Barendrecht, Tweede Heinenoordtunnel
Jarenlang vormde de Barendrechtse brug de verbinding tussen de eilanden IJsselmonde en de Hoeksche Waard. De brug werd gebruikt door alle soorten verkeer: snelverkeer, agrarisch verkeer, (brom)fietsers en voetgangers. Door de toenemende scheepvaart op de Oude Maas stond de Barendrechtse brug echter steeds vaker open. Samen met het toenemende autoverkeer zorgde dit voor files.
De oplossing voor de fileproblemen werd halverwege de jaren zestig gevonden in de aanleg van een vaste oeververbinding onder de Oude Maas: de Heinenoordtunnel. Het langzaamverkeer deelde deze tunnel met het snelverkeer: voetgangers, (brom)fietsers en landbouwvoertuigen waren aangewezen op het gebruik van één rijstrook in de westbuis van de tunnel. Een onplezierige en soms zelfs gevaarlijke ervaring.
In 1999 kreeg het langzaamverkeer daarom een eigen tunnel: de Tweede Heinenoordtunnel. Daarmee werd voor deze verkeerscategorie een veiliger en comfortabeler oeververbinding gerealiseerd.
Bouwmethode
In 1995 begon de bouw van de Tweede Heinenoordtunnel. Op beide oevers van de Oude Maas startte de aannemer met de constructie van de startschachten voor de boor. Combiwanden werden tot 27 meter diepte de grond ingeheid, waarna de tussenliggende aarde uitgegraven werd. Nadat er onderwaterbeton gestort was, zijn de schachten leeggepompt en is de definitieve constructievloer voor de droge schacht aangelegd.
Bouwput zuidzijde (Foto: beeldbank.rws.nl, Rijkswaterstaat / Rens Jacobs)
De tunnelboormachine (TBM) voor de Tweede Heinenoordtunnel had een diameter van 8,5 meter en een lengte van 60 meter. Omdat de grond onder de Oude Maas voor tachtig procent uit slap zand en twintig procent uit veen en klei bestaat, koos de aannemer voor een TBM met slurry-schild (ook vloeistof- of hydroschild genoemd) en gronddrukbalansschild (Earth Pressure Balance Shield, EPB-schild). Hierbij wordt gebruik gemaakt van een bentonietslurry (water met bentoniet, een soort klei) om aan het boorfront voldoende steundruk te geven. De bentonietslurry heeft een dubbele functie: het dient als steunvloeistof en als transportmedium voor de afvoer van de ontgraven grond.
De TBM bewoog zich voort met zo’n tien meter per vierentwintig uur. Nadat een tunnelbuis gegraven was, is hij omgekeerd en is de andere tunnelbuis gegraven.
Het keren van het schild van de TBM en aanzicht 1e volgwagen in de schacht aan de zuidzijde. (Foto: beeldbank.rws.nl, Rijkswaterstaat / Frans Marks)
In totaal zijn de wanden van de twee tunnels opgebouwd uit elk 10.000 betonnen tunneldelen, met een dikte van 35 centimeter en een lengte van anderhalve meter.
Kennisbank
Omdat de Tweede Heinenoordtunnel de eerste geboorde tunnel in Nederland was, zijn speciaal voor deze tunnel nieuwe ontwerpregels opgesteld. Ook zijn er tijdens de bouw veel praktijkonderzoeken uitgevoerd. Vooral de effecten van het boorproces op de bovengrond zijn uitgebreid bestudeerd. Op onze kennisbank vindt u veel van de rapporten.