Aanpak instandhouding tunnels

Nederland kent over enkele jaren zo’n 75 spoor- en wegtunnels, in beheer bij de rijksoverheid, gemeenten, provincies en private ondernemingen. Al deze tunnels behoeven onderhoud en renovatie. Hoe bedden we dat goed in in het reguliere assetmanagementproces van deze tunnels? Welke eisen stellen we vanuit de beheerders? Hoe continueren we vernieuwing in technologie, werkwijzen, contracten en samenwerkingsvormen? Een groot aantal participanten van het COB herkent deze vragen. Daarom wil het COB gezamenlijk een aanpak ontwikkelen.

Om het project behapbaar en ontwikkelbaar te maken, wordt gewerkt vanuit een aantal thema’s:

  • Areaalinformatie
    Veel areaalinformatie is niet actueel, niet compleet of zelfs niet beschikbaar. Dit geldt voor as-builtinformatie, toestandsgegevens, onderhoudshistorie, storingshistorie en opgetreden en gerepareerde schades. Hoe gaan we hiermee om? Welke acties moeten op korte termijn geïnitieerd worden en welke kunnen ‘nog even wachten’ tot een grootschalige renovatie?
  • Methodische aanpak
    Reliability centered maintenance, value driven maintenance, predictive maintenance, etc. zijn methoden om het benodigde onderhoud te bepalen en te onderbouwen, veelal op basis van mathematische modellen. Hoe ver gaan we met de toepassing, welke aanpak werkt en welke minder, welke data, processen en competenties zijn ervoor nodig?
  • Digitalisering, data, informatiebeheer
    Sensorisering, big data, internet of things, geautomatiseerd testen, digitale tweelingen, business intelligence, kunstmatige intelligentie en andere technologische ontwikkelingen kunnen allemaal bijdragen aan datagedreven assetmanagement. Maar hoe en hoe vergaand zetten we dit effectief en betrouwbaar in?
  • Marktbenadering
    Technologische ontwikkelingen vinden veelal bij marktpartijen plaats; opdrachtgevers vragen werkzaamheden uit. Innovatie is noodzakelijk gezien de complexe opgave, maar proven technology geeft zekerheid. Hoe brengen we deze werelden bij elkaar en hoe trekken opdrachtgevers en opdrachtnemers hierin samen op?
  • Contractering
    Nieuwe ontwikkelingen vergen ook nieuwe juridische verbanden in de markt en nieuwe contracten tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers. Hoe gaan we bijvoorbeeld om met eigenaarschap van software, modellen, digitale gereedschappen en data?

In 2019 is een globale eerste stap gezet door gesprekken te voeren met diverse partijen. De beperkte kennis en capaciteit binnen beheerorganisaties en onderhouders van tunnels is daarbij als extra thema benoemd. Ook het gebrek aan profilering door deze organisaties wordt als een gemis gezien.

Update

In 2020 zijn er meer interviews afgenomen en er is bureauonderzoek gedaan. De resultaten van dit onderzoek zijn meegenomen in de aanpak civiel 2030 en de aanpak digitalisering 2030, maar behoeven ook hun eigen invulling in en onder het platform Beheer en onderhoud. Ook is er een sterke relatie met het platform Niet-rijkstunnels. Op de COB-tunneldag (28 jan. 2021) zijn de vragen en conclusies gepresenteerd en in de periode daarna is, samen met het netwerk, bekeken hoe dit onderwerp in de komende jaren geborgd kan worden. Het is een thema dat als een rode draad door alle projecten van het COB loopt; hoe programmeren we dit thema?

Het eerste concept van de ontwikkelingsvisie is door de projectleider in november 2021 gedeeld ter bespreking bij het COB. Een verdere uitwerking van dit concept en de bijstelling van het plan van aanpak op basis van interne bespreking zal nog plaatsvinden, inclusief het delen van een indicatieve kostenraming voor 2022. Op basis van de eerste versie zal een nieuwe versie worden uitgewerkt met een nader op te richten projectgroep. Voor de bezetting daarvan zijn eerste gesprekken gevoerd met potentiele projectteamleden.