Aanleiding
Tunnels worden gezien als kostbare objecten tijdens bouw, beheer en onderhoud (waaronder renovatie). Vanuit eigenaren van tunnels en professionals in de sector leeft de behoefte om te analyseren of er mogelijkheden zijn de kosten te verlagen en beter (in)zicht te krijgen in de aspecten die de kosten bepalen.
Doelstelling
Het doel is: inzicht geven in de kostenopbouw van tunnels, de factoren in kaart brengen die kosten verhogen en onderlinge verschillen tussen tunnelbeheerders objectief te analyseren. De daaruit volgende strategische keuzes en eventueel vervolgonderzoek zijn een verantwoordelijkheid van de individuele tunnelbeheerders in Nederland en Vlaanderen waarbij het COB-projectteam hoogstens dienend kan zijn. Besluitvorming daarover vindt plaats in de begeleidingscommissie van het tunnelprogramma.
Aanpak
Een uitgebreide interviewronde vormt de basis van het project. Tegelijk starten meerdere deelprojecten: een kostenoverzicht van tunneltechnische installaties (TTI) uitgesplitst naar rijks- en niet-rijkstunnels, een kostenvergelijking van gerealiseerde renovaties zoals de Heinenoordtunnel, Kiltunnel, Hubertustunnel en Vlaketunnel en een verkenning van de kosteneffecten van marktbenadering en contractvorm. Daarnaast vergelijkt het project de vergunningverlening in verschillende Europese landen met de Nederlandse en Vlaamse situatie. De eerste resultaten worden gepresenteerd tijdens het Diner van de Ondergrond op 8 oktober 2026.
Deliverables
Onderstaande tabel toont alle deliverables die voor dit project zijn vastgesteld. Per deliverable ziet u de verwachte opleverdatum en de status uit de meest recente voortgangsrapportage. Klik op een deliverable voor een toelichting van de status. Is een deliverable gereed en beschikbaar, dan wordt u na het klikken doorgestuurd naar het betreffende document of de publicatie.
| Omschrijving | Verwacht / Status | Verwacht | Status |
|---|---|---|---|
|
Kostenoverzicht installaties uitgesplitst in Rijks- en niet-Rijkstunnels
|
Q2 2026
Bijna op schema
|
Q2 2026 | Bijna op schema |
|
Uitgesplitst kostenoverzicht is uitgewerkt en wordt gecontroleerd door een kostendeskundige.
|
|||
|
Kostenvergelijking gerealiseerde renovaties
|
Q2 2026
Bijna op schema
|
Q2 2026 | Bijna op schema |
|
De kosten van de renovatie van tunnels van verschillende eigenaren zijn onderling vergeleken. De kostenstructuur wordt geoptimaliseerd.
|
|||
|
Kosteneffecten van marktbenadering en contractvorm
|
Q3 2026
Op schema
|
Q3 2026 | Op schema |
|
Inventarisatie van verschillende contractvormen en verwachte effecten op de kosten is gedaan. Deze inzichten worden getoetst en verrijkt met interviews.
|
|||
|
Vergelijking vergunningverlening verschillende Europese landen t.o.v. Nederland en Vlaanderen
|
Q3 2026
Op schema
|
Q3 2026 | Op schema |
|
De interviews zijn geweest en documenten zijn opgehaald. Een eerste analyse is gemaakt en zal worden besproken tijdens een workshop met Europese tunnelbeheerders. Daarna volgt verdieping.
|
|||
|
Presentatie van de onderzoeksresultaten bij het Diner van de ondergrond
|
Q4 2026
Op schema
|
Q4 2026 | Op schema |
|
De presentatie tijdens het Diner van de Ondergrond staat in de steigers. Dit wordt een samenvoeging van de resultaten van alle deelprojecten.
|
|||
|
Concept-analyse kosten tunnels gereed inclusief aanpak vervolg
|
Q4 2026
Op schema
|
Q4 2026 | Op schema |
|
Alle deelprojecten zijn in uitvoering.
|
|||
Activiteiten
Hieronder staan de activiteiten die in het afgelopen halfjaar zijn uitgevoerd binnen dit project.
Deskresearch en inventarisatie van standaarden
Q1 2026
Voorbereiding interviews: vragenlijsten, geïnterviewden en taakverdeling
Q2 2026
Deelprojecten
Iedere deliverable wordt ontwikkeld binnen een deelproject.
-
Zo wordt ‘het verschil in kosten tussen rijkstunnels en niet-rijkstunnels’ geanalyseerd door het verschil in voorzieningenniveau te inventariseren en te begroten. Daarbij worden de primaire en secundaire kosten meegenomen. De uitsplitsing in voorzieningenniveau is uitgevoerd. De raming van beide wordt momenteel ontwikkeld.
-
In het deelproject ‘kostenvergelijking gerealiseerde renovaties’ kijken we wat het verschil is in kosten tussen verschillende projecten. Dit betreft een vergelijking tussen projecten binnen grote en kleine beheerorganisaties. De eerste opzet is gemaakt, verdere verfijning en analyse loopt momenteel.
-
Binnen het deelproject ‘Kosteneffecten van marktbenadering en contractvorm’ analyseren we wat het effect is van de marktbenadering en contractvorm op de totale kosten. Een eerste aanpak en opzet zijn gemaakt, verdere analyse en verrijking op basis van interviews loopt momenteel.
-
Het stelsel van vergunningen kan mede bepalend zijn voor de totale kosten. Binnen het deelproject ‘Vergelijking vergunningverlening verschillende Europese landen t.o.v. Nederland en Vlaanderen’ analyseren we dit op basis van interviews. De interviews zijn inmiddels afgenomen en de analyse van de resultaten loopt momenteel.
De verschillende deelprojecten zijn volop in de uitvoering. Verdere verrijking is noodzakelijk en hiervoor nemen we diverse interviews af. Dit voeren de projectleden uit in koppels. De interviews worden momenteel ingepland en uitgevoerd.
De eerste resultaten van de verschillende deelprojecten, verrijkt met de resultaten van de interviews, worden gepresenteerd op het Diner van de Ondergrond.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
Elumint B.V.
ZOETERMEER
Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling
ROTTERDAM
Infrabel
BRUSSEL
MBC Marije Bockholts Consultancy
AMSTERDAM
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud
TERNEUZEN
Diederik van Zanten
Lid
Erik Schulte Fischedick MSc.
Lid
Fern van Efferink
Co-coördinator
Hans Janssens
Projectleider
Harry de Haan
Deelprojectleider
Jan Roest
Lid
Johan Bel
Contactpersoon Rail
Kris van Boven
Coordinator
Projectparticipatie
Organisatie details
Meer weten of deelnemen?
De projectleider is Peter Kole. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met manon.bouwer@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.