Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Oprupsen toeritmoten

Algemene informatie

Auteur Jan Kloosterman
Uitgever COB
Uitgavedatum 22 2026
Gepubliceerd 22 mei 2026

Toepassingen

Tunnels

Samenvatting

Voor een aantal tunnels en onderdoorgangen is duidelijk geworden dat mootvoegen tijdens de levensduur onvoldoende aandacht en onderhoud hebben gehad. Daardoor is de technische restlevensduur van de waterkerende profielen en eventueel aanwezige paalfunderingen, mogelijk verkort en is voortijdig onderhoud noodzakelijk. De belangrijkste veroorzaker van de verkorte restlevensduur van mootvoegen is gelegen in het zogenaamde oprupseffect. Omdat hier onvoldoende kennis over beschikbaar is, geeft dit rapport een overzicht van de onderzoeken die nodig zijn om extra kennis op te doen over...

Voor een aantal tunnels en onderdoorgangen is duidelijk geworden dat mootvoegen tijdens de levensduur onvoldoende aandacht en onderhoud hebben gehad. Daardoor is de technische restlevensduur van de waterkerende profielen en eventueel aanwezige
paalfunderingen, mogelijk verkort en is voortijdig onderhoud noodzakelijk. De belangrijkste veroorzaker van de verkorte restlevensduur van mootvoegen is gelegen in het zogenaamde oprupseffect. Omdat hier onvoldoende kennis over beschikbaar is, geeft dit rapport een overzicht van de onderzoeken die nodig zijn om extra kennis op te doen over de oorzaak en het verloop van het oprupsproces. Op basis hiervan is een betere beheer- en onderhoudsstrategie te formuleren en gerichte oplossingen voor te stellen. Dit om de levensduur van de moten te maximaliseren en de integriteit van de constructie te waarborgen. Het rapport geeft aan dat een start moet worden gemaakt met de analyse van bestaande data die betrekking heeft op de verschillende factoren die (mogelijk) een bijdrage leveren aan het oprupseffect. Het gaat daarbij enerzijds om externe factoren (waaronder temperatuur, luchtvochtigheid en gronddruk) als het voeg- en funderingsontwerp zelf waarin onderwerpen als profiel, voegafdekking, voegvulling en eventuele paalfundering een rol spelen. ook factoren als leeftijd en materiaalgebruik worden meegenomen. De invloedsfactoren moeten worden gekoppeld aan de vraag of er überhaupt sprake is van oprupsen en zo ja met welke snelheid dit proces verloopt en of dit verloop lineair is (verwacht) of niet. Er wordt een overzicht gegeven van de informatie die verzameld moet worden met daarbij suggesties voor de documenten die hiervoor zijn te gebruiken; aangevuld met mogelijke interviews met tunnelbeheerders. Tot slot wordt een voorstel gedaan voor praktijkproeven om de hoeveelheid data verder uit te breiden en een voorstel voor maatregelen die
oprupsen mogelijk vertragen of zelfs voorkomen.

Gerelateerde documenten

SATO 8: afgezonken tunnels 4 – afzinken
Regeling, norm

SATO 8: afgezonken tunnels 4 – afzinken

Auteurs:
Rijkswaterstaat
Uitgever: Ministerie van Verkeer en Waterstaat
Uitgave: 2005 | Geüpload op: 1 mei 2016

In SATO (Specifieke aspecten tunnelontwerp) heeft Rijkswaterstaat richtlijnen voor het ontwerp van tunnels bijeengebracht. Hoofdstuk 8 'SAATU' gaat over specifieke aspecten van afgezonken tunnels. In paragraaf 8.4 wordt het proces van afzinken beschreven.

Bekijk document
SATO 5: tunneldetails 8 – afzinkdetails
Regeling, norm

SATO 5: tunneldetails 8 – afzinkdetails

Auteurs:
Rijkswaterstaat
Uitgever: Ministerie van Verkeer en Waterstaat
Uitgave: 2005 | Geüpload op: 1 mei 2016

In SATO (Specifieke aspecten tunnelontwerp) heeft Rijkswaterstaat richtlijnen voor het ontwerp van tunnels bijeengebracht. Hoofdstuk 5 'Tunneldetails' beschrijft technische oplossingen voor bepaalde onderdelen.

Bekijk document
BRAWAT II: spatgedrag van een met droge Promatect-H beschermde vochtige grindbetonplaat bij verhitting volgens de RWS kromme
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

BRAWAT II: spatgedrag van een met droge Promatect-H beschermde vochtige grindbetonplaat bij verhitting volgens de RWS kromme

Auteurs:
C. Both
Uitgever: TNO
Uitgave: november 1999 | Geüpload op: 1 mei 2016

In dit rapport wordt een onderzoek beschreven naar het spatgedrag van beton onder verhitting. Dit was gedaan volgens de RWS curve verhitte, met achteraf gemonteerde 27 mm Promatect-H® beschermde betonplaten, welke onder water werden verhard.

Bekijk document
4. Röhre Elbtunnel
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

4. Röhre Elbtunnel

Auteurs:
-
Uitgever: Herrenknecht
Uitgave: - | Geüpload op: 1 mei 2016

Deze Duitstalige folder geeft uitleg over de techniek die gebruikt werd tijdens de bouw van de vierde tunnelbuis van de Elbtunnel in Hamburg. 

Bekijk document
K200 – Hergebruik grond leidingentunnel Oude Maas
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

K200 – Hergebruik grond leidingentunnel Oude Maas

Auteurs:
M. Wensveen
Uitgever: CUR/COB
Uitgave: februari 1999 | Geüpload op: 1 mei 2016

Door CUR/COB commissie K200 wordt onderzoek verricht naar de herbruikbaarheid van grond vrijkomend bij boortunnels.

Bekijk document
Tunnelbranden – Een literatuurstudie naar brandproeven en echte branden in tunnels
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Tunnelbranden – Een literatuurstudie naar brandproeven en echte branden in tunnels

Auteurs:
R. Gajadhar
Uitgever: Rijkswaterstaat
Uitgave: 2000 | Geüpload op: 1 mei 2016

In 2000 moet ten behoeve van het project veiligheidsfilosofie een nadere beschrijving van het fenomeen "brand" worden gegeven. Op basis hiervan is voorgesteld om te beginnen met een literatuuronderzoek naar soorten branden.

Bekijk document
COB AI