Nominaties 2013


Uit de zeventien inzendingen voor de Schreudersprijs 2013 selecteerde de jury naast de winnende Noord/Zuidlijn nog vier projecten ‘met projectspecifieke bijzonderheden die nominatie rechtvaardigden’. Over de hele linie spreekt de jury over een hoge kwaliteit en toont ze zich verheugd over de grote verscheidenheid aan ondergrondse projecten.

Combiplan Nijverdal

Ingediend door: Rijkswaterstaat, ProRail, Combinatie Leo ten Brinke, gemeente Hellendoorn, provincie Overijssel en Regio Twente

Combiplan Nijverdal (ontworpen door Hans van Heeswijk architecten) is het eerste project waarbij een spoor- en wegtunnel worden gecombineerd. Het is ook het eerste project dat geheel conform de nieuwe tunnelstandaard is uitgevoerd. De deels ondergrondse oplossing met een tunnel van vijfhonderd meter en een tunnelbak van vijftienhonderd meter verlost de kern van Nijverdal van een fysieke deling en zorgt voor betere doorstroming van het verkeer op de N35 en een grotere betrouwbaarheid van treinverbindingen. Daarmee is Combiplan Nijverdal een typisch voorbeeld van het benutten van ondergronds bouwen om hinder en overlast als gevolg van intensief gebruik van de weg- en railinfrastructuur weg te nemen.

Waar een tunnel in een spoorlijn nog steeds onderdeel is van een baanvak, is een tunnel in een weg meer een opzichzelfstaand kunstwerk. De daaruit volgende specifieke voorschriften en eisen bij elkaar brengen in een project, vergde intensieve afstemming en samenwerking. .

Conservatoriumhotel

Ingediend door: Crux Engineering, Van Rossum Raadgevende Ingenieurs Amsterdam, Wareco

In het Conservatoriumhotel aan de Van Baerlestraat in Amsterdam is gebruikgemaakt van de ondergrond om alle gewenste functies binnen de contouren van het historische monumentale pand te realiseren. Daarbij is durf getoond, omdat ingewikkelde bouwtechniek en -logistiek nodig waren om dit te bewerkstelligen. Daarmee is het Conservatoriumhotel een aansprekend en inspirerend voorbeeld van ondergronds bouwen. Het project laat zien dat transformatie van waardevolle historische gebouwen mogelijk is binnen het programma van eisen dat aan de nieuwe invulling verbonden is.

De voormalige Rijkspostspaarbank (1897), in 1983 in gebruik genomen door het Sweelinck Conservatorium, is sinds 2011 een vijfsterrendesignhotel in het topsegment. Aan het hotel werd een drielaags kelder toegevoegd met een luxezwembad op -3. Hiervoor werd direct naast het bestaande pand, met een succesvolle proactieve beheersing van risico’s, tot elf meter diep ontgraven.

Lees meer over het geotechnisch ontwerp in het artikel Van Rijkspostspaarbank naar vijfsterren Conservatoriumhotel dat in oktober 2012 werd gepubliceerd in het vakblad Geotechniek.

Mauritshuis

Ingediend door: Het Mauritshuis, Hans van Heeswijk architecten, ABT en Volker Staal en Funderingen

Bij het Mauritshuis is sprake van meervoudig ondergronds ruimtegebruik. Er is nieuwe ruimte toegevoegd en een ondergrondse verbinding gerealiseerd naar een ander gebouw, sociëteit De Witte. Het ondergronds bouwen heeft in belangrijke mate bijgedragen aan het herontwikkelen van het uit de zeventiende eeuw daterende pand tot een museum dat aan de eisen van vandaag voldoet. De ondergrondse foyer maakte het mogelijk de uitstraling van de bestaande panden te bewaren en toch de gewenste uitbreiding te realiseren. Er is met succes aandacht besteed aan daglichttoetreding in de ondergrondse ruimte.

Het Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis, met veel werk van Nederlandse meesters uit de Gouden Eeuw, staat midden in Den Haag, op korte afstand van gebouwen als het Binnenhof en het Kabinet van de Koning, in een gebied met zeer veel kabels en leidingen. Dat leidde tot een technische en logistieke uitdaging. .

Stationsplein Oost Utrecht

Ingediend door: Ector Hoogstad Architecten

Met de deels ondergrondse fietsenstalling bij nieuwe Stationsplein Oost in Utrecht is een ingenieuze logistieke oplossing bedacht om fietsen en openbaar vervoer snel en efficiënt op elkaar te laten aansluiten. Kern van het ontwerp is het beperken van de doorlooptijd en het gebruik van de stalling zo attractief te maken dat ‘wild’ stallen geen aantrekkelijke optie meer is. Met plaats voor 12.500 fietsen betreft het de grootste ondergrondse fietsenstalling ter wereld. De stalling en het erboven gelegen plein zijn onderdeel van het grote stationsproject CU2030. Het plein verbindt winkelcentrum Hoog Catharijne en het station, waarmee tegelijkertijd de relatie tussen de oude binnenstad en het station wordt verbeterd.

De fietser komt binnen op maaiveld en kiest, geholpen door informatieborden, direct bij binnenkomst een route. De kelderverdieping geeft rechtstreeks toegang tot de perrons en is ideaal voor forensen. De bovenste verdieping brengt de reiziger snel op het +1-niveau van de openbaarvervoerterminal .

Ook interessant:

Overige inzendingen

Er werden in totaal zeventien projecten ingestuurd voor de Schreudersprijs 2013. Alle niet-genomineerde projecten:

  • Amsterdam Centraal Station
    BAM Civiel

  • Bovon Tunnelgraafmethode
    Ingenieursbureau Bovon

  • De Citadel
    rphs architecten

  • Hydrea-Thermpipe
    Heijmans Civiel

  • MetaForum TU/e
    Ector Hoogstad Architecten

  • Nieuwe stationspassage Eindhoven
    Arcadis

  • Ondergrondse fietsenstalling Rotterdam Centraal
    Ballast Nedam, Ingenieursbureau en Vastgoed gemeente Rotterdam

  • Parkeergarage Kruisplein
    Besix Nederland, gemeente Rotterdam

  • RK Kerk H. Johannes de Doper
    GVB architecten

  • Schatkamer II Domplein Utrecht
    ABT

  • Sluizen Limburg
    Besix Nederland

  • Tweede Coentunnel
    Coentunnel Construction

Geotechniek


(Foto: CRUX Engineering)

Bij de verbouwing van het Conservatoriumhotel bleek al snel dat het geotechnisch ontwerp uitdagend zou worden, zo vertelt Almer van der Stoel van CRUX Engineering in de Onderbouwing van januari 2014: "De plannen voorzagen onder andere in de bouw van een tweeënhalfl aags kelder op de voormalige binnenplaats. Voor de bouwkuip hiervan moesten er damwanden op ongeveer een halve meter vanaf de gevel worden geplaatst, terwijl het diepste deel van de bouwkuip moest worden ontgraven tot bijna elf meter beneden NAP."

Zie ook

De afgelopen jaren zijn een aantal van de genomineerde projecten al aan bod gekomen in de Onderbouwing: