Evaluatie Gaasperdammertunnel

De Gaasperdammertunnel is een omvangrijk tunnelproject in een complexe omgeving. Zowel de opdrachtgever (Rijkswaterstaat) als de aanneemcombinatie (IXAS) zijn zich vanaf het begin van de aanbesteding bewust dat het succes van dit project grotendeels afhankelijk is van een zeer competente opdrachtgever en -nemer, die goed kunnen samenwerken op alle niveaus. Zij willen hiervoor een lerende organisatie opzetten en hebben het COB benaderd om hen daarbij te ondersteunen.

Een lerende projectorganisatie ontstaat niet vanzelf en vraagt aandacht en geloof in de (directe) meerwaarde. Naar aanleiding de evaluatie van de Sluiskiltunnel hebben Rijkswaterstaat en IXAS het COB en topadviseur Marcel Hertogh benaderd om te verkennen op welke wijze in het project geleerde lessen vanaf het begin gedeeld kunnen worden. Rijkswaterstaat en IXAS hebben daarbij aangegeven dat ze hun kennis en ervaringen niet alleen willen benutten in hun eigen project, maar ook willen delen als bron voor inspiratie voor andere en toekomstige projecten.

Er is bij aanvang een plan van aanpak opgesteld voor het leertraject in 2016. De partijen gaan ervan uit dat het volledige leertraject en de samenwerking wordt ingericht tot en met de oplevering van de tunnel. Voor de jaren na 2016 zullen er telkens op basis van een nieuw plan van aanpak vervolgafspraken gemaakt worden.

Deel 2

Op basis van de lessen vanuit deel 1 (zie hieronder) is deel 2 van het leertraject vormgegeven. Uitgangspunten: minder complexe werkwijze, meer diepgang in de interviews, meer verdieping, eenduidige opzet. Deel 2 beschouwt de uitvoeringsfase: de bouw van de tunnel, wegen en kunstwerken en de installatie van technische installaties. Daarna volgt het derde deel waarin testen, oplevering en opstelling aan bod komen en wordt teruggekeken op het leertraject als geheel.

Voor het tweede boek zijn in 2017 en 2018 medewerkers van de disciplines civiele techniek, grond-, weg en waterbouw (GWW), tunneltechnische installaties (TTI) en dynamisch verkeersmanagement geïnterviewd. Uitvoeringsmanagers, werkvoorbereiders en (hoofd)uitvoerders vertelden hun verhaal. Ook de projectdirecteur en ontwerpleiders hebben bijgedragen.

De verhalen zijn gereviewd door hoogleraren en ervaringsdeskundigen. In hun reviews plaatsen zij de opgehaalde informatie in een breder perspectief, benoemen ze lessen en geven ze aanbevelingen waar de projectorganisatie zelf en andere (grote) projecten hun voordeel mee kunnen doen.

Tijdens het COB-congres op vrijdag 20 september 2019, ín de Gaasperdammertunnel, wordt het tweede boek gepresenteerd.
>> Lees meer over het congres

COB-café 22 september 2017

In de zomer van 2017 is de eerste fase van het leertraject van de Gaasperdammertunnel afgesloten met de publicatie Kennistraject Gaasperdammertunnel deel 1. Rijkswaterstaat, IXAS en het COB presenteerden de resultaten in een speciaal COB-café op vrijdag 22 september 2017.
>> Meer informatie

Kennisdag 30 maart 2017

Op donderdag 30 maart 2017 organiseerden Rijkswaterstaat, IXAS en het COB een speciale kennisdag voor medewerkers van andere tunnelprojecten. Iedereen die aan een tunnelproject of -tender werkt (nieuwbouw of renovatie, rijkstunnel of niet-rijkstunnel, wegtunnel of spoortunnel,…) was welkom.
>> Meer informatie

Op de kennisdag werd een mooie video getoond over het belang van de Gaasperdammertunnel voor Amsterdam Zuidoost:

Activiteiten 2015/2016

1: Vastleggen lessen eerste fase

De dialoogfase, de convergentiefase, de aanbesteding en het risicomanagement zijn eind 2015 geëvalueerd met behulp van interviews en een themasessie. De resultaten zijn gepresenteerd op het COB-congres 2015 en in de Verdieping van januari 2016.
>> Lees het artikel ‘Leren langs de A9’

2: Uitwerken randvoorwaarden

Wie mogen meedoen met het leertraject, hoeveel tijd krijgen die mensen, is er een beloning? Deze en soortgelijke vragen zijn beantwoord in een bijeenkomst met de projectdirecties van Rijkswaterstaat en IXAS op 20 april 2016. De afspraken zijn verwerkt in het plan van aanpak.

3. Analyse bestaande (lerende) netwerken

Er is gekozen voor een duidelijke verbintenis met de projectstrategie en het genereren van toegevoegde waarde aan het reeds uitgestippelde pad. Drie (lerende) netwerken zijn hier momenteel voor geschikt:

  • Het netwerk Veiligheid, met als sleutelfiguren Roel Scholten (IXAS) en Ron van den Ende (tunnelbeheerder)
  • Het netwerk Integratie industriële automatisering – civiele techniek, met als sleutelfiguren Aris van Erkel (IXAS) en Ewald van Dorst (Rijkswaterstaat)
  • Het netwerk Omgevingsmanagement, met als sleutelfiguren Malou van der Pal (IXAS) en Lammert Postma (Rijkswaterstaat)

Bij deze drie bestaande netwerken gaat het COB analyseren wat precies de visie was, hoe die visie is uitgewerkt in een plan van aanpak, wat de essentiële hulpmiddelen zijn geweest/gaan worden, wat de ervaringen in de praktijk zijn en wat daarvan te leren is.

De analyse en uitwerking gebeurt in een aantal stappen:

  • Per netwerk worden diepgaande interviews gehouden, documenten verzameld worden en rapportages opgesteld.
  • De hoofdstukken (of samenvattingen daarvan) worden voorgelegd aan experts van A2 Maastricht, Combiplan Nijverdal, Zuidasdok, A16 Rotterdam en Blankenburgtunnel. De resultaten van deze interviews worden uitgeschreven en toegevoegd aan de verschillende hoofdstukken.
  • Drie hoogleraren beschouwen het materiaal en verrijken het vanuit hun eigen, theoretisch-wetenschappelijke invalshoek:
    • prof.dr. Joop Koppenjan, hoogleraar Bestuurskunde, Erasmus Universiteit te Rotterdam
    • prof.dr. Ira Helsloot, hoogleraar Besturen van veiligheid, Radboud Universiteit
    • prof.dr. Geert Dewulf, decaan Construerende technische wetenschappen, Universiteit Twente
  • Het resultaat wordt teruggekoppeld naar de projectorganisaties. Eventuele opmerkingen worden verwerkt in een publicatie.

Deelnemers

Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Arcadis Nederland BV

Locatie: Rotterdam, Lichtenauerlaan 100
Stefan Lezwijn, rol: Lid

Ballast Nedam Infa B.V.

Locatie: Nieuwegein, Ringwade 71
Malou van der Pal, rol: Geïnterviewd

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Jan van Steirteghem, rol: Reviewer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Karin de Haas, rol: Projectleider
Leen van Gelder, rol: Lid
Marije Nieuwenhuizen, rol: Redacteur

Combinatie Rotterdamsebaan BAM en VolkerWessels bedrijven VHB, KWS en Vialis

Locatie: Den Haag, Binckhorstlaan 119
Paul Janssen, rol: Reviewer

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid

Erasmus Universiteit Rotterdam

Locatie: Rotterdam, Burgemeester Oudlaan 50
Joop Koppenjan, rol: Reviewer
Fluor Infrastructure BV

Fluor Infrastructure BV

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 155
Jan Theelen, rol: Geïnterviewd
Marco Eykelenboom, rol: Reviewer

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Redacteur
hbl communicatie

hbl communicatie

Locatie: Goes, Kamperfoeliestraat 14
Hanneke Blok, rol: Schrijver

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Andre van de Velde, rol: Lid Projectteam
Aris van Erkel, rol: Lid Projectteam
Bram ten Klei, rol: Lid Projectteam
Johan van der Gaag, rol: Lid Projectteam
Martien Heijmans, rol: Lid Projectteam
Peter Schouten, rol: Opdrachtgever
Roel Scholten, rol: Lid Projectteam
Twan Daverveld, rol: Lid Projectteam

Peter Juijn teksten

Locatie: Utrecht, Kwartelstraat 43
Peter Juijn, rol: Redacteur
Radboud Universiteit

Radboud Universiteit

Locatie: Nijmegen, Thomas van Aquinostraat 5
Ira Helsloot, rol: Reviewer

Rijkswaterstaat Dienst WNN

Locatie: Amsterdam, Burgemeester Stramanweg 100b
Ewald van Dorst, rol: Lid Projectteam
Frans de Kock, rol: Initiatiefnemer
Hans Ruijter, rol: Spreker congres
Helen Miley, rol: Lid Projectteam
Henk Bellinga, rol: Lid Expertteam
Lammert Postma, rol: Lid Projectteam
Renske van Nie, rol: Lid Projectteam

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Arno Weiss, rol: Geïnterviewd
Leo Maas, rol: Redacteur
Ron van den Ende, rol: Lid Projectteam
TNBS

TNBS

Locatie: Noordgouwe, Dijkzicht 1
Tin Buis, rol: Reviewer

Triple Bridge B.V.

Locatie: Bilthoven, Sweelincklaan 73
Marcel Hertogh, rol: Voorzitter Expertteam

Universiteit Twente

Locatie: Enschede, Drienerlolaan 5
Geert Dewulf, rol: Reviewer