Aanleiding
De ruimte in de ondergrond is beperkt, terwijl de behoefte aan kabel- en leidinginfrastructuur groeit. Bij gebiedsontwikkeling en infrastructuurprojecten wordt hier vaak onvoldoende op geanticipeerd, wat leidt tot knelpunten bij aanleg en beheer. Ook worden gronden met ondergrondse netten, zoals bij snippergroen, soms verkocht aan private partijen, waardoor netbeheerders worden belemmerd in hun beheer- en onderhoudstaken.
Publieke grondeigenaren hebben verschillende instrumenten tot hun beschikking. Denk aan grondverwerving bij infrastructurele projecten, exploitatieplannen en anterieure overeenkomsten bij gebiedsontwikkeling, snippergroenbeleid en mogelijkheden om zakelijke rechten te vestigen bij verkoop van gronden. Toch is vaak onvoldoende duidelijk welke beleidsmaatregelen effectief en juridisch haalbaar zijn.
Doelstelling
In het project Grond voor verbinding worden mogelijkheden binnen het bestaande juridische kader onderzocht, om het gebruik van instrumenten voor grondeigenaren te vergemakkelijken. De onderzoeksvraag is: “Welke beleidsinstrumenten en juridische mogelijkheden kunnen publieke grondeigenaren inzetten om de aanleg en het beheer van kabels en leidingen te faciliteren via strategisch grondbeleid?”
Met dit onderzoek willen we:
-
De juridische kaders en bestuurlijke speelruimte rondom gronduitgifte en -verwerving in kaart brengen;
-
Goede praktijkvoorbeelden (beleid, samenwerkingsafspraken en projectvoorbeelden) van publieke grondeigenaren verzamelen;
-
Inzicht geven in beleidsinstrumenten die helpen ondergrondse infrastructuur te borgen bij grondtransacties;
-
Medewerkers grondzaken en rentmeesters concrete handvatten bieden om belangen van andere stakeholders bij kabels en leidingen structureel mee te wegen.
Dit overzicht van beleidsinstrumenten, de aanbevelingen voor publieke grondeigenaren en andere bevindingen uit het onderzoek worden uiteindelijk gepresenteerd in een visueel aantrekkelijk, informatief document.
Aanpak
In 2025 is er een reeks interviews gehouden. De kennis van het projectteam en wat is opgehaald uit de interviews is verwerkt in een informatieve tekst, die is gedeeld ter review. Daaruit bleek dat het onderwerp sensitiever lag dan aanvankelijk gedacht, waardoor het project terug is gegaan naar de tekentafel. De informatieve tekst is teruggebracht naar de basis en er is gelijk gestart met het vormgeven van de informatie. Het visueel aantrekkelijke en informatieve pamflet ligt wederom ter review.
Deliverables
Onderstaande tabel toont alle deliverables die voor dit project zijn vastgesteld. Per deliverable ziet u de verwachte opleverdatum en de status uit de meest recente voortgangsrapportage. Klik op een deliverable voor een toelichting van de status. Is een deliverable gereed en beschikbaar, dan wordt u na het klikken doorgestuurd naar het betreffende document of de publicatie.
| Omschrijving | Verwacht / Status | Verwacht | Status |
|---|---|---|---|
|
Visueel document
|
Q2 2026
Bijna op schema
|
Q2 2026 | Bijna op schema |
|
Het pamflet wordt in juni voorgelegd aan een aantal specialisten. Hieronder zijn ook specialisten die pas recent zijn aangesloten, waardoor er wellicht reacties komen die nog wat tijd vergen.
|
|||
Activiteiten
Hieronder staan de activiteiten die in het afgelopen halfjaar zijn uitgevoerd binnen dit project.
Online lunchlezing (22 aanwezigen)
Q1 2026
Subsessie Kennisarenadag 2026
Q2 2026
Tweede reviewronde met uitgebreide groep specialisten
Q2 2026
LunchlezingÂ
Op vrijdag 27 maart 2026 presenteerde Jarko van Bloois met co-host Rudi Zoet het document ‘Grond voor verbinding’. In deze lunchlezing is toegelicht hoe gemeenten en netbeheerders met strategisch grondbeleid kabels en leidingen toekomstbestendig kunnen borgen.Â
Deelnemers
Brabant Water
EINDHOVEN
CMP nl
DEN HAAG
COB
DELFT
Gemeente Amersfoort
AMERSFOORT
Gemeente Haarlem
HAARLEM
Kenniscentrum Onteigeningen voor Overheden
Kneppelhout Advocaten
ROTTERDAM
Legal Infra
MAARSBERGEN
Anke van Dellen
Reviewer
Bjorn Jagtenberg
Reviewer
David Elshof
Deelnemer
Gert-Jan de Jager
Deelnemer
Henk-Jan Mebius
Reviewer
Hester de Hoop
Reviewer
Jarko van Bloois
Coordinator
Jasmijn Saadat
Reviewer
Projectparticipatie
Organisatie details
Meer weten of deelnemen?
De projectleider is Jarko van Bloois. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met kiki.tol@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.