Waarom ondergronds bouwen?
De druk op de ruimte in Nederland is groot. De wegen zijn vol, steden raken verstopt en toch blijft de vraag naar nieuwbouw, vervoer en nutsvoorzieningen stijgen.
Ondertussen verlangen we ook naar meer groen, minder horizonvervuiling en filevrij rijden. Op het eerste gezicht tegenstrijdige wensen, maar als de ruimte op het platte vlak ontoereikend is, kan het helpen om de diepte in te gaan.
Kwaliteit van leefomgeving
Ondergronds ruimtegebruik zorgt voor een verbeterde kwaliteit van de leefomgeving. Door bijvoorbeeld verkeer en afvaltransport ondergronds te brengen, krijgen we bovengronds een veiligere leefomgeving en een schonere lucht. Daarnaast kunnen zuiveringsinstallaties ondergronds gebracht worden, zoals het ondergrondse zuiveringsdok in Rotterdam.
De natuur leidt onder bebouwing in steden; voor flora en fauna is steeds minder weinig ruimte. De ondergrond kan uitkomst bieden. In Amsterdam en Nijmegen zorgen boomkratconstructies bijvoorbeeld voor voldoende vruchtbare grond. Faunapassages geven dieren goede en veilige mogelijkheden om drukke wegen te passeren.
Meervoudig ruimtegebruik
Door ondergronds te bouwen maken we efficiënter gebruik van de schaarse ruimte in ons land We winnen aan ruimte door functies ondergronds te stapelen. Dit maakt de omgeving bovengronds leefbaarder en geschikt voor andere doeleinden. Een voorbeeld hiervan is Het Souterrain in Den Haag. Hoewel de aanleg van de gecombineerde parkeergarage-tramtunnel niet zonder slag of stoot ging, speelt het ondergrondse netwerk een belangrijke rol in de binnenstad. De drukke Grote Marktstraat is veranderd in een rustige, chique winkelpromenade.
Denk daarnaast aan ondergrondse parkeergarages in combinatie met ondergronds afvaltransport, winkels en vergaderruimten, zoals bij het spraakmakende Amfora Amstelproject. Een ander interessant project is parkeergarage Museumpark in Rotterdam. Deze parkeergarage biedt niet alleen plek aan 1.150 auto’s, maar bevat onder de inrit ook één van de grootste ondergrondse waterbergingen van Nederland, met een opslagcapaciteit van wel 10.000 m³.
Behoud van waardevol gebied
Als we functies ondergronds realiseren, ontstaat er een extra dimensie waardoor we waardevolle gebieden als stadskernen en oude stadsparken behouden. Denk bijvoorbeeld aan een open landschap boven een ondergrondse tunnel, of een winkelcentrum onder een groene woonwijk. Hetzelfde oppervlak, maar met twee functies. Mooie voorbeelden hiervan zijn de ondergrondse supermarkt van Brielle. en project De Groene Loper, waar de A2 onder een groenstrook in Maastricht zal doorlopen.
Infrastructuur
Ondergronds ruimtegebruik staat gelijk aan een efficiëntere infrastructuur. Dat betekent onder andere minder files: tunnels, metrolijnen en ondergrondse parkeergarages zorgen voor meer ruimte en daardoor een betere verkeersdoorstroom. De allereerste Nederlandse tunnel - de Maastunnel - zorgt voor een onbelemmerde vaarweg voor schepen door Rotterdam.
Ook nutsvoorzieningen kunnen heel goed ondergronds: bijna twee miljoen kilometer aan kabels en leidingen liggen onder de Nederlandse bodem. Dankzij ondergrondse leidingentunnels hoeven we de straten niet op te breken tijdens onderhoudswerkzaamheden.
Ondergronds vs. bovengronds
Door ondergronds te bouwen creëren we dus ruimte, een efficiëntere infrastructuur en een aangenamere leefomgeving. Maar wat bepaalt nu of ondergronds bouwen een succesnummer wordt of niet? Kijk verder dan de kosten en denk in termen van duurzaamheid, ruimtewinst en kwaliteitsverbetering, met het oog op de toekomst. Ook het COB houdt zich intensief bezig met de afweging ondergronds versus bovengronds bouwen, daarover kunt u van alles vinden binnen het COB platform Ordening en Ondergrond.