Energiepaspoort incl Businesscase en KPI - COB

Energiepaspoort incl Businesscase en KPI

Op 30 september 2025 heeft het COB dertig energiepaspoorten voor wegtunnels uitgereikt. In 2024 vonden er al elf uitreikingen plaats. Het format energiepaspoorten voor wegtunnels werd in 2023 ontwikkeld en is dit jaar inmiddels 42 keer getest bij diverse wegtunnels als middel om in gesprek te gaan over kansen en knelpunten ten aanzien van energiereductie in tunnels.

Aanleiding

In 2030 moeten gerenoveerde en nieuwgebouwde tunnels energieneutraal zijn en is tunnelbeheer gericht op het verlagen van energiegebruik. Dit vormde de hoofdaanleiding voor het opstellen van een format voor energiepaspoorten voor tunnels. Het energiepaspoort maakt in een oogopslag de ‘energieconditie’ en verduurzamingskansen van een tunnel zichtbaar. Het energiepaspoort voor tunnels is geïnspireerd op de energielabels zoals die al gebruikelijk zijn voor bijvoorbeeld woningen en huishoudelijke apparaten. Het paspoort gaat echter verder: een label is een momentopname terwijl het energiepaspoort is bedoeld om de laatste vijf jaar vast te leggen en vijf jaar vooruit te projecteren. Hiertoe bevat het format niet alleen de statische en dynamische tunnelkenmerken die een rol spelen in het energieverbruik (en dus van belang zijn voor de energie-index), maar toont het ook de ’topverbruikers’ met potentiële energiereducerende maatregelen en een overzicht van het verbruik in de afgelopen vijf jaar. Het doorontwikkelen van het energiepaspoort is belangrijk om de energietransitie te versoepelen voor tunnels. Voor beleid, visie en ambitie is met een energiepaspoort een gewenste labeling of klasse te bepalen voor de jaren 2030-2040. 

 

 

Doelstelling

Het energiepaspoort, met onder andere een toegekend energielabel, is vooral bedoeld als startpunt voor gesprek rondom de energiereductie bij wegtunnels. Bij de indexering is rekening gehouden met een aantal kenmerkende aspecten van een tunnel, maar lang niet álle karakteristieken konden meegewogen worden. Het COB werkt nauw samen met verschillende tunnelbeheerders en experts om de effectiviteit van het energiepaspoort verder te verbeteren.

Voortgang

Rapport

Acht nieuwe energiepaspoorten

Verwacht: Q3 2026

Rapport

Acht nieuwe energiepaspoorten

Verwacht: Q3 2026

Rapport

Verbeteringen format energiepaspoort wegtunnels

Verwacht: Q3 2026

Rapport

Verbeteringen format energiepaspoort wegtunnels

Verwacht: Q3 2026

Rapport

Rekentool energiepaspoort en handleiding in Tunnel Toolbox

Verwacht: Q3 2026

Rapport

Rekentool energiepaspoort en handleiding in Tunnel Toolbox

Verwacht: Q3 2026

Rapport

Toevoegen van materialenpaspoort aan energiepaspoort

Verwacht: Q4 2026

Rapport

Toevoegen van materialenpaspoort aan energiepaspoort

Verwacht: Q4 2026

Rapport

Opstellen drie businesscases voor energiebesparende maatregelen

Verwacht: Q4 2026

Rapport

Opstellen drie businesscases voor energiebesparende maatregelen

Verwacht: Q4 2026

Rapport

Opstellen format energiepaspoort spoortunnels

Verwacht: Q4 2026

Rapport

Opstellen format energiepaspoort spoortunnels

Verwacht: Q4 2026

Afgelopen halfjaar

Presentatie Energiepaspoorten

Q3 2025

Tijdens deze sessie zijn er 30 energiepaspoorten uitgedeeld aan tunnelbeheerders. Behalve het uitreiken van de energiepaspoorten, zijn de resultaten gezamenlijk doorgenomen. Opvallende verbruiksmomenten en ook overige kansen zijn hierbij besproken.

Uitreiken 12 energiepaspoorten

Q4 2025

Op 16 december 2025 zijn er 12 energiepaspoorten uitgereikt aan Rijkswaterstaat en Gemeente Amsterdam.

Aanpak

Komend jaar wordt het realiseren van energiepaspoorten versimpeld door wegbeheerders direct toegang te geven tot een rekentool die helpt om een energiepaspoort op te maken. De wegbeheerder kan haar gegevens controleren, aanpassen/updaten en een verklaring afgeven voor een reductie of toename van het energieverbruik. Tevens wordt een vierde batch opgestart met paspoorten voor spoortunnels. Naast de reeds 42 wegtunnels uit 2025 ambieert het team om 8 nieuwe wegtunnels toe te voegen.

De feestelijke uitreiking van de eerste energiepaspoorten vond plaats op 19 september 2024 bij het COB in Delft. Vijf tunnelbeheerders ontvingen een paspoort voor in totaal elf tunnels. De resultaten werden enthousiast ontvangen. Direct werden er ervaringen en ideeën uitgewisseld, en werd er samen gebrainstormd over energiereducerende maatregelen. De elf paspoorten lieten al goed zien dat maatregelen snel een positief effect hebben. De Piet Heintunnel, Leidsche Rijntunnel en Kiltunnel zijn bijvoorbeeld recent gemoderniseerd, wat een aanzienlijke vermindering in energieverbruik laat zien. Met behulp van het energiepaspoort worden deze besparingen inzichtelijk gemaakt en kunnen andere tunnels hun strategieën hierop afstemmen.
>> Bekijk de presentatie van de uitreiking van de eerste energiepaspoorten op 19 september 2024

 

COB_Uitreiking-energiepaspoorten-20240919_foto1

De – terecht – trotse tunnelbeheerders en -experts die hebben bijgedragen aan de eerste energiepaspoorten. (Foto: COB)

Deelnemers

Capgemini Engineering Netherlands B.V.

Capgemini Engineering Netherlands B.V.

UTRECHT

1
COB

COB

DELFT

4
Don Bureau B.V.

Don Bureau B.V.

BERGEN OP ZOOM

1
Elumint B.V.

Elumint B.V.

ZOETERMEER

2
EQUANS

EQUANS

ZAANDAM

1
Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

DEN HAAG

1
ICT Netherlands

ICT Netherlands

BARENDRECHT

1
ProRail B.V.

ProRail B.V.

ROTTERDAM

1
Laden...
ProRail B.V.

Bertil van de Kant

Lid

ProRail B.V.
COB

Gioffry Maduro

Projectleider

COB
Elumint B.V.

Harry de Haan

Lid

Elumint B.V.
COB

Johan Bel

Contactpersoon Rail

COB
Rijkswaterstaat GPO

Johan Naber

Lid

Rijkswaterstaat GPO
Don Bureau B.V.

Jorg Hogerheijde

Coordinator

Don Bureau B.V.
COB

Karin Clement

Begeleider/Facilitator

COB
COB

Karin de Haas

Programmaleider

COB
Laden...

Meer weten of deelnemen?

De projectleider is Gioffry Maduro. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met karin.clement@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.