Groeiboek Bundelingstechnieken kabels en leidingen - COB

Groeiboek Bundelingstechnieken kabels en leidingen

Het bundelen van kabels en leidingen is soms een goede oplossing voor ruimtegebrek, meer voorspelbaarheid, het voorkomen van straatopbrekingen en het beschermen van infrastructuur in stedelijk gebied. Er zijn veel verschillende bundelingstechnieken, die in het Groeiboek Bundelingstechnieken kabels en leidingen zijn uitgewerkt. Als vervolg hierop deed de Kennisarena kabels en leidingen onderzoek naar organisatorische en beleidsmatige voorwaarden voor het gebruik van bundelingstechnieken. Inmiddels zijn een aantal toegepaste bundelingssystemen al jaren tot enkele decennia in de ondergrond aanwezig. Om het werkelijke nut en de waarde van bundelen in beeld te brengen en technieken onder de aandacht te brengen, evalueren we nu de bundelingstechnieken. Daarbij kijken we naar de initiatief-, ontwerp-, bouw- en beheerfase.

Aanleiding

In stedelijke gebieden groeit de vraag naar beschikbare ondergrondse ruimte. Er moeten meer kabels en leidingen bij voor klimaatadaptatie, energietransitie en digitalisering, terwijl ook ruimte gemaakt moet worden voor waterberging en vergroening. Dit maakt het in sommige gevallen wenselijk of zelfs noodzakelijk om kabels en leidingen op een niet-conventionele wijze aan te brengen en te kiezen voor een bundelingstechniek. Ook wordt soms voor een bundelingstechniek gekozen om de bereikbaarheid te beschermen, zowel van de (bovengrondse) omgeving als van de ondergrondse kabels en leidingen. Tegelijkertijd zijn hoge ontwikkelkosten en gebrek aan schaal nog obstakels voor grootschalige toepassing en wordt er getwijfeld aan het werkelijke nut en de technische haalbaarheid. Er is nog geen systematische, oplossingsoverstijgende evaluatie van bundelingstechnieken geweest, terwijl er inmiddels verschillende varianten zijn toegepast die al geruime tijd in gebruik zijn. Vanwege het gebrek aan geleerde lessen en inzicht of de systemen naar verwachting functioneren, lijkt een schaalsprong nog ver weg en blijven voor- en tegenstanders zich baseren op aannames.

Doelstelling

Het Groeiboek Bundelingstechnieken kabels en leidingen laat zien welke techniek voor welke situatie geschikt is en welke factoren hierbij een rol spelen. Het gaat in op de belangen van de betrokken partijen, het proces, samenwerkingsaspecten, kosten en baten en financiering. In het groeiboek is de technische kant van het bundelen toegelicht en vertaald naar inzichtelijke, technische tekeningen.

Om te beoordelen of een schaalsprong wenselijk en haalbaar is, onderzoeken we of de toegepaste systemen aan de verwachtingen voldoen. Ook kijken we welke lessen kunnen bijdragen aan verbetering of grootschalige implementatie. Als de meerwaarde van bundeling voor specifieke situaties duidelijk is, of als er juist sprake is van tegenvallend nut of behoorlijke bezwaren, dan brengen we dat in deze evaluatie onder de aandacht.

Aanpak

Voor ‘Bundelingstechnieken geëvalueerd’ zijn interviews afgenomen met de betrokken stakeholders van de uitgevoerde bundelingstechnieken. De resultaten van de interviews worden daarna geanalyseerd en getoetst met het expertteam. Ook wordt informatie opgehaald uit eerdere evaluaties, onder andere over de Integrale Leidingentunnel (ILT) Zuidas en uit de Living Lab fase van de VKLS. De conclusies worden verwerkt in een evaluatie in rapportagevorm, met daarbij ter ondersteuning een visueel document.

Na de evaluatie wordt het groeiboek geactualiseerd.

Deliverables

Onderstaande tabel toont alle deliverables die voor dit project zijn vastgesteld. Per deliverable ziet u de verwachte opleverdatum en de status uit de meest recente voortgangsrapportage. Klik op een deliverable voor een toelichting van de status. Is een deliverable gereed en beschikbaar, dan wordt u na het klikken doorgestuurd naar het betreffende document of de publicatie.

Omschrijving Verwacht / Status Verwacht Status
Update van het groeiboek n.a.v. de bevindingen in het project Bundelingstechnieken in de praktijk geëvalueerd
Q2 2026 Niet op schema
Q2 2026 Niet op schema
Deze stap is pas uit te voeren na de evaluatie.
Evaluatie van 3 tot 5 toegepaste bundelingstechnieken
Q2 2026 Niet op schema
Q2 2026 Niet op schema
Het bleek lastiger dan verwacht om alle betrokkenen te interviewen, vanwege verloop binnen organisaties. Inmiddels is de aanpak aangepast, de evaluatie is in het derde kwartaal gereed.
Visueel document
Q2 2026 Niet op schema
Q2 2026 Niet op schema
Wordt gelijktijdig met de evaluatie opgeleverd.

Activiteiten

Hieronder staan de activiteiten die in het afgelopen halfjaar zijn uitgevoerd binnen dit project.

Interview gemeente Alphen aan den Rijn (mantelbuisputconstructies)

Q1 2026

Interview gemeente Leiden (VKLS)

Q1 2026

Interview gemeente Den Haag (ILT Den Haag Centraal)

Q1 2026

Subsessie Kennisarenadag 2026

Q2 2026

Subsessie Open Atelierdag Platform ISOR

Q2 2026

Interview Vattenfall (ILT Zuidas)

Q2 2026

Interview gemeente Amsterdam (ILT Zuidas)

Q2 2026

Interview KPN (Rotterdam)

Q2 2026

Deelprojecten

Bundeling in beleid

Om het gebruik van bundelingstechnieken te stimuleren, moeten bundelingstechnieken ook een plek krijgen in besluitvorming en beleid. In het Vooronderzoek naar bundelingstechnieken in beleid, is er gekeken naar de omstandigheden van eerdere projecten waarin kabels en leidingen gebundeld zijn aangelegd.

Bundelingstechnieken geëvalueerd

Dit onderzoek heeft als doel de meerwaarde van bundeling onder de aandacht te brengen bij ondergrondregisseurs, beleidsmakers, planvormers en netbeheerders. We evalueren uitgevoerde bundelingstechnieken om te zien of de vooraf gestelde doelen zijn behaald. Hebben de technieken er bijvoorbeeld voor gezorgd dat er meer graafrust was, is negatieve onderlinge beïnvloeding uitgebleven en zijn de kosten van het bundelen goed verdeeld onder de deelnemende partijen? Daarnaast onderzoeken we op welke wijze bovenstaande voorwaarden zijn geborgd in de uitgevoerde projecten. We nemen ook een aantal vragen over financiële voorwaarden bij bundelen mee, zodat de resultaten uit dit onderzoek kunnen dienen als input voor het onderzoek van werkgroep 2 van Platform ISOR.

Deelnemers

COB

COB

DELFT

1
Laden...
COB

Rudi Zoet

Coordinator

COB
Laden...

Meer weten of deelnemen?

De projectleider is Rudi Zoet. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met kiki.tol@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.

COB AI