In de afgelopen jaren heeft het COB de duurzame ontwikkeling van tunnels verkend. Met de rijksbrede duurzaamheidsdoelen als einddoel is in het COB-tunnelprogramma een ontwikkellijn Duurzaamheid uitgewerkt. Dit is de lijn die het COB volgt om overheid en bedrijfsleven te ondersteunen naar een duurzamere aanpak van het renovatieprogramma en nieuwbouwprojecten.

Daarbij is er de ultieme ambitie om integraal succes te bereiken, waar overheid en bedrijfsleven handen ineenslaan en samenwerken om iedere activiteit in renovatie, beheer en nieuwbouw altijd passend bij de duurzame doelen voor 2050 uit te vragen en te realiseren. Deze ontwikkellijn Duurzaamheid beperkt zich tot 2030. Een vervolg zal zich richten op de uiteindelijke doelen van 2050.

Doel van de ontwikkellijn is om in stappen te werken naar toegepaste duurzaamheid in tunnels in 2030. Het COB zet zich in door kennis, tools en hulp te bieden. Daarnaast is het COB de verbinder om opgedane ervaringen in projecten op te halen en op een eenvoudige wijze bij andere projecten te brengen en op die wijze versnelling te creëren.

In lijn met de rijksbrede doelen voor duurzaamheid heeft het COB een drietal doelstellingen geformuleerd. Iedere stap in de ontwikkellijn moet bijdragen aan een van de volgende doelstellingen:

  1. In 2030 zijn gerenoveerde en nieuwgebouwde tunnels energieneutraal en is beheer van tunnels gericht op het verlagen van energiegebruik door transitie.
  2. In 2030 is bij gerenoveerde tunnels ingezet op zoveel mogelijk hergebruik, zijn nieuwbouwtunnels toekomstbestendig en 100 procent herbruikbaar en is beheer van tunnels volledig circulair, met als doel om in 2030 nog maar vijftig procent primaire bouwstoffen te gebruiken en de milieubelasting te verlagen.
  3. In 2030 bieden tunnels aantoonbaar oplossingen voor een klimaatbestendige en water robuuste inrichting. Door het juiste evenwicht tussen klimaatadaptatie en biodiversiteit zijn tunnels passend in hun omgeving.

Dit is mogelijk door de juiste keuzes te maken en focus aan te brengen op die aspecten waar meerwaarde behaald kan worden. Zo kan elk project, of het nu om renovatie, beheer of nieuwbouw gaat, altijd bijdragen aan de duurzame hoofddoelen voor klimaat en energie, circulariteit of omgeving. De werkpakketten voor Energietransitie, Circulariteit en de Tunnel in zijn omgeving lopen parallel en versterken elkaar tegelijk. De basis is de ondersteuning van de markt en tunnel- en projectorganisaties. Rode draad is borging van kennis in maatregelencatalogi en businesscasus.

Plan

De doelen, aanpak en specifieke deliverables staan beschreven in het document Langetermijnplan ontwikkellijn Duurzaamheid. Hiermee gaat het COB in gesprek met betrokken partijen voor financiering. Tot en met 2025 is de ontwikkellijn in detail uitgewerkt, voor de tweede periode tot aan 2030 is alleen richting gegeven aan de doelen. 
>> Download plan (pdf, 410 KB)

Lopende projecten

Circulaire tunnels

Na de expeditie Circulaire tunnels richt dit project zich op het samenstellen van een maatregelencatalogus Circulaire tunnels. Hieraan wordt in verschillende deelprojecten gewerkt. Deze catalogus wordt opgesteld in een groeiboek en wordt dus up-to-date gehouden.

Maatregelencatalogus Energiereductie tunnels

Samen met het netwerk wil het COB toewerken naar een energieneutrale tunnel. Hoe kunnen we het energiegebruik in tunnels significant terugdringen? Welke maatregelen zijn er en wat moet er nog worden onderzocht? U leest het in het groeiboek Energiereductie in tunnels.

Verduurzaming tunnelverlichting

Hoewel de introductie van ledverlichting al voor een forse besparing heeft gezorgd, zijn experts ervan overtuigd dat het verbruik veel verder omlaag kan, zonder dat de veiligheid in het geding komt. Reden voor het COB om met netwerkpartijen, waaronder Rijkswaterstaat, een onderzoeksprogramma te starten.

Expertteam Duurzaamheid

Om praktijkprojecten te ondersteunen duurzaamheidsambities waar te maken, heeft het COB-netwerk een expertteam Duurzaamheid samengesteld. Een duurzame aanpak vraagt om transparantie, het loslaten van zekerheden en het omarmen van nieuwe oplossingen. Het onafhankelijke expertteam biedt hulp voor deze transitie in denken.

Afgeronde projecten

Expeditie circulaire tunnels 

Circulariteit is noodzaak, maar hoe werk je circulair in de aanleg van tunnels? Die bouw je immers niet elke dag. Een mooie stap richting een circulaire tunnelsector kan gezet worden met een depot voor tweedehands tunneltechnische onderdelen. Het COB-netwerk onderzocht de haalbaarheid en invulling hiervan.

Duurzaamheid in kaart

Hoe bereik je een duurzame(re) tunnel? De COB-werkgroep Duurzaamheid in kaart heeft een checklist ontwikkeld om projecten op gang te helpen. De checklist is mede gebaseerd op de duurzaamheidsaspecten die in het COB-project Expertteam Rotterdamsebaan zijn geïdentificeerd.

Sinds eind 2016 rijdt het snelwegverkeer over de A2 door een tunnel. Bovengronds zijn de wijken aan weerszijden van de weg samengesmolten en is ruimte ontstaan voor meer groen en recreatie. (Foto: mijngroeneloper.nl/Fred Berghmans)

Deelnemers

Beaufort Corporate Consulting B.V. -

Locatie: Utrecht, Vliegend Hertlaan 15-97
William van Niekerk, rol: Lid

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Karin de Haas, rol: Programmaleider
Karin Clement, rol: Begeleider/Facilitator
Gioffry Maduro, rol: Coordinator

Dura Vermeer Infra Landelijke Projecten B.V. -

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 100
Steven de Kruijf, rol: Lid

HaskoningDHV Nederland B.V. -

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Willemijn Drok, rol: Lid

Overduin Design & Consultancy -

Locatie: Nieuwegein, Kersegaarde24
Peter Overduin, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO -

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid

Transmeto B.V. -

Locatie: Deventer, Noorwegenstraat 6
Alex Kalden, rol: Lid