Aanleiding
Het graven van proefsleuven ter voorbereiding op een project geeft nuttige informatie over waar kabels en leidingen liggen. Die informatie wordt benut in het project, maar na afloop wordt er vaak weinig mee gedaan. Zonde, want het verzamelen, ontsluiten en (her)gebruik van proefsleuvendata zou de kwaliteit van liggingsinformatie verbeteren en het mogelijk maken om in navolgende projecten de risico’s in de voorbereidingsfase beter in beeld te krijgen. Een database hiervoor is wenselijk en juridisch en bestuurlijk haalbaar gebleken uit eerdere onderzoeken van de Kennisarena kabels en leidingen in 2023 en 2024.
Doelstelling
Het doel van het project is de ontwikkeling van een prototype platform voor het samenbrengen en ontsluiten van liggingsinformatie van kabels en leidingen. De ontwikkeling en evaluatie van het platform worden direct gedreven door praktijkervaringen in proeftuinen.
Met datahouders van proefsleuvendata is overlegd of proeftuinen bij hen mogelijk zijn. Samen met deze betrokkenen, waaronder gemeenten en netbeheerders die opdrachtgevers zijn van proefsleufonderzoek, worden de proeftuinen door middel van een federatief stelsel samengevoegd tot één prototype. Het momentum van lokale initiatieven wordt hiermee benut om bottom-up een landelijke oplossing te ontwikkelen.
Aanpak
Het project werkt toe naar een werkend prototype via een aanpak die technische ontwikkeling en praktijkvalidatie direct met elkaar verbindt. Vertrekpunt is een technisch ontwerp waarin een federatieve architectuur (data bij de bron) concreet wordt uitgewerkt.
Op basis daarvan wordt het prototype ontwikkeld in een beperkt aantal sprints, gericht op de kernfunctionaliteiten: het vindbaar maken van datasets, het ontsluiten van overzichtsdata, en ontsluiting van proefsleufdata voor gebruik in GIS- en ontwerpsystemen.
Het prototype is bewust minimalistisch van opzet: het moet aantonen dat het concept werkt. Het hoeft niet alles kunnen wat een volwaardig platform uiteindelijk moet bieden. Parallel aan de technische ontwikkeling wordt gewerkt aan een blauwdruk voor dataontsluiting: praktische richtlijnen die data-eigenaren helpen hun proefsleufdata beschikbaar te maken binnen het platform.
De proeftuinen, waarin gemeenten en netbeheerders met echte data en echte gebruikersvragen aan de slag gaan, vormen de basis voor validatie van het concept: zij leveren de praktijkervaring waarmee het prototype wordt geëvalueerd en de basis wordt gelegd voor een volgende fase.
Deliverables
Onderstaande tabel toont alle deliverables die voor dit project zijn vastgesteld. Per deliverable ziet u de verwachte opleverdatum en de status uit de meest recente voortgangsrapportage. Klik op een deliverable voor een toelichting van de status. Is een deliverable gereed en beschikbaar, dan wordt u na het klikken doorgestuurd naar het betreffende document of de publicatie.
| Omschrijving | Verwacht / Status | Verwacht | Status |
|---|---|---|---|
|
Technisch ontwerp; implementatieplan prototype platform
|
Q4 2026
Op schema
|
Q4 2026 | Op schema |
|
Gepland.
|
|||
|
Blauwdruk data-ontsluiting voor data-eigenaars
|
Q4 2026
Op schema
|
Q4 2026 | Op schema |
|
Gepland.
|
|||
|
Prototype platform; demonstrator viewer app
|
Q4 2026
Op schema
|
Q4 2026 | Op schema |
|
Gepland.
|
|||
|
Proeftuinen (minimaal 2); handleiding voor gebruikers
|
Q4 2026
Op schema
|
Q4 2026 | Op schema |
|
Gepland.
|
|||
|
Rapport met evaluatie en advies voor vervolg inclusief businesscase
|
Q4 2026
Op schema
|
Q4 2026 | Op schema |
|
Gepland
|
|||
Activiteiten
Hieronder staan de activiteiten die in het afgelopen halfjaar zijn uitgevoerd binnen dit project.
Subsessie Kennisarenadag 2026
Q2 2026
Verkenning samenwerking softwareontwikkelaar
Q2 2026
Verkenning samenwerking DMI-BOG
Q2 2026
Eerdere onderzoeken
Haalbaarheid proefsleuvendatabase, fase 1 (2023)
Wat zijn de waarde, wenselijkheid en randvoorwaarden voor het vastleggen en ontsluiten van informatie uit proefsleuven? Met proefsleuven wordt vaak informatie over de ligging van kabels en leidingen ingewonnen die niet te vinden is in bestaande databronnen. Wat als die informatie voortaan wordt vastgelegd en ontsloten? Het COB-netwerk heeft verkend wat de meerwaarde van een proefsleuvendatabase zou zijn en aan welke randvoorwaarden deze zou moeten voldoen om succesvol te zijn.
Haalbaarheid proefsleuvendatabase, fase 2 (2024)
In de tweede fase van het project is de bestuurlijke en juridische haalbaarheid van de proefsleuvendatabase onderzocht. Er is o.a. gekeken naar de mate waarin de database top-down of bottom-up aangestuurd en ontwikkeld dient te worden. Draagvlak vanuit institutionele stakeholders is van groot belang. Daarom zijn er gesprekken gevoerd met MinEZK, RDI, KadasterKLIC en MinBZK (programma BRO). Ook is met lokale stakeholders georiënteerd op mogelijke proeftuinen voor de proefsleuvendatabase.
Beeld: Cartoon Blanche
Deelnemers mock-up proefsleuvendatabase
DSCC Digital Spatial Connect Consulting
WOERDEN
Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening
AMSTERDAM
Gemeente Den Haag Ingenieursbureau (IbDH)
DEN HAAG
Havenbedrijf Rotterdam N.V.
ROTTERDAM
Stichting Mijn Aansluiting
VIANEN
Alexander Schipperheijn
Lid
Bart Schrijver
Lid
Bastiaan Winde
Lid
Bjorn Ampting
Lid
Hugo van der Wiel
Lid
Lex van der Moolen
Lid
Marco Scheffers
Lid
Rob van Son
Projectleider
Projectparticipatie
Organisatie details
Deelnemers
DSCC Digital Spatial Connect Consulting
WOERDEN
Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening
AMSTERDAM
Gemeente Den Haag Ingenieursbureau (IbDH)
DEN HAAG
Havenbedrijf Rotterdam N.V.
ROTTERDAM
Stichting Mijn Aansluiting
VIANEN
Alexander Schipperheijn
Lid
Bart Schrijver
Lid
Bastiaan Winde
Lid
Hugo van der Wiel
Lid
Lex van der Moolen
Lid
Marco Scheffers
Lid
Rob van Son
Projectleider
Wouter Westerlaken
Coordinator
Projectparticipatie
Organisatie details
Meer weten of deelnemen?
De projectleider is Rob van Son. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met kiki.tol@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.
