Dwarsliggende feiten

Vaak staan onterechte aannames over wet- en regelgeving een vlotte samenwerking in een kabels-en-leidingenproject in de weg. Maar soms is een aanname wél terecht en gaat het om een feit dat dwarsligt. Voor die feiten zoekt het COB-netwerk in dit project een oplossing op beleidsniveau.

Voor het project Fabels en feiten zijn tientallen mensen uit de kabels-en-leidingensector geïnterviewd over de belemmeringen die zij ervaren vanuit wet- en regelgeving. Dat heeft liefst 82 fabels en 71 feiten opgeleverd. Lang niet alle gevoelde belemmeringen zijn dus gebaseerd op feiten, maar komen voort uit gebrek aan kennis, capaciteit of tijd om volgens de regels te werken. Met het publiceren van de (on)juistheden in de vorm van een groeiboek beschikt de branche over een naslagwerk om onnodige discussies uit de weg te gaan. Er blijven echter nodige discussies bestaan, omdat wet- en regelgeving soms écht belemmerend werkt. Het gaat dan bijvoorbeeld om verschillende interpretatiemogelijkheden van wettelijke kaders, of het ontbreken van wettelijke regelingen en toetsingskaders.

Uit het groeiboek komen diverse dwarsliggende feiten naar voren. Om niet te verzanden in te veel oplossingsrichtingen voor te veel vraagstukken, zijn er vier geselecteerd om aan te pakken. Dit zijn de vraagstukken die het het meest urgent zijn en/of een grote impact op de keten hebben.

Vier dwarsliggende feiten

  • Een telecommunicatieverordening kan wel/niet opgenomen worden in een Omgevingsplan (stelling 3.21)
    Op 1 januari 2023 moeten gemeenten een (tijdelijk) omgevingsplan hebben vastgesteld en in 2029 moet de implementatie doorgevoerd zijn. Het omgevingsplan omvat de verordeningen die toezien op de fysieke leefomgeving. De in de Telecommunicatiewet verplicht gestelde telecommunicatieverordening wordt echter in de overgangsregeling niet benoemd als een verordening die onderdeel kan zijn van het Omgevingsplan.
  • Een netbeheerder moet gemeentelijke bomen op zijn ondergrondse infrastructuur dulden (stelling 2.8)
    Een netbeheerder hoeft niet altijd te accepteren dat er een boom op zijn net wordt geplaatst. Dit betekent alleen niet dat een netbeheerder kan weigeren dat er een boom wordt gepland op de locatie waar zijn net ligt. In de rechtspraak is een aantal situaties beschreven wanneer netten moeten wijken voor bomen en wanneer niet. In de wet is dit niet concreet geregeld.
  • Er is geen wettelijk toetsingskader voor vergunningen voor de aanleg van kabels en leidingen (stelling 2.16)
    Om een ontwikkeling te mogen realiseren, zijn vaak een of meerdere vergunningen nodig, denk aan een omgevingsvergunning.  Voor iedere omgevingsvergunning geldt een eigen toetsingskader. Voor aanvragen die betrekking hebben op de aanleg van kabels en leidingen is dit er niet. Hierdoor  stellen veel gemeenten verordeningen op; een telecommunicatieverordening, leidingverordening of een AVOI. Dit heeft als gevolg dat iedere gemeente op een andere manier omgaat met een aanvraag en de wijze van indiening en de toetsing daarvan voor de aanleg van kabels en leidingen.
  • Overheden kunnen zelf invulling geven aan een nadeelcompensatieregeling (stelling 7.27)
    Wanneer belanghebbenden bij de uitvoering van een wettelijke taak door de overheid nadeel ondervinden, kunnen deze onder omstandigheden een vergoeding vragen voor de geleden schade (nadeelcompensatie). Een bestuursorgaan is tot op zeker hoogte vrij om zelf invulling te geven aan een nadeelcompensatieregeling. Dat is vaak geen probleem; de inkomstenderving, en zodoende de schadebepaling, is bijvoorbeeld voor een winkelier bij het afsluiten van een weg goed te berekenen. Voor kabels en leidingen ligt het ingewikkelder, en leidt het door een overheid zelf kunnen invullen tot minder rechtszekerheid.

Voor elk feit is een mogelijke aanvliegroute bedacht om tot een oplossing te komen. De eerste stap is deze aanvliegroutes te bespreken met de betrokken instanties. Zo zijn er gesprekken met de ministeries van BZK, IenW en EZK. De aanvliegroutes worden daarna, al dan niet aangepast, inhoudelijk uitgewerkt, zodat per vraagstuk op de daartoe meest geëigende wijze een oplossingsrichting tot stand kan komen.

Kennisarena kabels en leidingen

Dit initiatief valt binnen de Kennisarena kabels en leidingen, waarin het GPKL, stichting Mijn Aansluiting en het COB samenwerken aan projecten die bijdragen aan toekomstbestendige nutsvoorzieningen en een beheersbare ondergrond.
>> Lees meer