Help mee aan de herziening van ‘Inleiding kabels en leidingen’

Het boek Inleiding kabels en leidingen is al jaren hét basiswerk over ondergrondse kabel- en leidingnetwerken. Het wordt breed gebruikt als lesboek en als naslagwerk voor medewerkers van netbeheerders, aannemers, ingenieursbureaus en overheden.

Dit boek gaan we vernieuwen tot een actuele, interactieve, online kennisomgeving en daar kunnen we jouw hulp bij gebruiken!

Sinds de publicatie van het boek in 2009 hebben de energietransitie, digitalisering, nieuwe wet- en regelgeving en toenemende drukte in de ondergrond grote invloed op het werkveld. Tegelijkertijd kampt de branche met een tekort aan goed opgeleide professionals. Er is behoefte aan actuele, toegankelijke en breed inzetbare basiskennis.

Daarom starten wij een herziening van Inleiding kabels en leidingen — inhoudelijk én didactisch — met als doel het boek door te ontwikkelen tot een moderne online kennisomgeving. In samenwerking met de sector, maar ook onderwijs- en trainingsinstellingen actualiseren we de inhoud en vertalen we deze naar een interactieve leeromgeving die aansluit op de praktijk van vandaag.

Hoe kan jij helpen?

Bijdragen aan de herziening kan in de vorm van het inbrengen van expertise en uren, bijvoorbeeld als deelprojectleider of expertteamlid, door mee te denken over de opbouw en de inhoud of door inhoudelijk te reviewen. Zo bouwen we samen — met kennis én middelen — aan een sterke en actuele basis voor de sector. Met jouw bijdrage maken we het mogelijk om:

  • Een brede afspiegeling van de sector te creëren.
  • Actuele kennis toe te voegen.
  • Nieuwe illustraties en didactisch materiaal te ontwikkelen.
  • Een toegankelijke online leeromgeving te bouwen.

Zo investeren we samen in vakkennis, betere aansluiting tussen onderwijs en praktijk, en een sterke toekomst voor de kabels-en-leidingensector. Doe mee en bouw mee aan de nieuwe standaard voor kennis van de ondergrond!

Stuurgroep

De stuurgroep geeft strategische richting en houdt toezicht op het project. De stuurgroep (5-6 personen) bestaat idealiter uit vertegenwoordigers van relevante organisaties. Stuurgroepleden besluiten in samenspraak met de programmamanager en projectleider over hoofdlijnen van het project en de lesmodules, zowel qua structuur (indeling modules) als qua organisatorische invulling (deelprojectleiders en expertteamleden). Daarnaast formuleert en borgt de stuurgroep de doelstellingen rond leren en onderwijs in de modules.

Stuurgroepleden dragen onbezoldigd – in kind – bij.

Moduleteams

De ‘Inleiding kabels en leidingen’ wordt herschreven met een vernieuwde indeling, die wij modules noemen. Door onze redacteur wordt de oude tekst opgeknipt en geplaatst in de nieuwe modules.

Voor elke module zoeken we deelprojectleiders en stellen we een expertteam samen. De deelprojectleider zorgt er samen met het expertteam voor dat de teksten in deze module weer up to date zijn. Ze verwijderen, passen aan en voegen inhoud toe waar nodig. Dit doen zij doormiddel van 2 of 3 expertteamsessies, interviews en reviewrondes. De deelprojectleider wordt ondersteund door een assistent-projectleider (trainee/student) die het expertteam ondersteunt in het herschrijfwerk.

De rol als deel projectleider is een betaalde functie, expertteamleden dragen onbezoldigd – in kind – bij. De hoeveelheid tijd die een expertteamlid lig kan inbrengen is zelf te bepalen. Alle beetjes helpen, geef dan ook aan wat voor jou haalbaar is.

Deelprojectleider

50 uur, €135,- per uur
april t/m december 2026

Expertteamlid

onbezoldigd, aantal uur zelf te bepalen
april t/m december 2026

 

Lees hier meer over de inhoud van de modules:

Introductie van de sector en basisprincipes van ondergrondse infrastructuur. Feiten en cijfers over de omvang van de kabel- en leidingsector, historisch perspectief, marktregulering en het belang van buistransport voor economie en samenleving. Ook wordt hier ingezoomd op thema’s als weerbaarheid en veiligheid.

Ruimtelijke context van ondergrondse netten. Ondergrondse ordening (inclusief planologische instrumenten en bundelingstechnieken), bodemopbouw en relevante ondergrondse condities, ligging in stedelijk en landelijk gebied en de interactie tussen kabels en leidingen met bovengrondse functies en ruimtelijke ontwikkeling.

Overzicht van betrokken partijen zoals netbeheerders, overheden, ontwerpende partijen, aannemers en grondeigenaren. Belangen, rollen, verantwoordelijkheden en samenwerking binnen projecten en beheer. Ook geeft deze module een overzicht van sectorale wet- en regelgeving en de wijze waarop de markt wordt gereguleerd.

Actuele en toekomstige ontwikkelingen, zoals energietransitie en netcongestie, vervangingsopgaven, klimaatadaptatie en verstedelijking. Impact op ondergrondse infrastructuur en de bijbehorende uitdagingen. Daarnaast wordt in deze module ingegaan op ontwikkelingen op gebied van duurzaamheid in de sector, waaronder materiaalgebruik, energiegebruik en impact op de omgeving.

Technische opbouw en werking van verschillende systemen (elektriciteit, aardgas, waterstof, drinkwater, afvalwater, hemelwater en drainage, telecom, warmte, WKO, industriële stoffen en CO2). Componenten, materialen, appendages en onderlinge afhankelijkheden.

Principes, afwegingen en randvoorwaarden bij het ontwerpen van kabel- en leidingnetwerken. Hieronder vallen onderwerpen als tracé bepaling, diepteligging, ruimtelijke inpassing, conditionerende aspecten maar ook het gebruik van ontwerptools, normen en standaarden. Ten slotte wordt in deze module een verbinding gelegd met thema’s als ondergronds ruimtegebruik, regie en integrale planafstemming.

Uitvoeringspraktijk van aanlegwerkzaamheden, inclusief werkvoorbereiding, oplevering en nazorg. Methoden en technieken voor aanleg (open ontgraving, sleufloos), civieltechnische aspecten, veiligheid en kwaliteitsborging. Ook wordt in deze module aandacht gegeven aan regelgeving, normen en richtlijnen die betrekking hebben op de uitvoering van werkzaamheden.

Beheer en onderhoud van bestaande infrastructuur en een overzicht van maatschappelijke kosten en baten. Inspectie, vervanging, assetmanagement, registratie en databeheer.

Veilig en zorgvuldig werken rond bestaande kabels en leidingen. Waarborgen van de ongestoorde ligging (toezicht, monitoring), het voorkomen van (graaf)schade en incidenten, maar ook het verleggingsproces wanneer kabels en leidingen knelpunten opleveren met andere werkzaamheden inclusief thema’s als nadeelcompensatie en omgaan met weesleidingen.

Overzicht van relevante wet- en regelgeving, normen en richtlijnen. Hierbij wordt ook een link gelegd met juridische onderdelen van andere modules, waaronder sectorale wet- en regelgeving, het zorgvuldig graafproces (WIBON), aansprakelijkheid bij graafschades en gedwongen verleggingen en nadeelcompensatie. Rollen van toezichthouders, vergunningverlening en naleving binnen de sector.

Thematisch experts

De thematisch experts zijn niet gebonden aan één module maar adviseren over thema’s die binnen verschillende modules een plek hebben. Als thematisch expert zorg je ervoor dat binnen de modules, zonder te veel overlap, de verschillende kanten van het thema worden toegelicht. Als expert kun je jouw uitgebreide kennis over het thema vertalen naar toegankelijke, goed gestructureerde basiskennis voor een brede doelgroep binnen de ondergrondse infrastructuur. Je werkt samen met experts uit verschillende disciplines en draagt bij aan een breed gedragen, nauwkeurig en actueel kennisproduct dat in de sector als referentie wordt gebruikt.

Experts dragen onbezoldigd – inkind – bij.

 

We zoeken onder andere experts op de volgende thema’s:

We zoeken een expert met oog voor de gehele drinkwaterketen, van bron tot kraan. Iemand met diepgaande kennis van het volledige drinkwaterproces: netwerkontwerp en -beheer maar ook de relevante wet- en regelgeving.

We zoeken een expert met kennis over de belangrijkste onderdelen van warmtenetten: warmtebronnen, transport- en distributienetten, ontwerpprincipes, hydrauliek, beheer en onderhoud, én de basis van de relevante regelgeving.

We zoeken een expert telecommunicatie‑ en datanetwerken, met kennis over de digitaliseringsopgave, technische en organisatorische componenten van het netwerk, van ontwerp tot en met beheer. Iemand die vertrouwd is met de Telecommunicatiewet.

We zoeken een expert met grondige kennis van elektriciteitsnetten over zowel het netwerkontwerp, operationeel beheer, functioneren en veiligheid van elektriciteitsnetwerken. Iemand die de uitdagingen rondom elektrificatie en netcongestie begrijpelijk kan verwoorden.

We zoeken een expert die bekend is met de thema’s grondwater, klimaatadaptatie, afvalwater, hemelwater en drainage.

We zoeken een expert op de onderwerpen grondopbouw, bodemdaling, zetting en zakkingen, bodemverontreiniging, grondverbetering, energieopslag.

We zoeken een expert met een brede ruimtelijke blik en begrip van de maatschappelijke opgaven in de boven- en ondergrond, met kennis van verstedelijking, ruimtelijke ordening, gebiedsprocessen en de maatschappelijke impact van ondergrondse infrastructuur. Een expert die weet hoe kabels en leidingen hun plek krijgen binnen grotere ruimtelijke structuren, nationale visies en kaders.

Naast de eerdergenoemde experts zijn we natuurlijk ook op zoek naar experts op andere disciplines zoals gas, waterstof, VRI, etc. Zie jij door de modules heen een thema terugkomen waarvan je denkt ‘hier weet ik veel van’? Meld je dan aan als Expert X en geef bij de motivatie aan welk thema het is.