Het handboek/groeiboek Tunnelbouw is een vast onderdeel van de kennisfunctie van het COB. Dit naslagwerk bevat vele best practices (opgesteld in samenwerking met marktpartijen) voor rijksweg-, spoor- en niet-rijkswegtunnels. Het handboek is gemaakt door en voor de participanten van het COB en wordt door een permanente COB-commissie beheerd. Gebruikers kunnen input leveren aan deze commissie. Eind 2022 wordt de nieuwste versie van het handboek verwacht. 

Het Handboek Tunnelbouw gaat in op algemene aspecten van het ontwerpen en bouwen van weg- en railtunnels. Doel van het boek is ontwerpers en bouwers van tunnels te ondersteunen, door inzicht te bieden in alle aspecten die komen kijken bij ontwerp en realisatie en tevens bestaande potentiële oplossingen in de vorm van best practices te tonen. Het is daarmee bedoeld als een naslagwerk voor professionals en niet zozeer als leerboek.

De inhoud is gebaseerd op SATO 2005, aangevuld met specifieke kennis van railtunnels. Daarnaast zijn ervaringen uit de periode 2005 tot heden verwerkt. Op basis van kennis van deskundigen is zo veel mogelijk de state-of-the-art van de tunnelbouw vastgelegd. Herhaling van tekst uit andere beschikbare documenten is vermeden; waar nodig wordt naar andere documenten verwezen.

Het handboek is gemaakt door en voor de participanten van het COB en wordt door een COB-commissie beheerd. Gebruikers kunnen input leveren aan deze commissie via de website. Het is de uitdrukkelijke wens van de samenstellers dat dit handboek een levend document blijft, dat op elk moment een zo goed mogelijke afspiegeling van de huidige state-of-the-art laat zien.
>> Naar het Handboek Tunnelbouw

Updates

In 2017 is het handboek bijgewerkt om de opmerkingen en suggesties van gebruikers te verwerken. Bovendien is de literatuurlijst aangevuld. In 2019 zijn wederom artikelen bijgewerkt om de nieuwste stand van de techniek te weerspiegelen. In 2020 is het handboek gemigreerd naar een nieuw websysteem. De volgende versie is eind 2022 opgeleverd. In 2023 moet er worden nagedacht over hoe het Handboek Tunnelbouw logisch kan worden ingevoegd in de COB-website. In de nieuwe versie van het handboek zijn kruisverwijzingen toegevoegd naar gerelateerde COB-producten, die in 2022 zijn opgeleverd.

Het Handboek Tunnelbouw had per artikel een ‘forum’. Dit was bedoeld om het netwerk uit te nodigen suggesties te doen en feedback te geven. Maar omdat deze fora te weinig worden gebruikt, is besloten ze in 2023 te verwijderen. Er wordt een back-up gemaakt van alle ingezonden berichten. 

Screenshot van het Handboek Tunnelbouw.

Deliverables

Nr.

Omschrijving

Verwachte opleverdatum

1

Onderzoek PDF-functie (om een PDF van het gehele handboek mogelijk te maken).

Gereed
2

PvA voor mogelijke opname in groeiboek Tunnelbouw.

A. Raakvlakken TTI / civieltechnisch ontwerp.
B. Objecttypenlijst.
C. Brandwerende bekleding.
D. Plan boortunnels.
E. Lessen uit nieuwe projecten.
F. Diverse detailaanpassingen (zie notulen dec. 2021)
G. Verwerken aangepaste richtlijnen.

Gereed
3

Oplevering versie 2022.

Q4 2022
4

Technisch beheer en onderhoud.

Gereed
5

NIEUW: Pdf-functionaliteit bouwen en opleveren.

Q4 2023
6

Uitvoeren PvA uitbreiding minus B en D.

Q4 2023

Activiteiten 2022

Omschrijving

Draagt bij aan deliverable …

Er is onderzoek gedaan naar een implementatieplan om het hele handboek tunnelbouw om te zetten naar een pdf. Tijdens de redactievergadering op 17 oktober 2022 is besloten om in 2023 deze pdf-functionaliteit te ontwikkelen indien het budget toereikend is.

1

Uitzoekwerk gedaan om te komen tot nieuwe en aangepaste items in het boek en voor invulling van de komende versie.

2

Voor het technische beheer en onderhoud zijn updates gedaan om het handboek veilig en stabiel te houden. Er is tevens onderzoek gedaan om in 2023 de het handboek te verhuizen naar een nieuwe, veiligere en stabielere server waarbij het beheer en onderhoud wordt ondergebracht bij onze webpartner Antum. In 2023 zal dit punt overlegd en besloten worden.

4

Succesvol overleg gehad om de deelname uit de aannemerij en ProRail te verbeteren.

2

Verder…

De oplevering van deliverable 3 wordt januari/februari 2023, vanwege de nodige overeengekomen extra’s. De oplevering van 2B en 2D is voorlopig uitgesteld om te kunnen aansluiten bij overige ontwikkelingen. 

De statistieken van het Handboek tunnelbouw van 1 januari t/m 5 december 2022
9.743 unieke gebruikers
12.687 sessies
35.064 paginaweergaven
1 minuut en 48 seconden gemiddelde sessieduur
>> Bekijk uitgebreide statistieken 

Bij de redactievergadering op 17 oktober 2022 is de deelname verbreed met mensen uit de aannemerij en ProRail. De hoofdpunten die tijdens deze vergadering zijn besproken en besloten: De aannemerij bevestigt dat het Handboek Tunnelbouw goed gebruikt wordt, vooral als basiskennis.

Het COB  legt nu ook focus op betere aansluiting van het Handboek Tunnelbouw op andere deliverables van het tunnelprogramma. Het handboek tunnelbouw is een belangrijk groeiboek en vertegenwoordigt een van de drie hoofdonderdelen van het tunnelprogramma. Om de samenhang te vergroten, is het de bedoeling dat in alle groeiboeken, en dus ook in het Handboek Tunnelbouw, kruisverwijzingen worden toegevoegd op de juiste plekken. Hierdoor zullen de kennisdocumenten beter op elkaar aansluiten en elkaar aanvullen. 

De volgende redactievergadering vindt plaats op 14 februari 2023. Ter voorbereiding wordt een conceptversie van het handboek 2023 opgeleverd. Tijdens het overleg wordt dit concept besproken, waarna het kan worden afgerond en gepubliceerd.

Deelnemers

Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Individuele deelnemers

-

Ferry de Graaf, rol: Adviseur

ARCADIS Nederland B.V. -

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Brad Jonkman, rol: Secretaris

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Merten Hinsenveld, rol: Lid

Gemeente Den Haag Ingenieursbureau (IbDH) -

Locatie: Den Haag, Spui 70
Jack Amesz, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling -

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Arnold van Kampen, rol: Lid

Hompe & Taselaar -

Locatie: Amsterdam-duivendrecht, Van Marwijk Kooystraat 1
Frans Taselaar, rol: Lid

Movares Nederland B.V. -

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jan Jonker, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO -

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Harry Dekker, rol: Voorzitter

Tunnel Engineering Consultants -

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Lid