Het Platform Tunnels Instandhouding en Digitalisering van het COB kon afgelopen donderdag 27 augustus rekenen op een uitzonderlijk grote opkomst: ruim tachtig deelnemers kwamen af op een middag in het teken van datagedreven assetmanagement, praktijkervaringen met data-inwinning, het energie- en materialenpaspoort en de lancering van COBot, de nieuwe AI-assistent van het COB.
Programmamanager Tjeerd de Jong van Rijkswaterstaat opende met “Samen DGAM DOEN”, over datagedreven assetmanagement (DGAM): assetmanagement baseren op data uit systemen in plaats van op Excel-bestanden en pdf’s. Hij liet zien hoe Rijkswaterstaat en aannemers met nieuwe tools en databronnen stapsgewijs meer grip krijgen op kosten, prestaties en risico’s bij bruggen, sluizen, tunnels en gemalen, met als doel onderhoud conditiegestuurd te doen in plaats van reactief.
Sander van Ruijven van Vialis vulde dit aan vanuit opdrachtnemersperspectief. Hij schetste hoe onnodige kosten door gebrekkig informatiemanagement kunnen oplopen tot 10 à 15 procent. Aan de hand van cases bij onder meer de Kaagbaantunnel en Zeesluis IJmuiden liet hij zien wat één centraal dataplatform oplevert: een softwarefout in het ventilatiesysteem die zichtbaar werd door monitoring, en voorspellend onderhoud aan een rioolpomp dat drie weken van tevoren storing voorkwam. Zijn belangrijkste les: kies één dataplatform, ontwikkel vanuit de praktijkbehoefte en betrek eindgebruikers vanaf het begin.
Tunnelmetingen: kwaliteit centraal
René van der Velden van GeoNext nam de zaal mee in de praktijk van data-inwinning bij tunnels, onder het motto ‘kwaliteit in = kwaliteit uit’. Bij de IJtunnel liet hij zien hoe je met vier meettechnieken en 1.200 scans, goed voor meer dan 1 terabyte aan data, een 3D-model met een nauwkeurigheid van één centimeter realiseert, terwijl een tunnelbuis soms maar twee nachten beschikbaar is. Bij de Schipholtunnel toonde hij hoe continue monitoring, met vooraf afgesproken groen-oranje-rode grenswaarden, ervoor zorgt dat het spoor veilig bereden kan blijven tijdens groot onderhoud.
Energie- en materialenpaspoort: van ontwikkeling naar resultaat
Jorg Hogerheijde en Gioffry Maduro gaven een update over de energie- en materialenpaspoorten, onderdeel van de weg naar een energiearme en circulaire tunnel in 2030. Inmiddels hebben minimaal vijftig wegtunnels in Nederland en Vlaanderen en vijftien spoortunnels een energiepaspoort, en kregen tijdens de bijeenkomst opnieuw enkele tunnels er een uitgereikt. Vanaf eind dit jaar wordt het paspoort opgenomen in de Tunnel Toolbox, waarmee beheerders het zelf kunnen opstellen en energieverbruik kunnen benchmarken. Als aanvulling werkt het COB aan een materialenpaspoort, dat inzicht geeft in de materialen per tunnel.
Lancering COBot
Aan het einde van de middag presenteerde Allart Hoekstra van het COB de lancering van COBot: een AI-chatbot die in seconden de juiste informatie vindt in de kennisbank van het COB, tot op de alinea nauwkeurig. Anders dan chatbots die het hele internet doorzoeken, doorzoekt COBot uitsluitend de eigen kennisbronnen van het COB en verwijst elk antwoord naar de bron, wat de assistent snel en controleerbaar maakt. Naast zoeken kan COBot ook samenvattingen maken, bronnen vergelijken en een tekstopzet voor presentaties opstellen. Directeur Karin de Haas noemde de lancering een eerste stap, met de ambitie de functionaliteit later ook samen met andere organisaties door te ontwikkelen. Meer achtergrond: cob.nl.
De bijeenkomst liet zien dat de tunnelsector volop in beweging is op het gebied van data en technologie. Met de lancering van COBot zet het COB bovendien een stap om kennis toegankelijker te maken.
Presentaties platformbijeenkomst
