Stimuleringsmodel voor samenwerking

Stakeholders in de ondergrond trekken steeds vaker gezamenlijk op om individuele ambities te kunnen realiseren. Dat zijn nu vooral eilandjes van lokale initiatieven, waardoor dikwijls het (samenwerkings)wiel opnieuw wordt uitgevonden. Dit project beoogt samenwerkingsvormen in kaart te brengen en een (stimulerend) groeimodel voor integrale samenwerking te realiseren, waarmee partijen zich gericht kunnen ontwikkelen voor multidisciplinair programmeren, ontwerpen en uitvoeren.

De afgelopen jaren is het besef gegroeid bij alle eigenaren en beheerders van civiele constructies, kabels en leidingen én de bodem waarin die zich bevinden, dat het afzonderlijk uitvoeren van de maatschappelijke opgaven niet past binnen de kaders van beschikbare ruimte, uitvoeringscapaciteit en financiële middelen. Vanuit maatschappelijk belang en duurzaamheid is dit ook niet uit te leggen. Dat heeft ertoe geleid dat steeds meer de samenwerking wordt gezocht vanuit de intrinsieke verantwoordelijkheid van partijen om de Nederlandse nutsvoorziening optimaal te faciliteren.

Deliverables

Nr.

Omschrijving

Verwachte opleverdatum

1

Model om de stadia van ontwikkeling (van een samenwerkingsvorm) op verschillende aspecten te kunnen presenteren.
• Definitie van stadia
• Kenmerken per stadium
• Aanhaken wetenschapper(s) t.b.v. onderbouwing v/h model.

Q4 2022
2

Standaard vragenlijst die afhankelijk van stadium en score leidt tot gerichte adviezen om verder te kunnen groeien in de samenwerking.

Q2 2022
3

Groeiboek met adviezen en producten die kunnen worden ingezet om te groeien in de samenwerking/afstemmingsvorm. Op basis van de score op volwassenheid worden een of meerdere adviezen verstrekt voor doorontwikkeling.

Q3 2022
4

Afhankelijk van uitkomsten van de testfase volgt:
• Validatie van het model
• Noodzakelijke aanpassingen
• Advies voor doorontwikkeling van het model.

Q4 2022

Activiteiten afgelopen halfjaar

Omschrijving

Draagt bij aan deliverable …

(Gevalideerde) standaard vragenlijst uitwerken.

1, 2

Scoringsmodel ontwerpen.

1, 2

Programmeren/digitaliseren model.

2

Het ontwikkelen van adviezen voor doorontwikkeling samenwerking.

2

Inventariseren van tooling voor de bibliotheek.

3

Ontwikkelen/uitbreiden van tooling.

3

Opmerkingen

Naast de wekelijkse werkgroepoverleggen, is er een kerngroep die vierwekelijks bijeenkomt. Daarnaast is er een klankbordfunctie ingericht via de Kennisarena, de Transitie Motor  Bouwcampus) en Citydeal. Sinds mei/juni is ‘klankborden’ via de innovatieplatforms ook actief/operationeel.

Meer over dit project

De potentie van integraal afstemmen in de ondergrond lijkt dus groot, maar integraal kan ook “fataal” worden, door bijvoorbeeld teveel tegelijkertijd te willen en het oog voor de uitvoering te verliezen. Wat gebeurt er concreet, draagt dat bij aan maatschappelijke verandering of vooruitgang, en zo ja; hoe?

Het doel van dit project is het realiseren van een stimuleringsmodel dat faciliterend zal zijn bij integrale samenwerking. Het wordt een model waarin diverse stadia van samenwerken staan benoemd. Waarbij wordt aangegeven welke instrumenten er al zijn en welke kunnen worden toegevoegd, om een volgend stadium van volwassenheid in samenwerking te bereiken.

Niet alle organisaties zijn in samenwerking even ver. Door middel van dit model wordt duidelijk op welk vlak ontwikkeling mogelijk of nodig is. Dit volwassenheidsmodel zal de verbindende factor zijn, waarin de instrumenten die er al zijn en nog worden ontwikkeld, een plek krijgen. Hiermee wordt de branche stapsgewijs gestimuleerd en begeleid in multidisciplinair programmeren, ontwerpen en uitvoeren. Het resultaat van dit project is een eerste stap naar het uiteindelijke doel: een routekaart of handleiding, aangevuld met een bibliotheek met prototypen van bestaande oplossingen en praktische, bruikbare instrumenten.

Partijen die hierbij gebaat zijn:

  • In eerste aanleg: gemeenten, netbeheerders voor energie, water, warmte, media en communicatie
  • In tweede aanleg: waterschappen, provincies, wooncorporaties, bouwers en vastgoedbeheerders

Aanpak

De fase van informatieverzameling middels interviews is afgerond. De interviews zijn uitgewerkt en gevalideerd, eind 2021 is (als tussenstap) een vergelijkingsmatrix gemaakt en zijn de interviews vertaald naar een rapportage. Nu de fase van informatievoorziening is afgerond, is het projectteam in Q1 2022 direct aan de slag gegaan met het vormen van de concept basisstructuur van het stimuleringsmodel. Dit project wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met Mijn Aansluiting, de City Deal Openbare Ruimte en De Bouwcampus.

Vooronderzoek: Vol vertrouwen vooruit

Voorafgaand aan het project Stimuleringsmodel voor samenwerking is een inventarisatie van integrale afstemmingsvormen gedaan. Deze is gebundeld in de rapportage ‘Vol vertrouwen vooruit’, die te downloaden is van de COB-kennisbank. In de rapportage staat beschreven hoe beheerders van de openbare ruimte en netwerkbedrijven samenwerken om multidisciplinair te programmeren, ontwerpen, aanbesteden en uitvoeren.
>> Ga naar de rapportage (pdf, 462 KB)

Herinrichting Stedelijke Ondergrond

De informatie en het stimuleringsmodel die dit project opleveren, worden beschikbaar gesteld aan alle stakeholders en gelinkt aan een online catalogus, waarin onder andere praktijkvoorbeelden van afstemmingsvormen en integrale samenwerking zijn opgenomen. Deze online catalogus is ontwikkeld door De Bouwcampus. Dit project verrijkt de catalogus met een verdiepingsslag en een handreiking (het volwassenheidsmodel), waarmee zoekende partijen verder geholpen worden met het inrichten van integraal proces. Het volwassenheidsmodel wordt ontwikkeld en beheerd door het COB.

Deelnemers

Brabant Water N.V.

Locatie: 's-hertogenbosch, Magistratenlaan 200
John Ottevanger, rol: Lid kernteam
City Deal Openbare Ruimte

City Deal Openbare Ruimte

Locatie: ,
Almer de Jong, rol: Lid klankbordgroep

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Edith Boonsma, rol: Coordinator
Manon Bouwer, rol: Begeleider/Facilitator
Rudi Zoet, rol: Lid klankbordgroep

Dunea NV Duin & Water

Locatie: Zoetermeer, Plein van de Verenigde Naties 11
Mark Janssen Lok, rol: Lid kernteam
Gemeente Apeldoorn

Gemeente Apeldoorn

Locatie: Apeldoorn, Marktplein 1
Almer de Jong, rol: Lid kernteam

Gemeente Leiden

Locatie: Leiden, Stadhuisplein 1
Jos van Wersch, rol: Lid kernteam

Stedin

Locatie: Rotterdam, Blaak 8
Bart Wijnen, rol: Lid kernteam

Stichting de Bouwcampus

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Alice Vogel, rol: Lid kernteam
Alice Vogel, rol: Lid klankbordgroep
Evelijn Martinius, rol: Lid kernteam

Stichting Mijn Aansluiting

Locatie: Vianen, Sportlaan 14
Henri van de Zande, rol: Lid kernteam
Louis van der Hoeven, rol: Lid kernteam
Robbert Ephraïm, rol: Coordinator
Sjoerd Loeffen, rol: Projectleider