Stakeholders in de ondergrond trekken steeds vaker gezamenlijk op om individuele ambities te kunnen realiseren. Dat zijn nu vooral eilandjes van lokale initiatieven, waardoor dikwijls het (samenwerkings)wiel opnieuw wordt uitgevonden. Dit COB-project brengt samenwerkingsvormen in kaart en realiseert een (stimulerend) groeimodel voor integrale samenwerking. 

De afgelopen jaren is bij alle eigenaren en beheerders van civiele constructies, kabels en leidingen én de bodem het besef gegroeid dat het apart uitvoeren van maatschappelijke opgaven niet past binnen beschikbare ruimte, uitvoeringscapaciteit en financiële middelen. Dit heeft geleid tot een zoektocht naar meer samenwerking vanuit de intrinsieke verantwoordelijkheid van partijen. 

Rapportage gereed, lancering website op Kennisarenadag!

De in dit project ontwikkelde middelen (Samenwerkwijzer, adviezen, productenbibliotheek) zijn inhoudelijk klaar en toepasbaar. Om een zo breed mogelijk publiek te kunnen bereiken is ervoor gekozen de middelen aan te bieden in een digitale omgeving (website). Deze omgeving wordt momenteel opgezet en zal tijdens de Kennisarenadag op 14 februari 2023 gelanceerd worden. 

>> Bekijk de rapportage alvast op de kennisbank

Meer over het project

De potentie van integraal afstemmen in de ondergrond lijkt groot, maar kan ook fataal worden, wanneer bijvoorbeeld teveel tegelijkertijd gebeurt en de uitvoering vergeten wordt. Het doel van dit project was het realiseren van een model dat integrale samenwerking stimuleert. In het model worden diverse stadia van samenwerken benoemd. Waarbij wordt aangegeven welke instrumenten er al zijn en welke kunnen worden toegevoegd, om een volgend stadium van volwassenheid in samenwerking te bereiken.

Hiermee wordt de branche stapsgewijs gestimuleerd en begeleid in multidisciplinair programmeren, ontwerpen en uitvoeren. Het resultaat van dit project is een eerste stap naar het uiteindelijke doel: een routekaart of handleiding, aangevuld met een bibliotheek met prototypen van bestaande oplossingen en praktische, bruikbare instrumenten. In eerste aanleg zijn gemeenten, netbeheerders voor energie, water, warmte, media en communicatie hierbij gebaat. In tweede aanleg ook waterschappen, provincies, wooncorporaties, bouwers en vastgoedbeheerders.

Na informatieverzameling middels interviews, is eind 2021 (als tussenstap) een vergelijkingsmatrix gemaakt en zijn de interviews vertaald naar een rapportage. Hierna is het projectteam begin 2022 aan de slag gegaan met het vormen van de concept basisstructuur van een stimuleringsmodel. Dit project is uitgevoerd in nauwe samenwerking met Mijn Aansluiting, de City Deal Openbare Ruimte en De Bouwcampus.

Om bewustwording te creëren is het Samenwerkingsspel ontwikkeld en gespeeld met diverse stakeholders. Dit spel is een doorontwikkeling van een bestaande serious game van het GPKL, Vewin en Netbeheer Nederland. Het Samenwerkingsspel leverde naast bewustwording bij de spelers, ook inzichten bij de makers op.

Deliverables

Nr.

Omschrijving

Verwachte opleverdatum

1

Model om de stadia van ontwikkeling (van een samenwerkingsvorm) op verschillende aspecten te kunnen presenteren.
• Definitie van stadia
• Kenmerken per stadium
• Aanhaken wetenschapper(s) t.b.v. onderbouwing v/h model.

Gereed
2

Standaard vragenlijst die afhankelijk van stadium en score leidt tot gerichte adviezen om verder te kunnen groeien in de samenwerking.

Gereed
3

Groeiboek met adviezen en producten die kunnen worden ingezet om te groeien in de samenwerking/afstemmingsvorm. Op basis van de score op volwassenheid worden een of meerdere adviezen verstrekt voor doorontwikkeling.

Gereed
4

Afhankelijk van uitkomsten van de testfase volgt:
• Validatie van het model
• Noodzakelijke aanpassingen
• Advies voor doorontwikkeling van het model.

Gereed

Activiteiten 2022

Omschrijving

Draagt bij aan deliverable …

(Gevalideerde) standaard vragenlijst uitwerken.

1, 2

Scoringsmodel ontwerpen.

1, 2

Programmeren/digitaliseren model.

2

Het ontwikkelen van adviezen voor doorontwikkeling samenwerking.

2

Inventariseren van tooling voor de bibliotheek.

3

Ontwikkelen/uitbreiden van tooling.

3

Adviezen geformuleerd en producten verzameld die kunnen worden ingezet om te groeien in de samenwerking/afstemmingsvorm. De adviezen en producten worden op maat (passend bij volwassenheidsniveau en fase) verstrekt voor doorontwikkeling.

1,3,4

Middels praktijktoetsing:

  • Validatie van het model
  • Noodzakelijke aanpassingen

Advies voor doorontwikkeling van het model.

Alle deliverables

Vooronderzoek: Vol vertrouwen vooruit

Voorafgaand aan het project Stimuleringsmodel voor samenwerking is een inventarisatie van integrale afstemmingsvormen gedaan. Deze is gebundeld in de rapportage ‘Vol vertrouwen vooruit’, die te downloaden is van de COB-kennisbank. In de rapportage staat beschreven hoe beheerders van de openbare ruimte en netwerkbedrijven samenwerken om multidisciplinair te programmeren, ontwerpen, aanbesteden en uitvoeren.
>> Ga naar de rapportage (pdf, 462 KB)

Herinrichting Stedelijke Ondergrond

De informatie en het stimuleringsmodel die dit project opleveren, worden beschikbaar gesteld aan alle stakeholders en gelinkt aan een online catalogus, waarin onder andere praktijkvoorbeelden van afstemmingsvormen en integrale samenwerking zijn opgenomen. Deze online catalogus is ontwikkeld door De Bouwcampus. Dit project verrijkt de catalogus met een verdiepingsslag en een handreiking (het volwassenheidsmodel), waarmee zoekende partijen verder geholpen worden met het inrichten van integraal proces. Het volwassenheidsmodel wordt ontwikkeld en beheerd door het COB.

Deelnemers

Brabant Water N.V. -

Locatie: 's-hertogenbosch, Magistratenlaan 200
John Ottevanger, rol: Lid kernteam
City Deal Openbare Ruimte

City Deal Openbare Ruimte -

Locatie: ,
Almer de Jong, rol: Lid klankbordgroep

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Manon Bouwer, rol: Begeleider/Facilitator
Rudi Zoet, rol: Lid klankbordgroep
Edith Boonsma, rol: Programmaleider

Dunea NV Duin & Water -

Locatie: Zoetermeer, Plein van de Verenigde Naties 11
Mark Janssen Lok, rol: Lid kernteam
Gemeente Apeldoorn

Gemeente Apeldoorn -

Locatie: Apeldoorn, Marktplein 1
Almer de Jong, rol: Lid kernteam

Gemeente Leiden -

Locatie: Leiden, Stadhuisplein 1
Jos van Wersch, rol: Lid kernteam

Stedin -

Locatie: Rotterdam, Blaak 8
Bart Wijnen, rol: Lid kernteam

Stichting de Bouwcampus -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Alice Vogel, rol: Lid kernteam
Alice Vogel, rol: Lid klankbordgroep

Stichting Mijn Aansluiting -

Locatie: Vianen, Sportlaan 14
Sjoerd Loeffen, rol: Projectleider
Robbert Ephraïm, rol: Coordinator
Louis van der Hoeven, rol: Lid kernteam
Henri van de Zande, rol: Lid kernteam

Vrije Universteit Amsterdam Cultuur, Organisatie en Management -

Locatie: Amsterdam, Buitenveldertselaan 3 - 7
Evelijn Martinius, rol: Inhoudelijk Expert