Liefst acht tunnels van Rijkswaterstaat in Zuid-Holland staan op de nominatie om te worden gerenoveerd. Binnen het project Tunnelrenovaties Zuid-Holland (PTZ) wordt gekeken naar zeven van deze tunnels en wordt hard gewerkt aan een ombouwstrategie voor de renovaties. Ervaringen opgedaan bij de renovatie van de Velsertunnel worden daarbij gebruikt, net als lessen vanuit de renovatie van de Heinenoordtunnel, de eerste van de acht tunnels in Zuid-Holland die gerenoveerd worden en  waarvan de renovatie vooruitloopt op PTZ. Een integrale aanpak moet leiden tot optimalisatie in zowel renovatie als beheer, onderhoud, bediening, besturing en bewaking in de toekomst.

Specialisten aan het woord

In dit artikel bekijken vier leden van het PTZ-team de opgaven en het proces om tot een goede ombouwstrategie te komen. Ieder vanuit hun eigen specialisme en perspectief : Jan van der Sluis (tunnelveiligheid), Bob de Vos (techniek), Elsbeth Faasse (integrale veiligheid) en Arne Oostveen (verkeer).

Tunnelveiligheid

Jan van der Sluis, senior adviseur tunnelveiligheid: “Vanuit mijn rol zie ik PTZ als een uitdaging. Het is soms een beetje pionieren. Je moet de winkel verbouwen, maar je wilt de winkel ook open houden. Hoe doe je dat veilig en met behoud van beschikbaarheid?”
>> Lees artikel

Techniek

Bob de Vos, manager contracten bij Covalent: “We kijken of we tot een aanpak kunnen komen die we overal kunnen toepassen. Daarbij zullen we voor elke tunnel specifieke afwegingen moeten maken. In dat proces werk ik mee aan het bepalen van de renovatiescope en het schrijven van de ombouwstrategie.”
>> Lees artikel

Integrale veiligheid

Elsbeth Faasse-’t Hart, coördinator veiligheid en gezondheid: “Met betrekking tot arbeidsveiligheid verwacht ik dat we binnen PTZ tot robuustere oplossingen komen. Met name voor beheer en onderhoud is dat vanwege de lange levensduur van een tunnel erg belangrijk. Door vergelijkbare kenmerken kun je oplossingen bedenken die je vaker kunt toepassen.”
>> Lees artikel

Verkeer

Arne Oostveen: “Vanuit mijn rol als adviseur verkeer binnen het omgevingsmanagementteam reken ik technische ombouwvarianten door op hun verkeersimpact. De kernvraag is: wat kun je op het gebied van verkeer en bereikbaarheid doen om hinder te beperken?”
>> Lees artikel

Brede opgave voor Zuid-Holland

Het project Tunnelrenovaties Zuid-Holland  is onderdeel van het programma Vervanging en renovatie (VenR) waarin Rijkswaterstaat honderd objecten renoveert of vervangt. Veel bruggen, viaducten en tunnels stammen uit de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw.  Voor de meeste tunnels in Zuid-Holland geldt dat deze in de tweede helft van de vorige eeuw, of aan het begin van deze eeuw zijn gebouwd. Om de tunnels óók in de toekomst veilig en bereikbaar te houden, zijn ze toe aan een grote opknapbeurt. Het gaat om renovatie en/of upgrade van de tunneltechnische installaties (TTI) en de systemen voor bediening, besturing en bewaking tunnels (3BT). Door bij de renovaties te streven naar uniformering en standaardisering van de installaties en systemen, worden het tunnelbeheer en -onderhoud in de toekomst efficiënter en veiliger. Naast de renovatie van acht tunnels worden in Zuid-Holland ook dertien bruggen en twaalf wegen aangepakt.

Rijkswaterstaat staat voor een enorme opgave. Bijgaande kaarten geven een overzicht van alle grootonderhoudsprojecten aan tunnels, bruggen en wegen die tot 2030 worden uitgevoerd in Zuid-Holland. In dit overzicht staan ook de tunnels die binnen PTZ vallen. (Bron: Samen werken aan een bereikbaar Zuid-Holland)

Project Tunnelrenovaties Zuid-Holland (PTZ)

PTZ is in 2019 gestart met de voorbereidingen voor de renovatie van zeven tunnels. Op dit moment zit het project in de planfase. Deze fase wordt gebruikt om de scope van de renovatieopgave nader af te bakenen. In het kader daarvan vinden veel vervolgonderzoeken plaats, zoals voor de TTI, de conditionering, meekoppelkansen, de benodigde vergunningen en naar de impact van de Landelijke Tunnelstandaard (LTS). In de planfase wordt ook de constructieve staat van de verschillende tunnels onderzocht en wordt gekeken of civiele werkzaamheden in de renovatie meegenomen kunnen worden, en zo ja, welke. Deze fase loopt tot halverwege 2022. Naast het vaststellen van wat er gerenoveerd moet worden, wordt ook al gekeken naar hoe de uitvoering het beste zou kunnen plaatsvinden, rekening houdend met bereikbaarheid, veiligheid en uitvoerbaarheid. De vier leden van het PTZ-team die in dit artikel aan het woord komen, leveren daaraan vanuit hun eigen discipline een bijdrage. Het PTZ-team omvat uiteraard nog veel meer specialisten.

LTS

Met de komst van de tunnelstandaard heeft Rijkswaterstaat bepaald op welke wijze een aantoonbaar veilige, betrouwbare en werkende tunnel moet worden aangelegd of gerenoveerd, en vervolgens bediend, beheerd en onderhouden. De tunnelstandaard wordt toegepast bij de aanleg of renovatie van tunnels, maar ook bij kleine aanpassingen. De tunnelstandaard wordt steeds up-to-date gehouden en op basis van de geleerde lessen, aangepast in de vorm van updates.

Bij de bouw van de tunnels die nu onderzocht worden, was er nog geen LTS. De tunnels zijn gebouwd volgens de toen geldende Tunnelwet. Sommige randvoorwaarden zijn daardoor hard, zoals beschikbare ruimte of de locatie, waardoor het kan voorkomen dat de LTS niet helemaal gevolgd kan worden en ook bij deze renovaties bepaalde keuzes gemaakt moeten worden. Bij afwijkingen van de LTS weegt de tunnelveiligheid zwaar mee.