Op donderdag 24 september kwamen dertig professionals uit het COB-netwerk samen in Antwerpen voor de platformbijeenkomst Rail. Gastheer Infrabel bood een uitgebreid programma met presentaties, een rondleiding door de spoortunnel van de Antwerpse Noord-Zuidverbinding en een bezoek aan de Controlekamer van Antwerpen-Centraal. Vanwege het bijzondere karakter van de locatiebezoeken was het aantal deelnemers beperkt tot dertig.
De middag opende met een welkomstwoord van Sven Spelmans, Teamlead Tunnel Automation bij Infrabel. Hij gaf een introductie op de spoortunnels van Infrabel en op de interne organisatie rond de bouw, het onderhoud en de vernieuwing van tunnelinfrastructuur en -architectuur. Daarna lichtte Raf Derhaeg, Tunnel Safety Supervisor Center en COB-expert, de COB-casus ‘Tunnelveiligheid in een complexe stedelijke omgeving’ toe.
Vier invalshoeken op tunnelbeheer
Vervolgens kregen de deelnemers vanuit vier disciplines een inkijk in de dagelijkse praktijk. Danny Somers, Tunnel Safety Supervisor North, vertelde hoe grote spoortunnels op nationaal niveau worden beheerd en beveiligd. Hij ging in op de Minimale Exploitatievoorwaarden, het hoe en waarom daarvan, en op de samenwerking met interne en externe partners, zowel tijdens de normale exploitatie als bij een incident.
Michaël Cant, Tunnel Maintenance Manager North, besprak het onderhoud en beheer van de tunneltechnische installaties, inclusief onderhoudscontracten en coördinatie. Hij schetste ook de uitdagingen waarmee Infrabel te maken heeft en de visie op de toekomst.
Robin De Taeye, Automation & Scenario Engineer, gaf een overzicht van lopende en toekomstige automatiseringsprojecten. Centraal stond de automatiseringsstrategie van Infrabel en de uitrol daarvan in België, gebaseerd op een Automated Scenario Management System (ASMS) en gevisualiseerd via TunnelSCADA. Tim Van Den Berghe, Management Systems Expert, sloot dit deel af met een introductie op de verschillende beheer- en visualisatiesystemen, waaronder SkyWalker en TunnelSCADA.
Achter de schermen en onder de grond
Na de presentaties werd de groep opgesplitst voor twee locatiebezoeken. In de Controlekamer van Antwerpen-Centraal demonstreerde Infrabel de beheer- en visualisatiesystemen zoals de operatoren ze dagelijks gebruiken. Daarnaast bezochten de deelnemers de Antwerpse Noord-Zuidverbinding. In de spoortunnel kregen ze uitleg over bestaande en nieuwe technieken, zoals intrusie- en branddetectie, evacuatiegeleiding en toegangscomplexen. Deze maken deel uit van migratieproject P225, dat zich momenteel in de afrondende fase bevindt.
Mensen, processen en techniek
“Tunnelveiligheid is geen kwestie van één installatie of één discipline, maar van een geïntegreerd ecosysteem waarin mensen, processen en techniek samenwerken,” vatte Sven Spelmans de visie van Infrabel samen.
Achter de schermen volgt Infrabel permanent een uitgebreid netwerk van veiligheidsinstallaties, automatisering, toezicht, onderhoudsactiviteiten en operationele procedures op. In haar grootste spoortunnel werkt Infrabel met geavanceerde systemen voor branddetectie, ventilatie, CCTV, noodcommunicatie, energievoorziening, SCADA-toezicht en automatische scenario-aansturing. Bij een incident werken deze systemen samen volgens vooraf gedefinieerde veiligheidslogica, zodat snel en correct kan worden gereageerd.
Techniek alleen is echter niet genoeg, benadrukte Sven. “Even belangrijk zijn de voortdurende opleidingen, duidelijke procedures, het onderhoud van de installaties en de samenwerking tussen infrastructuurbeheerder, hulpdiensten, onderhoudspartners, ontwerpers en aannemers.”
Blijvend verbeteren
Tegelijk staat Infrabel voor belangrijke uitdagingen. Veel installaties moeten blijven voldoen aan steeds strengere eisen op het gebied van veiligheid, cybersecurity, betrouwbaarheid en beschikbaarheid. Infrabel investeert daarom in modernisering, met als doel een toekomstgerichte en duurzame exploitatie van de tunnels.
“Tunnelveiligheid is geen eindpunt, maar een permanent verbeterproces,” besloot Sven. “Door kennis uit te wisselen kunnen we ervaringen delen en samenwerken aan nog veiligere en betrouwbaardere tunnelinfrastructuur.”
