Naar kennisbank
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Wandafwerking in Tunnels (WiT)

Algemene informatie

Auteur Werkgroep WiT, o.l.v. projectleider Harry de Haan
Uitgever COB
Uitgavedatum 29 oktober 2026
Gepubliceerd 29 oktober 2026

Toepassingen

Tunnels

Samenvatting

Lichte, schone tunnelwanden zijn essentieel voor een veilige, comfortabele en duurzame tunnel. Ze verbeteren de zichtbaarheid en verkeersgeleiding, verminderen tunnelvrees en verlagen het energieverbruik van de verlichting. Toch zijn de afgelopen decennia steeds vaker tunnels opgeleverd met kale betonwanden die snel vervuilen en slecht te reinigen zijn. In dit rapport onderzocht een COB-werkgroep de verschillende typen wandafwerking op reflectie, reinigbaarheid, levensduur en kosten over de levensduur (TCO). Uit lichtberekeningen blijkt dat een lage wandreflectie kan leiden tot meer dan 50%...

Lichte, schone tunnelwanden zijn essentieel voor een veilige, comfortabele en duurzame tunnel. Ze verbeteren de zichtbaarheid en verkeersgeleiding, verminderen tunnelvrees en verlagen het energieverbruik van de verlichting. Toch zijn de afgelopen decennia steeds vaker tunnels opgeleverd met kale betonwanden die snel vervuilen en slecht te reinigen zijn.

In dit rapport onderzocht een COB-werkgroep de verschillende typen wandafwerking op reflectie, reinigbaarheid, levensduur en kosten over de levensduur (TCO). Uit lichtberekeningen blijkt dat een lage wandreflectie kan leiden tot meer dan 50% extra energieverbruik, en dat onbehandeld beton op termijn niet aan de richtlijnen kan voldoen. Tegels komen als beste uit de TCO-vergelijking. Coatings en voorzetpanelen zijn goede alternatieven. Voor brandwerende bekleding is nader praktijkonderzoek nodig.

De belangrijkste les is dat wandafwerking, onderhoudsregime en verlichting samen moeten worden gekozen, en wel al in de ontwerpfase.

Gerelateerde documenten

Tunnelveiligheid voor lijnbuschauffeurs
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Tunnelveiligheid voor lijnbuschauffeurs

Auteurs:
R. Beij, B. van den Horn
Uitgever: KPT
Uitgave: 18 september 2020 | Geüpload op: 18 september 2020

Het standaard handelingsperspectief voor lijnbuschauffeurs op (rijks)wegen is anders dan in wegtunnels. Het KPT heeft in afstemming met het Bureau Veiligheidsbeambte van Rijkswaterstaat enkele bestaande specifieke instructiekaarten omgevormd naar een meer algemene instructie, zodat lijnbuschauffeurs kunnen bijdragen aan een hoger niveau van tunnelveiligheid.

Bekijk document
PDF
Presentatie

Presentatie brandveiligheid touringcars

Auteurs:
P. Botto
Uitgever: -
Uitgave: april 2014 | Geüpload op: 7 november 2016

Dit is een presentatie over de brandveiligheid van touringcars gegeven op Busworld Turkije in 2014. 

Bekijk document
PDF
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Handreiking Incidentmanagement bij verkeersongevallen met gevaarlijke stoffen

Auteurs:
IFV
Uitgever: IFV
Uitgave: augustus 2016 | Geüpload op: 24 oktober 2016

Dit document geeft een flowchart en stappenplan voor incidentmanagement bij een wegongeval waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn.

Bekijk document
PDF
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Incidentmanagement ongeval met gevaarlijke stoffen

Auteurs:
H. Bril et al.
Uitgever: Instituut Fysieke Veiligheid
Uitgave: 2016 | Geüpload op: 24 oktober 2016

Doel van deze handreiking is om informatie te verschaffen die bijdraagt aan adequate beeldvorming bij de eerst aankomende hulpverleners bij incidenten met gevaarlijke stoffen, gegevens te verschaffen over welke informatie in de acute fase van de incidentbestrijding (circa de eerste vijftien minuten van het incident) waar kan worden verkregen en met wie deze informatie kan worden uitgewisseld.

Bekijk document
Technische specificatie interoperabiliteit veiligheid in spoorwegtunnels
Regeling, norm

Technische specificatie interoperabiliteit veiligheid in spoorwegtunnels

Auteurs:
-
Uitgever: Publicatieblad van de Europese Unie
Uitgave: 7 maart 2008 | Geüpload op: 1 mei 2016

Dit document bevat de beschikking van de commissie betreft de technische specificatie inzake interoperabiliteit (TSI) met betrekking tot veiligheid in spoorwegtunnels voor het conventionele trans-Europese spoorwegsysteem en het trans-Europees hogesnelheidsspoorwegsysteem.

Bekijk document
Energiereductie bij topverbruikers in tunnels
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Energiereductie bij topverbruikers in tunnels

Auteurs:
Van 't Hof et al.
Uitgever: COB
Uitgave: 31 december 2024 | Geüpload op: 31 december 2024

Dit rapport beschrijft mogelijkheden om het energieverbruik van installaties in drie categorieën te reduceren: verlichting, gebouwinstallaties en bediening en besturing.

Bekijk document
COB AI