Common ground voor ondergrondse infra

Het ontbreekt aan een overallstrategie voor aanleg, beheer en onderhoud van ondergrondse kabels en leidingen. Tegen de achtergrond van een aantal grote ruimtelijke en maatschappelijke opgaven ziet het COB-netwerk dit als urgent probleem. Daarom wil het netwerk een integrale langetermijnvisie voor deze infrastructuur realiseren. Het project heeft een integrale aanpak als doel.

In de eerste fase (2018) wil het COB toewerken naar een integrale analyse van de toekomstige ontwikkelopgave, de belangen, de kennisvragen, de gebruikte instrumenten en de (bewezen effectieve) oplossingen van alle bij de ondergrondse kabel- en leidingeninfrastructuur betrokken partijen. Dit resultaat is de basis voor een concreet kennisprogramma voor de korte, middellange en lange termijn, dat het COB-netwerk in tweede instantie (2019) wil ontwikkelen met het oog op de reeds geformuleerde gezamenlijke ambitie: ‘een overallstrategie voor aanleg, beheer en onderhoud van de ondergrondse kabel- en leidingeninfrastructuur op basis van gedeelde belangen van alle betrokken partijen’.

Met alle betrokken partijen werken aan bewustwording met de praktijk als uitgangspunt. (Beeld: COB)

Startbijeenkomst

De bijeenkomst van 27 maart 2018 was de kick-off van het project Common ground. Niet alleen de organisaties die eind 2017 hebben gezegd ‘wij doen mee’ waren present, maar ook veel organisaties die zich recent hebben gemeld. Er waren dertig mensen aanwezig vanuit verschillende achtergronden die hiermee een prachtige scala aan partijen vertegenwoordigden: gemeenten, waterschappen, havenbedrijf, netbeheerders, adviesbureaus, aannemers en wetenschap.

De bijeenkomst begon met het projectteam dat zich voorstelde en vertelde over het project. Daarna zijn de deelnemers snel met elkaar aan de slag gegaan. Aan drie brainstormtafels is nagedacht over de stakeholders, thema’s en vragen die beantwoord moeten worden, is veel kennis gedeeld en zijn er waardevolle gesprekken gevoerd. Het COB kijkt terug op een bijzonder geslaagde start van het project waarin al gelijk stappen zijn gemaakt met enthousiaste deelnemers die willen meedenken, meepraten en kritisch durven zijn. Kortom: het project is begonnen!
>> Presentatie COB (pdf,  1,25 MB)
>> Verslag (pdf, 436 KB)
>> Bijlage: stakeholderanalyse (317 KB)
>> Bijlage: thema’s (251 KB)
>> Bijlage: Interviewvragen (313 KB)

Stevige opgave

De belangrijkste ruimtelijke en maatschappelijke opgaven zijn de energietransitie, de klimaatopgave en de verdere verstedelijking. Nieuwe ondergrondse kabel- en leidingeninfrastructuur moet vaak worden ingepast in een complexe omgeving. Daarnaast zijn gasnetten en drinkwaternetten aan vervanging toe. De (lokale) opwekking van hernieuwbare energie en de opmars van elektrisch rijden maken uitbreiding van het stroomnet nodig. Extra rioleringen zijn nodig voor de afkoppeling van regenwater en de vraag naar datanetwerken blijft groeien. Al deze ontwikkelingen hebben een enorme impact op de ondergrondse netwerkinfrastructuur.

Tegelijkertijd is geconstateerd dat er nog veel problemen zijn in de huidige praktijk van beheer van kabels en leidingen. Denk aan het grote aantal graafschades, het gebrek aan ruimte in de ondergrond, de vele loze leidingen, het gebrek aan een integrale aanpak (van boven- en ondergrond) bij het stedenbouwkundig ontwerp van plangebieden en het ontbreken van regie op het gebruik van de ondergrond.

Gedeeld urgentiegevoel

De te maken afwegingen worden steeds complexer. Het accent verschuift van een beheeropgave naar een strategieopgave. Dat besef leeft wel latent bij de meeste eigenaren en netwerkorganisaties, maar geen enkele partij is al zover dat het een eigen langetermijnstrategie heeft ontwikkeld. Binnen en buiten het COB-netwerk blijkt dat betrokken partijen zich heel goed realiseren dat de meeste strategische keuzes gezamenlijk gemaakt moeten worden. In het netwerk van ondergrondse infrastructuur is de wederzijdse afhankelijkheid groot. Er is behoefte aan strategische keuzes die gedragen worden door alle belanghebbende partijen aan zowel de publieke als de private kant.

Voor een toekomstig duurzaam en efficiënt gebruik van de ondergrond, inclusief ondergrondse infrastructuur, zijn meer samenwerking en input nodig van overheden, wetenschap/onderwijs, nutsbedrijven en private partijen. Het project Common ground voor ondergrondse infra moet ertoe leiden dat betrokken partijen vanuit gedeelde belangen de handen ineenslaan, opgaven in beeld brengen en zich op gezamenlijke doelen richten.

Vragen

Het project Common ground voor ondergrondse infra wil in de eerste fase antwoord geven op de volgende vragen:

  • Wat komt er op ons af?
  • Wat speelt er in de maatschappij en in de techniek?
  • Wat zijn daarvan de betekenis en de relevantie voor ondergrondse nutsvoorzieningen (of ondergrondse infrastructuur)?
  • Op welke aspecten willen en kunnen we sturen?
  • Hoe gaan we dat aanpakken op de korte, middellange en lange termijn?

Deelvragen hierbij zijn:

  • Wat is de stand van zaken op het gebied van kennis, innovatie, regelgeving en samenwerking?
  • Welke (verwachte) externe ontwikkelingen zijn relevant?
  • Welke netwerken zijn in de toekomst nog nodig en welke moeten worden vervangen?
  • Hoe moet de nieuwe netwerkarchitectuur eruitzien?
  • Is er voldoende ruimte (fysiek, financieel, bestuurlijk, etc.) beschikbaar voor toekomstige ontwikkelingen?
  • Past de huidige governancestructuur?
  • Wat zijn de maatschappelijke eisen waaraan we moeten (blijven) voldoen (hinderbeperking, leveringsplicht, beschikbaarheid van nieuwe netwerken, burgerparticipatie)?
  • Welke kennis is de afgelopen jaren opgedaan omtrent het verbeteren van aanleg en beheer en hoe kunnen we deze kennis breed toepassen voor toekomstige opgaven?

De ambitie is niet per se om alle deelvragen volledig beantwoord te krijgen, maar om op cruciale onderdelen belangrijke stappen voorwaarts te maken.

Deelnemers

Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen.

Alliander N.V.

Locatie: Duiven, Dijkgraaf 4
Ben Lambregts, rol: Deelnemer

Antea Group

Locatie: Almere, Monitorweg 29
Mark Deuring, rol: Deelnemer

Bilfinger Tebodin

Locatie: Den Haag, Laan van Nieuw Oost-Indië 25
Marloon van Nistelrooij, rol: Deelnemer

Bouwend Nederland

Locatie: Zoetermeer, Zilverstraat 69
Edgar van Niekerk, rol: Deelnemer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Edith Boonsma, rol: Projectleider
Gijsbert Schuur, rol: Lid Projectteam
Stanley Hunte, rol: Lid Projectteam

DNV GL

Locatie: Arnhem, Utrechtseweg 310
Wim Boone, rol: Deelnemer

Dunea NV Duin & Water

Locatie: Zoetermeer, Plein van de Verenigde Naties 11
Jurgen Bosch, rol: Deelnemer

Enexis B.V.

Locatie: 'S-hertogenbosh, Magistratenlaan 116
Jos Lemmens, rol: Deelnemer
Evides Waterbedrijf

Evides Waterbedrijf

Locatie: Rotterdam, Schaardijk 150
Hein Herbermann, rol: Deelnemer

Gemeente Alphen aan den Rijn

Locatie: Alphen Aan Den Rijn, Stadhuisplein 1
Hugo Hoenders, rol: Deelnemer

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul Elzenaar, rol: Deelnemer

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Hans Meijer, rol: Deelnemer

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Henk van der Maas, rol: Deelnemer

GPKL Gemeentelijk Platform K&L

Locatie: Ede, Galvanistraat 1
Berry Kok, rol: Deelnemer

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Lid Projectteam

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 909
Egbert van der Wal, rol: Deelnemer
Sjaak Verburg, rol: Deelnemer

Heijmans NV

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
René Frinks, rol: Deelnemer

Hogeschool Utrecht

Locatie: Utrecht, Nijenoord 1
Ursula Backhausen, rol: Deelnemer

MH Poly Consultants & Engineers bv

Locatie: Bergen Op Zoom, Peter Vineloolaan 46b
Dennis Hut, rol: Deelnemer
Ministerie IenM

Ministerie IenM

Locatie: Den Haag, Postbus 20901
Peter Kouwenhoven, rol: Deelnemer
Ministerie van I&W Programmadirectie Ruimte voor de

Ministerie van I&W Programmadirectie Ruimte voor de

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Henk van den Berg, rol: Contactpersoon

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Ron de Puy, rol: Deelnemer

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
David Elbers, rol: Deelnemer
Mahesh Ghoerbien, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Leefomgeving Bodem+

Locatie: Rijswijk, Lange Kleiweg 34
Jos van Wersch, rol: Opdrachtgever

Saxion Hogeschool

Locatie: Deventer, Handelskade 75
Geert Roovers, rol: Deelnemer

Siers Infraconsult B.V

Locatie: Oldenzaal, Schuttersveld 22
Harry Moek, rol: Deelnemer

Stedin

Locatie: Rotterdam, Blaak 8
Gerja Koldenhof, rol: Deelnemer
Stichting Pipeliner

Stichting Pipeliner

Locatie: Rijswijk, Geestbrugweg 44
Alexander de Boer, rol: Deelnemer
Dick de Bijl, rol: Deelnemer

Tauw bv

Locatie: Deventer, Handelskade 37
Thijs Wessels, rol: Deelnemer

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Deelnemer

Universiteit Twente

Locatie: Enschede, Drienerlolaan 5
Léon Olde Scholtenhuis, rol: Adviseur
Vewin

Vewin

Locatie: Den Haag, Bezuidenhoutseweg 12
Rob Eijsink, rol: Deelnemer

VolkerWessels Telecom Infra

Locatie: Amersfoort, Modemweg 33
Theo Ellenbroek, rol: Deelnemer
Vrije Universteit Amsterdam Cultuur, Organisatie en Management

Vrije Universteit Amsterdam Cultuur, Organisatie en Management

Locatie: Amsterdam, Buitenveldertselaan 3 - 7
Alfons van Marrewijk, rol: Deelnemer
Reimer Weststrate, rol: Student
Waterschap Rivierenland

Waterschap Rivierenland

Locatie: Tiel, De Blomboogerd 1
Jos Vermeulen, rol: Deelnemer