Werkwijzer monitoring zinktunnels

Veel zinktunnels kampen met gelijksoortige problemen rond voegen en deformatie. Omdat de achterliggende oorzaken van deze problemen vaak lastig te definiëren zijn, heeft het COB-netwerk de Werkwijzer monitoring zinktunnels ontwikkeld. Deze werkwijzer ondersteunt tunnelbeheerders bij het vaststellen van effectieve monitoring. De eerste versie is te downloaden op de COB-kennisbank. De werkgroep verzorgt jaarlijkse updates en begeleidt de implementatie van de werkwijzer in tunnels.

Op dit moment is het nog niet mogelijk om voorspelbaar onderhoud uit te voeren of de daadwerkelijke scope van een tunnelrenovatie betrouwbaar vast te stellen. Er zijn kennishiaten op civieltechnisch gebied, die alleen verkleind kunnen worden door met elkaar een proces van snelle kennisontwikkeling te organiseren en monitoringsresultaten van meerdere tunnels met elkaar te vergelijken.

Oudere zinktunnels vertonen bijvoorbeeld onregelmatig gedrag waarbij het effect op de restlevensduur en de scope van de komende renovaties moeilijk te voorspellen zijn. De achterliggende mechanismen zijn ook nog onderdeel van de discussie en er is, na intensief overleg, besloten om gelijksoortige tunnels met dit type problemen op gelijksoortige wijze te gaan monitoren. De data van die monitoringsgegevens, plus andere data/informatie zal door vijf PhD’ers worden gebruikt om inzicht te krijgen in de achterliggende problematiek en een betrouwbare voorspelling van de restlevensduur plus scope van eventuele renovaties te kunnen geven.

Met de Werkwijzer monitoring zinktunnels springt het COB-netwerk hierop in. De werkwijzer is onderdeel van de Structural health analyse (SHA), een traject van kennisworkshops en (praktijk)onderzoeken, die de tunnelbeheerder inzicht geven in de civieltechnische staat van zijn tunnel.

Versie 1 gereed

Na een uitgebreide review door de markt is versie 1 van de Werkwijzer monitoring zinktunnels definitief vastgesteld. De werkwijzer is gericht op het inrichten van een monitoringsysteem in een tunnel, in samenhang met het daaropvolgende proces van data-analyse, data-interpretatie, het uitvoeren van een conditiebepaling van de tunnel en het voorspellen van toekomstig gedrag. De werkwijzer is bedoeld ter ondersteuning van de besluitvorming over monitoring: wat moet er worden gemonitord, op welke manier en met welke frequentie? Daarbij gaat het vooralsnog om het verzamelen van data voor wetenschappelijk onderzoek (door PhD-, PDeng- en MSc-studenten).
>> Download de werkwijzer (NL).
>> Read about en download the strategy in English.

Toepassing: Noord- en Willemsspoortunnel

Rijkswaterstaat en ProRail zien de meerwaarde van het verzamelen van monitoringsdata. Daarom stellen zij de Noord- en Willemsspoortunnel beschikbaar om de werkwijzer voor het eerste toe te passen. Naar verwachting worden de tunnels in 2023 ingericht met sensoren, zodat met de dataverzameling kan worden gestart. De werkgroep Instrumentarium tunneldata buigt zich over de manier waarop de data aangeleverd en opgeslagen wordt.

De begeleiding en uitvoering van de monitoring van de tunnels en het delen van output in een database is uitgesteld naar 2024. Contractuele aspecten belemmeren het uitsturen van de uitvraag. Begeleiding kan pas starten wanneer de opdracht voor het installeren van de monitoring is verstrekt. In afwachting van de uitvragen liggen de activiteiten stil. De uitvraag
voor de Willemspoortunnel wordt in december 2023 verwacht. De uitvraag voor de Noordtunnel volgt naar verwachting in Q1 2024. De oplevering van versie 2.0 van de werkwijzer is daarom ook uitgesteld naar 2024. In deze versie zou ook een hoofdstuk over monitoring van degradatiemechanismen worden opgenomen, maar op advies van de werkgroep degradatie-instrumenten wordt dit uitgesteld en als onderdeel opgenomen van de activiteiten die door de PhD’er 5 moet worden uitgevoerd. 

Inspectieprotocol zinkvoegen

Lang is gedacht dat de voegen tussen tunnelelementen van een afgezonken tunnel geen onderhoud nodig hebben. De praktijk wijst anders uit. Het COB-netwerk heeft een inspectieprotocol opgesteld om beheerders, adviseurs en aannemers inzicht te geven in diverse schademechanismen die zich bij zink- en sluitvoegen kunnen voordoen en welke inspecties daarbij horen. In de bijlagen van het rapport zijn een plan van aanpak voor het inspecteren en een voorbeeld van een ‘inspectieregistratieformulier’ opgenomen.
>> Bekijk het protocol

Deliverables 2024

Nr.

Omschrijving

Verwachte opleverdatum

1

Versie 2.0 (resultaten monitoring Willemsspoor en Noordtunnel).

Q4 2024
2

Start uitvraag Hemspoortunnel en Drechttunnel.

Q4 2024

Deliverables 2023

Nr.

Omschrijving

Verwachte opleverdatum

1

Begeleiding en uitvoering monitoring Willemsspoortunnel en Noordtunnel, output in gedeelde database (uitgesteld naar 2024).

Q4 2023
2

Opleveren versie 2.0 Werkwijzer monitoring zinktunnels (update met uitvoeringsaanpak, hoofdstuk dataverwerking en hoofdstuk degradatie). 

Q4 2024

Activiteiten juli-december 2023

Omschrijving

Draagt bij aan deliverable …

Geen

-

Werkwijzer monitoring boortunnels

Na oplevering van versie 1 van de Werkwijzer monitoring zinktunnels is onderzocht of ook het opstellen van een dergelijke werkwijzer voor boortunnels wenselijk is en wat de scope van zo’n werkwijzer moet zijn. Uit interviews en bureauonderzoek in 2022 blijkt dat een periodieke controle van boortunnels op zijn plaats is. De vraag is nu voor welke te verwachten effecten een periodieke inspectie (volgens DIN1076) afdoende is en voor welke effecten monitoring aan te bevelen is. In EUTF-verband is deze discussie gestart, maar het overgrote deel van de geboorde tunnels in Europa ligt niet in ‘soft soil’. 

Oplevering reviewversie

Op woensdag 1 juni 2022 is de eerste versie van de werkwijzer ter review gegaan. Ter inspiratie was er een bijeenkomst georganiseerd met drie presentaties over de manier waarop op dit moment monitoring plaatsvindt bij zinktunnels. Na elke presentatie konden de deelnemers met elkaar in gesprek over de gedeelde ervaringen.

Stephan de Gelder (Sweco) liet zien hoe de deformatiemetingen van de Kiltunnel zijn ingebracht in een 3D-model om zo de beweging van de tunnel in de tijd in beeld te brengen.
>> Presentatie Kiltunnel (pdf, 1 MB)

Wout Broere (TU Delft) deelde de resultaten van de glasvezelmonitoring die in de Heinenoordtunnel is aangebracht als onderdeel van een PhD-studie. De meetresultaten zijn nu geanalyseerd, met opvallende resultaten.
>> Presentatie Heinenoordtunnel (pdf, 2.8 MB)

Sebas de Jong (Royal HaskoningDHV) vertelde over het afzinken van de fietsparkeergarage nabij de afgezonken tunnel van de Noord/Zuidlijn. Dit proces is  intensief gemonitord en tijdens het afzinken zijn de meetresultaten middel een dashboard gepresenteerd.
>> Presentatie Noor/Zuidlijn (pdf, 2 MB)

Huidige deelnemers

Individuele deelnemers

-

Jan Jonker, rol: Lid

ARCADIS Nederland B.V. -

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Coen van der Vliet, rol: Lid

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator
Brenda Berkhout, rol: Projectleider

Fugro NL Land B.V. -

Locatie: Leidschendam, Veurse Achterweg 10
Peter Nelemans, rol: Lid

Geocon -

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Carlos Bosma, rol: Lid

ProRail B.V. -

Locatie: Rotterdam, Delfseplein 27j
Edwin Westerduijn, rol: Lid

Rijkswaterstaat West Nederland Zuid -

Locatie: Dordrecht, Steegoversloot 36
Mark van der Heijden, rol: Secretaris

Rijkswaterstaat West Nederland Zuid - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Dordrecht, Steegoversloot 36
Andreas Burki, rol: Lid

Stabi Alert B.V. -

Locatie: Groningen, Wasaweg 18-1
Reinier Brongers, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen -

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Lid

Deelnemers versie 1 (opgeleverd)

Individuele deelnemers

-

Gerrit Wolsink, rol: Reviewer actief geweest
Jan Jonker, rol: Reviewer actief geweest
Chris Hakkaart, rol: Reviewer actief geweest

ARCADIS Nederland B.V. -

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Coen van der Vliet, rol: Rapporteur
Bart Duijvestijn, rol: Reviewer actief geweest

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator
Karin de Haas, rol: Programmaleider
Carolina Vermeulen - Lantinga, rol: Secretaris
Brenda Berkhout, rol: Coordinator

DEME Infra NL B.V. -

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Hans Mortier, rol: Lid kernteam

Fugro NL Land B.V. -

Locatie: Leidschendam, Veurse Achterweg 10
Peter Nelemans, rol: Rapporteur

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte -

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 113
Jeroen Schrijver, rol: Reviewer

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling -

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Rem de Tender, rol: Reviewer actief geweest

Geocon -

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Carlos Bosma, rol: Reviewer actief geweest

Maasstad Ingenieurs -

Locatie: Rotterdam, Directiekade 15
Bram ten Klei, rol: Lid kernteam

MH Poly Consultants & Engineers B.V -

Locatie: Bergen Op Zoom, Peter Vineloolaan 46b
Bard Louis, rol: Reviewer actief geweest

Mobilis TBI infra -

Locatie: Apeldoorn, Fauststraat 3
Gerard van den Berg, rol: Reviewer actief geweest

Nebest B.V. -

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jan Kloosterman, rol: Rapporteur

ProRail B.V. -

Locatie: Rotterdam, Delfseplein 27j
Edwin Westerduijn, rol: Reviewer

Rijkswaterstaat West Nederland Zuid -

Locatie: Dordrecht, Steegoversloot 36
Harry Dekker, rol: Lid kernteam

Rijkswaterstaat West Nederland Zuid - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Dordrecht, Steegoversloot 36
Mark van der Heijden, rol: Rapporteur

Rijkswaterstaat West Nederland Zuid - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Dordrecht, Steegoversloot 36
Stephan van der Horst, rol: Reviewer actief geweest

Rijkswaterstaat West Nederland Zuid - Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Dordrecht, Steegoversloot 36
Andreas Burki, rol: Lid

Royal HaskoningDHV -

Locatie: Rotterdam, George Hintzenweg 85
Marcel t Hart, rol: Reviewer actief geweest

Soltegro B.V. -

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
André Stehouwer, rol: Reviewer actief geweest

Stabi Alert B.V. -

Locatie: Groningen, Wasaweg 18-1
Reinier Brongers, rol: Rapporteur

Sweco Nederland B.V. -

Locatie: Eindhoven, Philitelaan 73
Richard Roggeveld, rol: Reviewer

Sweco Nederland B.V. - Sweco Nederland

Locatie: Eindhoven, Philitelaan 73
Pieter Kuyck, rol: Reviewer

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen -

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Lid kernteam

Tunnel Engineering Consultants -

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Arjan Luttikholt, rol: Reviewer
Hans de Wit, rol: Lid kernteam

Van Hattum en Blankevoort -

Locatie: Vianen, Lange Dreef 13
Aissa Yahyaoui, rol: Reviewer

Witteveen+Bos Raadgevende Ingenieurs -

Locatie: Deventer, Leeuwenbrug 8
Maarten Visser, rol: Reviewer actief geweest