar met een 3D-model komen aanzetten. Ook bouw- en woningtoezicht is gewend op een bepaalde manier hun tekeningen te krijgen”, vertelt Vels. “De tekeningen worden wel uit het model gegenereerd, dus als er iets in het model verandert, verandert dat ook op de tekeningen. Toch is hier veel winst te boeken. Ik ben nu de helft van de tijd kwijt aan het modelleren en de andere helft aan het maken van tekeningen. Op de modelleertijd kun je niets verdienen, want die heb je altijd nodig, maar het maken van tekeningen kan sneller. In de toekomst gaat het model wellicht mee naar de bouwkeet en printen ze daar de tekeningen die ze nodig hebben.”

Combineren

Over het algemeen gaat een BIM over één bouwwerk, maar zeker in het geval van infraprojecten staat een constructie zelden op zichzelf. Bij het project van Dura Vermeer gaat ProRail bijvoorbeeld aan de slag met een spoortunnel. “Hun tunnel loopt straks onder onze weg door. Omdat de aanbesteding nog loopt, is er verder nog weinig bekend, maar om de raakvlakken te beheersen, zullen we telkens als zij een fase af hebben, de tunnel verwerken in ons model. Het is even afwachten hoe gedetailleerd we dat kunnen doen en wat de kwaliteit van het model is, maar zo willen we het wel insteken”, zegt Van der Meer.

Vels: “De volgende stap – maar dat is toekomstmuziek – is een nationale database van BIMs. Je kunt erop wachten dat opdrachtgevers eisen dat je niet alleen de echte weg en kunstwerken oplevert, maar ook het model ervan. De bottlenecks zijn nog welk formaat je moet opleveren en welke informatie je aan het model moet hangen.”

“Op termijn moeten we gewoon van de term ‘BIM’ af. Het principe van 3D-modelleren, centraal opslaan van informatie en koppelen van informatie aan objecten, is iets wat je in de toekomst standaard moet toepassen”, aldus Vels.

Ondergronds schatkamer Domplein

Op het Utrechtse Domplein is een ondergronds publiekscentrum gebouwd over en om archeologische overblijfselen heen. Zo blijft belangrijk archeologisch erfgoed in situ bewaard, terwijl het tegelijkertijd toegankelijk is voor publiek. Het publiekscentrum, DOMunder en ook wel Schatkamer Domplein II genoemd, is sinds juni 2014 open en toont tweeduizend jaar geschiedenis van het Domplein. Tal van 3d-reconstructies, foto’s en films laten zien hoe het gebied er vanaf de Romeinse tijd heeft uitgezien.

DOMunder is aangelegd op de plek waar archeologen in de jaren dertig en veertig van de vorig eeuw hebben gegraven. Alleen in deze ‘geroerde grond’ van het Domplein – dat een van de drieëntwintig rijksarcheologische monumenten in Nederland is – mocht opnieuw worden gegraven. Het betreft een gebied van circa 350 vierkante. De aanwezigheid van de vele archeologische overblijfselen in de grond onder het Domplein bemoeilijkte de bouw van het publiekscentrum en zorgde voor onzekerheid. Zo kon elke onverwachte vondst in de ondergrond invloed hebben op de constructie en om nieuwe oplossingen vragen.

Afgebakend gebied

Voorafgaand aan de bouw is een uitgebreide nulmeting gemaakt van de staat van de omliggende bebouwing, waaronder de 112 meter hoge Domtoren. Hiervoor is onder meer gebruikgemaakt van drones met camera’s. Vervolgens is met informatie over eerdere deelopgravingen, grondradar, een 3D-laserscan, sonderingen en nieuwe proefsleuven en –ontgravingen het werkgebied nauwgezet in kaart gebracht. Dat maakte het mogelijk om zonder verstoring van de archeologische overblijfselen een damwand in de grond te drukken rondom het afgebakende gebied.

Toch zijn er tijdens de werkzaamheden interessante vondsten gedaan. Zo werden skeletten, munten, een grafsteen uit 1397 van een vicaris van de Domkerk. Deze zijn nu voor de bezoekers van het centrum te bewonderen.

Dakconstructie

De volgende stap was het aanbrengen van de dakconstructie. Deze bestaat uit een betonnen stempelraam met uitsparingen voor een aantal glasvensters. Voor deze constructie is gekozen, omdat onder het stempelraam de archeologische ontgravingen konden worden gedaan – waarbij de grond via de uitsparingen werd afgevoerd – en het stempelraam daarnaast de mogelijkheid bood om de bouwput snel af te dekken als het Domplein beschikbaar moest zijn voor grootschalige evenementen zoals de opening van de Vrede van Utrecht. Uiteindelijk is het stempelraam geïntegreerd in het definitieve betondek.
De dakconstructie steunt op een aantal uit 1480 daterende pilaren van het middenschip van de Domkerk, dat in 1674 door een storm werd verwoest. Het dak rust daarnaast op de damwand en drie extra toegevoegde funderingspalen. Deze extra palen maakten het mogelijk dat de dikte van het betondek kon worden beperkt tot 350 millimeter en bij niet-dragende pijlers zelfs tot 200 millimeter.

Bouwkundige maatregelen

De archeologen hebben tot een diepte van vijf meter onder het maaiveld de geschiedenis blootgelegd. Om te zorgen dat er bij de opgravingen niets mis ging, zijn diverse bouwkundige maatregelen genomen. Zo is vooraf met groutinjecties en ijzeren pinnen de stabiliteit van een romaanse constructie van veldkeien veiliggesteld. Verder werd de vochthuishouding van de kleilagen continu in de gaten gehouden en waren vooraf compensatiemaatregelen vastgesteld zodat bij een eventuele calamiteit direct kon worden ingegrepen.

Tweeduizend jaar geschiedenis

In DOMunder wordt nu tweeduizend jaar geschiedenis verteld. Het verhaal omvat de Romeinse tijd vanaf het jaar 47, de kerstening en kerkenbouw door Willibrord (695 ), de inval van de Noormannen (920), de bouw van de Dom (1023) en de storm die het middenschip vernielde (1674). In de blootgelegde kleilagen zijn de asresten aan te wijzen van het door Germanen verwoeste castellum tijdens de opstand in het jaar 69.

Veel kleine baten maken een grote

“Sorry plannenmakers, Nederland is af. Er valt niet meer zoveel te verbeteren.” Elisabeth Ruijgrok, adviseur omgevingseconomie bij Witteveen + Bos laat er geen misverstand over bestaan. Beleidsmakers moeten niet vreemd opkijken als een maatschappelijke kosten-batenanalyse (mkba) een negatief saldo oplevert. In Nederland is de verbeterpotentie klein. Het laaghangend fruit is al geplukt. Extra verbeteringen worden marginaler, waardoor kosten de baten al snel overstijgen.

In een mkba worden ongeprijsde welvaartseffecten zoveel mogelijk beprijsd, zodat er op basis van objectieve meetgegevens een afweging gemaakt kan worden. Elisabeth Ruijgrok voerde al veel mkba’s voor gebiedsontwikkelingstrajecten uit en moet relatief vaak tot de conclusie komen dat er sprake is van een negatief saldo. Ondanks goede intenties van degenen die maatregelen voorstellen, blijkt dan dat de baten niet opwegen tegen de kosten. In de praktijk is dat overigens lang niet altijd reden om een project dan maar niet uit te voeren. Beleidsmakers kunnen immers andere argumenten laten prevaleren zoals welvaartsverdeling, maatschappelijk draagvlak of pro memorie posten.

De ervaren adviseur die omgevingseconomie als apart specialisme op de kaart zette, wil met haar wake-upcall geen pleidooi houden om verbeterambities dan maar op te geven. Wel pleit ze voor gedegen onderzoek. “Omdat het in Nederland heel moeilijk is om baten te generen, zul je vaak baten moeten stapelen. Er zijn veel factoren die de omgevingskwaliteit beïnvloeden. Die moet je zoveel mogelijk in kaart brengen. Dat geldt zeker voor ondergrondse projecten waar je veel baten nodig hebt om de hoge kosten te rechtvaardigen.”

Ode aan de Q

Het uitvoeren van een mkba vergt precisie. Elisabeth: “In de praktijk grijp je makkelijk mis. Een boom op een verkeerde plek en het effect op de luchtkwaliteit blijft uit. Of bij infrastructurele projecten: geen betere doorstroming, dan ook geen reistijdwinst. Het begint al met het goed in kaart brengen van wat je wilt verbeteren. Door een open rioolstort weg te halen, zul je aantoonbaar minder bacteriën in het water hebben. Dat kun je vooraf bedenken. Maar als er toch al niemand zwom, heb je geen baten, geen toename van het welzijn. Of het water wordt alleen minder slecht, maar je wordt er nog steeds ziek van: wel een effect, maar weer geen baten.”

“Als de vertaling van effecten naar baten achterwege blijft, is meten niet zinvol.”

Vaak lijkt een maatregel zo voor de hand te liggen, dat er geen twijfel is over het nut. Zeker als er aantoonbaar kwaliteitseffect optreedt. Maar als de vertaling van kwaliteitseffecten naar baten achterwege blijft, is meten niet zinvol. “Je moet erg oppassen dat de maatregel geen doel op zich wordt”, zegt Elisabeth, die verder benadrukt dat de mate waarin een kwaliteitseffect optreedt de hoogte van de baten bepaalt. “Het probleem van het ongeprijsde is niet de prijs, maar de hoeveelheid. Het gaat om de dosis-effectrelatie. De dosis bepaalt de hoeveelheid verbetering die je weet te bewerkstelligen met een maatregel. De prijs die je aan een eenheid verbetering kunt hangen, kennen we wel. We weten voor verkeersstudies bijvoorbeeld precies wat de prijs per reistijduur is. Ook met allerlei andere kwaliteitseffecten hebben we in de loop der tijd voldoende ervaring opgedaan om die te kunnen beprijzen. Maar het is de hoeveelheid, de Q (kwantiteit) in de formule, die bepaalt of er ook echt sprake is van baten. Helaas is nu net de Q in de praktijk het lastigst om goed te voorspellen.”

Relevante welvaartseffecten

Elisabeth Ruijgrok ontwikkelde een denkschema om relevante welvaartseffecten van maatregelen te kunnen identificeren. Elisabeth: “Je meet de effecten die een maatregel heeft op de omgevingskwaliteit en vervolgens meet je wat de baten van het kwaliteitseffect op de omgevingskwaliteit zijn. Die baten zet je af tegen de kosten. Als je dan boven nul uitkomt, heb je een duurzaam project. Dan heb je het netto welzijn vergroot. Het schema (zie hieronder) vertelt de verhalen. De verandering van de omgeving die je weet te bewerkstelligen met de maatregelen die je neemt, is een voorbode van de baten die zouden kunnen optreden. Maar het is zeker niet vanzelfsprekend dat die baten ook daadwerkelijk optreden. Kwaliteit is nog geen baat. Wat als je met een maatregel sociale participatie bereikt? Wat heb je daar dan aan? De baat die daaruit kan voortkomen is bijvoorbeeld dat mensen in staat zijn een hoger inkomen te genereren, of dat de sociale controle toeneemt waardoor de criminaliteitskosten dalen. En altijd geldt: als een maatregel de omgeving niet beïnvloedt, dan heb je ook geen baat.”

Bron: www.omgevingseconomie.nl

Zoeken naar kleine baatjes

“Bij ondergrondse projecten zou ik geneigd zijn om alle baten los te meten en niet te kiezen voor een allesomvattend model. Zo kun je op zoek naar alle kleine, individuele baatjes. Zeker bij ondergrondse projecten heb je veel baten nodig om tot een positief saldo te komen, simpelweg omdat de kosten hoog zijn. Zo’n onderzoek vergt veel werk, maar is inherent aan het feit dat het in Nederland nu eenmaal moeilijk is om nog grote baten te genereren.”

Naarmate de omgeving complexer is, zullen er meer omgevingsfactoren in een mkba meegenomen moeten worden. Bij ondergrondse projecten in binnenstedelijke gebieden is dat evident. Elisabeth: “Voor het meten van de effecten en baten van een binnenstedelijk project zou ik kiezen voor een onderzoek in de ruimte. Dan zoek je als referentie een vergelijkbaar gebied waar de maatregel niet is genomen. Logischerwijs onderzoek je welzijnseffecten, omdat dat de reden zal zijn waarom je zo’n project overweegt. In een complexe omgeving kun je niet alle baten meten met een onderzoek naar de ontwikkeling van vastgoedprijzen. Andere aspecten die een rol spelen, zijn bijvoorbeeld de ontwikkeling van de werkgelegenheid ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Een indicator voor de aantrekkingskracht van het stadscentrum is het hotelbezoek in de hele stad of de ontwikkeling van het winkelbestand ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Informatie over doorstroming en reistijden zullen al beschikbaar zijn uit de verkeersstudie. En zo kun je al die individuele baten najagen en tot een afgewogen totaalbeeld komen.”

Bij het COB: Waarde van de ondergrond

Tijdens de startbijeenkomst van het platform O&O werd ‘de businesscase van de ondergrond’ al genoemd als belangrijk onderwerp voor de ontwikkeling van ondergronds bouwen in druk stedelijk gebied. Vanuit het platform is er gewerkt aan verschillende initiatieven, die in oktober 2015 zijn gecombineerd tot het project Waarde van de ondergrond. Hierbinnen wil het COB aan de hand van gerealiseerde praktijkprojecten enerzijds de harde kosten en baten uitrekenen (spoor 1 ‘Mkba’) en anderzijds de zachte aspecten rondom de besluitvorming bij investeringsbeslissingen in beeld brengen (spoor 2 ‘Governance’).

Meten is weten

Data delen

Data delen

Status: Afrondende fase
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Er wordt steeds meer data verzameld en openbaar beschikbaar gesteld. Er is momenteel nog weinig zicht op de waarde van deze data voor nutsbedrijven en de bijdrage die assetdata kan leveren aan de maatschappij en andere netbeheerders. Het COB zet in op een inspiratieboek met \'datakansen\', waarmee netbeheerders zich kunnen ontwikkelen in het vrijgeven van data.

Onderzoek
Een werkgroep bevraagd betrokken partijen bij dit onderzoek, legt de resultaten van de enquetes naast elkaar zoekt rode draden. In maart 2016 is gestart met het samenstellen van het concept inspiratiedocument.

Resultaat
Een verkennende studie dat laat zien wat data delen inhoudt voor het aanleggen, beheren en onderhouden van kabel- en leidinginfrastructuur. Teven is dit een aanzet om het open stellen van data op gang te krijgen en dit onderwerp te agenderen. In februari 2017 is het rapport gereed.

Vakgebieden
Kabels en leidingen

Bijeenkomsten

03-03-2016 - Bijeenkomst Data delen

De verzamelde input wordt besproken voor het concept document en vervolgstappen worden bepaald.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Frans van Dam, rol: Product geïnterviewd

Stichting RIONED

Locatie: Ede, Galvanistraat 1
Hugo Gastkemper, rol: Product geïnterviewd

VolkerWessels Telecom Infra

Locatie: Amersfoort, Modemweg 33
Theo Ellenbroek, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Wil Kovács, rol: Product geïnterviewd

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling

Locatie: Utrecht, Rachmaninoffplantsoen 61
Sieb van der Weide, rol: Product geïnterviewd

Hompe & Taselaar

Locatie: Amsterdam-duivendrecht, Van Marwijk Kooystraat 1
Frans Taselaar, rol: Lid

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier

Locatie: Heerhugowaard, Stationsplein 136
Mark Broos, rol: Product geïnterviewd

KWR Watercycle Research Institute

Locatie: Nieuwegein, Groningenhaven 7
Ralph Beuken, rol: Lid

Marmos Bodemmanagement

Locatie: Rotterdam, Geert Adegeeststraat 4
Marnix Mosselman, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
John Sandbrink, rol: Product geïnterviewd
Ruud Kamp, rol: Product geïnterviewd

Provincie Limburg

Locatie: Maastricht, Limburglaan 10
Frank Lonnee, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Herman Winkels, rol: Product geïnterviewd

Brabant Water N.V.

Locatie: 'S-hertogenbosch, Magistratenlaan 200
Daan Os, van, rol: Product geïnterviewd
Roel Diemel, rol: Product geïnterviewd

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Paul Schaminée, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Patricia Byrne-de Meijer, rol: Product geïnterviewd
Paul Elzenaar, rol: Product geïnterviewd

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Hans Meijer, rol: Product geïnterviewd
Freek Verhoef, rol: Product geïnterviewd

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Micha van Engelen, rol: Lid
Karin de Goederen, rol: Lid

Alliander N.V.

Locatie: Duiven, Dijkgraaf 4
Jan Bruinenberg, rol: Lid
Christian Klep, rol: Lid

AT Osborne B.V.

Locatie: Baarn, J.F. Kennedylaan 100
Sandra Brouwer, rol: Lid

Bouwend Nederland

Locatie: Zoetermeer, Zilverstraat 69
Edgar van Niekerk, rol: Product geïnterviewd

Big data

Big data

Status: Opstartfase
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Nieuwe technologieën bieden iedere dag meer mogelijkheden voor het verzamelen van gegevens. De data kan gebruikt worden om systemen te monitoren en bij te sturen. Bij ondergronds bouwen vindt het verzamelen en samenbrengen van verschillende data nog niet op grote schaal plaats. Het COB wil het thema big data daarom meer onder de aandacht brengen.

Onderzoek
Als eerste stap wordt op woensdag 26 oktober 2016 een minicongres over big data georganiseerd. Guus Coolegem (C-Cube), Jasper Maters (Google) en Claudia de Andrade (Rijkswaterstaat) zorgen voor een introductie met inspirerende voorbeelden. Daarna zijn er kleine workshops om verder te discussiëren over concrete vragen en stellingen.

Bijeenkomsten

26-10-2016 - Minicongres Big data

Bij ondergronds bouwen vindt het verzamelen en samenbrengen van verschillende data nog niet op grote schaal plaats. Het COB wil het thema big data daarom meer onder de aandacht brengen. Wat ka



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Oscar Vos, rol: Deelnemer bijeenkomst

TBI Holdings B.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminaplein 37
Ralf van den Boom, rol: Deelnemer bijeenkomst
TriMaya BV

TriMaya BV

Locatie: Den Haag, Valkenboskade 400
Boy Soochit, rol: Deelnemer bijeenkomst

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Deelnemer bijeenkomst
VB&T Vastgoedmanagement

VB&T Vastgoedmanagement

Locatie: Eindhoven, Vestdijk 180
Jack Schooneveldt, rol: Deelnemer bijeenkomst

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Johan van der Velde, rol: Deelnemer bijeenkomst

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Martinus van de Ruitenbeek, rol: Deelnemer bijeenkomst

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Johan Kornet, rol: Deelnemer bijeenkomst

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amsterdam, Contactweg 47
Jurgen Herbschleb, rol: Deelnemer bijeenkomst
Joost Dorreman, rol: Deelnemer bijeenkomst

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Harald Hofstede, rol: Deelnemer bijeenkomst
Peter van Duijvenbode, rol: Deelnemer bijeenkomst
Simacan

Simacan

Locatie: Amersfoort, Valutaboulevard 26
Eric Mulders, rol: Deelnemer bijeenkomst

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Johan Beikes, rol: Deelnemer bijeenkomst

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
André Stehouwer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rob de Jong, rol: Deelnemer bijeenkomst

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Dennis Meegdes, rol: Deelnemer bijeenkomst

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Alexander Zoetemelk, rol: Deelnemer bijeenkomst

Peter Juijn teksten

Locatie: Utrecht, Kwartelstraat 43
Peter Juijn, rol: Rapporteur

Proficium B.V.

Locatie: Breukelen, De Corridor 14T
Bram ten Klei, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Martin de Lange, rol: Deelnemer bijeenkomst
Claudia de Andrade, rol: Spreker congres

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
William van Rijswijk, rol: Deelnemer bijeenkomst
Mark Zwaan, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE

Locatie: Wormerveer, Industrieweg 20a
Patrick Hoet, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Siem Vriend, rol: Lid
Google

Google

Locatie: Amsterdam, Claude Debussylaan 34
Jasper Maters, rol: Spreker congres

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Rapporteur
HCPS

HCPS

Locatie: Waalwijk, Tielenstraat 19
Joost van Dijk, rol: Deelnemer bijeenkomst

Heijmans Infra Techniek B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Jordi Overeem, rol: Deelnemer bijeenkomst
Herman Pruisken, rol: Deelnemer bijeenkomst
InTraffic B.V.

InTraffic B.V.

Locatie: Nieuwegein, Iepenhoeve 11
Menno Kamminga, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marco Bakker, rol: Deelnemer bijeenkomst

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Wijnand Mellegers, rol: Deelnemer bijeenkomst
C-Cube international bv

C-Cube international bv

Locatie: Delft, Molengraaffsingel 14
Guus Coolegem, rol: Spreker congres

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Marije Nieuwenhuizen, rol: Rapporteur
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Siert Saes, rol: Deelnemer bijeenkomst

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Dolf van der Meij, rol: Deelnemer bijeenkomst

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Mandy Korff, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerard van der Kolff, rol: Deelnemer bijeenkomst
Thomas Bles, rol: Deelnemer bijeenkomst
Eijkelkamp Soil & Water

Eijkelkamp Soil & Water

Locatie: Giesbeek, Nijverheidsstraat 30
Ruben Pot, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Pim Willemsen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Ambiënt Advies B.V.

Locatie: Utrecht, Weg der Verenigde Naties 1
Petra van der Werf, rol: Deelnemer bijeenkomst

Antea Group

Locatie: Almere, Monitorweg 29
Pedro Kooistra, rol: Deelnemer bijeenkomst

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Rotterdam, Lichtenauerlaan 100
Tom Versluijs, rol: Deelnemer bijeenkomst

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Thijs Lambert, rol: Deelnemer bijeenkomst

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Deelnemer bijeenkomst

Evaluatie Gaasperdammertunnel

Evaluatie Gaasperdammertunnel

Status: Gereed
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Zowel de opdrachtgever (Rijkswaterstaat) als de aanneemcombinatie (IXAS) van de Gaasperdammertunnel willen vanaf de start van het project leren van hun ervaringen en zo (de organisatie) van het project optimaliseren. Zij hebben het COB benaderd om hen hierbij te ondersteunen.

Onderzoek
Er is een expertteam samengesteld dat samen met Rijkswaterstaat en IXAS de geleerde lessen en best practices analyseert, vastlegt en vertaalt naar algemeen geldende lessen. Gekoppeld aan de bouwfasering, wordt er elk jaar een evaluatiesessie georganiseerd.

Resultaat
In het laatste kwartaal van 2015 zijn de dialoogfase, de convergentiefase, de aanbesteding en het risicomanagement geëvalueerd met behulp van interviews en een themasessie. De resultaten zijn gepresenteerd op het COB-congres 2015 en in de Onderbouwing van januari 2016. Vervolgens is er in 2016 bij bestaande lerende netwerken binnen het project praktijkervaring opgehaald en geanalyseerd. Presentatie vond plaats op het COB-congres van 2016. Vervolgens hebben hoogleraren en experts hebben de bevindingen beschouwd en verrijkt waarna deze zijn teruggekoppeld in een allignmentsessie op 7 maart 2017 en tijdens de kennisdag op 30 maart 2017 zijn besproken met andere tunnelteams. De bevindingen worden vervolgens gecombineerd met de resultaten van deze kennisdag en gepubliceerd. De uitreiking van Deel 1 van de evaluatie vond plaats tijdens het COB-café op 30 juni 2017.Het leertraject wordt voorgezet in de jaren hierna. Na oplevering van de Gaasperdammertunnel volgt een eindevaluatie, resulterend in een eindrapport en presentatie tijdens een congres.

Thema's
Verbinden

Bijeenkomsten

22-09-2017 - COB-café

De eerste grote mijlpaal in het leertraject van de Gaasperdammertunnel. Rijkswaterstaat, IXAS en het COB presenteren u de eindresultaten van de eerste fase van het leertraject. Dit gebeurt in


30-03-2017 - Kennisdag

Tijdens de kennisdag presenteerden RWS/COB en IXAS de lessen van de Gaasperdammertunnel tot nu toe en zijn we daarover in gesprek gegaan met 125 medewerkers van andere tunnelprojecten.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Ron van den Ende, rol: Lid Projectteam
TNBS

TNBS

Locatie: Noordgouwe, Dijkzicht 1
Tin Buis, rol: Reviewer

Triple Bridge B.V.

Locatie: Utrecht, Nieuwegracht 32
Marcel Hertogh, rol: Voorzitter Expertteam

Universiteit Twente

Locatie: Enschede, Drienerlolaan 5
Geert Dewulf, rol: Reviewer
Radboud Universiteit

Radboud Universiteit

Locatie: Nijmegen, Thomas van Aquinostraat 5
Ira Helsloot, rol: Reviewer

Rijkswaterstaat Dienst WNN

Locatie: Amsterdam, Burgemeester Stramanweg 100b
Hans Ruijter, rol: Spreker congres
Renske van Nie, rol: Lid Projectteam
Helen Miley, rol: Lid Projectteam
Lammert Postma, rol: Lid Projectteam
Henk Bellinga, rol: Lid Expertteam
Ewald van Dorst, rol: Lid Projectteam
Frans de Kock, rol: Initiatiefnemer

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Leo Maas, rol: Product redacteur
hbl communicatie

hbl communicatie

Locatie: Goes, Kamperfoeliestraat 14
Hanneke Blok, rol: Product schrijver

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Twan Daverveld, rol: Lid Projectteam
Martien Heijmans, rol: Lid Projectteam
Aris van Erkel, rol: Lid Projectteam
Roel Scholten, rol: Lid Projectteam
Peter Schouten, rol: Opdrachtgever
Andre van de Velde, rol: Lid Projectteam
Johan van der Gaag, rol: Lid Projectteam
Bram ten Klei, rol: Lid Projectteam

Peter Juijn teksten

Locatie: Utrecht, Kwartelstraat 43
Peter Juijn, rol: Product redacteur

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Jan van Steirteghem, rol: Reviewer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Marije Nieuwenhuizen, rol: Product redacteur
Leen van Gelder, rol: Lid

Combinatie Rotterdamsebaan Trefpunt

Locatie: Den Haag, Binckhorstlaan 119
Paul Janssen, rol: Reviewer

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid

Erasmus Universiteit Rotterdam

Locatie: Rotterdam, Burgemeester Oudlaan 50
Joop Koppenjan, rol: Reviewer
Fluor Infrastructure BV

Fluor Infrastructure BV

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 155
Marco Eykelenboom, rol: Reviewer

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Product redacteur

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Rotterdam, Lichtenauerlaan 100
Stefan Lezwijn, rol: Lid

Ballast Nedam Infra

Locatie: Nieuwegein, Ringwade 71
Malou van der Pal, rol: Product geïnterviewd

Evaluatie Sluiskiltunnel

Evaluatie Sluiskiltunnel

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Op 23 mei 2015 gaat de Sluiskiltunnel open voor verkeer; op tijd en zonder meerkosten. Wat valt er te leren van dit project? Er zijn bovendien veel nieuwe ervaringen opgedaan. De BV Kanaalkruising Sluiskil (BV KKS) en het COB gaan kennis vastleggen, evalueren en vertalen naar theorie en praktijk.

Resultaat
De bevindingen zijn vastgelegd in het in juni 2015 uitgebrachte document Evaluatie Sluiskiltunnel dat te vinden is op de COB kennisbank en is gepresenteerd tijdens het op 23 juni 2015 gehouden Symposium.

Thema's
Verbinden

Bijeenkomsten

23-06-2015 - Slotsymposium

De eindevaluatie is tijdens dit Symposium besproken en uitgereikt aan alle bezoekers



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Cees Brandsen, rol: Beoordelaar
Jaap Heijboer, rol: Beoordelaar
Hans Versteegen, rol: Beoordelaar

Shell Global Solutions International B.V.

Locatie: Den Haag, Postbus 541
Hans de Vos, rol: Beoordelaar

Sioo BV

Locatie: Utrecht, Newtonlaan 209
Ard-Pieter de Man, rol: Lid Expertteam

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Frank Guldenmund, rol: Beoordelaar
Hans Bakker, rol: Lid Expertteam
Marcel Hertogh, rol: Lid Expertteam

Vrije Universiteit Amsterdam

Locatie: Amsterdam, De Boelelaan 1105
Marius Rietdijk, rol: Beoordelaar

BV Kanaalkruising Sluiskil

Locatie: Terneuzen, Koegorsstraat 1c
Hanneke Blok, rol: Product redacteur
Paul van Laviere, rol: Product geïnterviewd
Ton Vrijdag, rol: Product geïnterviewd

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider
Roel Scholten, rol: Coordinator

Combinatie Rotterdamsebaan Trefpunt

Locatie: Den Haag, Binckhorstlaan 119
Paul Janssen, rol: Beoordelaar

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Peter Dijk, rol: Beoordelaar

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
Christiaan Caan, rol: Beoordelaar

Provincie Noord-Holland

Locatie: Haarlem, Houtplein 33
Albert de Vries, rol: Beoordelaar

Provincie Zeeland Provinciehuis

Locatie: Middelburg, Abdij 6
Kees van Beveren, rol: Beoordelaar

Bureau Paradox

Locatie: Leiden, Boerhaavelaan 21
Alfons van Marrewijk, rol: Beoordelaar

BV Kanaalkruising Sluiskil

Locatie: Terneuzen, Koegorsstraat 1c
Tin Buis, rol: Product geïnterviewd

Evaluatie Velsertunnel

Evaluatie Velsertunnel

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
De renovatie van de Velsertunnel kent een aantal risico’s die pas bij uitvoering inzichtelijk worden. Het risicodossier is opgesteld, maar er werd gezocht naar nog meer comfort: opdrachtgever Rijkswaterstaat en aannemerscombinatie Hyacint hadden het COB ingeschakeld om met behulp van een expertteam deze risico’s en de mogelijke effecten scherp te krijgen.

Onderzoek
In september 2015 heeft het COB een expertteam samengesteld dat samen met een kernteam vanuit het project de stand van zaken heeft onderzocht. Vervolgens heeft het expertteam zich gebogen over de scenario’s voor eventuele \'blinde vlekken\'. Daarna volgde een interactieve sessie waarin het expertteam en het projectteam werkten aan herkenning en erkenning van de bevindingen. De uitkomsten van dit proces zijn voorgelegd aan de stuurgroep Velsertunnel.

Resultaat
Het advies aan de Velsertunnel is opgeleverd in 2015. In 2016 is dit advies veralgemeniseerd en gebruikt om de eerste versie van het groeiboek \'Renoveren kun je leren\' te maken. Tijdens het COB-congres op 8 december 2016 werd het groeiboek officieel gelanceerd.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Stephan van der Horst, rol: Product geïnterviewd
Martin Bouma, rol: Product geïnterviewd
Wil Feddema, rol: Product geïnterviewd

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid Expertteam

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Rotterdam, Willemskade 19-20
Brenda Berkhout, rol: Lid Expertteam

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul van Rossum, rol: Lid Expertteam

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Alex Sheerazi, rol: Lid Expertteam

Motion Consult B.V.

Locatie: Amersfoort, Vlasakkerweg 3b
Roland Broekhuizen, rol: Product schrijver

Redkon Project Management & Consultancy

Locatie: Hoogerheide, Op den Duyn 35
Rene de Koning, rol: Lid Projectteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Ron Hardonk, rol: Product geïnterviewd
Saskia Blaas, rol: Product geïnterviewd
Dick van Klaveren, rol: Initiatiefnemer

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Ron van den Ende, rol: Product geïnterviewd
Ilkel Taner, rol: Product geïnterviewd

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider
Roel Scholten, rol: Voorzitter
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Combinatie Hyacint V.O.F. Dura Vermeer, BESIX en SPIE

Combinatie Hyacint V.O.F. Dura Vermeer, BESIX en SPIE

Locatie: Velsen-noord, Concordiastraat 84
Ben van der Maat, rol: Product geïnterviewd
Marie-José Knape, rol: Product geïnterviewd
Hugo Kruk, rol: Product geïnterviewd
Armand Ellsworth, rol: Product geïnterviewd
Jan van Steirteghem, rol: Initiatiefnemer
Bart Ranke, rol: Lid Projectteam

Mantelbuizenputconstructie

Mantelbuizenputconstructie

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Gemeente Alphen a/d Rijn ontwikkelt in een pilotproject een zogeheten mantelbuizenputconstructie voor het droog, gebundeld, veilig en ondergronds aanbrengen en beheren van kabels en leidingen. Een evaluatie onder leiding van het COB moet duidelijk maken of de constructie in aanleg en beheer op deze locatie werkt. Ook wordt er bekeken onder welke voorwaarden het systeem als een van de geaccepteerde standaard K&L-oplossingen toepasbaar is.

Onderzoek
In juni 2016 is de aanleg van deze constructie gestart. het COB zal door middel van intervieuws met de betrokkenen dit project evalueren.

Resultaat
Een uitwerking van de intervieuw en de daarbij komende leer en knelpunten zijn in werksessies besproken, en zijn daarna gepubliceerd. De publicatie is in 2017 opgeleverd.

Vakgebieden
Kabels en leidingen

Bijeenkomsten

08-01-2015 - bijeenkomst KIBO Mantelbuizen-putconstructie


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

J. van Toorenburg Adviesbureau voor warmte, koel en Electrotechniek

Locatie: Den Haag, De Perponchersraat 134-136
Richard van Toorenburg, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Maarten van Riel, rol: Lid

Netbeheer Nederland

Locatie: Den Haag, Anna van Buerenstraat 43
Henk van Bruchem, rol: Lid

Oasen N.V.

Locatie: Gouda, Nieuwe Gouwe O.Z. 3
Ed Vergunst, rol: Product geïnterviewd
Reggefiber group

Reggefiber group

Locatie: Rijssen, Reggesingel 12
Paul Hosselet, rol: Product geïnterviewd
Gerard Somhorst, rol: Product geïnterviewd
RPS advies- en ingenieursbureau B.V.

RPS advies- en ingenieursbureau B.V.

Locatie: Leerdam, Prins Mauritsstraat 17
Henk-Jan Mebius, rol: Product geïnterviewd

VolkerWessels Telecom Infra

Locatie: Amersfoort, Modemweg 33
Theo Ellenbroek, rol: Lid

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Den Haag, Alexanderstraat 21
Ingrid Bolier, rol: Adviseur
ZITAconsulting

ZITAconsulting

Locatie: Amersfoort, Gerrit van Stellingwerfstraat 84
Zita van Aggelen-Veldkamp, rol: Lid

Gemeente Alphen aan den Rijn

Locatie: Alphen Aan Den Rijn, Stadhuisplein 1
Martin van Vianen, rol: Product geïnterviewd
Taco Noordenbos, rol: Product geïnterviewd
Aad van Klaveren, rol: Product geïnterviewd
Hugo Hoenders, rol: Product geïnterviewd
Ed Wesenaar, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul Elzenaar, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Hugo Witteveen, rol: Lid

HOBAS Benelux B.V.

Locatie: Tiel, Marconistraat 11-10
Duco van Rijsbergen, rol: Lid

Hompe & Taselaar

Locatie: Amsterdam-duivendrecht, Van Marwijk Kooystraat 1
Frans Taselaar, rol: Lid
Richard van Ravesteijn, rol: Coordinator
4KANT Advies B.V.

4KANT Advies B.V.

Locatie: Apeldoorn, Kruizemuntstraat 96
Raymond Krukkert, rol: Projectleider

ABT B.V.

Locatie: Delft, Delftechpark 12
Ruud Arkesteijn, rol: Lid

Alliander N.V.

Locatie: Duiven, Dijkgraaf 4
Klaas van der Maas, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Richard van Ravesteijn, rol: Opdrachtgever
Elan Wonen

Elan Wonen

Locatie: Haarlem, Meester Lottelaan 301
Chris Schaapman, rol: Initiatiefnemer

Verificatie en validatie

Verificatie en validatie

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Het project ‘Verificatie en validatie’ beoogt om het kennisniveau aangaande V&V processen en methodieken te vergroten, om drempels dienaangaande te identificeren en oplossingsrichtingen hiervoor te delen.

Onderzoek
Het project richtte zich op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Hiertoe werden een aantal thematische bijeenkomsten georganiseerd over Verificatie en validatie: een fluitje van een cent!/virtueel testen/Testen in de praktijk en V&V.

Resultaat
Dit project is afgerond met het uitwisselen van kennis in de diverse bijeenkomsten.

Meer informatie
Heeft u interesse in dit project? Neem dan contact op met het COB.

Bijeenkomsten

11-10-2016 - 1e bijeenkomst Verificatie & Validatie

Het project richt zich in eerste instantie op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Vooral voorbeelden vanuit de praktijk worden belicht.


18-10-2016 - 2e bijeenkomst Verificatie & Validatie

Het project richt zich in eerste instantie op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Vooral voorbeelden vanuit de praktijk worden belicht.


21-06-2017 - 3e bijeenkomst V&V´Testen in de praktijk´

In een reeks van bijeenkomsten over Verificatie en Validatie organiseert het COB samen met het KPT een bijeenkomst ´Testen in de praktijk´


10-10-2017 - Software testen in de praktijk , VOLGEBOEKT!

In deze sessie worden drie presentaties gegeven over onder meer `wat is nu eigenlijk software?’, ‘verificatie software in een andere markt’ en ‘softwaretesten in de praktijk toegespitst op CC


24-10-2017 - Software testen in de praktijk 2e bijeenkomst

In deze sessie worden drie presentaties gegeven over onder meer `wat is nu eigenlijk software?’, ‘verificatie software in een andere markt’ en ‘softwaretesten in de praktijk toegespitst op CCT



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Jan Verbrugge, rol: Deelnemer bijeenkomst

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Tamara Dolle, rol: Deelnemer

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Wouter Schepers, rol: Deelnemer bijeenkomst
Robin Huisman, rol: Deelnemer bijeenkomst
Vincent Weisscher, rol: Deelnemer bijeenkomst

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Deelnemer

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Ondra Vohnik, rol: Deelnemer bijeenkomst
Eric van den Dool, rol: Deelnemer bijeenkomst

Volker Infra

Locatie: Vianen, Lange Dreef 19
Arco Meerkerk, rol: Spreker

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Niek Ridderbos, rol: Spreker

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Wout van Oostrum, rol: Spreker
Leo Speksnijder, rol: Deelnemer
Elizabet Andrade, rol: Deelnemer
Marcel Wink, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rudi Matai, rol: Deelnemer bijeenkomst
Valori

Valori

Locatie: Nieuwegein, Coltbaan 4a
Wim Goes, rol: Deelnemer

Veiligheidsregio Haaglanden

Locatie: Den Haag, Dedemsvaartweg 1
Peter Vrij, rol: Deelnemer
Gerrit Verdoes, rol: Deelnemer
Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Locatie: Rotterdam, Frobenstraat 8
Nico Bos, rol: Deelnemer

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Arjan Tromp, rol: Deelnemer bijeenkomst

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Mello Lindner, rol: Deelnemer
Jan Willem Prins, rol: Deelnemer

TechConsult BV

Locatie: Gouda, Veerstal 22
Jeffrey Rundberg, rol: Deelnemer bijeenkomst
TriMaya BV

TriMaya BV

Locatie: Den Haag, Valkenboskade 400
Boy Soochit, rol: Deelnemer bijeenkomst
Tunnel Safety Consults bv

Tunnel Safety Consults bv

Locatie: Baarn, Schoolstraat 18
Elmar Thesing, rol: Deelnemer

Strypes Nederland

Locatie: Leersum, Broekhuizerlaan 3
Erik Holleboom, rol: Deelnemer
Jaap Burggraaf, rol: Deelnemer

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Michel van Spanje, rol: Deelnemer

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Leen van Gelder, rol: Coordinator
Robin Rijkers, rol: Deelnemer
Jos de Looff, rol: Deelnemer

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Stephan Schaeffer, rol: Deelnemer

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Reinout van Elst, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marcel Brouwers, rol: Deelnemer bijeenkomst
Daniel van der Gaag, rol: Coordinator
Mark van Brink, rol: Deelnemer bijeenkomst

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Erik Donselaar, rol: Deelnemer

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Renard Kox, rol: Spreker
John Vermeer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Erwin Stout, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marco Vermeulen, rol: Spreker
Alexander Koek, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rijkswaterstaat Zuid Nederland

Rijkswaterstaat Zuid Nederland

Locatie: Helmond, Automotive Campus 30
Cedric van Veldhoven, rol: Deelnemer

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Frederik Wagenaar, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerben Tornij, rol: Deelnemer bijeenkomst
Sick NV / SA

Sick NV / SA

Locatie: Zelik-asse, Doornveld 10
John Snakenburg, rol: Deelnemer bijeenkomst

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Adriana Lopez de la Cruz, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Sjef van den Buijs, rol: Spreker

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Hans Bruinsma, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Oost-Nederland

Locatie: Arnhem, Eusebiusbuitensingel 66
Hylke Visser, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Dienst WNN

Locatie: Amsterdam, Burgemeester Stramanweg 100b
Vincent Jonker, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Helmut Breedeveld, rol: Deelnemer
Marc Kooremans, rol: Deelnemer
Fred Bouwmeester, rol: Deelnemer bijeenkomst
Railcom

Railcom

Locatie: Utrecht, Locomotiefstraat 50
Ferry Uppelschoten, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Oost-Nederland

Locatie: Arnhem, Eusebiusbuitensingel 66
Hermen Jan van Petersen, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Ard Drooger, rol: Deelnemer
Roel Benthem, rol: Deelnemer
Mark Goudzwaard, rol: Deelnemer

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Gertjan Rhebergen, rol: Deelnemer

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Bas van Herpen van Leenen, rol: Deelnemer
R2B Inspecties B.V.

R2B Inspecties B.V.

Locatie: Zaltbommel, Dwarsweg 10
Marcel Hutten, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Tonnie Brandt, rol: Deelnemer
Politie Den Haag DRR Team Milieu

Politie Den Haag DRR Team Milieu

Locatie: Leidschendam, Overgoo 2
Ap Jaspers, rol: Deelnemer

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Tineke Pellikaan, rol: Deelnemer
Willem van Dongen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Marie-Anne Eitjes, rol: Deelnemer bijeenkomst
Alex Noort, rol: Deelnemer bijeenkomst
André Brons, rol: Deelnemer bijeenkomst
Pascal Hoogewoonink, rol: Deelnemer bijeenkomst

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Jeroen Halbesma, rol: Deelnemer
Harmen van Schaik, rol: Deelnemer
Niels van Veldhuizen, rol: Deelnemer

Nong Khai Consultancy B.V.

Locatie: Spijkenisse, N. Stampioenstraat 16
Peter Stroo, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Rutger Veldhuijsen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Gea Kolk, rol: Deelnemer bijeenkomst
Peter Overduin, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rene Krouwel, rol: Deelnemer
Martin Bosman, rol: Deelnemer
MBT technologie

MBT technologie

Locatie: Reeuwijk, van de Veldestraat 5
Jorgen Heinrich, rol: Deelnemer

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
Joost Hendriksen, rol: Deelnemer

Ministerie van IenW

Locatie: Den Haag, Plesmanweg 1-6
Michiel Dubbeldeman, rol: Deelnemer bijeenkomst

Kennisplatform Tunnelveiligheid

Locatie: Delft, Van den Burghweg 1
Simone Abel, rol: Contactpersoon

KienIA B.V. Industriële Automatisering

Locatie: Hardinxveld-giessendam, Molenstraat 1
Patrick Kees, rol: Deelnemer bijeenkomst
KWA bedrijfsadviseurs

KWA bedrijfsadviseurs

Locatie: Amersfoort, Regentesselaan 2
Jildou de Jong, rol: Deelnemer bijeenkomst
KZA QA and testing

KZA QA and testing

Locatie: Baarn, Tolweg 5
Mark Bottelier, rol: Deelnemer

Ingenieursbureau Stadsontwikkeling Rotterdam

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Edwin van 't Oor, rol: Deelnemer

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Twan Daverveld, rol: Deelnemer
K2MC

K2MC

Locatie: Breda, Heilaardreef 6
Richard Kleer, rol: Deelnemer

Kennisplatform Tunnelveiligheid

Locatie: Delft, Van den Burghweg 1
Ben van den Horn, rol: Deelnemer

Heijmans Wegen B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Twan Daverveld, rol: Deelnemer bijeenkomst
ICT Engineering Contractors

ICT Engineering Contractors

Locatie: Oosterhout, Wilhelminakanaal Zuid 110
Rene van der Pluijm, rol: Deelnemer
Joep van Oirschot, rol: Deelnemer
Idiomorf infographics,

Idiomorf infographics,

Locatie: ,
Andries Hof, rol: Deelnemer

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Anna Marie Bom, rol: Deelnemer bijeenkomst

Gemeente Rotterdam Ingenieursbureau

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Marisa Fang, rol: Deelnemer bijeenkomst
Diederik van Kinderen, rol: Deelnemer

h3mhuijben Consultancy

Locatie: Baarn, Schoolstraat 18
Hans Huijben, rol: Deelnemer

Heijmans NV

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Mieke van der Horst, rol: Deelnemer

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Kees Bierman, rol: Deelnemer

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Ruud Emmer, rol: Deelnemer

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Madiha Ahammout, rol: Deelnemer bijeenkomst
Nielma Chiang San Lin-Harpal, rol: Deelnemer
Madiha Ahammout, rol: Deelnemer

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Rico Verhage, rol: Lid
Jelmer ter Braake, rol: Deelnemer bijeenkomst

Feresor bv

Locatie: Rheden, Van Delenstraat 9
Ed van de Griend, rol: Deelnemer

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Jeroen Schrijver, rol: Deelnemer
Wilco Renkema, rol: Deelnemer

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Ron Hulsebos, rol: Deelnemer
Jorgen Peer, rol: Deelnemer
Jeffry Visser, rol: Deelnemer
Christel Talmon, rol: Deelnemer
Fred Kerssens, rol: Deelnemer

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Nelson Perez Medina, rol: Deelnemer bijeenkomst
Harry de Haan, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Tom van Tintelen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Bilal Akdeniz, rol: Deelnemer

Deerns Nederland B.V.

Locatie: Rijswijk, Fleminglaan 10
Tom Hundertmark, rol: Deelnemer bijeenkomst
Dynnic B.V.

Dynnic B.V.

Locatie: Amersfoort, Basicweg 16
Stefan van Zuijlen, rol: Deelnemer

Efectis Nederland B.V.

Locatie: Bleiswijk, Brandpuntlaan Zuid 16
Tony Lemaire, rol: Deelnemer
Rene de Feijter, rol: Product redacteur

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Edwin Luijt, rol: Deelnemer bijeenkomst
Frans Joosten, rol: Deelnemer
Harry Engwirda, rol: Deelnemer bijeenkomst
Weslie Saarloos, rol: Deelnemer
Frits Willems, rol: Deelnemer bijeenkomst
Jorn Harms, rol: Deelnemer
Ronald de Weerd, rol: Deelnemer
Hugo Buijense, rol: Deelnemer
Tom van Tintelen, rol: Deelnemer
Gerralt Vree, rol: Deelnemer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Freddie Wolff, rol: Deelnemer
Rene-Michel Stierhout, rol: Deelnemer

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Ton Vos, rol: Deelnemer bijeenkomst
Danielle van den Hout, rol: Deelnemer

Besix Infra

Locatie: Schelle, Steenwinkelstraat 640
Jan Parmentier, rol: Deelnemer

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Hugo Kruk, rol: Spreker
Brandweer Kennemerland

Brandweer Kennemerland

Locatie: Haarlem, Zijlweg 200
Carlo Giezen, rol: Deelnemer
Bart Koning, rol: Deelnemer

Ballast Nedam Infra

Locatie: Nieuwegein, Ringwade 71
Nienke Scheide, rol: Deelnemer bijeenkomst

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Ruben Langeveld, rol: Deelnemer bijeenkomst
Willem den Breejen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Freddi Bouwman, rol: Deelnemer bijeenkomst

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Timo Neuteboom, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rutger Mullemeister, rol: Deelnemer
Individuele deelnemers

Don Ruijter, rol: Deelnemer bijeenkomst
ADSE Consulting & Engineering B.V.

ADSE Consulting & Engineering B.V.

Locatie: Hoofddorp, Scorpius 90
Jan van der Laan, rol: Deelnemer bijeenkomst
Agentschap Wegen-Verkeer Antwerpen

Agentschap Wegen-Verkeer Antwerpen

Locatie: Antwerpen, Lange Kievitstraat 111-113
Patrick van den Heuvel, rol: Deelnemer
Tommy Boets, rol: Deelnemer
Agnes Verbraeken, rol: Deelnemer
Josef Hennissen, rol: Deelnemer
Agidens Infra Automation

Agidens Infra Automation

Locatie: Zwijndrecht, Baarbeek 1
Weslie Saarloos, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Eddie Rouwendal, rol: Deelnemer
Frits Heimweg, rol: Deelnemer
Pim Willemsen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Individuele deelnemers

Gerard Janssen, rol: Deelnemer

Icoonproject A16 Rotterdam

Icoonproject A16 Rotterdam

Status: Gereed
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Rijkswaterstaat heeft de ambitie om de tunnel in de nieuwe verbindingsweg A16 Rotterdam duurzaam aan te leggen, te exploiteren en beheren. Het projectteam zoekt naar expertise die hen kan helpen om het onderwerp ‘energie’ zo goed mogelijk in het contract en in de aanbesteding te zetten.

Onderzoek
Vanuit het COB-project Energiereductie tunnels zal een expertteam de A16 Rotterdam analyseren, mede op basis van sessies met de projectorganisatie. Daarna zal het expertteam advies uitbrengen voor het ontwerp- en aanbestedingsproces. Op basis van het adviesrapport kan er besloten worden tot verdere samenwerking.

Bijeenkomsten

21-01-2016 - Kennismakingsbijeenkomst A16 Rotterdam

Tijdens deze bijeenkomst ontmoet het COB-expertteam het team van RWS. Samen gaan zij werken aan de nieuwe tunnel A16 Rotterdam.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Cees Wilschut, rol: Lid
Grietske van Bodegom-Woudsma, rol: Lid
Dik de Weger, rol: Lid
Stefan van der Voorn, rol: Lid
Johan Naber, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat Wegendistrict Zuid-Holland-Zuid

Locatie: Dordrecht, Laan der Verenigde Naties 115
Bert Staat, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Cynthia Sewbalak, rol: Secretaris

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Guido de Oude, rol: Lid
Sander Dekens, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Bart van der Hoek, rol: Lid
Martijn Blom, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Verali von Meijenfeldt, rol: Lid Expertteam

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider

Platform Veiligheid

Platform Veiligheid

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Het platform Veiligheid is september 2012 opgericht en komt drie tot vier keer per jaar bij elkaar. De deelnemers bespreken actuele onderwerpen, zoeken naar gezamenlijke opgaven en worden actief betrokken bij de discussies. Hieruit kunnen nieuwe projecten voortkomen, maar dat hoeft niet. Vaak is het delen en uitwisselen van kennis en ervaringen al zeer waardevol.

Onderzoek
De bijeenkomsten worden goed bezocht op steeds wisselende locaties en men is enthousiast over de levendige bijeenkomsten waar inhoudelijke onderwerpen op de agenda staan. Vaak zijn deze bijeenkomsten gekoppeld aan een bezoek van een tunnelproject.

Bijeenkomsten

22-11-2016 - Internationale tunnelprojecten

Internationale tunnelprojecten (vergelijk met tunnels in Nederland, in combinatie met historie en achtergronden veiligheidsrichtlijnen)


04-04-2017 - Geschiedenis Tunnelveiligheid /speeddaten junioren

Het programma voor deze bijeenkomst zal bestaan uit een lezing over ‘de geschiedenis van de tunnelveiligheid’, een aantal speeddate rondes om snel het netwerk van uw junior collegae een boost


27-06-2017 - Visie nieuwe tunnelveiligheidsbeambte

Locatie: Bouwcampus in Delft. Kennismaking en open discussie met de nieuwe tunnelveiligheidsbeamte Peter Kole en een presentatie over de Geschiedenis van Tunnelveiligheid door Evert Worm.


01-12-2017 - Platformbijeenkomst in Delft

Tijdens deze bijeenkomst komen de plannen voor 2018 en het tunnelprogramma van het COB aan bod. Ook wordt de paper over Virtueel testen gepresenteerd en uitgereikt aan de aanwezigen.


06-03-2018 - 1e Platformbijeenkomst 2018

Deze bijeenkomst zal voornamelijk in het teken staan van het nieuwe boekje ‘Al doende leert men’ (leren van oefenen en incidenten), dat op deze dag wordt gepresenteerd en uitgereikt.


22-06-2018 - 2e Platformbijeenkomst 2018 (tijdens COB-congres)

17-10-2018 - 3e Platformbijeenkomst 2018

04-09-2012 - 1e Platformbijeenkomst

15-01-2013 - Leren van (bijna) incidenten

26-03-2013 - Inpassing tunnels in stedelijk gebied

Locatie: Arcadis in Amersfoort


13-06-2013 - Voorlichting aan tunnelgebruikers

Locatie: Nedmobiel in Breda


19-11-2013 - Optimalisatie hulpverlening

Locatie: IFV in Arnhem


18-03-2014 - Veiligheidsfilosofie OB van het spoor (heavy rail)

Locatie: Spoorzone Delft


03-06-2014 - Veiligheidsfilosofie OB van het spoor (light rail)

Deze bijeenkomst betrof light rail, tram en metro en werd gehouden bij de Noord-Zuidlijn in Amsterdam


07-10-2014 - Veiligheidsaspecten bij tunnelrenovatie

Locatie: Movares in Utrecht


10-02-2015 - Veilige software en Cybersecurity

09-06-2015 - Opleiden, Trainen, Oefenen (OTO) wegtunnels

Locatie: Brandweer Amsterdam-Amstelland


20-10-2015 - RAMS

Locatie: Projectbureau A4 Delft/Schiedam


01-03-2016 - Platformbijeenkomst Thema; 3B ontwikkelingen

Locatie: Westerscheldetunnel. Na de inhoudelijke bijeenkomst over 3B ontwikkelingen met presentaties over vervanging van een bestaand systeem en ontwikkelingen van een systeem in een nieuwe t


17-05-2016 - Veiligheid in spoortunnels

Hoe veilig zijn spoortunnels, wat is er bekend omtrent de wetgeving in spoortunnels? Hierover werden presentaties gegeven door Hugo de Jong en Harm Akse m.b.t. de wetgeving lokaal spoor en Jef


20-09-2016 - Stapeling van veiligheidsfuncties

Stapeling van veiligheidsfuncties (e.g. Utrecht CS met treinsporen, winkels, kantoren, Nijverdal met spoor en wegtunnels, Michiel de Ruijtertunnel en CS Amsterdam, of Noord-Zuidlijn met metro



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Charlotte Boschloo, rol: Lid
Johan van der Gaag, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Rob Kisjes, rol: Lid
Michel Langhout, rol: Lid

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Rotterdam, Lichtenauerlaan 100
Stefan Lezwijn, rol: Lid
Herman Rouwenhorst, rol: Lid
Koen Gideonse, rol: Lid
Evert Sonke, rol: Lid
Roeland Brouwer, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Deventer, Zutphenseweg 31d
Henk-Jan Schuurman, rol: Lid
Jan Houwers, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Jasper Nieuwenhuizen, rol: Lid

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Christian Braat, rol: Lid

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Aryan Snel, rol: Lid

Strypes Nederland

Locatie: Leersum, Broekhuizerlaan 3
Ranish Baboeram Panday, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Lid

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Marco de Jong, rol: Lid
Jochem Kanbier, rol: Lid
Diego Meester, rol: Lid
Michiel Berkheij, rol: Lid
Erik Vinke, rol: Lid
Leo Speksnijder, rol: Lid
Gert-Jan Braas, rol: Lid

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Patrick Dankaart, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Rob Houben, rol: Lid
Thijs Ruland, rol: Lid

Siemens Nederland NV

Locatie: Den Haag, Prinses Beatrixlaan 800
Stef de Jong, rol: Lid
Renard Kox, rol: Lid
Peter van Duijvenbode, rol: Lid

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Esther Bennett, rol: Lid
Bas van Duijnhoven, rol: Lid
Robin Rijkers, rol: Lid
André Stehouwer, rol: Lid

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Jaap van Wissen, rol: Lid
Martin de Lange, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Ronald Mante, rol: Lid
Rob Souw, rol: Lid
Gerda Keereweer-de Jong, rol: Lid
William van Rijswijk, rol: Lid
Jan Verbrugge, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Gerben Tornij, rol: Lid
Arnold Roozenbeek, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Rutger van Bemmel, rol: Lid
Jacco Kroese, rol: Lid
Gerard van der Geer, rol: Lid
Gea Kolk, rol: Lid
Jan Jonker, rol: Lid
Nils Lundgren, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Emilie van der Spil, rol: Lid
Corné van Iersel, rol: Lid
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
André Brons, rol: Lid
Regionale Brandweer Zuid-Limburg

Regionale Brandweer Zuid-Limburg

Locatie: Margraten, Holstraat 35
Hans Godding, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Diederik van Zanten, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Ingenieursbureau

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Jaap Nederlof, rol: Lid

Imagine Solutions BV

Locatie: Dordrecht, Berkenhof 3
Wim Baars, rol: Lid

Kimpro BV

Locatie: Soest, Schrikslaan 15
Jasper Kimstra, rol: Lid

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
Peter Kole, rol: Lid

Ministerie van IenW

Locatie: Den Haag, Plesmanweg 1-6
Adri Legierse, rol: Lid
Michiel Dubbeldeman, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Rudolf van Aken, rol: Lid
Jan Faber, rol: Lid

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Margrita Noordmans, rol: Lid
Co Koren, rol: Lid
Jim Halsey, rol: Lid
Jelmer Wittebol, rol: Lid

Feresor bv

Locatie: Rheden, Van Delenstraat 9
Ed van de Griend, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Ed Bik, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Rein de Haas, rol: Lid

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Hans Bronsveld, rol: Lid

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Paul van Laviere, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Arjan Verweij, rol: Lid

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Ronald Gram, rol: Lid
Freddie Wolff, rol: Lid
Machiel Mastenbroek, rol: Lid
Frank de Vries, rol: Lid
Siert Saes, rol: Lid

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Ronald de Weerd, rol: Lid
Edwin Luijt, rol: Lid
Remmy Uffen, rol: Lid
Melle Holthuis, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Platform Beheer en onderhoud

Platform Beheer en onderhoud

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
In samenwerking met Rijkswaterstaat en het COB-platform Niet-rijkstunnels worden mensen aan elkaar verbonden die beroepsmatig te maken hebben met het beheer, onderhoud of renovatie van ondergrondse infrastructuur. Onder meer beheerders van te renoveren tunnels kunnen hier gemeenschappelijke opgaven bespreken.

Onderzoek
COB heeft een brede uitvraag gedaan aan haar netwerk. Via deze weg krijgt het netwerk de mogelijkheid zich aan te sluiten bij dit platform. Daarnaast heeft het COB een 40 tal geïnteresseerden benaderd om aan te sluiten bij dit platform. De eerste bijeenkomst is op 5 november 2015 in Amsterdam geweest.

Bijeenkomsten

05-11-2015 - Eerste bijeenkomst platform Beheer en Onderhoud

Tijdens deze bijeenkomst maken we kennis met elkaar en gaan we kijken wat de agenda wordt voor het komende jaar.


26-01-2016 - Startbijeenkomst agendacommissie T400A

Op donderdag 5 november 2015 was de eerste bijeenkomst van de commissie Beheer en Onderhoud. Tijdens deze bijeenkomst is er een agendacommissie samengesteld. Op 26 januari 2016 komt de agendac


31-03-2016 - Tweede bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

De agendacommissie heeft 3 thema’s voor het platform geïnventariseerd en geprioriteerd. Wij gaan op 31 maart met elkaar het thema: ‘Samenwerking tussen beheerder en markt’ behandelen. Beheer


21-06-2016 - Derde bijeenkomst Platform Beheer en onderhoud

Op 21 juni 2016 staat de derde bijeenkomst van het platform Beheer en onderhoud gepland. Het thema voor deze bijeenkomst is informatiemanagement: uitgangspunten, organisatie en werkwijze om co


29-09-2016 - Vierde bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

Op 29 september 2016 staat de vierde bijeenkomst van het platform Beheer en onderhoud gepland. Het thema voor deze bijeenkomst is ‘Onderhoudsconcept als onderdeel van de langetermijnvisie op t


09-05-2017 - Vijfde bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

In deze bijeenkomst kijken we naar het beheer en onderhoud van het ziekenhuis, en alles wat daar bij komt kijken – en hoe wij daar als tunnelbranche van kunnen leren!


07-12-2017 - Zevende bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

Op 7 december kijken we met het platform naar de predictive maintenance, big data en de invloed op beheer en onderhoud van tunnels


22-06-2018 - Negende bijeenkomst platform beheer en onderhoud

Eén sessie van het COB-congres staat in het teken van het platform Beheer en onderhoud. De onderwerpen zijn nog niet gekozen, maar we houden u op de hoogte.


22-02-2018 - Minisymposium tunnellekkages

Op 22 februari 2018 organiseert het platform Beheer en onderhoud een minisymposium over tunnellekkages. Twee nieuwe publicaties staan centraal: een vervolg op het rapport Lekkages in tunnels v


22-03-2018 - Achtste bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

Op 22 maart 2018 gaan de platformleden in de ochtend naar Fokker Techniek in Woensdrecht. Voor verschillende luchtvaartmaatschappijen worden op deze locatie vliegtuigen onderhouden of omgebouw


14-09-2017 - Zesde bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

De platformleden zijn op 14 september 2017 bijeengekomen voor een sessie over ‘de schutting tussen projectrealisatie en –exploitatie’. De beleving is dat er gedurende de bouw of renovatie van



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Volker Rail Nederland BV

Locatie: Vianen, Lange Dreef 7
Marco Stouten, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Johan Beikes, rol: Lid
Stephan Luik, rol: Lid

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Oscar Vos, rol: Lid
Carlos Bosma, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Lid
Mello Lindner, rol: Lid

Van der Worp Infra Consult B.V.

Locatie: Tull En 'T Waal, Waalseweg 76a
Jacco van der Worp, rol: Lid

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Michiel Berkheij, rol: Lid
Marco Anker, rol: Lid

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Willy Dekker, rol: Lid
Hans Lazeroms, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Nijmegen, Jonkerbosplein 52
Peter Alink, rol: Lid
Gerben Tornij, rol: Lid
Pim Lodestijn, rol: Lid
Abel de Vries, rol: Lid
Geert Fuchs, rol: Lid

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Harald Hofstede, rol: Lid
Chek Lee, rol: Lid
Waldeck Podgorski, rol: Lid

Provincie Noord-Holland

Locatie: Haarlem, Houtplein 33
Albert Kandelaar, rol: Lid

Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Hendri van Muiswinkel, rol: Lid

Rijkswaterstaat Dienst Limburg

Locatie: Maastricht, Avenue Ceramique 125
Willy van Laanen, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Jan van der Sluis, rol: Lid
Mark Zwaan, rol: Lid
Giel Klanker, rol: Lid
Jan Verbrugge, rol: Lid
Ronald Mante, rol: Lid
Harry Dekker, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Hans Bruinsma, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Pieter Zijlmans, rol: Lid
Jan Jonker, rol: Lid

Nebest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jan Kloosterman, rol: Lid
Leo Leeuw, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Erwin Kamp, rol: Lid
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Pascal Hoogewoonink, rol: Lid

Proficium B.V.

Locatie: Breukelen, De Corridor 14T
Johan Bel, rol: Lid
Bram ten Klei, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Dirk Jan Menger, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Tjitse van Dijk, rol: Lid

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Erik Bijlsma, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Nabila Abdellaoui, rol: Lid
Anton Ruiter, rol: Lid

Heijmans Infra Techniek B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Herman Pruisken, rol: Lid
ICT Business Development Manager

ICT Business Development Manager

Locatie: Barendrecht, Kopenhagen 9
Frans Lambregts, rol: Lid
MaxGrip Head Office

MaxGrip Head Office

Locatie: Utrecht, Papendorpseweg 100
Marcel Morsing, rol: Lid

Mobilis TBI infra Vestiging West

Locatie: Rotterdam, Fascinatio Boulevard 522
Jan de Waard, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jacco Kroese, rol: Lid
Peter Overduin, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Maarten van Riel, rol: Coordinator
Ronald Gram, rol: Adviseur

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Siert Saes, rol: Lid
Ad Rabenort, rol: Lid

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Dolf van der Meij, rol: Lid
Celeste de Jong, rol: Lid

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Peter van den Berg, rol: Lid

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Ton van Gageldonk, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Wilco Renkema, rol: Lid
Jeroen Schrijver, rol: Lid

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Lambert Verhagen, rol: Lid
Jeroen Kersten, rol: Lid
Peter Hendriks, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Arnhem, Beaulieustraat 22
Gerben Quirijns, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Jaco Kreber, rol: Lid
Vincent van den Broek, rol: Lid

Besix Infra

Locatie: Schelle, Steenwinkelstraat 640
Jan Parmentier, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Merten Hinsenveld, rol: Lid
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Monitoring

Monitoring

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
In praktijkprojecten zijn grote sprongen gemaakt op het gebied van monitoring, maar veel kennis verdwijnt met het verdwijnen van de kennisdragers in het project. Hoe houden we die kennis vast?

Onderzoek
Het COB heeft een werkgroep samengesteld om voor drie grote praktijkprojecten - Noord/Zuidlijn, Spoorzone Delft en A2 Maastricht - vijf aspecten te beschrijven: (1) ontwerp- en (2) monitoringsfilosofie, (3) gemaakte predicties, (4) verzamelde meetdata en (5) aanpassingen bouw- en/of monitoringsproces. Hiermee worden de praktijkervaringen inzichtelijk gemaakt.

Resultaat
Op maandag 27 juni 2016 is het rapport gepresenteerd in een workshop met de betrokken experts. De gasten kregen korte presentaties over de drie praktijkprojecten en konden daarna met de experts om tafel om hun vragen, dilemma’s en suggesties op het gebied van monitoring te bespreken.

Thema's
Verbinden

Bijeenkomsten

19-06-2015 - Voorstel scope deelonderzoek

Het COB wil graag 3 projecten (Noord-Zuidlijn, Spoorzone Delft en A2 Maastricht) monitoren.


10-09-2015 - Vervolg monitoring

Het COB wil graag 3 projecten (Noord-Zuidlijn, Spoorzone Delft en A2 Maastricht) monitoren.


29-01-2016 - Bespreken final drafts monitoring

Er zijn vier drafts geschreven. Deze worden geevalueerd tijdens de vergadering.


18-03-2016 - Monitoring concept teksten bespreken

Er zijn vier drafts geschreven. Uit de laatste vergadering is gebleken dan Bouwputten als vierde project wordt toegevoegd. De final drafts worden verder uitgescheven tot een eerste concept tek


24-05-2016 - Laatste bespreking voordat rapport wordt gedrukt

Eindredactie van het rapport. Alle hoofdstukken worden nogmaals besproken en op inhoud nagekeken.


27-06-2016 - Workshop Monitoring

Wij ontvangen u met een lunch, aansluitend vier presentaties van onze experts. Na de pauze kunt u kiezen uit vier tafels. Per tafel zit één expert om al uw vragen, dilemma’s en suggesties te b



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Joustra Consultancy & Project Management B.V.

Locatie: Leidschendam, Prinses Beatrixlaan 15
Joost Joustra, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: Eindhoven, Zernikestraat 17
Bjorn Vink, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Coordinator
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Thomas Bles, rol: Lid
Mandy Korff, rol: Lid

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Hans Mortier, rol: Rapporteur

Geobest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Erwin de Jong, rol: Lid

Inspectie zinkvoegen

Inspectie zinkvoegen

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Over de levensduurverwachting van zinkvoegen in tunnels in Nederland blijkt veel onzekerheid te bestaan. In samenwerking met Coentunnel Company en Rijkswaterstaat is het COB daarom een nieuw onderzoeksproject gestart. Op 10 december 2014 is de rapportage opgeleverd. Ter aanvulling op het rapport is extra endoscopisch onderzoek uitgevoerd bij vier tunnels: de Drechttunnel, de Noordtunnel, de Kiltunnel en de Vlaketunnel. In februari 2015 zijn de resultaten hiervan opgeleverd.

Onderzoek
Op basis van het endoscopisch onderzoek heeft de werkgroep op 21 april 2015 vastgesteld dat het zinkvoegenproject een vervolg moet krijgen. Er wordt nu gewerkt aan projectplannen voor verschillende onderzoeksrichtingen. Vervolgonderzoek is goed ontvangen Er worden nu projecten en budget gezocht voor nadere toepassing en onderzoek

Resultaat
Eind 2016 is een kleine werkgroep opgericht. Deze werkgroep doet nader onderzoek en zal vier keer bij elkaar komen. Na afloop zal deze werkgroep hun bevindingen eind 2017 delen met de gehele commissie.

Bijeenkomsten

21-04-2015 - Startbijeenkomst

Tijdens de startbijeenkomst wordt het rapport ‘Endoscopisch onderzoek zinkvoegen’ van Jan Kloosterman van Nebest besproken.


12-06-2015 - Voorbespreking 2e bijeenkomst Zinkvoegen

Tijdens dit overleg gaan we de agenda opstellen voor de 2e bijeenkomst.


08-12-2015 - 2e Bijeenkomst Inspectie Zinvoegen

Nebest zal in oktober 2015 vervolgonderzoek uitvoeren op verzoek van RWS. De uitslagen zullen tijdens de 2e bijeenkomst worden besproken.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Lid

Van Hattum en Blankevoort

Locatie: Vianen, Lange Dreef 13
Sallo van der Woude, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Rotterdam, Willemskade 19-20
Brenda Berkhout, rol: Voorzitter

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Martijn Blom, rol: Lid
Harry Dekker, rol: Opdrachtgever
Ad Nieuwenhuyzen, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Theo van Maris, rol: Lid
Stephan van der Horst, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
René Kuiper, rol: Lid

Strukton Immersion Projects B.V.

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Nico Vink, rol: Lid

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Lid

Trelleborg Ridderkerk BV

Locatie: Ridderkerk, Verlengde Kerkweg 15
Joel van Stee, rol: Lid
Frans Melchers, rol: Lid

MH Poly Consultants & Engineers bv

Locatie: Bergen Op Zoom, Peter Vineloolaan 46b
Bard Louis, rol: Lid

Mobilis TBI infra

Locatie: Apeldoorn, Landdrostlaan 49
Gerard van den Berg, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Peter Hoogen, rol: Lid
Jan Jonker, rol: Lid

Nebest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jan Kloosterman, rol: Secretaris
Leo Leeuw, rol: Lid

ProRail

Locatie: Rotterdam, Delfseplein 27j
Edwin Westerduijn, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Gerrit Wolsink, rol: Lid
Carolien Nieuwland, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Nhut Nguyen, rol: Lid

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Jan van Steirteghem, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

DIMCO

Locatie: Brussel, Herrmann-Debrouxlaan 42
Lode Franken, rol: Lid

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Hans Mortier, rol: Lid
Ruben van Montfort, rol: Secretaris

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Harry de Haan, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Kees Blom, rol: Lid

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 909
Egbert van der Wal, rol: Lid

De waarde van ondergronds bouwen

De waarde van ondergronds bouwen

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
De afgelopen decennia zijn er tal van ondergrondse bouwprojecten min of meer geruisloos verrezen (of verzonken). Deze ondergrondse projecten leveren vaak meer op dan de feitelijk tunnel, ondergrondse parkeergarage of souterrain. Ze maken onderdeel uit van hun omgeving en voegen daar waarde aan toe. Die waarde strekt zich vaak uit ver boven het ondergrondse object zelf. Dit doet de vraag opkomen wat de daadwerkelijk toegevoegde waarde is van ondergronds ruimtegebruik.

Onderzoek
We gaan ex-post gerealiseerde ondergrondse projecten evalueren, enerzijds door de zachte aspecten rondom de besluitvorming bij investeringsbeslissingen in beeld te brengen (spoor A) en anderzijds de harde kosten en baten op een rij te zetten (spoor B).

Resultaat
Inzicht in de toegevoegde waarde (baten) van ondergronds ruimtegebruik op de omgeving om hiermee het ontwerp -en besluitvormingsproces rond het al dan niet ondergronds brengen van functies te ondersteunen. De resultaten van beide sporen zullen worden door vertaald naar een gesprekskader voor nieuwe projecten, vooral gericht op bestuurders (C). Ook zullen de resultaten worden gebruikt voor het beter meenemen van ondergrondse baten in ontwerpprocessen (‘batengericht ontwerpen, D).

Vakgebieden
Ordening en waarde

Thema's
Waardering

Bijeenkomsten

12-10-2016 - Kernteambijeenkomst

DeDe neiuwe projectleider wordt benoemd, de kernteamleden, rollen en aanpak besproken


18-01-2017 - Projectteambijeenkomst


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Movares regio Noordwest

Locatie: Amsterdam, Rhijnspoorplein 36
Nienke van de Lune, rol: Lid Projectteam
Netherlands Economic Observatory

Netherlands Economic Observatory

Locatie: Rotterdam, De Savornin Lohmanlaan 89/B
Olaf Koops, rol: Lid

TU Delft

Locatie: Delft, Jaffalaan 5
Wijnand Veeneman, rol: Lid
VPR Consultants

VPR Consultants

Locatie: Rotterdam, Stationsplein 45
Bert van Eekelen, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Gijsbert Schuur, rol: Lid Uitvoeringsteam
Geert Roovers, rol: Lid Projectteam

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Ron Vreeker, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Edith Boonsma, rol: Lid
Dienst Metro en Tram

Dienst Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Paul Kleyn, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Lidwien Besselink, rol: Projectleider

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Jo Janssen, rol: Lid
Hogeschool van Amsterdam

Hogeschool van Amsterdam

Locatie: Amsterdam, Weesperzijde 190
Bart Menses, rol: Student
Sheena Lensing, rol: Student
Hanna Ton, rol: Student

Platform Meerwaarde ondergrond

Platform Meerwaarde ondergrond

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Het platform Meerwaarde ondergrond is een praktijkgemeenschap gericht op het creëren van meerwaarde met de ondergrond. In de praktijk wordt veel gesproken over integrale gebiedsontwikkeling, maar men vergeet vaak de potentie van de bodem. De ondergrond kan een kwaliteitsimpuls geven aan de bovengrond; dat is waar het binnen dit platform om draait.

Onderzoek
De platformbijeenkomsten zijn altijd gericht op het uitwisselen en vergaren van kennis waar de praktijk om vraagt. Dagelijkse worstelingen krijgen zo een plek evenals het uitdiepen van strategisch relevante onderwerpen. Denk aan vraagstukken als: Welke waarde voegt ondergronds ruimtegebruik toe? Kunnen we die meerwaarde ook hard economisch neerzetten?

Resultaat
Het platform Meerwaarde ondergrond bedient een breed pallet van verschillende interesse en werkzaamheden van deelnemers. De een heeft interesse in beleid, de ander meer in uitvoering, de een in filosoferen, de ander in praktische tools. Het platform houdt daar rekening mee door bijeenkomsten te organiseren waar deze aspecten bij elkaar komen, of juist door bijeenkomsten gericht op specifieke onderwerpen.

Vakgebieden
Ordening en waarde

Bijeenkomsten

09-05-2017 - Bijeenkomst Platform Meerwaarde

Deze bijeenkomst ging over de vragen ‘wat betekent dan die omgevingswet, hoe pas ik dat in de paraktijd van alledag en wat kunnen overheden en de uitvoerende partijen van elkaar leren?


21-07-2017 - Museonder

De ondergrondse waarde van het Museonder en de nieuwe plannen van het park de Hoge Veluwe zijn na deze bijeenkomst geen geheim meer voor de gasten. Tijdens de middag is er volop gelegenheid vo


28-09-2017 - Wetenschap en praktijk komen in Leiden samen.

Hoe leer je als techneuten en planvormers elkaars taal spreken. Centraal hierbij staat de praktijkcasus in het stationsgebied Leiden waar Fransje Hooimeijer (TU) met haar studenten informatie


10-10-2017 - werkgroep informatie en omgevingswet

Op 9 mei heeft het platform onderwerpen benoemd waar we verder aan gaan werken, informatie (data) is er daar een van.


22-06-2018 - Platformbijeenkomst op het COB-congres

Eén sessie van het COB-congres staat in het teken van het platform Meerwaarde Ondergrond. Het onderzoeksproject de waarde van ondergronds bouwen, zal hier de resultaten met de gasten delen.


06-09-2018 - Platformbijeenkomst Meerwaarde ondergrond

De impact van de energietransitie voor ondergrondse ruimte staat op de agenda. De inpassing van ondergrondse functies in dynamisch stedelijk gebied in momenteel al een hele opgave, straks als



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

SPIE NEDERLAND Voorheen Ziut Installatietechniek

Locatie: Arnhem, Nieuwe Plein 1b
Irene Bruines, rol: Lid
Joop Weijenbarg, rol: Lid

Triple Bridge B.V.

Locatie: Utrecht, Nieuwegracht 32
Lidwien Besselink, rol: Lid

Universiteit Utrecht Faculteit Geowetenschappen

Locatie: Utrecht, Heidelberglaan 2
Jasper Griffioen, rol: Lid

Witteveen+Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Deventer, Leeuwenbrug 8
Jasper Lackin, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Paul Siderius, rol: Lid
Provincie Zuid-Holland Dienst Beheer Infrastructuur

Provincie Zuid-Holland Dienst Beheer Infrastructuur

Locatie: Den Haag, Koningskade 40
Kees Bergen, rol: Lid
Taco Querens, rol: Lid

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Rogier Pronk, rol: Lid
Werncke Husslage, rol: Lid

Rijkswaterstaat Leefomgeving Bodem+

Locatie: Rijswijk, Lange Kleiweg 34
Nicole Hardon, rol: Lid
Remco de Boer, rol: Lid
Jan Frank Mars, rol: Lid

Rijkswaterstaat WVL Water Verkeer en Leefomgeving

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Edwin van der Wel, rol: Lid

Saxion Hogeschool

Locatie: Deventer, Handelskade 75
Geert Roovers, rol: Lid

Gemeente 's-Hertogenbosch

Locatie: 'S-hertogenbosch, Wolvenhoek 1
Ine Flinkers, rol: Lid
Harke Tuinhof, rol: Lid

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling

Locatie: Utrecht, Rachmaninoffplantsoen 61
Marianne Langenhoff, rol: Lid

Heijmans Integrale Projecten B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Leendert de Bruin, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Ron de Puy, rol: Lid
Maarten van Riel, rol: Lid

Movares regio Noordwest

Locatie: Amsterdam, Rhijnspoorplein 36
Nienke van de Lune, rol: Lid
Omgevingsdienst Midden-Holland

Omgevingsdienst Midden-Holland

Locatie: Gouda, Thorbeckelaan 5, Midden-Hollandhuis
Bernd van den Berg, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
Jan Willem Lammers, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
John Nieuwmans, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Nico van den Heuvel, rol: Lid

Gemeente Dordrecht

Locatie: Dordrecht, Spuiboulevard 300
Rob Mank, rol: Lid

Gemeente Haarlem Afdeling Milieu

Locatie: Haarlem, Zijlvest 39
Marc van Someren, rol: Lid

Gemeente Haarlem Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Haarlem, Zijlvest 39
Rolf Tjerkstra, rol: Lid

Gemeente Katwijk

Locatie: Katwijk, Koningin Julianalaan 3
Jeroen Brouwer, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Petra van der Lugt, rol: Lid
Stanley Tjan, rol: Lid
Joost Martens, rol: Lid
Jo Janssen, rol: Lid

Dunea NV Duin & Water

Locatie: Zoetermeer, Plein van de Verenigde Naties 11
Mark Janssen Lok, rol: Lid
Ans Groenewegen, rol: Lid

Enexis B.V.

Locatie: 'S-hertogenbosh, Magistratenlaan 116
Jos Lemmens, rol: Lid

Gemeente Alphen aan den Rijn

Locatie: Alphen Aan Den Rijn, Stadhuisplein 1
Sytze Fokkema, rol: Lid
Ab van der Schans, rol: Lid
Martin Groen, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Michiel Wentholt, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul Elzenaar, rol: Lid
Leendert Flier, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Léon Verhoeven, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Arnhem, Beaulieustraat 22
Willy Theunissen, rol: Lid
Edwin van der Knoop, rol: Lid

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Edith Boonsma, rol: Projectleider
Gijsbert Schuur, rol: Coordinator

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Harry Engwirda, rol: Lid

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Derk van Ree, rol: Lid

Dunea NV Duin & Water

Locatie: Zoetermeer, Plein van de Verenigde Naties 11
Jurgen Bosch, rol: Lid
Provincie Zuid-Holland Dienst Beheer Infrastructuur

Provincie Zuid-Holland Dienst Beheer Infrastructuur

Locatie: Den Haag, Koningskade 40
Theo Verstege, rol: Lid

Verificatie en validatie

De gebruiksveiligheid van een tunnel wordt in hoge mate bepaald door de veiligheidssystemen. De juiste systemen moeten er zijn, correct werken en goed bediend kunnen worden. Een aannemer moet bij de realisatie van de tunnel laten zien dat hij aan deze eisen voldoet. Dat leidt nu vaak tot discussie. Het COB-netwerk wil daar verandering in aanbrengen.

Tunnelveiligheid is opgebouwd uit een aantal layers of defence. Het merendeel van die lagen wordt ondersteund of (vrijwel) volledig uitgevoerd door technische systemen. Het is dan ook essentieel om te weten dat: 1) de juiste systemen aanwezig zijn, 2) de systemen correct werken op het moment dat ze ingezet worden, en 3) er een organisatie is die de systemen op een juiste wijze kan bedienen en de informatie die door de systemen gegenereerd wordt, juist kan interpreteren. Deze drie punten zijn vastgelegd in de standaarden en contracten waarmee aannemers hun bouw- of renovatieprojecten realiseren.

Veiligheidsvoorzieningen moeten niet alleen aanwezig zijn en correct werken, maar ook goed gebruikt kunnen worden. (Foto: Tweede Coentunnel, door Harry van Reeken, beeldbank RWS)

Een aannemer moet bij de realisatie van een tunnel aantonen dat hij voldoet aan de eisen in het contract en de achterliggende standaard(en). Daarmee wordt geverifieerd dat de juiste veiligheidssystemen aanwezig zijn en correct zullen werken. Om aan te tonen dat hij aan de eisen voldoet, moet de aannemer laten zien hoe de contracteisen zijn ingevuld; er moet een duidelijk verband zijn naar de gemaakte ontwerpkeuzes, de eisen moeten traceerbaar zijn. Dit is een tijdrovende klus die nauw luistert.

Op detailniveau kunnen eisen op verschillende manieren ingevuld worden, afhankelijk van de specifieke gebruikseisen van de organisaties die met de veiligheidssysteem moeten werken (tunnelbeheerder, verkeerscentrale, hulpdiensten). Deze invullingen dienen zorgvuldig met de betrokken organisaties afgestemd te worden. Op die manier wordt gevalideerd dat de tunnel veilig te gebruiken is.

In veel tunnelprojecten is gebleken dat het aantonen (verifiëren) en valideren van de veiligheidseisen ingewikkeld is en tot veel discussie leidt. Die discussies moeten opgelost worden voordat de tunnel open kan. Op deze manier ontstaat er regelmatig vertraging en extra kosten.

Doel en aanpak

In samenwerking met het KPT is het COB een project gestart om het kennisniveau aangaande V&V-processen en -methodieken te vergroten, drempels te identificeren en draagvlak voor oplossingsrichtingen te zoeken. Het project richt zich op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Hiertoe is een aantal thematische bijeenkomsten georganiseerd:

  • Dinsdag 10 en dinsdag 24 oktober 2017: Vierde themasessie Verificatie en validatie

    Het COB organiseert in samenwerking met het KPT de vierde bijeenkomst in de reeks Verificatie en validatie. In deze sessie worden drie presentaties gegeven over onder meer ‘wat is nu eigenlijk software?’, ‘softwareverificatie in een andere markt’ en ‘softwaretesten in de praktijk toegespitst op CCTV’. Evenals in de voorafgaande V&V-bijeenkomsten is er voldoende gelegenheid voor discussie. De inloop is vanaf 13.00 uur en het programma eindigt om 17:00.
    Voor de bijeenkomst van 10 oktober 2017 is het maximum aantal deelnemers bereikt; u kunt zich niet meer aanmelden voor deze datum. Aanmelden voor 24 oktober 2017 kan nog wel via info@kennisplatformtunnelveiligheid.nl. Na aanmelding ontvangt u een bevestiging waarin ook de locatie wordt vermeld.

  • Woensdag 21 juni 2017: Testen in de praktijk

    In de reeks themabijeenkomsten over verificatie en validatie organiseerden het KPT en het COB een sessie over het testen van tunnelveiligheid in de praktijk. Deze bijeenkomst vond plaats op woensdag 21 juni 2017 van 13.30 tot 17.00 uur in Hotel Van der Valk, Nieuwerkerk a/d IJssel.

De inhoud van de workshops komt onder meer vanuit de koplopergroep.

Naar aanleiding van de bijeenkomsten wordt een concreet eindproduct voor het project bepaald (publicatie, cursus, standaard, etc.), waarop de aanpak dan verder wordt afgestemd.

Deelnemers

Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

ADSE Consulting & Engineering B.V.

ADSE Consulting & Engineering B.V.

Locatie: Hoofddorp, Scorpius 90
Jan van der Laan, rol: Deelnemer bijeenkomst
Agentschap Wegen-Verkeer Antwerpen

Agentschap Wegen-Verkeer Antwerpen

Locatie: Antwerpen, Lange Kievitstraat 111-113
Agnes Verbraeken, rol: Deelnemer
Josef Hennissen, rol: Deelnemer
Patrick van den Heuvel, rol: Deelnemer
Tommy Boets, rol: Deelnemer
Agidens Infra Automation

Agidens Infra Automation

Locatie: Zwijndrecht, Baarbeek 1
Weslie Saarloos, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Eddie Rouwendal, rol: Deelnemer
Freddi Bouwman, rol: Deelnemer bijeenkomst
Frits Heimweg, rol: Deelnemer
Pim Willemsen, rol: Deelnemer bijeenkomst

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Rutger Mullemeister, rol: Deelnemer
Timo Neuteboom, rol: Deelnemer bijeenkomst

Ballast Nedam Infa B.V.

Locatie: Nieuwegein, Ringwade 71
Nienke Scheide, rol: Deelnemer bijeenkomst

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Ruben Langeveld, rol: Deelnemer bijeenkomst
Willem den Breejen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Besix Infra

Locatie: Schelle, Steenwinkelstraat 640
Jan Parmentier, rol: Deelnemer

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Hugo Kruk, rol: Spreker
Brandweer Kennemerland

Brandweer Kennemerland

Locatie: Haarlem, Zijlweg 200
Bart Koning, rol: Deelnemer
Carlo Giezen, rol: Deelnemer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Freddie Wolff, rol: Deelnemer
Rene-Michel Stierhout, rol: Deelnemer

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Danielle van den Hout, rol: Deelnemer
Edwin Luijt, rol: Deelnemer bijeenkomst
Frans Joosten, rol: Deelnemer
Frits Willems, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerralt Vree, rol: Deelnemer
Harry Engwirda, rol: Deelnemer bijeenkomst
Hugo Buijense, rol: Deelnemer
Jorn Harms, rol: Deelnemer
Ronald de Weerd, rol: Deelnemer
Tom van Tintelen, rol: Deelnemer
Ton Vos, rol: Deelnemer bijeenkomst
Weslie Saarloos, rol: Deelnemer

Deerns Nederland B.V.

Locatie: Rijswijk, Fleminglaan 10
Tom Hundertmark, rol: Deelnemer bijeenkomst
Dynnic B.V.

Dynnic B.V.

Locatie: Amersfoort, Basicweg 16
Stefan van Zuijlen, rol: Deelnemer

Efectis Nederland B.V.

Locatie: Bleiswijk, Brandpuntlaan Zuid 16
Rene de Feijter, rol: Product redacteur
Tony Lemaire, rol: Deelnemer

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Harry de Haan, rol: Deelnemer bijeenkomst
Nelson Perez Medina, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE Infra & Mobility B.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Bilal Akdeniz, rol: Deelnemer
Christel Talmon, rol: Deelnemer
Fred Kerssens, rol: Deelnemer
Jeffry Visser, rol: Deelnemer
Jelmer ter Braake, rol: Deelnemer bijeenkomst
Jorgen Peer, rol: Deelnemer
Rico Verhage, rol: Lid
Ron Hulsebos, rol: Deelnemer
Tom van Tintelen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Feresor bv

Locatie: Rheden, Van Delenstraat 9
Ed van de Griend, rol: Deelnemer

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Jeroen Schrijver, rol: Deelnemer
Wilco Renkema, rol: Deelnemer

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Ruud Emmer, rol: Deelnemer

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Kees Bierman, rol: Deelnemer

Gemeente Rotterdam Ingenieursbureau

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Diederik van Kinderen, rol: Deelnemer
Marisa Fang, rol: Deelnemer bijeenkomst

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Madiha Ahammout, rol: Deelnemer bijeenkomst
Madiha Ahammout, rol: Deelnemer
Nielma Chiang San Lin-Harpal, rol: Deelnemer

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Anna Marie Bom, rol: Deelnemer bijeenkomst

Heijmans Infra B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Twan Daverveld, rol: Deelnemer bijeenkomst

Heijmans NV

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Mieke van der Horst, rol: Deelnemer
ICT Engineering Contractors

ICT Engineering Contractors

Locatie: Oosterhout, Wilhelminakanaal Zuid 110
Joep van Oirschot, rol: Deelnemer
Rene van der Pluijm, rol: Deelnemer
Idiomorf infographics,

Idiomorf infographics,

Locatie: ,
Andries Hof, rol: Deelnemer

Ingenieursbureau Stadsontwikkeling Rotterdam

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Edwin van 't Oor, rol: Deelnemer

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Twan Daverveld, rol: Deelnemer
K2MC

K2MC

Locatie: Breda, Heilaardreef 6
Richard Kleer, rol: Deelnemer

Kennisplatform Tunnelveiligheid

Locatie: Delft, Van den Burghweg 1
Ben van den Horn, rol: Deelnemer
Karin Clement, rol: Secretaris

KienIA B.V. Industriële Automatisering

Locatie: Hardinxveld-giessendam, Molenstraat 1
Patrick Kees, rol: Deelnemer bijeenkomst
KWA bedrijfsadviseurs

KWA bedrijfsadviseurs

Locatie: Amersfoort, Regentesselaan 2
Jildou de Jong, rol: Deelnemer bijeenkomst
KZA QA and testing

KZA QA and testing

Locatie: Baarn, Tolweg 5
Mark Bottelier, rol: Deelnemer
MBT technologie

MBT technologie

Locatie: Reeuwijk, van de Veldestraat 5
Jorgen Heinrich, rol: Deelnemer

Ministerie van IenW

Locatie: Den Haag, Plesmanweg 1-6
Michiel Dubbeldeman, rol: Deelnemer bijeenkomst

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
Joost Hendriksen, rol: Deelnemer

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Gea Kolk, rol: Deelnemer bijeenkomst
Martin Bosman, rol: Deelnemer
Peter Overduin, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rene Krouwel, rol: Deelnemer

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Harmen van Schaik, rol: Deelnemer
Jeroen Halbesma, rol: Deelnemer
Niels van Veldhuizen, rol: Deelnemer

Nong Khai Consultancy B.V.

Locatie: Spijkenisse, N. Stampioenstraat 16
Peter Stroo, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Alex Noort, rol: Deelnemer bijeenkomst
André Brons, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marie-Anne Eitjes, rol: Deelnemer bijeenkomst
Pascal Hoogewoonink, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rutger Veldhuijsen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Tonnie Brandt, rol: Deelnemer
Politie Den Haag DRR Team Milieu

Politie Den Haag DRR Team Milieu

Locatie: Leidschendam, Overgoo 2
Ap Jaspers, rol: Deelnemer

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Gertjan Rhebergen, rol: Deelnemer
Tineke Pellikaan, rol: Deelnemer
Willem van Dongen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Bas van Herpen - van Leenen, rol: Deelnemer
R2B Inspecties B.V.

R2B Inspecties B.V.

Locatie: Zaltbommel, Dwarsweg 10
Marcel Hutten, rol: Deelnemer bijeenkomst
Railcom

Railcom

Locatie: Utrecht, Locomotiefstraat 50
Ferry Uppelschoten, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Dienst WNN

Locatie: Amsterdam, Burgemeester Stramanweg 100b
Vincent Jonker, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Fred Bouwmeester, rol: Deelnemer bijeenkomst
Helmut Breedeveld, rol: Deelnemer
Marc Kooremans, rol: Deelnemer
Sjef van den Buijs, rol: Spreker

Rijkswaterstaat Oost-Nederland

Locatie: Arnhem, Eusebiusbuitensingel 66
Hermen Jan van Petersen, rol: Deelnemer
Hylke Visser, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Hans Bruinsma, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Zuid Nederland

Locatie: Helmond, Automotive Campus 30
Cedric van Veldhoven, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Ard Drooger, rol: Deelnemer
Mark Goudzwaard, rol: Deelnemer
Roel Benthem, rol: Deelnemer

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Frederik Wagenaar, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerben Tornij, rol: Deelnemer bijeenkomst
Sick NV / SA

Sick NV / SA

Locatie: Zelik-asse, Doornveld 10
John Snakenburg, rol: Deelnemer bijeenkomst

Siemens Mobility BV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 7
Adriana Lopez de la Cruz, rol: Deelnemer
Alexander Koek, rol: Deelnemer bijeenkomst
Erwin Stout, rol: Deelnemer bijeenkomst
John Vermeer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Renard Kox, rol: Spreker

Siemens Nederland BV

Locatie: Den Haag, Prinses Beatrixlaan 800
Marco Vermeulen, rol: Spreker

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Daniel van der Gaag, rol: Coordinator
Marcel Brouwers, rol: Deelnemer bijeenkomst
Mark van Brink, rol: Deelnemer bijeenkomst
Reinout van Elst, rol: Deelnemer bijeenkomst

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Erik Donselaar, rol: Deelnemer
Jos de Looff, rol: Deelnemer
Leen van Gelder, rol: Coordinator
Robin Rijkers, rol: Deelnemer

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Stephan Schaeffer, rol: Deelnemer

Strypes Nederland

Locatie: Leersum, Broekhuizerlaan 3
Erik Holleboom, rol: Deelnemer
Jaap Burggraaf, rol: Deelnemer

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Jan Willem Prins, rol: Deelnemer
Mello Lindner, rol: Deelnemer
Michel van Spanje, rol: Deelnemer

TechConsult BV

Locatie: Gouda, Veerstal 22
Jeffrey Rundberg, rol: Deelnemer bijeenkomst
TriMaya BV

TriMaya BV

Locatie: Den Haag, Valkenboskade 400
Boy Soochit, rol: Deelnemer bijeenkomst
Tunnel Safety Consults bv

Tunnel Safety Consults bv

Locatie: Baarn, Schoolstraat 18
Elmar Thesing, rol: Deelnemer
Valori

Valori

Locatie: Nieuwegein, Coltbaan 4a
Wim Goes, rol: Deelnemer

Veiligheidsregio Haaglanden

Locatie: Den Haag, Dedemsvaartweg 1
Gerrit Verdoes, rol: Deelnemer
Peter Vrij, rol: Deelnemer
Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Locatie: Rotterdam, Frobenstraat 8
Nico Bos, rol: Deelnemer

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Arjan Tromp, rol: Deelnemer bijeenkomst
Elizabet Andrade, rol: Deelnemer
Eric van den Dool, rol: Deelnemer bijeenkomst
Leo Speksnijder, rol: Deelnemer
Marcel Wink, rol: Deelnemer bijeenkomst
Ondrej Vohnik, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rudi Matai, rol: Deelnemer bijeenkomst
Wout van Oostrum, rol: Spreker

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Niek Ridderbos, rol: Spreker
Robin Huisman, rol: Deelnemer bijeenkomst
Vincent Weisscher, rol: Deelnemer bijeenkomst
Wouter Schepers, rol: Deelnemer bijeenkomst

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Deelnemer

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Jan Verbrugge, rol: Deelnemer bijeenkomst

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Tamara Dolle, rol: Deelnemer
Individuele deelnemers

Don Ruijter, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerard Janssen, rol: Deelnemer

Veilige tunnel door snelle branddetectie

Tunnelbranden kunnen catastrofaal zijn in relatie tot mensenlevens en de tunnel zelf. Tijdige en accurate branddetectie is een elementaire voorwaarde om branden te kunnen beperken en te bestrijden. Marina Fragkopoulou, masterstudent aan de TU Delft en onderzoekstagiaire bij Deerns, onderzoekt de werking van state-of-the-artbrandmeldsystemen.

Door de toenemende stedelijke ontwikkeling en bevolkingsgroei, wordt verwacht dat de komende twintig tot dertig jaar snelwegen en andere infrastructuur een kritisch breekpunt bereiken ten aanzien van hun capaciteit. Dit resulteert in veel tunnelbouwprojecten in de komende tien tot vijftien jaar. Momenteel kent Europa al meer dan 15.000 kilometer aan operationele tunnels voor transport. Hoewel ongelukken door tunnelbranden minder vaak voorkomen dan ongevallen op open wegen, kan hun effect significant ernstiger zijn. Dit heeft te maken met de kritische basisfactoren van een tunnel:

  • Gesloten omgeving
  • Beperkte vluchtrichtingen
  • Noodzaak tot zelfredzaamheid
  • Menselijke factor

De menselijke factor is zeer moeilijk voorspelbaar. Om de zelfredzaamheid te verbeteren en mensen meer vluchttijd te geven, is het noodzakelijk branden vroegtijdig te detecteren.

Door een toenemende bewustzijn van de risico’s bij tunnelbranden, zijn er nieuwe veiligheidsmaatregelen en regelgevingen geïntroduceerd op nationaal en internationaal niveau. Veel Europese landen worden geconfronteerd met de verplichting tunnels te renoveren waar deze als ‘onveilig’ worden bestempeld. Renovatie kan voor stakeholders echter ongewenst en te kostbaar zijn. De studie van Marina richt zich daarom op alternatieve oplossingen om het gewenste veiligheidsniveau te bereiken.

Doel van het onderzoek

Initieel onderzoek wijst uit dat vroegtijdige branddetectie een van de meest belangrijke aspecten is van brandveiligheid in tunnels. Het doel van de studie is te verifiëren of meer geavanceerde technieken die een snelle reactietijd hebben een compromis kunnen zijn voor de huidige veiligheidseisen in de standaarden. Marina onderzoekt het effect van een technologisch geavanceerd systeem op de detectietijd en daarmee op het totale evacuatieproces.

Er worden drie type detectiesystemen onderzocht:

  • Lineaire hittedetectie (LHD): een continue hittedetectiekabel die over de volledige lengte van de tunnel hitte detecteert.
  • Meervoudige gasdetectie (MGD): sensoren die brandgerelateerde gassen detecteren in een vroege fase van de brandontwikkeling.
  • Gesloten-circuit camerasysteem (CCTV): de omgeving met camera’s in de gaten houden om brand te detecteren.

Marina heeft brandsimulatiesoftware (fire dynamics simulator, FDS) gebruikt om diverse scenario’s met branden te simuleren en de werking van elk branddetectiesysteem te onderzoeken. De FSD bevat standaard geen opties voor het modelleren van nieuwere warmte- en rookdetectiesystemen. De LHD moest bijvoorbeeld gemodelleerd worden als een rij met losse detectoren. Via leveranciers kon Marina de juiste parameters achterhalen, zoals de alarmdrempels. Met praktijktestresultaten heeft ze de modellen kunnen valideren.

De detectiesystemen worden getest op drie type brandhaarden. De omvang van de brand (heat release rate, in megawatt) volgt uit praktijkproeven:

  • Passagiersauto – 10MW
  • Bus – 30MW
  • Zwaar transportvoertuig -200MW

Simulaties van twee scenario’s: de rookontwikkeling bij een brandende auto (boven) en een brandende zware goederenvrachtwagen. (Beelden: Marina Fragkopoulou)

De brandhaarden worden gecombineerd met verschillende ventilatiecondities, windcondities en tunnelgeometrie. Dit is bijvoorbeeld van belang om te kunnen bepalen bij welke instellingen de detectoren geen vals alarm geven. In een afgesloten ruimte zoals een tunnel kunnen warmte en gassen van voertuigen al snel leiden tot hoge temperaturen en hoge concentraties van giftige stoffen, waardoor het alarm onterecht zou kunnen afgaan. De rol van het ventilatiesysteem is dan ook belangrijk om mee te nemen.

Resultaten

Testen met de branddetectoren hebben reeds interessante resultaten opgeleverd aangaande de reactie onder bepaalde condities. Zo lijken het type ventilatiesysteem en de luchtstroming inderdaad van grote invloed te zijn. Een sterke luchtstroming in de lengterichting van de tunnel heeft veel effect op warmtedetectoren die geactiveerd worden op basis van temperatuurstijging of een absolute temperatuurdrempel. Bovendien wijzen de resultaten erop dat de prestatie van een detector sterk afhangt van het brandscenario. Bij een autobrand lijkt detectie bijvoorbeeld minder effectief omdat de temperatuur langzaam stijgt, waardoor het systeem soms niet binnen drie minuten reageert: de reactiesnelheid die minimaal noodzakelijk is om het gewenste veiligheidsniveau te bereiken. Aan de andere kant is MGD bij dit scenario juist wel effectief. Hiermee kan brand vaak al binnen twee minuten gedetecteerd worden.

Het onderzoek leidt tot een gevalideerd model dat diepgaand inzicht geeft in de werking en prestaties van detectiesystemen onder invloed van externe factoren. De opzet van de studie maakt het mogelijk om meer brandscenario’s en nieuwe detectietechnologieën te onderzoeken met gevalideerde simulaties. Tunnelontwerpers kunnen op basis hiervan prestatiegerichte keuzes maken ten aanzien van de veiligheid, zoals voor het branddetectiesysteem, de interactie tussen de detectoren en het ventilatiesysteem, de verwachtte reactietijd en de impact op het evacuatieproces. Zo wordt duidelijk welke inrichting best passend is bij een brandscenario.

Spoorzone Delft leert van zichzelf

In Delft rijden en stoppen de treinen sinds 28 februari 2015 ondergronds. Voor een nietsvermoedende reiziger lijkt het project daarmee klaar, maar schijn bedriegt. Er komt nóg een tunnelbuis en een ondergrondse parkeergarage en tweede fietsenstalling. In hoeverre kan de volgende fase profiteren van de eerste?

De tunnelbuis die in februari 2015 werd opengesteld, is er één van twee; die tweede moet voor het grootste gedeelte nog worden gemaakt. Verder komt er ondergronds nog een parkeergarage en een extra fietsenstalling. Bovengronds wacht een half stadskantoor op zijn voltooiing. “Naar verwachting is het civiele werk eind 2017 gereed. De openbare ruimte rondom het station is dan ook opnieuw ingericht”, vertelt Ad Broeders, projectmanager vanuit opdrachtgever ProRail. “Door de tweede buis rijden dan nog geen treinen. Die is bij oplevering slechts een casco: de inrichting met sporen, veiligheidsvoorzieningen, etc. is een nieuw project, onderdeel van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer.” Ook duurt het nog tot 2025 voordat de stedelijke ontwikkeling van het gebied geheel is afgerond.

Voorlopig richten ProRail en aannemer Combinatie Crommelijn (CFE, Mobilis en Dura Vermeer – CCL) zich op 2017. Al kijken ze ook juist terug voor het werk dat nu komt. In vele opzichten lijkt de bouw van de tweede tunnelbuis op die van de eerste. Ook nu worden er zowel damwanden als diepwanden gebruikt, afhankelijk van de situatie. De aanleg van de toeritten is evengoed vergelijkbaar. Maar: “De tweede fase is een optimalisatie van de eerste”, aldus Rick Pattipeilohy, projectdirecteur vanuit CCL. “De tijd die nodig was voor de afbouw, de inrichting en het testen van de eerste tunnelbuis, hebben we benut om nog eens goed naar het ontwerp te kijken. Waar kunnen we het slimmer aanpakken? Bij de toeritten bleek bijvoorbeeld dat het ook met minder wapening had gekund. Deze optimalisatie voeren we nu door bij de tweede set toeritten.”

Ook de diepwanden blijken minder wapening nodig te hebben. “Bovendien kan de aanpak daarbij efficiënter. In de eerste fase hebben we overal alle onderdelen van het werk volledig gecontroleerd; het graven, het ontwerp, de wapening. Eén calamiteit kost een half tot een miljoen; daar kun je heel wat mensuren tegenover zetten. Dan laat je nog eens iemand de kwaliteit van het betonmengsel controleren. Uiteindelijk hebben we nauwelijks kwaliteitsafwijkingen gezien. Bij gedeelten waar kwetsbare gebouwen in de buurt staan, blijven we dan ook alles doen, inclusief de kwaliteitscontrole. Op andere plekken is het voldoende – weten we nu – om ervoor te zorgen dat alle processen perfect verlopen.”

Soms zijn expliciete optimalisaties niet nodig, maar gaat het al beter puur omdat het de tweede keer is. Dat was het geval bij het verleggen van kabels en leidingen. Voor de eerste tunnelbuis verliep dat proces bijzonder moeizaam (zie kader). Hoewel er in de aanpak niets werd aangepast, ging het bij de tweede tunnelbuis heel soepel. Broeders: “Dat komt door gewenning. Het gaat om dezelfde partijen, vaak met dezelfde mensen, die weten van de vorige keer wat er wel en niet handig was. De afstemming verloopt vlotter. Wij weten nu ook beter hoe we de coördinatie en aansturing moeten aanpakken. Dat we veel moeten duwen en trekken, en op tijd moeten beginnen.”

Aandacht voor de omgeving

“Van de eerste fase hebben we verder geleerd dat het vooraf en uitgebreid informeren van de omgeving echt belangrijk is”, vervolgt Broeders. “Natuurlijk wisten we dat al, daarom is er bijvoorbeeld een schadeloket ingesteld en lopen er omgevingsmanagers rond. Maar in het begin bleek toch dat bewoners en ondernemers zich onvoldoende gehoord voelden. We hebben dit verbeterd en in de tweede fase blijven we hier alert op.”

Pattipeilohy: “Bijvoorbeeld bij de sloop van het spoorviaduct, de eerste grote klus van de tweede fase. Die sloop is erg ingrijpend voor omwonenden, veel mensen maakten zich zorgen. Daarom hebben we in de wijk rondgelopen en gepraat, en zo veel mogelijk direct en zichtbaar actie ondernomen als er klachten kwamen. Zo hebben we op een bepaald moment ander materieel ingezet, omdat de oorspronkelijke machine te veel trillingen veroorzaakte.”

De sloop van het treinviaduct was deze zomer in volle gang. (Foto: Guus Schoonewille)

Niet alleen het materieel maakt uit voor de hinder: het scheelt ook wie de apparaten bedient. De ene ploeg werkt toch wat onstuimiger dan de ander. Daarom werd er in de tweede fase een specifieke ploeg ingezet voor het maken van diepwanden dicht op de bebouwing of bij kwetsbare panden. Anderzijds werden ploegen en klussen ook juist omgedraaid. Pattipeilohy: “We willen voorkomen dat de aandacht verslapt, dat is nu de grootste uitdaging. Het werk lijkt namelijk hetzelfde, maar ís dat niet. De omstandigheden zijn anders. In plaats van een viaduct, is er nu een tunnel. Bij het maken van de toeritten heb je te maken met een operationeel spoor ernaast. Je kunt dus niet gewoon hetzelfde trucje toepassen.”

Die andere omstandigheden betekenen ook dat de monitoring geheel opnieuw moest worden ingericht. Deels met dezelfde middelen, deels met nieuwe. De middelen worden bovendien slimmer ingezet. Broeders: “We houden nog steeds alles in de gaten, dat wordt vanuit de omgeving ook verwacht. Maar een overvloed aan data kan juist onhandig zijn, want je moet het ook allemaal verwerken. In de tweede fase gaan we daarom nog steeds alles meten, maar specifieker, zodat er snellere interpretatie mogelijk is.”

Naar buiten

Zoals het project zelf leert van de eerste fase, zo willen opdrachtgever en aannemer ook de buitenwereld laten leren van het project. CCL is nu al bezig voor zichzelf de opgedane technische ervaringen te borgen, om ze bijvoorbeeld te kunnen benutten bij nieuwe tenders. Pattipeilohy: “De kennis wordt dan uiteindelijk ook breder verspreid, aangezien je bij een volgend project vaak weer met andere partijen samenwerkt.” Ook ProRail denkt al verder. Broeders: “Nu we operationeel zijn, kunnen we de balans opmaken van de eerste fase: wat kunnen we kopiëren naar andere projecten? Zoals we hier de tunneltechnische installaties hebben getest, is bijvoorbeeld uniek. De vlekkeloze openstelling is grotendeels hieraan te danken, dus dit is zeker iets wat je nog eens moet doen. Aan de andere kant zullen we ook kijken naar de manier van contracteren. De inrichting van de openbare ruimte zit hier in het civiele contract, wat bij de aanbesteding voordelen biedt, maar nu zijn we iets aan het uitvoeren dat in 2009 is ontworpen. Bovendien is ruimtelijke ordening niet ProRails vakgebied. Een volgende keer zouden we dit waarschijnlijk anders doen.”

Het eindresultaat wordt steeds meer zichtbaar. (Foto: Ronald Tilleman)

A2 Maastricht

In de nacht van 15 op 16 december 2016 is de nieuwe tunnel in de A2 bij Maastricht in gebruik genomen; de eerste dubbellaagse tunnel in Nederland. In 2011 begon het consortium Avenue2 met de bouw van de vier tunnelbuizen. De onderste twee zijn bestemd voor het doorgaande verkeer en de bovenste twee voor het regionale en lokale verkeer. Bovenop de tunnel komt een langgerekt park met voet- en fietspaden en tweeduizend lindebomen.

Bovenop de tunnel komt de Groene Loper, een lintvormig park voor fietsers en voetgangers. Door zijn groene en recreatieve karakter verbindt de Groene Loper de wijken aan weerskanten van de A2 weer met elkaar. Langs het park komen (deels) nieuwe woningen, die passen in het Maastrichtse straatbeeld. In het park komen tweeduizend lindebomen die geschikt zijn om te groeien in de relatief dunne grondlaag bovenop het tunneldak. (Foto: Avenue2)

Een belangrijk voordeel van gescheiden tunnelbuizen is dat onderhoud en beheer eenvoudiger zijn uit te voeren. Zo kan het verkeer tijdelijk worden verplaatst naar de andere tunnelbuizen als in een tunnelbuis werkzaamheden nodig zijn. Daarnaast zorgt het stapelen van rijbanen ervoor dat de tunnel smaller wordt.

Totaalplan

Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw moet al het doorgaande wegverkeer door Maastricht gebruik maken van de N2. Deze weg met twee keer twee rijstroken, gelijkvloerse kruisingen met stoplichten en een maximum snelheid van vijftig kilometer per uur, zorgt voor talrijke problemen. Zo vormt de weg een barrière tussen het oostelijke en westelijke deel van Maastricht en veroorzaakt het vele verkeer geluid- en stankoverlast. Verder staan er op de weg en de aansluitende snelweg A2 veel files en is geregeld sprake van onveilige verkeerssituaties.

Reeds in de jaren tachtig werd nagedacht hoe deze problemen konden worden opgelost. In 2003 zijn Rijkswaterstaat, de provincie Limburg en de gemeenten Maastricht en Meerssen gestart met een totaalplan voor verkeersinfrastructuur, stadsontwikkeling en natuur en milieu. Uiteindelijk heeft dit geleid tot het project ‘De Groene Loper’. Naast de bouw van de tunnel omvat het onder meer de aanleg van een park bovenop de tunnel – dat een groene verbinding vormt met de landgoederen net ten noorden van de stad – de ontwikkeling van nieuwe stadsentrees bij de tunnelmonden, en vernieuwing en verdere ontwikkeling van het stadsdeel Maastricht-Oost.

Om de planontwikkeling en inspraakprocedures zo snel mogelijk te laten verlopen hebben de vier opdrachtgevende partijen – Rijkswaterstaat, provincie Limburg en de gemeenten Maastricht en Meerssen – gekozen voor een gecombineerde aanpak van de Tracé- en MER-procedure, de wijzigingen van de bestemmingsplannen en de aanbesteding. Voor de aanbesteding is een prijsvraag uitgeschreven. Vijf consortia hebben hieraan meegedaan. Uiteindelijk heeft het consortium Avenue2, dat bestaat uit de bouwbedrijven Ballast Nedam en Strukton, de aanbesteding gewonnen.

Tijdens de Dag van de Bouw 2013 kon het publiek een bezoek brengen aan de tunnel in aanbouw. (Foto: Flickr/Jeroen van Lieshout)

Stapsgewijze aanleg

De nieuwe, gestapelde tunnel is aangelegd in een bouwkuip. Om ruimte voor deze bouwkuip te creëren, is de bestaande weg in westelijke richting verplaatst. De werkzaamheden voor de bouwkuip zijn in 2012 gestart bij de tunnelmonden bij het Europaplein aan de zuidkant en verkeersknooppunt Geusselt aan de noordkant. Daarna werkten twee zogeheten ‘tunnelbouwtreinen’ vanaf deze tunnelmonden naar elkaar toe.

De bouwkuip werd in stappen aangelegd. Hiertoe is het tunneltracé verdeeld in ruim honderd ‘moten’ van elk ongeveer 24 meter lang. Bij de aanleg van de bouwkuipwanden bracht de aannemerscombinatie tussen de verschillende moten damwanden aan, zodat de bouwkuip per ‘compartiment’ kon worden ontgraven. Na de (gedeeltelijke) ontgraving werden stempels of groutankers aangebracht om ervoor te zorgen dat de wanden van de bouwkuip niet naar binnen werden gedrukt.

Voor het maken van de wanden van de bouwkuip paste Avenue2 drie verschillende technieken toe. Bij de tunnelmonden bij Geusselt en het Europaplein zijn damwandplanken in de grond getrild. Binnen de bebouwde kom, tussen de John F. Kennedysingel en de Terblijterweg – waar intrillen geen optie is vanwege de te grote trillingshinder voor de nabije bebouwing – werden cement-bentonietwanden gemaakt waarin de aannemer vervolgens stalen damwandplanken liet zakken.

De tunnel op 29 maart 2014. Stempels houden de bouwkuipwanden op hun plaats. (Foto: Flickr/Etienne Muis)

Tussen de ANWB- en de Gemeenteflat is gekozen voor betonnen diepwanden omdat hier moest worden gewerkt met een zogeheten wanden-dakconstructie. Op dit deel van het tunneltracé ontbrak de ruimte om naast de bestaande weg een bouwkuip te maken. Daarom is de wanden-dakconstructie in twee fasen aangelegd. Eerst is het deel aan de kant van de ANWB-flat gemaakt. Vervolgens is over dit deel de N2 gelegd, waarna het het deel aan de kant van de Gemeenteflat is gebouwd.

Om de bouwkuip droog te houden, paste Avenue2 bemaling toe. Door het wegpompen van water uit de bouwkuip daalt de grondwaterstand ook in de directe omgeving, wat ongewenst is. Om deze verlaging van het grondwaterpeil zo veel mogelijk te beperken en de natuurlijke grondwaterstroming zo min mogelijk te verstoren, werkte de aannemerscombinatie met een retourbemaling: het water uit de bouwkuip werd via leidingen naar zogenoemde retourvelden naast de bouwkuip gepompt zodat het weer kan infiltreren.

Ingebruikname

Het in gebruik nemen van de vier tunnelbuizen was een flinke technische operatie. Op 15 december 2016 werd na de avondspits begonnen met het instellen van een verkeersomleiding, zodat de wegenbouwers de wegmarkeringen konden aanpassen, de nieuwe verkeers- en matrixborden konden instellen en andere laatste werkzaamheden konden uitvoeren. Om 23.10 uur kon de eerste bus met hoogwaardigheidsbekleders en gasten de tunnel in rijden en zo de eerste tunnelbuis in gebruik nemen. Het reguliere verkeer volgde om 23.40 uur. Daarna werden een voor een de andere buizen geopend. De vierde en laatste buis is om 8.00 uur in de ochtend in gebruik genomen.
>> Lees meer op de website van A2 Maastricht

'Kan de onderdoorgang niet gewoon daar?'

Men neme een Bouw Informatiemodel (BIM), drie grote smartboards en een zaal vol stakeholders en je doet aan Virtual Design and Construction. Zo eenvoudig lijkt het op het eerste gezicht, maar niets is minder waar. De VDC-methode van Royal HaskoningDHV is een omslag in denken; een andere aanpak die lef vergt.

Volgens Royal HaskoningDHV zorgt Virtual Design and Construction (VDC) voor een breed gedragen ontwerp, minder faalkosten en een snellere doorlooptijd. “Je krijgt meer voor minder”, stelt Jeffrey Rampaart, projectmanager bij het adviesbureau.

“Bij een bouwproject heb je te maken met een keten van partijen. Iedereen streeft ernaar om een efficiënt ontwerp te creëren, waarmee het project binnen het budget, binnen de gestelde tijd en naar ieders tevredenheid kan worden gerealiseerd. Maar de schakels in de keten werken vaak relatief solitair en dat kan een efficiënt ontwerp in de weg staan. Elke partij heeft zijn eigen beleving en verwachtingen bij het project: hoe zorg je dat deze bij elkaar komen? Hoe zorg je ervoor dat iedereen die een belang heeft bij het project, meewerkt aan de oplossing? Wij denken dat je dit bereikt met een visuele methode zoals VDC.”

In beeld

VDC is ontwikkeld door Stanford University en door Royal HaskoningDHV geadopteerd en verder ontwikkeld. De methode is het best uit te leggen aan de hand van de iRoom, een ruim opgezette kamer met drie smartboards aan de muur. Hierop is tijdens een VDC-sessie voor een bouwproject een 3D-weergave van het ontwerp te zien (een BIM), evenals andere relevante informatie, zoals het Programma van Eisen of een luchtfoto van het plangebied. De deelnemers – vertegenwoordigers van alle stakeholders in het project – gebruiken de borden om ontwerpoplossingen te onderzoeken. Hoe scherp mag de bocht maximaal zijn, kunnen we nog een middenberm toevoegen, hoe ervaart een fietser de onderdoorgang? Op zulke vragen wordt ter plekke een antwoord gezocht.

De iRoom in het kantoor van Royal HaskoningDHV in Amersfoort. (Foto: RHDHV)

Het visualiseren van het ontwerp is dan ook een belangrijk aspect van VDC. Het is echter niet het enige. Ook de organisatie en het proces spelen een rol. Bij het selecteren van de deelnemers voor een VDC-sessie moet bijvoorbeeld over de organisatie worden nagedacht: je hebt alle stakeholders nodig om tot een echt integraal ontwerp te komen. Rampaart: “Met VDC werk je geïntegreerd op drie niveaus: een parallel proces vervangt het traditionele volgtijdelijke proces, je betrekt technische en niet-technische stakeholders en op productniveau integreer je zaken zoals ramingen, PvE, risicodossier, enzovoort.”

Simultaan, snel en samen

“VDC is dus meer dan het samen kijken naar een BIM. Sterker nog, het kan ook zonder BIM. Gezamenlijk nadenken over het ontwerp kan ook met flip-overs en post-its. Maar om alle stakeholders bij het proces te betrekken, moet je het ontwerp goed in beeld brengen en dat is bij de complexe projecten van tegenwoordig vrijwel onmogelijk zonder digitale hulpmiddelen”, meent Rampaart.

“De schermen zorgen er daarnaast voor dat je verschillende informatiebronnen kunt combineren. Je kunt bijvoorbeeld de uitgangspunten van het ontwerp letterlijk naast de visualisatie houden, of de huidige en geplande situatie met elkaar vergelijken. Door de visuele benadering kan bovendien iedereen meepraten, de barrière tussen technisch specialisten en beleidsmakers en bestuurders wordt veel kleiner. De klant voelt zich hierdoor meer gehoord. En misschien nog wel belangrijker: je kunt direct laten zien wat een wijziging in het ontwerp voor effect heeft, waardoor sneller keuzes gemaakt kunnen worden. Wat gebeurt er als je de onderdoorgang wat meer naar links plaatst? Is er dan nog voldoende ruimte voor een fietspad? Voor zulke wijzigingen hoef je nu niet terug naar de tekentafel. Je voert het ter plekke uit, waarna je ook gelijk het resultaat kunt bespreken. Dat werkt enorm efficiënt.”

Ideaal dus, dat VDC. Waarom zijn we nog niet massaal overgestapt? Rampaart: “Met VDC wordt het ontwerpproces een open proces, iedereen heeft inspraak. Dat schrikt sommige mensen af. De civiele bouwwereld is een conservatieve wereld, omdat de risico’s vaak groot zijn. Een radicaal andere aanpak wordt hierdoor niet direct omarmd. Je moet met een heel andere blik naar je eigen processen kijken. Daar is lef en vertrouwen voor nodig.”

Echte data

Royal HaskoningDHV gebruikt VDC nu twee jaar, en met succes. Rampaart denkt dat het bij projecten gemiddeld een kostenbesparing van tien tot dertig procent oplevert. “Daarnaast krijgt de klant een betere oplossing, omdat je de vraag nog eens tegen het licht houdt.” VDC leidde onder meer bij een alternatievenstudie voor spoorkruisingen in Ermelo tot tevredenheid van de klant. “We hebben daar de bestaande omgeving gedigitaliseerd en vervolgens de nieuwe plannen erin verwerkt”, vertelt Rampaart. “Zo ontstond er een heel nauwkeurig beeld van de toekomstige situatie. De gemeente kan het plan hiermee goed uitleggen aan het college, de gemeenteraad en inwoners.”

Het verschil met ‘gewone’ visualisaties is dat het 3D-model bij VDC gebaseerd is op de data van zowel de omgeving als het ontwerp. Ook de ondergrond wordt meegenomen. Bodem- en hydrologisch onderzoek, het DINOLoket, de GBKN en het Kadaster leveren veel van de benodigde gegevens. Maar zoals menig ondergrondse bouwer weet, blijft er altijd onzekerheid bestaan, bijvoorbeeld over de lokale bodemgesteldheid en de ligging van kabels en leidingen. Rampaart beaamt dat. “Informatie over ondergrondse infrastructuur wil inderdaad nog wel eens afwijken van de werkelijkheid. Bij VDC levert dat echter minder grote hindernissen op, omdat afwijkingen in de data veelal te klein zijn om het proces te verstoren. Bovendien zijn eventuele consequenties snel in beeld te brengen en aan te passen.”

Tijdens de VDC-sessie onderzoeken stakeholders mogelijke ontwerpoplossingen. (Foto’s: RHDHV)

Beleving

“De kracht van VDC is dat het ontwerp gaat leven. Techniek wordt beleving. Natuurlijk kunnen we de wethouder van Amersfoort vertellen wat je als automobilist ziet als je de tunnel inrijdt. Of een plaatje daarvan laten maken en hem dat laten zien. Maar als de wethouder die vraag stelt in een VDC-sessie, kun je ter plekke inzoomen op de inrit, de camera draaien en de situatie in beeld brengen. Tijdens een VDC-sessie voor een nieuwe onderdoorgang in Ermelo opperde iemand halverwege: ‘Kan de onderdoorgang niet gewoon in het midden?’. Toen hebben we het object domweg opgepakt en langs het spoor gesleept om te kijken waar hij paste. Zo kom je er ook achter wat níet kan en dat is evengoed nuttig om te weten.”

Beheren, meten en optimaliseren

Vanuit het Network Operation Center (NOC) in Oss beheert SPIE allerlei telecommunicatienetwerken. Operators bewaken de netwerken dag en nacht en sturen monteurs op pad bij (dreigende) storingen. Volgens Jacco Saaman, Business Development & Innovation, biedt het NOC ook kansen voor live monitoring van installaties en procesoptimalisaties op basis van big data analyses.

“Met de ontwikkeling van zogeheten smart cities wordt supersnelle glasvezelinfrastructuur steeds belangrijker. Dynamische route-informatiesystemen, intelligente openbare verlichting, actuele reisinformatie bij haltes van openbaar vervoer, energiemonitoringsystemen en systemen voor het op afstand bewaken en bedienen van sluizen, bruggen en tunnels vragen om snel en betrouwbaar dataverkeer. Daar zorgen wij voor door de netwerken continu in de gaten te houden en direct in te grijpen als wij een verminderde werking of storing zien of een storingsmelding ontvangen van een klant”, vertelt Ad Schippers, manager van de businessunit Network Solutions van SPIE.

In het NOC in Oss zitten circa acht operators achter bureaus met drie beeldschermen. Tegenover hen staat een paneel met enorme schermen, dat vrijwel de gehele breedte van de ruimte inneemt. Van hieruit beheren zij in ploegendiensten vierentwintig uur per dag en zeven dagen per week voor diverse klanten kabelnetwerken voor data-, telecommunicatie en kabeltelevisie. Ook houden ze de gas-, water- en elektriciteitsnetwerken van diverse recreatieparken in de gaten.

Het Network Operation Center (NOC) in Oss. (Foto: SPIE)

Nieuwe kansen

Naast het beheren en operationeel houden van de netwerken zelf, monitort SPIE vanuit het NOC ook steeds vaker actieve netwerkapparatuur. Schippers: “In steeds meer netwerkapparatuur zijn alarmgrenzen ingebouwd die het mogelijk maken om te zien of een apparaat het einde van zijn levensduur nadert. Als we dat zien, vervangen we de apparatuur preventief om uitval te voorkomen. Op een vergelijkbare wijze monitoren we ook steeds vaker installaties die aan het netwerk zijn verbonden en zijn voorzien van sensoren. Door die sensoren kunnen we op afstand vaststellen hoe ze functioneren.”

Zijn collega Saaman vult aan: “De mogelijkheid om installaties live en op afstand te volgen, biedt veel nieuwe kansen. Neem de ventilatoren in een verkeerstunnel. In protocollen is vastgelegd onder welke omstandigheden ze inschakelen, bijvoorbeeld als de snelheidsverschillen tussen twee rijbanen boven een bepaalde waarde komen. In de praktijk blijken de regelparameters zo scherp geformuleerd, dat de ventilatoren vaak aangaan. Dat kost veel energie. Ik ben ervan overtuigd dat we dit soort regelingen op termijn kunnen verbeteren als we vanuit een NOC alle operationele data verzamelen en analyseren.”

Cyber security

Als voorbereiding op deze nieuwe activiteit werkt SPIE onder andere samen met ECN en TNO. Deze kennisinstellingen ontwikkelen slimme algoritmes om tot verbetervoorstellen te komen. Ook heeft SPIE al een aantal experts aangetrokken die over een helikopterview beschikken en goed zijn in het ontleden van vraagstukken en het vinden van logische verbanden. Vaardigheden die in de ogen van Saaman vereist zijn om big data goed te kunnen analyseren. Toch is het bedrijf volgens hem nog niet helemaal klaar voor optimalisaties op basis van big data analyses: “Als je gaat werken met data die voor de bediening van infrastructuur wordt gebruikt, moet je de cyber security ontzettend goed hebben geregeld. We zijn op dit gebied al een heel eind op weg –we zijn bijvoorbeeld hard bezig met de ISO-27001-certificering – maar moeten nog wel een aantal stappen zetten.”

Openbare netwerken

Saaman vervolgt: “Vooral operationele hacking moet je te allen tijde weten te voorkomen. Stel je het nachtmerriescenario maar voor dat een hacker een brug openzet zonder de stoplichten te activeren en de slagbomen neer te laten. De vrees voor dit soort gebeurtenissen is onder andere de reden dat Rijkswaterstaat een eigen glasvezelnetwerk heeft voor de bediening van al zijn infrastructuur en installaties. Toch verwacht ik dat er een moment komt waarop organisaties als Rijkswaterstaat gebruik gaan maken van openbare netwerken. Niet alleen omdat specialisten op het gebied van cyber security schaars zijn, maar ook omdat netwerkbeheer en data-analyse niet tot hun kernactiviteiten behoren. Door deze activiteiten bij een gespecialiseerde partij onder te brengen, kunnen ze zich volledig richten op de dingen waar ze goed in zijn. En het bijkomende voordeel is dat ze niet hoeven te investeren en geen personeel in dienst hoeven te nemen voor het dag en nacht bewaken van het netwerk.”

Slimme kabels

Met nieuwe technieken en sensoren verandert een kabel van transportmiddel naar informatiebron. Zo kan een glasvezelkabel dienst doen als thermometer of deformaties doorgeven. Fugro ontwikkelde een systeem waarbij tot zestien sensoren via glasvezel verbonden kunnen worden met een optisch meetapparaat, een zogeheten interrogator. Op die manier kunnen voor lange tijd trillingen, hoekverdraaiingen (kanteling), buiging (microrek), geluid en druk worden gemeten, wat inzicht geeft in de levensduur van een constructie.
>> Lees artikel ‘Veilige constructies door slimme glasvezelsensoren’ (pdf, 1MB)

Kennisbank

Artwork: "Library" by Lori Nix | www.lorinix.net

Dit was de Onderbreking Meten is weten

Bekijk een ander koffietafelboek: