Consensus in kosten en baten

Vanuit het onderzoek Common ground voor ondergrondse infra is geconcludeerd dat er in ondergrondse infraprojecten met meerdere betrokken partijen vaak sprake is van een onevenredige verdeling van kosten en baten. Het ontbreekt aan een transparante, algemeen bruikbare systematiek om kosten te verevenen, waardoor samenwerking wordt belemmerd. Een denktank gaat zich verdiepen in oplossingsrichtingen.

Gezien de opgaven waar de kabels-en-leidingensector mee te maken heeft – energietransitie, 5G, verstedelijking, klimaatopgave, vervangingsopgave – is dit hét moment om in beweging te komen. Om de opgaven te realiseren en te kunnen betalen, is strategische afstemming en adaptief plannen noodzakelijk. Maar ook een andere kijk op kosten: beslissingen worden nu niet altijd genomen vanuit de laagste maatschappelijke kosten, maar vanuit de laagste eigen kosten. Verantwoordelijkheden (en daarbij horende kosten) worden doorgeschoven in de keten.

Het COB-netwerk start een denktank met mensen die willen nadenken over – en geloven in – een andere aanpak. Mensen die willen zoeken naar oplossingen waardoor de financiële aspecten tussen de betrokkenen partijen geen spelbreker zullen zijn voor een toekomstbestendige kabel- en leidingeninfrastructuur in Nederland. Dafra van Engelen (APPM) gaat de denktank coördineren, een plan van aanpak opstellen en de vervolgstappen in beeld brengen.

Invalshoeken

Op basis van eerdere onderzoeken en ervaringsdeskundigen zijn er al enkele ideeën naar voren gekomen:

  • Vanuit praktijkprojecten (aanleg of renovatie) onderzoek doen naar de aanpak vanuit de laagste maatschappelijk kosten, of hoogste maatschappelijke waarde. Het is belangrijk om de belemmeringen voor een dergelijke aanpak in beeld te krijgen.
  • Er wordt gesproken over laagste maatschappelijke kosten bij besluitvorming, maar uit een tussenresultaat van een COB-onderzoek (Worstelen met kabels en leidingen) bleek dat besluiten worden genomen op basis van laagste eigen kosten.
  • Zou aanleg/verlegging op basis van laagste kosten (of meeste baten) kunnen? Zo mogelijk in relatie met een vereveningsfonds, om beweging te krijgen in de kabels-en-leidingenbranche. Als je uitgaat van de laagste maatschappelijke kosten zijn er ongetwijfeld betrokken partijen die hier beter of juist slechter uitkomen op financieel vlak.  Een soort vereveningsfonds kan uitkomst bieden.

Hele andere denkrichtingen en invalshoeken zijn uiteraard ook mogelijk.

(Beeld: Cartoon Blanche)