De stemming in de kabel- en leidingensector over graafschade wordt optimistischer. Er was in 2025 voor het eerst sprake van een kentering in het aantal graafschades. Tijdens de eerste Graafschadepreventiedag op 17 september 2026 in Enschede werden verschillende initiatieven geïntroduceerd of toegelicht waarmee de sector de dalende lijn wil voortzetten.
Met op de achtergrond de druk vanuit de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) om zo nodig te handhaven, werkt de sector actief aan verbetering. Samenwerken is daarin de rode draad. De Graafschadepreventiedag werd georganiseerd door het Kabel en Leiding Overleg (KLO), de Kennisarena kabels en leidingen en ZoARG (Zorgvuldige Aanleg & Reductie Graafschade). De initiatiefnemers zetten in op een brede aanpak met betrouwbare data, duidelijke afspraken, techniek, gedrag en toezicht, en samenwerking in de hele graafketen.
De nadruk ligt op preventie; naar het vooraf herkennen van risico’s in plaats van achteraf schade registreren. Vooraf bleek al dat het onderwerp sterk leeft. De beschikbare tweehonderd plaatsen waren snel vergeven. Tientallen mensen moesten worden teleurgesteld.
Mijn missie is om ervoor te zorgen dat opdrachtgevers beseffen: zorgvuldig graven begint al bij mij.
De bijeenkomst werd geopend met een gesprek met de nieuwe voorzitter van het KLO Matthijs van den Hatert, Marjolein van der Ploeg, programmamanager Kennisarena kabels en leidingen en Leon olde Scholtenhuis namens ZoARG. Matthijs noemde samenwerking het belangrijkste thema voor de dag én de sector als geheel. Marjolein benadrukte dat de hele keten aan zet is: “Mijn missie is om ervoor te zorgen dat opdrachtgevers beseffen: zorgvuldig graven begint al bij mij.” Leon benadrukte het belang van het ‘omarmen van de jonge generatie en het implementeren van nieuwe research en development’.
Primeur: Infradossier
De Graafschadepreventiedag had een primeur met de introductie van het Infradossier van het KLO. Dat is een digitale omgeving waarin partners in de graafketen risico’s, maatregelen en afspraken vastleggen en delen. Met het Infradossier kan men toewerken naar een compleet, overdraagbaar dossier volgens de CROW500-richtlijn, de praktische uitwerking van de WIBON, waarin is geregeld hoe netbeheerders en grondroerder informatie moeten uitwisselen. Via Infradossier.nl is het mogelijk een gratis introductie te regelen en in een half uur te ontdekken wat het in de praktijk kan betekenen.
Verderop in het programma bleek uit de bijdrage van Sophie Keizer (ministerie EZK) dat de WIBON na een evaluatie als doeltreffend is bestempeld. Op basis van de evaluatie en een consultatieronde is een herziening van de WIBON aanstaande. Nieuw daarin is de term ‘netwerk van vitaal belang’, met als belangrijkste element dat opdrachtgevers extra beschermende maatregelen moeten nemen als er sprake is van zo’n netwerk. Het wetsvoorstel wordt dit najaar voorgelegd aan de Raad van State en kan daarna naar de Tweede Kamer voor besluitvorming. In de tussentijd informeert het ministerie de sector over hoe is omgegaan met de inbreng vanuit de consultatieronde.
Workshops, podcast en lunchlezing
In workshops werden verschillende initiatieven toegelicht die moeten bijdragen aan verdere reductie van het aantal graafschades. Er waren workshops op het gebied van techniek, gedrag in de keten, wetgeving en data en digitalisering. In de Verdieping meer over deze workshops. Daar vind je ook meer achtergronden in de vorm van een podcast met Matthijs van den Hatert (Gasunie) en Alex Schipperheijn (GPKL) van het Kabel en Leiding Overleg (KLO). In de Verdieping ook achtergronden bij de lunchlezing over de cultuur en werkwijze binnen het zorgvuldig graafproces, met Rudi Zoet (COB), Dick Broekhuizen (RDI) en Jarko van Bloois (COB).
Luister hier naar Kennisarena podcast met Matthijs van den Hatert en Alex Schipperheijn!
