Kabels en leidingen zijn van vitaal belang voor onze maatschappij. Door allerlei ontwikkelingen in de ondergrond is het een groeiende uitdaging om deze ondergrondse infrastructuur in stand te houden. In het platform Kabels en leidingen worden kennis en ervaring uitgewisseld, samenwerkingsverbanden aangegaan en innovatieve oplossingen ontwikkeld voor opgaven.

Drinkwater is een primaire levensbehoefte en riolering is van elementair belang voor onze gezondheid en het afvoeren van overtollig water. Elektriciteitskabels zorgen ervoor dat straatverlichting brandt. Aardgas- en warmteleidingen houden onze gebouwen warm en leefbaar. Dankzij telecomkabels kunnen we niet alleen bellen, maar ook digitaal vergaderen, online bankieren en worden zelfs kijkoperaties begeleid door chirurgen vanaf de andere kant van de wereld. Via buisleidingen wordt een enorm aandeel van goederen uit de havengebieden naar het achterland getransporteerd. Kortom: waar zouden we op economisch en sociaal gebied zijn zonder kabels en leidingen?

Er zijn steeds meer functies die beslag leggen op de ondergrond, waardoor de ruimtedruk steeds groter wordt. Denk hierbij aan tunnels, ondergronds parkeren, afvaltransport en het planten van bomen om steden te vergroenen. Vanwege het verstrijken van de levensduur van veel leidingen moeten veel ondergrondse ingrepen worden gedaan om netten te vernieuwen. De energietransitie zorgt voor een noodzaak om elektriciteitsnetten te verzwaren, warmteleidingen aan te leggen en gasleidingen te saneren (of voor een ander doel te gaan gebruiken). Klimaatverandering levert de noodzaak om rioolstelsels uit te breiden en connectiviteitsbehoeften (5G, glasvezel) vragen om extra telecomkabels in de grond. Al deze ontwikkelingen leiden tot flinke opgaven. Hoe krijgen we het allemaal passend in de ondergrond? Hoe beperken we verstoring van andere netten tijdens werkzaamheden? Hoe kunnen we alle ambities zo efficiënt mogelijk uitvoeren, zodat de (maatschappelijke) kosten en hinder zo laag mogelijk blijven?

Meer over het platform

Binnen het platform Kabels en leidingen buigen de leden zich over bovenstaande vraagstukken, zodat kwesties kunnen worden opgelost die te maken hebben met:

  • Ondergrondse ordening
  • Het voorkomen van graafschade
  • Het beperken van onnodige maatschappelijke investeringen en kosten
  • Het terugdringen van hinder en overlast
  • Het zo soepel mogelijk uitvoeren van de energietransitie

De platformleden zijn werkzaam bij netbeheerders, overheden, ingenieursbureaus, kennisinstituten en aannemers en beseffen zich dat samenwerking binnen de sector meer dan ooit noodzakelijk is om ieders doelen te bereiken.

Hoewel er sprake is van verschillende thema’s (efficiënte ondergrondse ordening, graafschadereductie, werk met werk maken, strategische afstemming, etc.) streven we naar een integrale benadering waarbij we ook de samenhang met bovengrondse ontwikkelingen niet uit het oog verliezen. Daarom vindt er kruisbestuiving plaats met het platform Waardevol ondergronds ruimtegebruik en de Kennisarena kabels en leidingen.

De speerpunten van het platform Kabels en leidingen zijn:

  1. Platformleden op de hoogte houden van de laatste ontwikkelingen in de sector (bijvoorbeeld innovaties, veranderingen in wet- en regelgeving etc.).
  2. Ontmoeten, netwerken en samenwerking bevorderen. Niet alleen door de juiste partijen aan elkaar te koppelen, maar ook door de kaders en randvoorwaarden voor samenwerking te beschouwen en (waar mogelijk) te herzien.
  3. Technische innovaties stimuleren. Door ontwikkelingen binnen en buiten het platform met elkaar te delen op allerlei gebieden. Denk hierbij aan aanlegtechnieken, instrumenten voor opsporing en visualisatie (BIM, 3D), data-uitwisseling, inspectie, monitoring, etc.
  4. Kennis uitwisselen en borgen. Door best practices met elkaar te delen, onderzoeken uit te voeren en nuttige informatie vast te leggen in de kennisbank.
  5. Vraagstukken agenderen en nieuwe onderzoeken opstarten.  Bijvoorbeeld op het gebied van ondergrondse ordening, strategische afstemming en regie, kostenverdeling tussen de stakeholders en het voorkomen van faalkosten. Nieuwe vraagstukken kunnen resulteren in nieuwe projecten voor samenwerking, technische innovatie en/of kennisuitwisseling. Het platform fungeert daarmee als voorportaal en toetssteen voor de kennisontwikkeling de binnen de Kennisarena plaatsvindt

Organisaties die zich bezig houden met kabels en leidingen, maar nog geen lid zijn van het platform, zijn van harte welkom om vrijblijvend met het platform kennis te maken of met ons samen te werken! Neem voor meer informatie contact op de platformcoördinator of het secretariaat van het COB.

Bijeenkomsten

Bijeenkomst met KBF

Tijdens de bijeenkomst van 1 september 2022 in Boskoop deed Welmoed Visser (coördinator van het KBF) een oproep om gezamenlijk een ‘deelexpeditie kabels en leidingen’ op te starten om geleerde lessen te vertalen in kennisproducten met instrumenten en aanbevelingen. Op 8 december 2022 vindt deze verkenning plaats bij Arti Legi in Gouda. Er gaat een hele wereld schuil achter het ontwerp, de aanleg, exploitatie en beheer van kabels en leidingen. Een nog onderbelicht punt is de extra complexiteit die de slappe ondergrond met zich meebrengt. Het kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen en het COB-platform Kabels en leidingen pakken dit vraagstuk samen op en alle inbreng is welkom. Aanmelden voor de bijeenkomst kan via info@kbf.nl.
>> Bekijk de uitnodiging (pdf, 10 MB)

Laatste bijeenkomst van het jaar

Op dinsdag 29 november 2022 vond de laatste platformbijeenkomst van het jaar plaats. Projectleider Rob van Son heeft een toelichting gegeven op zijn project Haalbaarheidsonderzoek proefsleuvendatabase en een soortgelijk project dat hij in Singapore deed. Dit project bevat veel bruikbare informatie voor de Nederlandse markt. Iwan van Veen, stikstofexpert bij Movares, gaf een presentatie over de gevolgen van stikstofwetgeving voor kabels en leidingen. Ook is gezamenlijk teruggekeken op 2022 en vooruitgeblikt naar 2023. Uiteraard was er aandacht voor de Kennisarenadag op 14 februari 2023.
>> Bekijk de presentaties (pdf, 13MB)

Bodemdaling in Boskoop

Op 1 september 2022 kwamen de COB-platforms Kabels en leidingen en Geotechniek samen in Boskoop om het onderwerp ‘bodemdaling’ bij de horens te vatten. Arend van Woerden (Sweco/Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen) trapte af met een toelichting over de aard en omvang van het probleem van bodemdaling. Een derde van Nederland heeft slappe bodems (met name klei- en veengronden), waarop ijverig wordt gebouwd. Gemeenten met slappe bodems besteden hierdoor twee keer meer aan het onderhouden van de openbare ruimte. Zettingen door bodemdaling hebben ook grote gevolgen voor kabel- en leidingnetten. Deze breken soms af of komen na verloop van tijd op onbereikbare diepte te liggen. Onderhoudsprojecten zijn vaak complex. Het is daarom van belang dat geotechnici zich bewust zijn van de uitdagingen, zodat slimme keuzes kunnen worden gemaakt.

Niels van Amstel (Megaborn) vertelde hoe de gemeente Boskoop te werk is gegaan bij het onderhoudsproject Waterrijk Oost. In dit project wordt door middel van EPS en schuimglas een zettingsarme constructie gemaakt onder de openbare ruimte. De geleerde lessen zijn dat vroegtijdige afstemming met netbeheerders van groot belang is en dat de samenwerking met (aannemers van) netbeheerders goed moet worden ingericht. Na afloop is een rondwandeling gemaakt door de wijk onder begeleiding van aannemer Bunnik Groep.
>> Bekijk agenda (pdf, 200 Kb)
>> Bekijk presentaties (pdf, 15 Mb)

COB-congres 2022

Op 20 juni 2022 is het platform Kabels en leidingen weer fysiek bij elkaar gekomen! Nu ingepast in het jaarlijkse COB-congres. Er zijn vaak meer interessante verhalen te delen dan passen in een platformbijeenkomst en dat is natuurlijk zonde. Daarom kwam het goed uit dat het COB-congres 2022 plaatsvond in het Archeon, een museumpark van zes hectare groot! ’s Morgens waren er verspreid door het park demonstraties, minisessies en serious games over innovatieve technologieën en slimme oplossingen voor ondergrondse uitdagingen. Na het wandelen werd van een heerlijke lunch genoten en aansluitend was er een plenair programma voor alle congresdeelnemers: de Schreudersprijs 2022 werd uitgereikt en een gedragsdeskundige gaf inzicht in menselijk gedrag.

‘s Middags troffen de platformleden elkaar in een eigen sessie. Daarbij zonderde de groep zich af in een gaaf gedeelte van het Archeon. Uiteraard is stilgestaan bij de ontwikkelingen in de Kennisarena, fabels en feiten en noemenswaardige nieuwsberichten uit de branche. Ook werd het platform betrokken bij nieuwe projectinitiatieven in de Kennisarena: op welke manier kunnen capaciteitsknelpunten in beeld worden gebracht, de sector verduurzaamd en invulling gegeven aan de wens van een proefsleuvendatabase?

Door middel van groene en rode ballen konden de platformleden hun (tegen)stem uitbrengen op vijf initiatieven. Vier initiatieven ontlopen elkaar niet veel; één initiatief kreeg duidelijk minder steun van de platformleden. (Beeld: COB)

Na dit plenaire gedeelte ging de groep in twee tranches uiteen, in drie parallelle subsessies (zodat de deelnemers twee van de drie sessies kunnen volgen), waarvoor, tegen het decor van het Archeon, voor een speels thema is gekozen!

De subsessies:

  • Het samen-zonder-schade-spel. De eerste fase van het project Samen zonder schade is afgerond en daarbij is veel inzicht opgedaan, onder meer door het spelen van een gedoespel met vertegenwoordigers uit de graafketen. Het spel, waarbij de deelnemers relatiepunten moeten verdienen, gedoekaarten kunnen dumpen en geld kunnen verdienen door risico’s schaamteloos door te schuiven in de graafketen, brengt op hilarische wijze in beeld waar het mis kan gaan in het zorgvuldig graafproces en waarom er nog steeds geen sprake is van vermindering van het aantal graafschades.
  • Het samenwerkingsspel. Het project Stimuleringsmodel voor samenwerking brengt in beeld op welke wijze gemeenten en kabel- en leidingbeheerders hun opgaven beter op elkaar kunnen afstemmen en wat daarvoor nodig is. Door middel van de serious game worden de belangen van strategische samenwerking en integraal programmeren in beeld gebracht.
  • De grote duurzaamheidsquiz. Kennis van de deelnemers omtrent onderwerpen als circulariteit, klimaatverandering en biodiversiteit en de bijdrage die de kabel- en leidingbranche hieraan levert (zowel positief als negatief!) wordt getest. De bijvangst van de sessie is om de maatregelen en kansen verder in beeld te brengen zodat deze kunnen worden verzameld in een maatregelencatalogus. De winnaar(s) van de quiz krijgt/krijgen uiteraard een eervolle vermelding in deze catalogus!

>> Bekijk hier de presentatie (pdf, 3 MB)

Zie www.cob.nl/congres2022 voor meer informatie over het congres.

Platformbijeenkomst 15 maart 2022

Op dinsdag 15 maart 2022 zijn de platformleden van Kabels en leidingen samen in het Vakwerkhuis aan de Professor Snijdersstraat 2 in Delft. Vanwege het groeiend aantal incidenten rondom bomen bij graafwerkzaamheden, gaven de platformleden tijdens de vorige bijeenkomst aan, graag meer te willen weten over dit onderwerp. Marc Meijer van het Norminstituut Bomen en Herman Wevers van ‘Alles over groenbeheer’ namen de platformleden mee in de wondere wereld van bomen. Er waren een aantal interessante eyeopeners, met name op gebied van kwaliteit (groeiplaats en kroonvolume) versus kwantiteit (aantal bomen) van groen! Vergroenen is om veel redenen wenselijk, maar dit moet goed doordacht gebeuren zodat kabels en leidingen en bomen elkaar niet steeds in de weg zitten. Ook is het verstandig om bij graafwerkzaamheden een BEA (Boom Effect Analyse) uit te voeren, zodat kabels en leidingen en bomen op de best mogelijke manier kunnen worden gecombineerd.

Aansluitend hielden Mechiel van Manen en Niels Hartogsveld van Siers Infraconsult een presentatie met als titel ‘Z aan zet’. Waarom meten we de z-coördinaat eigenlijk in, maar leveren we deze gegevens niet mee met KLIC? Zouden we dit alsnog kunnen doen zonder schijnnauwkeurigheid te creëren? En met welke waarborgen moeten we de gegevens omkleden? Er ontstond een levendige discussie in de zaal, waaruit bleek dat hier zeker werk van zou moeten worden gemaakt!

Ter afsluiting legde Sjoerd Loeffen van Mijn Aansluiting uit wat het afgeronde project Inventarisatie afstemmingsvormen inhoudt en wat de conclusies zijn (te vinden in het rapport Vol vertrouwen vooruit, LINK Kennisbank). Dit project is de voedingsbodem voor de nu binnen de Kennisarena lopende projecten Stimuleringsmodel voor samenwerking en Samen digitaal.

De volgende bijeenkomst vindt plaats tijdens het COB-congres op 20 juni, in het Archeon in Alphen aan den Rijn. Hier willen we een innovatie-marktplein organiseren. We roepen dan ook partijen die unieke producten en innovaties hebben ontwikkeld op om zich hiervoor aan te melden. Stuur een mail met een beknopte uitleg van het beoogde product of de innovatie naar manon.bouwer@cob.nl en we nemen contact met je op over de mogelijkheden.

>> Bekijk hier de agenda (pdf, 157 KB)
>> Presentatie bijeenkomst (pdf, 10 MB)

Platformbijeenkomst waterstofgas en CROW500

Tijdens de digitale bijeenkomst van het platform Kabels en leidingen op 25 november 2021 stonden er, naast de vaste rubrieken, twee grote actuele onderwerpen op de agenda:

  • Waterstofgas is voor veel experts een veelbelovende oplossing in energietransitie. Maar er zijn nog veel vragen: Hoe kunnen we waterstof transporteren en distribueren? Moet hiervoor een nieuw landelijk dekkend leidingennetwerk worden aangelegd? Is daar wel ruimte voor in de ondergrond, of kan bestaande leidingeninfrastructuur geschikt worden gemaakt? Op de platformbijeenkomst blikte Gasunie/Hynetwork Services vooruit op de realisatie van een landelijk waterstofnetwerk.
  • Het Agentschap Telecom heeft de kabels-en-leidingensector de deadline van 1 januari 2022 gesteld voor het implementeren van de werkwijze uit de CROW 500. Doel: het aantal vermijdbare graafschades reduceren tot nul. Het KLO ondersteunt dit met de campagne C5P en het Agentschap Telecom voert administratieve controles uit, waarbij ook wordt getoetst in hoeverre partijen in de graafketen conform de CROW 500 werken. Komend jaar wordt het toezicht verscherpt en kunnen mogelijk boetes volgen. In een workshop op de platformbijeenkomst praten deelnemers over de de rol van de opdrachtgever in het zorgvuldig graafproces.

Hoe de wereld er ook uitziet, het COB-netwerk blijft gaan. Helaas kan dat niet altijd met fysieke ontmoetingen. Op het laatste moment moest er voor het COB-congres van 25 november, waarvan deze platformbijeenkomst onderdeel uitmaakte, toch worden teruggegrepen op een digitale vorm van samenkomen.
>> Bekijk de agenda (pdf, 90 kb)
>> Bekijk COB-congres 2021…maar dan anders

Herfstsessie duurzaamheid

De tweede sessie over duurzaamheid en circulariteit vond plaats op dinsdag 5 oktober 2021 bij het hoofdkantoor van Liander in Duiven. Geen beter decor dan dit onlangs verbouwde hoofdkantoor van Alliander. In het circulaire pand, dat meer energie oplevert dan nodig voor de aanwezige werkplekken, zijn de aanwezigen verder gegaan met het thema.

Na een presentatie van Koen Eising (directeur Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen bij Alliander) over waar Alliander staat op het gebied van duurzaamheid en circulariteit, gingen de platformleden zelf aan de slag met een wensenlijst op gebied van verduurzaming van de sector. In groepjes werden de thema’s Biodiversiteit, Circulaire economie en Klimaatneutrale samenleving verder uitgewerkt.

Conclusie is dat er ontzettend veel te doen is op dit vlak! De sessie zal daarom ongetwijfeld een vervolg krijgen in de vorm van een bijeenkomst of onderzoeksproject. De komende tijd zullen de platformleden hierover worden geïnformeerd. De geslaagde bijeenkomst werd afgesloten met een rondleiding door het pand en een borrel.

Platform op Kennisarenadag

De derde bijeenkomst van het platform Kabels en leidingen is onderdeel van de Kennisarenadag op 27 september 2021. Dat betekent een nog uitgebreider programma dan anders, onder meer met inbreng van het GPKL en Mijn Aansluiting.
>> Lees meer

Zomersessie duurzaamheid

De platformleden zijn op 29 juli 2021 fysiek bij elkaar gekomen voor een zomerse tweede sessie over duurzaamheid. Het was erg fijn om elkaar weer echt te kunnen ontmoeten! De bijeenkomst startte met een interessante presentatie van Peter Siegmund van het KNMI over klimaatverandering. De urgentie die hieruit sprak, was een mooie opmaat voor het volgende onderdeel. Nadat Aafke Oude Avenhuis van Heijmans de hoofdpunten uit haar presentatie van de laatste platformbijeenkomst naar voren had gebracht, gingen de deelnemers met elkaar in gesprek over het thema: Waar staat jouw organisatie op het gebied van duurzaamheid? Wat zou je willen bereiken en wie of wat heb je daarvoor nodig? Dat leverde goede discussies op en ook veel aanknopingspunten om met elkaar verder te praten. Dat doen de leden in een herfstsessie, waarover binnenkort meer informatie volgt.

>> Bekijk presentaties (pdf, 4.8 MB)

Duurzaamheid in de branche

De platformbijeenkomst op 15 juni 2021 had als hoofdthema ‘duurzaamheid in de kabels-en-leidingenbranche’. Hoewel er natuurlijk ook aandacht was voor andere onderwerpen, gingen drie van de vijf sessies over zaken als circulariteit, emissiereductie en behoud van biodiversiteit en andere onderwerpen waarvan de platformleden vinden dat deze onder duurzaamheid zouden moeten vallen.
>> Bekijk agenda (pdf, 140 KB)

Naar aanleiding van het hoofdthema schoof Onno Sminia aan; de coördinator van het COB-platform Duurzaamheid. Samen met René Frinks van Heijmans en David Thelen van MVO Nederland voerden hij en platformcoördinator Rudi Zoet een gesprek over duurzaamheid binnen het vakgebied kabels en leidingen. Daarna legde Aafke Oude Avenhuis uit hoe Heijmans invulling geeft aan duurzaamheid en David Thelen vertelde hoe de netbeheerders samenwerken in de coalities Blauwe netten en Groene netten. Tot slot deden de deelnemers nog mee aan de fabels-en-feitenquiz onder leiding Laurens van Raaij, projectleider van het project Fabels en feiten.

Visies uit de markt

Wederom was er een digitale bijeenkomst voor het platform, en wel op 30 maart 2021. Op het programma:

  • Hans Peter Oskam (Netbeheer Nederland) vertelde over de visie van netbeheerders op een integraal energiesysteem, de precieze rol en invulling van netbeheerders en het meest geschikte bijbehorende wettelijk kader.
  • Alexander Regeer van de gemeente Capelle aan den IJssel gaf zijn visie over de opdrachtgeversrol bij het ‘CROW 500 proof’ worden van de graafketen. Hoe kan de gemeente als initiatiefnemer van projecten graafschades voorkomen?
  • De denktank  Consensus in kosten en baten is onder leiding van Dafra van Engelen van start gegaan. De platformleden gingen interactief aan de slag om stakeholderperspectieven en best practices op te halen uit het netwerk.

>> Bekijk agenda (pdf, 150 KB)

Virtuele proefsleuf en tafelgesprek

Voor de bijeenkomst op 8 december 2020 stond een wervelend locatiebezoek gepland. Platformleden zouden samen met die van het SIKB-platform Bronbemalen en het COB-platform Geotechniek een bezoek brengen aan een dorp in het veenweidegebied. Hier wordt, als oplossing voor structurele bodemdaling, door middel van een zettingsvrije betonconstructie gefundeerd.

Helaas hebben de huidige beperkingen roet in het eten gegooid. Om die reden is de gezamenlijke bijeenkomst doorgeschoven en was er op 8 december 2020 weer een digitale sessie. Op de agenda stonden onder meer de virtuele proefsleuf (Ramon ter Huurne) en een tafelgesprek met Evelijn Martinius en Erwin Biersteker over samenwerken in de kabel-en-leidingenbranche.

>> Bekijk agenda (pdf, 210 KB)
>> Presentatie John Ottevanger, Brabant Water (pdf, 2 MB)
>> Video over het samenwerkingsproject van de gemeente Moerdijk, Enexis Netwerkbeheer en Brabant Water
>> Presentatie Ramon ter Huurne, Universiteit Twente (pdf, 4.1 MB)

Strategisch programmeren en adaptief plannen

De platformbijeenkomst op 29 september 2020 stond in het teken van ‘strategisch programmeren en adaptief plannen’. De komende decennia komt er een grote hoeveelheid werk op de kabel-en-leidingwereld af. De vervangingsopgave bereikt zijn climax, de energietransitie noopt tot netverzwaringen en modaliteitsverschuivingen (van het gas af?). Daarnaast zorgen verstedelijking, klimaatadaptatie en groeiende connectiviteit voor opgaven op het gebied van aanleg, vervanging en verlegging van kabels en leidingen. Door zoveel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig (of in een logische volgorde) uit te voeren, kunnen koppelkansen worden benut. Dit leidt tot kostenreductie, hinderbeperking en een effectievere inzet van schaars personeel en materieel.

Strategisch programmeren en adaptief plannen vraagt om ontwikkelingen, zoals datastandaardisatie om langetermijnplannen beter uitwisselbaar te maken tussen partijen en IT-tools ter ondersteuning van het identificeren van koppelkansen. Maar ook raamwerken voor samenwerkingsafspraken en een eerlijke verdeling van de kosten en de baten. In samenwerking met de stichting Mijn Aansluiting, het Gemeentelijk Platform Kabels en Leidingen (GPKL) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is voor de platformbijeenkomst een programma opgezet dat het volledige palet bestrijkt. Er is onderzocht hoe ‘best practices’ op het gebied van strategische afstemming kunnen worden vertaald naar ‘common practices’, zodat de sector gesteld staat de komende uitdagingen zo gestroomlijnd mogelijk aan te pakken.

>> Download agenda (pdf, 150 KB)
>> Download presentatie (pdf, 1.1 MB)

Zorgvuldig graafproces

Op 12 juni 2020 was de eerste digitale bijeenkomst van het platform Kabels & leidingen. De sessie richtte zich op het zorgvuldig graafproces. Er zijn momenteel een hoop ontwikkelingen gaande, dus was er veel over dit onderwerp te bespreken! Uiteraard werd het algemene deel -De ondergrond draait door- niet overgeslagen, zodat de bijeenkomst ook interessante stof bood voor platformleden die zich niet met graafschade bezighouden.

>> Bekijk de agenda (pdf, 140 KB)

De bijeenkomst was onderdeel van de feestelijk platformmiddag, voorafgegaan door COB-tv. Daarin werd de platformbijeenkomst aangekondigd door Meneer de Uil:

Tafelgesprek met gemeenten

De eerste platformbijeenkomst onder leiding van coördinatoren Rudi Zoet en Theo Ellenbroek vond plaats op dinsdag 10 maart 2020 in Rotterdam. Zij willen een nieuwe draai geven aan de bijeenkomsten en stellen voor om een aantal vaste rubrieken te introduceren, zoals ‘kabels en leidingen in het nieuws’ en een ‘juridisch weerbericht’. Via een online peiling konden de deelnemers hun mening geven over het platform en de invulling van de bijeenkomsten. Hieruit bleek onder meer dat er altijd oog moet blijven voor concrete situaties en praktische oplossingen. Daar was het tafelgesprek op deze bijeenkomst een mooi voorbeeld van.

Rudi Zoet ging deze middag in gesprek met Jaap Peters en Marcel Bruin van de gemeente Rotterdam, en Hugo Hoenders van de gemeente Alphen aan den Rijn over de aanleg van een bundelingssysteem in de Robert Fruinstraat in Rotterdam. Er waren grootse ambities om in deze straat een integraal en toekomstvast bundelingssysteem voor kabels en leidingen aan te leggen, maar de praktijk bleek weerbarstig. Het leverde wel belangrijke inzichten op.

>> Lees meer in de terugblik (pdf, 130 KB)
>> Bekijk de presentatie (pdf, 4 MB)
>> Bekijk agenda (pdf, 140 KB)

Sensortechnologie

Vrijdag 6 december 2019 was er een sessie van het platform Kabels en leidingen over sensortechnologie. ‘Een sensor is een kunstmatige uitvoering van wat in de biologie een zintuig wordt genoemd’, aldus Wikipedia. Voor kabels en leidingen kunnen sensoren waardevolle informatie opleveren over bijvoorbeeld de status; is het al tijd voor onderhoud of vervanging? Tijdens de bijeenkomst waren hierover twee presentaties.

>> Bekijk agenda (pdf, 300 KB)

Patrick Stoppelman (SkyGeo) vertelde hoe informatie vanuit de ruimte ingezet kan worden voor het aanleggen en beheren van kabels en leidingen. SkyGeo is ooit begonnen met het meten van bodembewegingen en heeft vorig jaar de bodemdalingskaart van Nederland gelanceerd. De meettechniek (InSAR) is op de millimeter nauwkeurig en wordt wekelijks of maandelijks geüpdatet. De techniek werkt door de wolken heen. De resultaten van de metingen zeggen iets over de impact van bijvoorbeeld het klimaat op de aarde. InSAR wordt ook gebruikt voor civiele toepassingen, zoals de verzakking van woningen bij boringen en het meten van funderingen als in de buurt activiteiten plaatsvinden die invloed hebben op de ondergrond. Ook wordt de techniek toegepast bij de planning van langetermijnonderhoud.

>> Bekijk presentatie SkyGeo (pdf, 2 MB)

Frank van Neer (Kragten) gaf een presentatie over Beeldkragt, een app waarmee 3D-beelden van de ondergrond gemaakt kunnen worden op het moment dat deze is ontgraven. Hiermee wordt niet alleen de ligging van kabels en leidingen duidelijk, maar wordt ook de omgeving in beeld gebracht. De beelden kunnen worden bewerkt en er zijn brede toepassingsmogelijkheden. Frank heeft aangegeven partijen te zoeken die samen willen optrekken bij de ontwikkeling van de Beeldkragt-app. Geïnteresseerden kunnen zich melden via Manon Bouwer van het COB: manon.bouwer@cob.nl.

>> Bekijk presentatie Beeldkragt (pdf, 865 KB)

Tijdens deze bijeenkomst was er ook een wisseling van de wacht: Stanley Hunte gaat het COB verlaten. Hij kan zijn nieuwe functie binnen Bilfinger Tebodin niet meer verenigen met de werkzaamheden als platformcoördinator. Karin de Haas (directeur COB) heeft zijn opvolger(s) aan de platformleden voorgesteld: Rudi Zoet neemt de coördinatie van het platform op zich en Theo Ellenbroek richt zich op de verbinding met projecten zoals Common ground voor ondergrondse infra. Edith Boonsma haakte daarop aan als projectleider van Common ground. Zij vertelde hoe er de afgelopen maanden is gewerkt aan een kennisprogramma, waarvoor al interesse is vanuit diverse partijen.

>> Bekijk presentatie over Common ground (pdf, 1 MB)

Impact warmtetransitie

De gezamenlijke bijeenkomst met het platform Meerwaarde ondergrond op donderdag 5 september 2019 was een succes. Zo’n vijftig professionals waren aanwezig in Zoetermeer. De centrale vragen waren voor beide groepen interessant: welke impact heeft de warmtetransitie op de ondergrondse infrastructuur en hoe kan bij het realiseren van een ondergrondse opgave de maximale maatschappelijke waarde bereikt worden?

In opdracht van het ministerie van BZK doen 27 gemeenten kennis en ervaring op in het aardgasvrij maken van een geselecteerde proefwijk. Zoetermeer is een van deze gemeenten en wilde graag hun casus met het COB-netwerk delen. Integraliteit en samenloop met andere opgaven spelen een belangrijke rol. Er is onder meer besproken hoe gemeenten en netbeheerders gezamenlijk kunnen werken aan een invulling, die enerzijds de meeste maatschappelijke waarde oplevert en anderzijds past bij de eigen organisatiedoelstellingen.

Op de bijeenkomst kwamen nog twee onderwerpen aan bod. De gemeente Westland gaf een presentatie over regie op de bundeling van private initiatieven voor de energietransitie. Robert van Hoof (Infram) schetste mogelijke oplossingen voor ‘ontwerpen vanuit maximale gebiedswaarde’. De platformleden gingen vervolgens in vijf subgroepjes uiteen om aan de slag te gaan met vragen over de hoogste baten en minimale kosten voor een aardgasvrije wijk. De bijeenkomst werd afgesloten met een korte pitch door de groepen.

>> Download de presentaties (pdf, 5 MB)
>> Download verslag (pdf, 300 KB)

Data-analyse en -visualisatie

Ook binnen de kabels-en-leidingenbranche gaan data een steeds belangrijkere rol vervullen. ‘Meten is weten’ geldt nog steeds, maar meten is slechts het begin: tussen meten en weten bevinden zich nog aardig wat bewerkingen. Daarom richtte de platformbijeenkomst van 24 mei 2019 zich op data-analyse en -visualisatie. Vijf branchepartijen vertelden over de huidige mogelijkheden en aanstaande ontwikkelingen.

Op de mooie locatie van Antea Group in Oosterhout startte platformcoördinator Stanley Hunte de bijeenkomst met een korte behandeling van een nieuw project: de inventarisatie van regels en richtlijnen. Door voorwaarden van netbeheerders, AVOI’s (algemene verordeningen ondergrondse infrastructuren) en handboeken Kabels en leidingen van gemeenten te inventariseren, kan een stap worden gezet naar uniformering en meer efficiëntie in de uitvoering van projecten. Platformleden én geïnteresseerde buitenstaanders die willen meedoen in het project worden opgeroepen zich te melden!

Daarna was het woord aan gastheer Léon Verhoeven. Hij heeft het bedrijf Antea Group voorgesteld en een toelichting gegeven op het project Phoenix. Dit onderzoeksproject, waarbij de ontwikkeling van ‘smarbles’ (intelligente sensors) centraal staat, wordt samen met enkele universiteiten en onderzoeksinstituten uitgevoerd. Nu er aanvullende subsidies zijn toegekend, gaat het project een nieuwe fase in. De subsidies zullen in eerste instantie aangewend worden voor uitdagingen zoals het verkleinen van de smarbles en daarbij het garanderen van de benodigde aandrijving.

Een volle zaal, met veel bekende en een aantal nieuwe gezichten. (Foto: COB)

Ramon ter Huurne (Universiteit Twente) heeft vervolgens een presentatie gehouden over een standaard datamodel voor het beheer en onderhoud van ondergrondse infrastructuur. Tot nog toe gebruiken partijen eigen modellen die niet geïntegreerd kunnen worden. Voor het voeren van regie is integratie van modellen zeer wenselijk. Een standaard datamodel kan hierbij, op termijn, uitkomst bieden. Het werk van Ramon is vrij toegankelijk via Github.

Na de pauze heeft Fuat Akdeniz (Kadaster) de gewijzigde KLIC-standaarden (MKL, BMKL en PMKL) en de impact daarvan op de graafsector toegelicht. Vanwege de overgang naar vectorindeling is informatie van ondergrondse kabels en leidingen beter inzichtelijk en nauwkeuriger waar te nemen. Inmiddels is circa 64% van de netbeheerders aangesloten. De verbeterde weergave helpt de branche bij het voorkomen van graafschade. Informatie met betrekking tot de ontwikkelingen waar het Kadaster dit jaar en de eerstvolgende periode aan werkt zijn te vinden via Github.

Dat integratie voordelen kan opleveren bij de visualisatie van projecten hebben Camiel van Daelen en Marco van Cutsen (Esri) en Edwin Bosscha (Arcadis) aangetoond. Esri helpt een groot deel van de branchepartijen bij de bedrijfsvoering door middel van GIS-applicaties en de koppeling met designpakketen, zoals die van Autodesk. Zodoende zijn projecten ook voor derden snel inzichtelijk en kunnen op basis van de 3D-software goed afgewogen beslissingen gemaakt worden. Arcadis heeft de afgelopen periode samen met partners kennis ontwikkelt om eisen te visualiseren in een BIM-model. Zo heeft de gebruiker de mogelijkheid om voor elk object te zien aan welke eisen het moet voldoen. Voor een deel van de objecten kan tevens weergegeven worden of voldaan wordt aan de eisen. Dit geeft een gebruiker snel inzicht in de kwaliteit van het ontwerp en eventueel voorgestelde wijzigingen.

Na de presentaties was er vanzelfsprekend uitgebreid de gelegenheid om te netwerken onder het genot van een hapje en een drankje. Veel dank aan alle aanwezigen en de sprekers voor hun inbreng en betrokkenheid!

>> Download agenda (pdf, 800 KB)
>> Download verslag (pdf, 175 KB)
>> Download presentatie Universiteit Twente (pdf, 3.5 MB)
>> Download presentatie Kadaster (pdf, 650 KB)
>> Download presentatie Esri (pdf, 4.4 MB)

Regelgeving en richtlijnen

De eerste platformbijeenkomst in 2019 vond plaats op donderdag 28 februari 2019 bij Movares in Utrecht. De middag draaide om de regelgeving en richtlijnen in de kabels-en-leidingenbranche. Welke regelgeving is momenteel (niet) beschikbaar, zijn belanghebbende partijen voldoende op de hoogte van de (on)mogelijkheden van regels en welke stappen zijn nodig om te komen tot betere samenwerking in een versnipperde markt?

>> Download agenda (pdf, 240 KB)

Meer dan veertig platformleden waren aanwezig bij de bijeenkomst. Na de inleiding door coördinator Stanley Hunte en de verwelkoming van twee nieuwe platformleden (IHC Mining & Tunneling en BlindGuide) hield Mark Koningen (Movares) een presentatie vanuit zijn rol als K&L-coördinator. Als intermediair tussen de opdrachtgever en K&L-beheerders zoekt hij dikwijls naar de speelruimte in de toepassing van de grote hoeveelheid wetgeving (waaronder AVOI’s, de Telecommunicatiewet en de nadeelcompensatieregelingen), normen (waaronder de NEN3650-serie en de NEN7171-serie) en richtlijnen (zoals de voorwaarden van de nutspartijen).

>> Download presentatie (pdf, 1.8 MB)

Vervolgens heeft Laurens van Raaij (Legal Infra) vanuit een juridische invalshoek een presentatie gegeven over de recente ontwikkelingen op het gebied van regelgeving en richtlijnen. Met de huidige uitdagingen in gedachten heeft hij een oproep gedaan aan de aanwezigen om niet te blijven hangen in oude denkpatronen, maar vooral meer out-of-the-box te gaan denken.

>> Download presentatie (pdf, 2.8 MB)

Edith Boonsma (COB) heeft de aanwezigen een update gegeven van het project Common ground voor ondergrondse infra, waarvan de eerste fase zijn einde nadert. Er ligt een conceptrapport op basis van 35 individuele gesprekken en 4 groepssessies. In een SWOT-analyse worden de belangrijkste resultaten genoemd. De eindrapportage wordt gepresenteerd op het Flexival 12 april 2019. Iedereen is van harte welkom om dit bij te wonen. Daarna zal gezamenlijk bepaald worden welke vraagstukken er als eerste opgepakt gaan worden.

>> Download presentatie (pdf, 1 MB)

Tot slot heeft een interactieve sessie plaatsgevonden om de belemmeringen op het gebied van regelgeving en richtlijnen te inventariseren, evenals eventuele oplossingen om deze belemmeringen weg te nemen.

Deelnemers

Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Amiblu Netherlands B.V. -

Locatie: Tiel, Marconistraat 11-10
Erik Niks, rol: Lid
Duco van Rijsbergen, rol: Lid

Antea Group Nederland -

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Marwin van den Burg, rol: Lid

Antea Group Nederland - Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Mark Deuring, rol: Lid

Antea Group Nederland - Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Arjan Visser, rol: Lid

APPM Management Consultants B.V. -

Locatie: Hoofddorp, Spicalaan 8
Dafra van Engelen, rol: Lid

ARCADIS Nederland B.V. -

Locatie: Rotterdam, Delftse Poort, Weena 505
Erwin Biersteker, rol: Lid
BAM Infra Energie & Water bv

BAM Infra Energie & Water bv -

Locatie: Nieuwleusen, Den Hulst 102
Willem Bastiaan, rol: Lid

BearingPoint B.V. -

Locatie: Amsterdam, De Entree 89
Lucas van Luijtelaar, rol: Lid

Bilfinger Tebodin -

Locatie: Den Haag, Laan van Nieuw Oost-Indië 25
Stanley Hunte, rol: Lid

BodemBreedAcademie -

Locatie: Gouda, Groningenweg 10
Vincent Breij, rol: Lid

Bouwend Nederland -

Locatie: Zoetermeer, Zilverstraat 69
Yvonne de Rijck, rol: Lid

Building Changes -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Jan-Willem Weststrate, rol: Lid

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Manon Bouwer, rol: Begeleider/Facilitator
Rudi Zoet, rol: Coordinator
Edith Boonsma, rol: Lid

CROW Kennisplatform voor infrastructuur en openbare ruimte -

Locatie: Ede, Horaplantsoen 18
Wilko Bardelmeijer, rol: Lid

CRUX Engineering B.V. -

Locatie: Amsterdam, Pedro de Medinalaan 3c
Auke Balder, rol: Lid

Deltares -

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Henk Kruse, rol: Lid

DNV GL -

Locatie: Arnhem, Utrechtseweg 310
Wim Boone, rol: Lid

Dunea NV Duin & Water -

Locatie: Zoetermeer, Plein van de Verenigde Naties 11
Rob Geers, rol: Lid
Henk Beukenholdt, rol: Lid
Narin Toguc, rol: Lid
Willem Vis, rol: Lid
Angela Puts, rol: Lid
Marc Nagib, rol: Lid
Mark Janssen Lok, rol: Lid

Dura Vermeer Infra Landelijke Projecten B.V. -

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 100
Bram Wouters, rol: Lid

Enexis B.V. -

Locatie: 's-hertogenbosch, Magistratenlaan 116
Jos Lemmens, rol: Lid

Euroradar handelsnaam van Beoprojects B.V. -

Locatie: Hardinxveld-giessendam, Damstraat 24
Len Meuwissen, rol: Lid
Evides Waterbedrijf

Evides Waterbedrijf -

Locatie: Rotterdam, Schaardijk 150
Arno Bindt, rol: Lid
Jacob Reitsema, rol: Lid

Gemeente Alphen aan den Rijn -

Locatie: Alphen Aan Den Rijn, Stadhuisplein 1
Taco Noordenbos, rol: Lid
Hugo Hoenders, rol: Lid
Martin van Vianen, rol: Lid

Gemeente Amersfoort -

Locatie: Amersfoort, Stadhuisplein 1
Cora van Zwam, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte -

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 113
Paul Elzenaar, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte - Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 113
Jan van Schooten, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte - Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 113
Bastiaan van Delft, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte - Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 113
Michiel Wentholt, rol: Lid

Gemeente Breda -

Locatie: Breda, Claudius Prinsenlaan 10
Alette Barel, rol: Lid
Ruben Klijn, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer -

Locatie: Den Haag, Spui 70
Alex Schipperheijn, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer - Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Marloon Kooij, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer - Gemeente Den Haag Ingenieursbureau (IbDH)

Locatie: Den Haag, Spui 70
Hans Meijer, rol: Lid

Gemeente Haarlem -

Locatie: Haarlem, Grote Markt 2
Marjolein van der Ploeg, rol: Lid
Onno Oosterhof, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling -

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Ismail Yildiz, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling - Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Deanne Struijk, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling - Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Pieter Boone, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling - Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Faysal el Massoudi, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling - Gemeente Rotterdam Datagedreven werken Datafabriek - onderdeel Datalab

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Henk van der Maas, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling - Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Mevlut Kose, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling - Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Marcel Bruin, rol: Lid
Martijn Bakker, rol: Lid

Gemeente Tilburg Afdeling Ruimtelijke Uitvoering -

Locatie: Tilburg, Stadhuisplein 130
Sander van der Heijden, rol: Lid

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling -

Locatie: Utrecht, Stadsplateau 1
Esmeralda Miner, rol: Lid

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling - Gemeente Utrecht Stadsbedrijven

Locatie: Utrecht, Stadsplateau 1
Karel Klumpers, rol: Lid
Rob Heijer, rol: Lid
Binne Meijer, rol: Lid

Gemeente Zoetermeer -

Locatie: Zoetermeer, Stadhuisplein 1
Arthur Verhaar, rol: Lid
Niels Huiskamp, rol: Lid

GM products B.V. -

Locatie: Eindhoven, Hooge Zijde 31
Ralph Smulders, rol: Lid

GOconnectIT -

Locatie: Nieuwegein, Fultonbaan 52
Jan Smit, rol: Lid
Patrick Straver, rol: Lid

GPKL Gemeentelijk Platform K&L -

Locatie: Ede, Galvanistraat 1
Berry Kok, rol: Lid
Marian Bertrums, rol: Lid

HaskoningDHV Nederland B.V. -

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Nicole Poort, rol: Lid
Gerrit van Seijda, rol: Lid

HdB Tekenburo B.V. -

Locatie: 's-hertogenbosch, De Diepteweg 16
Danny Gevers, rol: Lid

Heijmans NV -

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 65
René Frinks, rol: Lid

Hogeschool Utrecht -

Locatie: Utrecht, Nijenoord 1
Ursula Backhausen, rol: Lid

Hogeschool van Amsterdam -

Locatie: Amsterdam, Weesperzijde 190
Ted Veldkamp, rol: Lid

Hompe & Taselaar -

Locatie: Amsterdam-duivendrecht, Van Marwijk Kooystraat 1
Hidde Verloop, rol: Lid
Frans Taselaar, rol: Lid
Richard van Ravesteijn, rol: Lid

KOBO-HO Kennis- en onderwijscentrum bodem -

Locatie: Groenekan, Groenekanseweg 193
Geert Roovers, rol: Lid

Kragten B.V. -

Locatie: Herten, Schoolstraat 8
Hub Diederen, rol: Lid
Frank van Neer, rol: Lid
Joost Rijkers, rol: Lid
KWS Infra Roosendaal

KWS Infra Roosendaal -

Locatie: Roosendaal, Ziel 12
Martin Lebeau, rol: Lid

Legal Infra -

Locatie: Maarn, Amersfoortseweg 38
Jolanda Gilles, rol: Lid
Anthonie van Grootheest, rol: Lid
Jarko van Bloois, rol: Lid
Jan Kruithof, rol: Lid

Maasstad Ingenieurs B.V. -

Locatie: Rotterdam, Directiekade 15
David Veldhoen, rol: Lid
Jay Bisschop, rol: Lid

MapXact -

Locatie: Harfsen, Holtmark 2
John van Schijndel, rol: Lid

MH Poly Consultants & Engineers B.V -

Locatie: Bergen Op Zoom, Peter Vineloolaan 46b
Marco Buijsen, rol: Lid
Dennis Hut, rol: Lid

Movares Nederland B.V. -

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Monique Wolfraad-Holland, rol: Lid
Wikash Jawalapersad, rol: Lid
Wessel Arnold, rol: Lid
Mark Koningen, rol: Lid

Point2Point Consultancy B.V. -

Locatie: Sint Michielsgestel, Ambachtsweg 29
Willem Jansen, rol: Lid

Port of Rotterdam Havenbedrijf Rotterdam N.V. -

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 909
Sjaak Verburg, rol: Lid
Melvin Hage, rol: Lid

Powercast -

Locatie: Sint Oedenrode, Eerschotsestraat 37
Hildegarde Slotboom, rol: Lid
Eugene Raaijmakers, rol: Lid

ProRail B.V. -

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
Ted Slump, rol: Lid
Math Beckers, rol: Lid
André Dikkeschei, rol: Lid
Anita Zeemering, rol: Lid
Marloes Tjallema, rol: Lid
John Sandbrink, rol: Lid
David Elbers, rol: Lid

Provincie Zuid-Holland Dienst Beheer Infrastructuur -

Locatie: Den Haag, Koningskade 40
Taco Querens, rol: Lid
Desmond du Parand, rol: Lid
Aat van Ek, rol: Lid
Quality Services Inspection BV

Quality Services Inspection BV -

Locatie: Bennekom, Kierkamperweg 33
Iljo Fluit, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO -

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Merdith Schaeffers, rol: Lid
Rick van Vliet, rol: Lid
Royal HaskoningDHV

Royal HaskoningDHV -

Locatie: Goes, Stationsplein 21
Niek Francke, rol: Lid

SGS Roos + Bijl Engineers en Consultants -

Locatie: Rhoon, Nijverheidsweg 35
Wilko van Kruisbergen, rol: Lid

Siers Infraconsult B.V -

Locatie: Oldenzaal, Schuttersveldstraat 22
Niels Hartogsveld, rol: Lid

Stantec B.V. -

Locatie: Arnhem, Tivolilaan 205
Petra Mesken, rol: Lid
Jaap Wijnker, rol: Lid

Stichting Mijn Aansluiting -

Locatie: Vianen, Sportlaan 14
Robbert Ephraïm, rol: Lid

Sweco Nederland -

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Hans Koeslag, rol: Lid
Arthur de Groof, rol: Lid
Thijs Wessels, rol: Lid
John Driessen, rol: Lid
Syntax InfraMediairs B.V.

Syntax InfraMediairs B.V. -

Locatie: Harderwijk, Industrieweg 9
Bart van Paassen, rol: Lid

Tauw bv -

Locatie: Deventer, Handelskade 37
Teun Nijenkamp, rol: Lid

TenneT Holding B.V. -

Locatie: Arnhem, Utrechtseweg 310
Jacco Smit, rol: Lid

TerraCarta B.V. -

Locatie: Hoogeveen, Edisonstraat 6
Rob van Son, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen -

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Lid
Visma Roxit B.V.

Visma Roxit B.V. -

Locatie: Nieuwegein, Kelvinbaan 42
Luuk Spijkers, rol: Lid
Albert Stoter, rol: Lid

Visser & Smit Hanab B.V. -

Locatie: Papendrecht, Rietgorsweg 6
Dennis in 't Groen, rol: Lid
Anna Muilwijk, rol: Lid

Vitens N.V. -

Locatie: Zwolle, Oude Veerweg 1
Bernardien Tiehatten, rol: Lid
Annemarie van Arendonk, rol: Lid

VodafoneZiggo Ziggo Services B.V. -

Locatie: Utrecht, Boven Vredenburgpassage 128
Eric Jansen, rol: Lid
Huub Altena, rol: Lid

VolkerWessels Telecom -

Locatie: Amersfoort, Modemweg 33
Theo Ellenbroek, rol: Lid

Vrije Universteit Amsterdam Cultuur, Organisatie en Management -

Locatie: Amsterdam, Buitenveldertselaan 3 - 7
Evelijn Martinius, rol: Student