Oprupsen mootvoegen - COB

Oprupsen mootvoegen

Bij diverse tunnels is geconstateerd dat de voegen van toeritten jaarlijks iets breder worden, waardoor de moten van een toerit jaarlijks een kleine verplaatsing ondergaan. Het proces van verbreding toeritvoegen in de tijd noemen we oprupsen. Op de langere duur kan oprupsen mogelijk leiden tot structurele schade en verminderde levensduur van de voegen. Het COB-projectteam doet onderzoek naar de omvang van het probleem en mogelijke oorzaken en oplossingen. De resultaten zijn vastgelegd in een onderzoeksvoorstel en een handreiking oprupsen voor tunnelbeheerders.

Aanleiding

De aanleiding voor dit project vindt zijn oorsprong in risico’s rondom zandverdichting in zinkvoegen. Door cyclische krimp en uitzetting van de voeg als gevolg van temperatuurfluctuaties ‘werkt’ het GINA-profiel, wat leidt tot het zandpompeffect. Dit probleem is waargenomen in onder meer de Rotterdamse metrotunnel en de Heinenoordtunnel. Inspecties bevestigen dat het mogelijk een groter risico vormt voor tunnels met soortgelijke constructie. De eerste fase van het onderzoek is eind 2024 afgerond. In het rapport inventarisatie oprupsen is het probleem uitgebreid omschreven. Uit monitoring van verschillende toeritten blijkt daarnaast dat moten zich horizontaal verplaatsen naar de uiteinden. Naast een seizoensgebonden effect wordt ook een blijvende verplaatsing gemeten, waardoor de totale lengte van de toerit toeneemt. Het is onduidelijk wat dit betekent voor de palen onder de toeritmoten. De COB-werkgroep heeft daarom een rapport ‘Oprupsen toeritmoten, aanbeveling tot onderzoek’ uitgewerkt, met methoden zoals monitoring, veldmetingen en risicomodellen. Dit rapport verscheen in mei 2026. In vervolg daarop werkt het COB-projectteam dit jaar aan een concepthandreiking oprupsen voor de tunnelbeheerder waardoor optimaal beheer en onderhoud van de mootvoegen mogelijk wordt. 

Doelstelling

De doelstelling van de handreiking is het bieden van praktische handvatten aan beheerders voor optimaal beheer en onderhoud van constructieve mootvoegen. Concreet betekent dit: aanwijzingen voor het inspecteren van de voegen, monitoringswijze indien daar aanleiding toe is en het geven van signalerings- en interventiewaarden voor zinvol monitoren, mogelijkheden om de restlevensduur van een mootvoeg te bepalen en eventueel te verlengen, het proces van oprupsen te vertragen en mogelijkheden van herstel te bepalen als dat nodig is.

Aanpak

De COB-werkgroep brengt in kaart welke tunneltoeritten monitoringsdata in de y-richting beschikbaar hebben, inclusief toeritten waarvoor InSAR-analyses zijn uitgevoerd. De verzamelde data worden geanalyseerd om signaal- en interventiewaarden vast te stellen voor mootvoegwijdte en totale verplaatsing. Daarnaast bepaalt de werkgroep de deformatiecapaciteit van afdichtingsprofielen, brengt risico’s in kaart en werkt mitigerende maatregelen uit. Alle resultaten komen samen in de Handreiking Oprupsen versie 1.0.

Deliverables

Onderstaande tabel toont alle deliverables die voor dit project zijn vastgesteld. Per deliverable ziet u de verwachte opleverdatum en de status uit de meest recente voortgangsrapportage. Klik op een deliverable voor een toelichting van de status. Is een deliverable gereed en beschikbaar, dan wordt u na het klikken doorgestuurd naar het betreffende document of de publicatie.

Omschrijving Verwacht / Status Verwacht Status
Aanbeveling tot scope van onderzoek
Q2 2026 Gereed
Q2 2026 Gereed
Concept Handreiking oprupsen voor de tunnelbeheerder (civiel) versie 1.0
Q4 2026 Op schema
Q4 2026 Op schema
Het project bevindt zich in de inventarisatiefase.

Activiteiten

Hieronder staan de activiteiten die in het afgelopen halfjaar zijn uitgevoerd binnen dit project.

Presentatie oprupsen op 28 mei bij Platform Tunnels

Q2 2026

Deelnemers

BAM Infraconsult B.V.

BAM Infraconsult B.V.

GOUDA

1
COB

COB

DELFT

1
Deltares

Deltares

DELFT

2
Gemeente Amsterdam IBA Ingenieursbureau

Gemeente Amsterdam IBA Ingenieursbureau

AMSTERDAM

1
Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

ROTTERDAM

1
JO

Jonker Infra Consult

ERMELO

1
KL

Kleine zelfstandige bij het COB

DELFT

1
Mobilis TBI infra

Mobilis TBI infra

APELDOORN

1
Laden...
Rijkswaterstaat GPO

Arie Timmer

Lid

Rijkswaterstaat GPO
COB

Arjan van der Put

Coordinator

COB
Deltares

Dirk de Lange

Agendacommissielid

Deltares
Mobilis TBI infra

Gerard van den Berg

Lid

Mobilis TBI infra
KL

Harry Dekker

Projectleider

Kleine zelfstandige bij het COB
JO

Jan Jonker

Lid

Jonker Infra Consult
Nebest B.V.

Jan Kloosterman

Secretaris

Nebest B.V.
Tunnel Joint Experts B.V.

Joel van Stee

Lid

Tunnel Joint Experts B.V.
Laden...

Meer weten of deelnemen?

De projectleider is Harry Dekker. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met ellen.vaneijk@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.

COB AI