Loading...

De Onderbreking

Tunnels en veiligheid

Tunnels en veiligheid

Knoppentrainer A4DS kan landelijk

Noord-Holland, Waterwolftunnel

Visie van… Erik Lousberg

COB en Tunnels en veiligheid

Werkbare oplossingen door integrale aanpak veiligheid

Onderbreking Tunnels en veiligheid

Spoorzone Delft leert van zichzelf

Rotterdam, Stationsgebied

Het KPT kan van start

Zwemmen in een schuilkelder

Kennisbank

Tunnels en veiligheid

Tunnels zijn wellicht de bekendste voorbeelden van ondergrondse bouwwerken. Het begon in Nederland met afgezonken tunnels om watergangen te kruisen, inmiddels worden ook boor- en landtunnels breed toegepast. Ontwikkelingen in de praktijk vragen om ontwikkeling in kennis en kunde. Ook op het gebied van veiligheid: ondergronds is het waarborgen van veiligheid vaak complexer dan boven de grond.

Nederland is specialist in afgezonken tunnels. Toch is er ook op dit gebied nog voldoende bij te leren. Gezien de hoge leeftijd van de meeste Nederlandse zinktunnels, is renovatie bijvoorbeeld een actuele en dringende opgave, waarover nog veel vragen leven. Daarnaast neemt de complexiteit bij het realiseren van geboorde tunnels toe: in stedelijke gebieden is het prettig als wegen en spoorlijnen ondergronds gaan, maar er is weinig ruimte om te bouwen en de hinder moet minimaal zijn. We willen in complexere situaties ondergronds bouwen, nog dieper en nog dichter bij de bestaande bebouwing.

Veiligheid is dan ook onlosmakelijk met ondergronds bouwen verbonden. Het werken in de grond heeft al snel effect op de omgeving. Bovendien moet de constructie na oplevering veilig te gebruiken zijn. Dat is op zichzelf al een opgave, maar een bijkomende uitdaging is het vooraf aantoonbaar maken van veilig gebruik, en dat in een complex belangenveld. De laatste jaren leidde dat bij tunnels soms tot problemen. Samen met het netwerk wil het COB ervoor zorgen dat nieuwe tunnels voortaan opengaan zonder gedoe.

Rijkswaterstaat overweeg 'Knoppentrainer A4DS' in te zetten als generiek opleidingsinstrument

In de A4-landtunnel tussen Delft en Schiedam is aannemerscombinatie A4all druk bezig met het installeren van alle tunneltechnische installaties. Daarna volgt nog een uitgebreide testperiode. De wegverkeersleiders in de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat zijn ondertussen al grotendeels opgeleid in het bedienen van deze installaties. Daarvoor is gebruik gemaakt van de ‘Knoppentrainer A4DS’, een trainingssysteem dat Covalent voor A4all heeft ontwikkeld.

“In de Tunnelwet staat dat de wegverkeersleiders die een tunnel gaan bedienen, hiervoor aantoonbaar moeten zijn opgeleid”, vertelt Diderick Oerlemans van Covalent. “Om aan deze eis te voldoen, leren verkeersleiders meestal op basis van een kopie van de software die voor de tunnel is ontwikkeld, hoe ze alle installaties moeten bedienen en wat ze moeten doen bij calamiteiten. Het lastige is dat deze software vaak pas op een laat moment, vlak voor de geplande openstelling, gereed is en dan ook nog getest moet worden. Daardoor is er weinig tijd beschikbaar voor het opleiden. Als je dan weet dat de verkeersleiders in ploegendiensten werken en niet eenvoudig in een opleidingstraject kunnen worden ingeroosterd, snap je dat hierdoor de planning onder druk kan komen te staan.”

Een oplossing voor dit probleem is volgens Oerlemans het tijdig ontwikkelen van een trainingssysteem waarmee je de bediening van de tunneltechnische installaties nabootst. Je hoeft dan niet met de opleiding te wachten totdat de tunnelsoftware klaar is, maar kunt al beginnen zodra het ontwerp voor alle installaties gereed is. In opdracht van aannemerscombinatie A4all heeft Covalent voor Rijkswaterstaat een dergelijk trainingssysteem ontwikkeld. Oerlemans: “In de meeste contracten voor tunnels is opgenomen dat de opdrachtnemer een systeem moet leveren, waarmee Rijkswaterstaat als tunnelbeheerder zijn OTO-programma – dat staat voor opleiden, trainen en oefenen – kan uitvoeren.”

Sandra van der Linden, die bij de Projectorganisatie A4 Delft-Schiedam van Rijkswaterstaat zit, vult aan: “Ook in het contract met A4all was een systeem voor OTO opgenomen. Dit systeem was echter primair bedoeld voor het ontwerpen en testen van het bedienings- en besturingssysteem en zou daardoor pas op een laat moment beschikbaar zijn voor het OTO-programma. Daarom hebben we een aanvullende opdracht gegeven om trainingssoftware te ontwikkelen. Uiteindelijk heeft A4all hiervoor Covalent als onderaannemer ingehuurd.” Oerlemans: “Toen A4all ons vroeg, hebben we direct aangegeven dat het voor ons belangrijk was dat de Projectorganisatie A4 Delft-Schiedam van Rijkswaterstaat en de landelijke dienst Rijkswaterstaat Verkeer- en Watermanagement onze aanbieding zou accepteren. A4all kon zich hierin vinden en wij hebben vervolgens aan Rijkswaterstaat gevraagd welke eisen zij stelden aan de trainingssoftware.”

Rijkswaterstaat legt met A4all 7 kilometer nieuwe snelweg aan van Delft tot aan het Kethelplein. Van de 7 kilometer wordt 2,6 kilometer van de nieuwe weg half verdiept aangelegd (vanaf Delft). Hierna volgt 1,4 kilometer verdiepte weg tot aan de bebouwing bij Vlaardingen en Schiedam. Daar verdwijnt de snelweg in een landtunnel van 2 kilometer. Hierna kruist de A4 het knooppunt Kethelplein om vervolgens aan te sluiten op de bestaande A4 naar de Beneluxtunnel en de A20. (Beeld: Rijkswaterstaat/A4all)

Eisen en wensen

“Samen met Mark Goudzwaard, adviseur tunnelveiligheid bij de regionale dienst Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid die de A4-tunnel straks gaat beheren, en Roel Benthem van Verkeer- en Watermanagement ben ik gaan bespreken wat we wilden”, vertelt Van der Linden. “Al vrij snel waren we eruit dat we een systeem wilden waarmee we (coördinerend) wegverkeersleiders kunnen leren hoe ze alle tunneltechnische installaties moeten bedienen, en waarmee we de leerdoelen op het gebied van bediening kunnen afdekken, zoals die zijn geformuleerd in de leidraad OTO uit de Landelijke Tunnelstandaard.”

Goudzwaard: “Voor ons stond verder voorop dat de graphical user interface, het bedieningsscherm, conform de Tunnelstandaard moest zijn. Ook wilden we dat het systeem gelijktijdig door meerdere personen gebruikt kan worden en dat het web-based is, zodat we voor trainings- en opleidingsactiviteiten niet aan een specifieke locatie gebonden zijn.” Daarnaast is gevraagd een trainersomgeving aan het systeem toe te voegen. Hiermee kunnen trainers detectiesignalen opwekken waarop de trainee moet reageren. Denk hierbij aan het activeren van detectielussen en het openen van hulppostkasten of vluchtdeuren.

Landelijke Tunnelstandaard

“De trainingssoftware was natuurlijk primair voor de A4-tunnel bedoeld”, stelt Benthem, “maar vanaf het begin wilden we de mogelijkheid hebben om de software te kunnen omvormen tot een generiek trainingsinstrument. Met een dergelijk instrument hoeven we namelijk niet voor elk volgend tunnelproject iets nieuws te laten ontwikkelen. En aangezien de A4-tunnel voor circa vijfentachtig tot negentig procent overeenkomt met een ‘standaardtunnel’, bood dit project goede kansen om de basis voor een generiek instrument te ontwikkelen.”

Door het meenemen van de wensen van Rijkswaterstaat is het gesimuleerde gedrag van de ‘Knoppentrainer A4DS’, zoals het systeem heet, gelijk aan dat van een tunnel die gebouwd is volgens de Tunnelstandaard. Het bedieningsscherm is ook volledig conform de standaard vormgegeven. Verder heeft Covalent voor een softwarearchitectuur met drie lagen gekozen, die het mogelijk maakt de Knoppentrainer A4DS met relatief weinig inspanningen geschikt te maken voor een andere tunnel.

Scrum

Tijdens de ontwikkeling van de trainingssoftware heeft Covalent gewerkt met de zogeheten scrummethodiek. “Normaal gebruiken we ‘scrummen’ om de specificaties stapsgewijs te verhelderen”, legt Oerlemans uit. “Dit keer hebben we de methodiek op een iets andere manier toegepast, namelijk om samen met alle betrokken – de projectorganisatie, de dienst Verkeer- en Watermanagement, inclusief de wegverkeersleiders, en de Landelijk Tunnelregisseur (LTR) – te testen of de deelproducten aan hun wensen voldeden. Dat heeft uitstekend gewerkt. Tot onze verrassing gingen de discussies tijdens de scrumsessies veel meer over de Tunnelstandaard dan over de deelproducten die wij hadden opgeleverd. Zo was er geregeld discussie tussen de wegverkeersleiders en een vertegenwoordiger van de LTR. In de standaard staat bijvoorbeeld dat elk stoplicht handmatig op rood, groen en geel moet worden gezet. Bij de wegverkeersleiders leidde dat tot verbaasde reacties aangezien ze dat in de praktijk nooit doen en ook niet zouden willen. Doordat we alle partijen bij elkaar zaten, kon dit direct worden besproken.”

Roel Benthem kijkt ook tevreden terug op de scrumaanpak: “Door de trainers en (coördinerend) wegverkeersleiders vanaf het begin te betrekken bij de ontwikkeling van de Knoppentrainer is het ook hun project geworden en is het draagvlak voor het instrument groot. En doordat het ontwikkelen van de software is losgekoppeld van de realisatie van de A4-tunnel, hebben we ook veel meer tijd en ruimte om onze mensen op te leiden en te trainen. Niet alleen is het probleem verholpen dat we pas op het allerlaatste moment daarmee kunnen beginnen, ook zitten testen en opleiden elkaar niet meer in de weg. Zo waren er bij tunnelprojecten tot nu toe vaak maar twee computers beschikbaar die de aannemer wilde gebruiken voor het testen van de software en tunneltechnische installaties, terwijl wij onze mensen moesten opleiden.”

Enthousiast

Covalent heeft de Knoppentrainer A4DS volgens planning en budget opgeleverd en inmiddels is het OTO-programma volop aan de gang. Volgens Benthem zijn zowel de wegverkeersleiders van de verkeerscentrale Zuidwest-Nederland in Rhoon, als de trainers van Rijkswaterstaat, enthousiast en hebben ze weinig op- en aanmerkingen op het instrument. Op grond van deze ervaringen bekijkt de dienst Verkeer- en Watermanagement of de Knoppentrainer landelijk kan worden geïmplementeerd als generiek trainingsinstrument voor alle nieuwe tunnelprojecten. Benthem: “Doordat het een web-based instrument is, kan iedereen ermee trainen en oefenen. Natuurlijk heeft iedere tunnel zijn specifieke kenmerken. Om daarmee te leren omgaan, moet de Knoppentrainer A4DS voor elke tunnel worden aangepast. Met Covalent willen we daarover afspraken maken. Verder gaan we kijken of we bij lopende contracten kunnen regelen dat opdrachtnemers de Knoppentrainer A4DS als basis gebruiken en zelf ervoor zorgen dat de specifieke kenmerken van de betreffende tunnel worden ingebouwd.”

Waterwolftunnel

De Waterwolftunnel is onderdeel van de vernieuwde provinciale weg N201 tussen Hoofddorp en Amstelhoek. Hij gaat onder de Ringvaart van de Haarlemmermeer door en ligt op de grens van de gemeenten Aalsmeer en Haarlemmermeer.

(Foto: Flickr/European Roads)

De Waterwolftunnel heeft twee gescheiden buizen met elk twee rijstroken en een middentunnelkanaal, dat onder meer dient als vluchtroute. In totaal is de tunnel 1.450 meter lang. Het gesloten deel is 670 meter lang en gaat aan beide kanten over in een open tunnelbak van 300 meter. Aan de oostzijde is er na de open tunnelbak nog een korte tunnel met een lengte van 80 meter.

Slim

Bij de bouw van de tunnel heeft de aannemerscombinatie steeds voor slimme, economisch aantrekkelijke oplossingen gekozen. Voor de aanleg is met damwanden een bouwput gemaakt. Hierin is met onderwaterbeton een vloer gestort die onder een helling ligt. Door in deze vloer wapening aan te brengen, was een aparte constructievloer niet nodig en kon de tunnel minder diep worden aangelegd. De betonnen zijwanden van de tunnel zijn relatief licht uitgevoerd met een dikte van 0,4 meter. Ze maken de constructie waterdicht en verhogen de brandwerendheid. Ze zijn er niet op berekend om de gronddruk tegen te houden. Daarvoor zorgen de stalen damwanden.

De tunnel kruist niet alleen de Ringvaart, maar ook het Bovenlandengebied, een moeraszone waarin de beschermde rugstreeppad leeft. Om te zorgen voor voldoende leefgebied voor deze zeldzame pad is een deel van het tunneldak uitgevoerd als ecologische zone met veeneilandjes. (Foto: Heijmans)

Veiligheid

De Waterwolftunnel is de eerste provinciale tunnel in Noord-Holland die aan de wet Aanvullende regels veiligheid wegtunnels (Warvw) moest voldoen. Reden voor de provincie Noord-Holland en de betrokken gemeenten (Aalsmeer en Haarlemmermeer) om vanaf het begin sterk in te zetten op veiligheid. Ze wilden namelijk voorkomen dat er vertraging zou optreden als gevolg van het niet verlenen van een openstellingsvergunning. Daarom is onder andere gekozen voor een intensief traject rond opleiden, trainen en oefenen (OTO). Alle directbetrokkenen hebben een opleiding en training gehad en hebben vervolgens uitgebreid geoefend, deels met 3D-simulatieprogramma’s.

Doordachte samenwerking bij calamiteiten

Kiezen en combineren

“Een groeiende bevolking, verdichting van de steden, toenemende automobiliteit, zelfrijdende voertuigen en relatief goedkoper wordende ontwikkelkosten voor ondergrondse ruimten: de ondergrond wordt steeds belangrijker. Met lef en creativiteit halen we de waarde naar boven.

We reizen meer en meer door weg- en/of spoortunnels, via ondergrondse railstations. We parkeren auto’s en fietsen in parkeergarages ver onder het maaiveld. En, net als boven de grond, willen we ons ook ondergronds prettig voelen in een fysiek en sociaal veilige, comfortabele omgeving. Een omgeving waarin we geen hinder ondervinden en die vierentwintig uur per dag beschikbaar is.

Soms lijken thema’s als veiligheid en duurzaamheid elkaar te bijten, zoals bij rijkstunnels op het moment aan de hand lijkt te zijn: tegen de doelstellingen in stijgt het elektriciteitsverbruik. Toch is een veilige én duurzame, energiezuinige omgeving zeker mogelijk. In andere marktsectoren hebben we daarvoor met elkaar oplossingen gevonden. Het vergt anders denken en vooral keuzes durven maken. De status quo aan de kaak stellen. Als relatieve nieuwkomer in de markt voor ondergronds bouwen kunnen en willen wij daaraan bijdragen. Onder andere via het COB, waar we in eerste instantie actief zijn in de werkgroep Energiereductie tunnels en het KIBO-kennisproject: thema’s waar Deerns veel affiniteit mee heeft.

Deerns werkt al jaren samen met partners aan projecten waarin veiligheid, betrouwbaarheid, continuïteit en duurzaamheid een grote rol spelen. Door brede kennis in installatietechniek en expertise op het gebied van bouwfysica, veiligheid, beveiliging en communicatienetwerken zijn we een voorloper in de markt. Zowel op gebouw- als gebiedsniveau werken wij wereldwijd aan duurzame oplossingen. Bijvoorbeeld door het creëren van Smart Utility Networks, waarbij de mogelijkheden, maar ook beperkingen van de ondergrond een belangrijke rol spelen. Een groot compliment dat we ooit van een opdrachtgever kregen, is dat hij ons graag wilde betrekken bij een nieuw project, omdat hij van ons had geleerd dat je de toepassing van installaties moet zien te beperken als er andere oplossingen mogelijk zijn. ”

Erik Lousberg is algemeen directeur bij Deerns. Ook is hij lid van de raad van toezicht van ISSO, kennisinstituut voor de installatiesector.

(Foto: Vincent Basler)

Tunnels en veiligheid

Big data

Big data

Status: Opstartfase
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Nieuwe technologieën bieden iedere dag meer mogelijkheden voor het verzamelen van gegevens. De data kan gebruikt worden om systemen te monitoren en bij te sturen. Bij ondergronds bouwen vindt het verzamelen en samenbrengen van verschillende data nog niet op grote schaal plaats. Het COB wil het thema big data daarom meer onder de aandacht brengen.

Onderzoek
Als eerste stap wordt op woensdag 26 oktober 2016 een minicongres over big data georganiseerd. Guus Coolegem (C-Cube), Jasper Maters (Google) en Claudia de Andrade (Rijkswaterstaat) zorgen voor een introductie met inspirerende voorbeelden. Daarna zijn er kleine workshops om verder te discussiëren over concrete vragen en stellingen.

Bijeenkomsten

26-10-2016 - Minicongres Big data

Bij ondergronds bouwen vindt het verzamelen en samenbrengen van verschillende data nog niet op grote schaal plaats. Het COB wil het thema big data daarom meer onder de aandacht brengen. Wat ka



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Oscar Vos, rol: Deelnemer bijeenkomst

TBI Holdings B.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminaplein 37
Ralf van den Boom, rol: Deelnemer bijeenkomst
TriMaya BV

TriMaya BV

Locatie: Den Haag, Valkenboskade 400
Boy Soochit, rol: Deelnemer bijeenkomst

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Deelnemer bijeenkomst
VB&T Vastgoedmanagement

VB&T Vastgoedmanagement

Locatie: Eindhoven, Vestdijk 180
Jack Schooneveldt, rol: Deelnemer bijeenkomst

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Johan van der Velde, rol: Deelnemer bijeenkomst

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Martinus van de Ruitenbeek, rol: Deelnemer bijeenkomst

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Johan Kornet, rol: Deelnemer bijeenkomst

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amsterdam, Contactweg 47
Jurgen Herbschleb, rol: Deelnemer bijeenkomst
Joost Dorreman, rol: Deelnemer bijeenkomst

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Harald Hofstede, rol: Deelnemer bijeenkomst
Peter van Duijvenbode, rol: Deelnemer bijeenkomst
Simacan

Simacan

Locatie: Amersfoort, Valutaboulevard 26
Eric Mulders, rol: Deelnemer bijeenkomst

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Johan Beikes, rol: Deelnemer bijeenkomst

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
André Stehouwer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rob de Jong, rol: Deelnemer bijeenkomst

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Dennis Meegdes, rol: Deelnemer bijeenkomst

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Alexander Zoetemelk, rol: Deelnemer bijeenkomst

Peter Juijn teksten

Locatie: Utrecht, Kwartelstraat 43
Peter Juijn, rol: Rapporteur

Proficium B.V.

Locatie: Breukelen, De Corridor 14T
Bram ten Klei, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Martin de Lange, rol: Deelnemer bijeenkomst
Claudia de Andrade, rol: Spreker congres

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
William van Rijswijk, rol: Deelnemer bijeenkomst
Mark Zwaan, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE

Locatie: Wormerveer, Industrieweg 20a
Patrick Hoet, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Siem Vriend, rol: Lid
Google

Google

Locatie: Amsterdam, Claude Debussylaan 34
Jasper Maters, rol: Spreker congres

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Rapporteur
HCPS

HCPS

Locatie: Waalwijk, Tielenstraat 19
Joost van Dijk, rol: Deelnemer bijeenkomst

Heijmans Infra Techniek B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Jordi Overeem, rol: Deelnemer bijeenkomst
Herman Pruisken, rol: Deelnemer bijeenkomst
InTraffic B.V.

InTraffic B.V.

Locatie: Nieuwegein, Iepenhoeve 11
Menno Kamminga, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marco Bakker, rol: Deelnemer bijeenkomst

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Wijnand Mellegers, rol: Deelnemer bijeenkomst
C-Cube international bv

C-Cube international bv

Locatie: Delft, Molengraaffsingel 14
Guus Coolegem, rol: Spreker congres

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Marije Nieuwenhuizen, rol: Rapporteur
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Siert Saes, rol: Deelnemer bijeenkomst

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Dolf van der Meij, rol: Deelnemer bijeenkomst

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Mandy Korff, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerard van der Kolff, rol: Deelnemer bijeenkomst
Thomas Bles, rol: Deelnemer bijeenkomst
Eijkelkamp Soil & Water

Eijkelkamp Soil & Water

Locatie: Giesbeek, Nijverheidsstraat 30
Ruben Pot, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Pim Willemsen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Ambiënt Advies B.V.

Locatie: Utrecht, Weg der Verenigde Naties 1
Petra van der Werf, rol: Deelnemer bijeenkomst

Antea Group

Locatie: Almere, Monitorweg 29
Pedro Kooistra, rol: Deelnemer bijeenkomst

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Rotterdam, Lichtenauerlaan 100
Tom Versluijs, rol: Deelnemer bijeenkomst

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Thijs Lambert, rol: Deelnemer bijeenkomst

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Deelnemer bijeenkomst

Boortunnels

Boortunnels

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Er wordt gesproken over een uitbreiding op het Handboek Tunnelbouw. Het handboek Tunnelbouw gaat nu over afgezonken en cut-and-covertunnels; boortunnels komen nog niet aan de orde. Samen met Rijkswaterstaat en andere participanten is het COB aan het verkennen in hoeverre er behoefte is aan een uitbreiding over boortunnels en hoe deze uitbreiding eruit zou moeten zien.

Onderzoek
Gestart is met het maken van een inhoudsopgave. Deze uitbreiding zal het handboek tunnelbouw aanvullen en het zal hiermee completer worden.

Resultaat
Het eindresultaat van de eerste fase in een concept model BMB moet voor de zomer van 2017 zijn afgerond.

Meer informatie
Heeft u interesse in dit project? Neem dan contact op met het COB.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Rob Souw, rol: Lid
Harry Dekker, rol: Lid

Arthe Civil & Structure B.V.

Locatie: Houten, Kokermolen 7
Bahram Safari, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Merten Hinsenveld, rol: Coordinator
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

CSI for tunnels

CSI for tunnels

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Renovation of tunnels is not only a huge challenge in The Netherlands. Therefore the COB-project \'Daadwerkelijke levensduur van ondergrondse constructies\' has been translated to \'CSI for tunnels\' to involve international experts as well.

Onderzoek
The project is aimed at collecting and developing knowledge about the main risk areas for tunnel constructions and the extent to which we currently have control over those risks.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rock Soil

Rock Soil

Locatie: Milan, P.zza S.Marco 1
Giuseppe Lunardi, rol: Lid
Ruhr University Bochum

Ruhr University Bochum

Locatie: Bochum, Universitatsstrasse 150
Britta Schoesser, rol: Lid
Markus Thewes, rol: Lid
Götz Vollmann, rol: Lid
STUVA e.v. Studiengesellschaft für unterirdische verkehrsanlagen

STUVA e.v. Studiengesellschaft für unterirdische verkehrsanlagen

Locatie: KÖln, Mathias-Brüggen-Str. 41
Roland Leucker, rol: Lid
Hemera Technologies Inc.

Hemera Technologies Inc.

Locatie: Quebec, 109 St-Vallier Est, suite 100
Santiago Forteza Zanetti, rol: Lid
David Longtin, rol: Lid
Herrenknecht AG

Herrenknecht AG

Locatie: Schwanau-allmannsweier, Schlehenweg 2
Werner Burger, rol: Lid
Thomas Edelmann, rol: Lid
INCAS Partners In ground consulting and strategy

INCAS Partners In ground consulting and strategy

Locatie: Paris, 54 rue Lamarck
Elena Chiriotti, rol: Lid
Inec

Inec

Locatie: ,
Joao Serra, rol: Lid
Japan Tunnelling Association (JTA)

Japan Tunnelling Association (JTA)

Locatie: Tokyo 104-0045, Tsukiji MK Bldg., 6th Floor
Noriko Seki, rol: Lid
Nobuharu Isago, rol: Lid
Louisiana Tech. University CETF Professor of Civil Engineering

Louisiana Tech. University CETF Professor of Civil Engineering

Locatie: 0046 Ruston,
Ray Sterling, rol: Lid
ÖBB-Infrastruktur AG

ÖBB-Infrastruktur AG

Locatie: Wien, Praterstern 3
Martin Muncke, rol: Lid
CETU (Centre d' Etudes des Tunnels)

CETU (Centre d' Etudes des Tunnels)

Locatie: Bron Cedex, 25 Avenue François Mitterrand, Case
Eric Premat, rol: Lid
Michel Deffayet, rol: Lid
Emmanuel Humbert, rol: Lid
Laetitia D'aloia Schwartzentruber, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
, rol: Opdrachtgever
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator
Karin de Haas, rol: Projectleider
Colorado Shool of mines

Colorado Shool of mines

Locatie: Colorado, 1500 Illinois Street Golden
Mike Mooney, rol: Lid
Croatian Tunnelling Association

Croatian Tunnelling Association

Locatie: Zagreb, Trnjanska 140
Davorin Kolic, rol: Lid
Femern A/S

Femern A/S

Locatie: Kopenhagen, Vester Sogade 10
Henrik Schjoler Dahl, rol: Lid
Amberg Engineering AB

Amberg Engineering AB

Locatie: Regensdorf-watt, Trockenloostr. 21
Antonia Cornaro, rol: Lid
Babendererde Engineers GmbH

Babendererde Engineers GmbH

Locatie: Bad Schwartau, Markt 2
Tim Babendererde, rol: Lid
Lars Babendererde, rol: Lid
BASF

BASF

Locatie: Krieglach, Roseggerstrasse 101
Wolfgang Aldrian, rol: Lid
Basf Construction Chemicals Nederland B.V.

Basf Construction Chemicals Nederland B.V.

Locatie: Ham, Nijverheidsweg 89
Frank Clement, rol: Lid

Cyber security

Cyber security

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Vanwege hun centrale positie in onze economie moet cyber security ook bij tunnels en andere ondergrondse infrastructuur expliciete aandacht krijgen. Vanuit het Platform Veiligheid heeft het COB een werkgroep opgericht, waarin kennis en documentatie op dit vlak gedeeld en ontwikkeld kan worden.

Onderzoek
Het COB heeft in samenwerking met het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) een werkgroep opgericht. Dit \'information sharing and analysis center\' (ISAC) komt bijeen om onderling ervaringen uit te wisselen, en om te leren van de aanpak tegen cybercrime vanuit andere sectoren (havens, luchthavens etc).

Resultaat
De werkgroep Cybersecurity ISAC-tunnels werkt aan een handboek om het bewustzijn inzake cyber security van tunnels te verhogen en praktijklessen en -ervaring te delen met de sector.

Thema's
Verbinden

Bijeenkomsten

18-05-2018 - Kennisdag Cybersecurity

De bevindingen van de werkgroep worden breed gedeeld en het boek wordt digitaal gepresenteerd


09-09-2015 - 1e bijeenkomst cyber security

Dit was een verkennende bijeenkomst waarin werd gesproken over de invulling van deze werkgroep, over de invulling van de ISAC richtlijnen en welke partijen er toegevoegd moesten worden aan dez


12-01-2016 - 2e bijeenkomst Cyber security

Diverse betrokken partijen zijn aangeschoven deze 2e bijeenkomst. In deze bijeenkomst zijn de ISAC richtlijnen besproken en aangepast. Ook is gesproken over de inhoud van het boekje dat zal wo


15-03-2016 - 3e bijeenkomst cyber security

In deze bijeenkomst heeft een medewerker van RWS CIV een presentatie gegeven over de aanpak van cyber security . Tevens is de geheimhoudingsverklaring voor deelname aan deze werkgroep ondertek


21-06-2016 - 4e bijeenkomst cyber security

In deze bijeenkomst worden de voorstellen voor een inhoudsopgave van het op te stellen rapport / boekje besproken.


06-09-2016 - 5e bijeenkomst ISAC Tunnels, cyber security

In deze bijeenkomst worden de taken verdeeld voor het schrijven van de hoofdstukken voor het handboekje wat samengesteld wordt over Cyber security en tunnels.


20-09-2017 - 6e bijeenkomst werkgroep Cybersecurity

Deze bijeenkomst is bedoeld om een doorstart te maken met het schrijven van het boekje


10-01-2018 - Werkgroepbijeenkomst Cybersecurity

Tijdens deze bijeenkomst worden de opmerkingen door de schrijvers verwerkt en onderling teruggekoppeld en afgestemd.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Bob van den Bosch, rol: Lid

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
André Stehouwer, rol: Voorzitter

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Intiv

Intiv

Locatie: Lelystad, Bingerden 81
Marco Joosten, rol: Lid

Kimpro BV

Locatie: Soest, Schrikslaan 15
Jasper Kimstra, rol: Lid

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
René van der Helm, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Leidseveer 10
Jos Renkens, rol: Lid

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Turabi Yildirim, rol: Lid
Mark van Leeuwen, rol: Lid
Jaap van Wissen, rol: Lid

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Harald Hofstede, rol: Lid
ABB BV

ABB BV

Locatie: Etten-leur, Mon Plaisir 40
Arnold Kroon, rol: Lid
Cuno van den Hondel, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Heerenveen, Tolhuisweg 57
Jan Houwers, rol: Lid

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Daadwerkelijke levensduur

Daadwerkelijke levensduur

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Wereldwijd is de renovatieopgave voor tunnels enorm. Het is onbetaalbaar en voor de bereikbaarheid zeer onwenselijk om al deze objecten tegelijkertijd te renoveren. Er is echter te weinig kennis voorhanden om een goede assetmanagementstrategie te bepalen. Het COB-netwerk wil een eerste stap zetten door inzicht te geven in de belangrijkste risico\'s.

Onderzoek
Een kleine werkgroep heeft de tien belangrijkste risicogebieden en de mate waarin we nu grip hebben op die risico’s in kaart gebracht. Deze inventarisatie wordt besproken met (inter)nationale experts tijdens het WTC in Bergen, Noorwegen. Met de experts wordt van gedachten gewisseld om het paper verder te verrijken

Bijeenkomsten

05-12-2017 - Workshop Daadwerkelijke levensduur

Doel van de workshop zijn de ambities vanuit ons tunnelprogramma. We zijn op zoek naar deelde opgaven op vier vlakken: Kennisvragen, informatievoorziening, naar voorspelbaar onderhoud en wvttk



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Kristina Reinders, rol: Lid

Van Hattum en Blankevoort

Locatie: Vianen, Lange Dreef 13
Sallo van der Woude, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Rotterdam, Willemskade 19-20
Brenda Berkhout, rol: Lid

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Lid

TNO

Locatie: Delft, Schoemakerstraat 97
Agnieszka Bigaj-van Vliet, rol: Lid

Trelleborg Ridderkerk BV

Locatie: Ridderkerk, Verlengde Kerkweg 15
Joel van Stee, rol: Lid
Frans Melchers, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Klaas van Breugel, rol: Lid
Wout Broere, rol: Lid
Kenneth Gavin, rol: Lid
Cormac Reale, rol: Lid
Carolina Lantinga, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Deelnemer bijeenkomst
Ad Nieuwenhuyzen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Carolien Nieuwland, rol: Deelnemer bijeenkomst
Frank Nijland, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerrit Wolsink, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Theo van Maris, rol: Deelnemer bijeenkomst
Stephan van der Horst, rol: Deelnemer bijeenkomst

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
René Kuiper, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: Eindhoven, Zernikestraat 17
Pieter Kuyck, rol: Lid

ProRail

Locatie: Rotterdam, Delfseplein 27j
Edwin Westerduijn, rol: Lid
Rolf Dollevoet, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Harry Dekker, rol: Lid
Martijn Blom, rol: Deelnemer bijeenkomst
Caroline den Besten, rol: Deelnemer bijeenkomst
Giel Klanker, rol: Deelnemer bijeenkomst
Johan Bosch, rol: Lid
Alexander Bakker, rol: Lid
Han Roebers, rol: Lid

iNFRANEA

Locatie: Antwerpen, Klokstraat 12
Johan Kuppens, rol: Lid
Pieter Roozenbeek, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jan Jonker, rol: Lid
Peter Hoogen, rol: Lid

Nebest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jan Kloosterman, rol: Lid

Proficium B.V.

Locatie: Breukelen, De Corridor 14T
Jop Janssen, rol: Lid
Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Tjitse van Dijk, rol: Lid

PROMAT B.V.

Locatie: Houten, Vleugelboot 22
Frank van der Wal, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Maarten van Riel, rol: Lid
Karin de Haas, rol: Coordinator
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

DaeD Ingenieurs

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Jan van Dalen, rol: Lid

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Adam Bezuijen, rol: Lid

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Hans Mortier, rol: Lid

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Harry de Haan, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Diederik van Zanten, rol: Lid
Kees Blom, rol: Lid

Aannemingsbedrijf K. Dekker BV

Locatie: Warmenhuizen, Oudevaart 91
Alex Kirstein, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Ronald Heijmans, rol: Lid

Energiereductie tunnels fase 2

Energiereductie tunnels fase 2

Status: Initiatief
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Het is bekend dat er veel mogelijkheden zijn op het gebied van energiereductie in tunnels, maar het is nog geen vast onderdeel van de contractering. Om de energiereductiedoelstellingen op korte termijn (2020) te behalen, is het van belang dat het werken aan energiereductie standaard onderdeel is van de contracten die door opdrachtgevers worden gesloten. De vraag is hoe de markt het best geprikkeld kan worden om energiereductie onderdeel te laten zijn van de werkzaamheden en het uiteindelijke op te leveren resultaat.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Harry Engwirda, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Cynthia Sewbalak, rol: Lid Expertteam

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid Expertteam

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Ron van Beek, rol: Lid Expertteam

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Lid Expertteam
Individuele deelnemers

, rol: Lid Expertteam

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider

Energiereductie tunnels

Energiereductie tunnels

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Samen met het netwerk wil het COB toewerken naar een langetermijnvisie voor een energieneutrale tunnel. De eerste stap is het meewerken aan de doelstelling van Rijkswaterstaat: het reduceren van de energiebehoefte van alle bestaande en nieuwe tunnels.

Onderzoek
In 2015 zijn er twee expertteams ingericht om maatregelen voor energiereductie in kaart te brengen, zowel voor technische aspecten, het proces en voor contracten. In de zomer van 2016 is het concept van de maatregelencatalogus gereviewed door ca. 30 experts. De feedback is verwerkt in het eindresultaat.

Resultaat
De maatregelencatalogus is opgezet als groeiboek: een digitale rapportage die in de loop der tijd kan worden aangevuld en verbeterd. Tijdens het COB-congres op 8 december 2016 is het groeiboek officieel gelanceerd en te vinden is via https://www.cob.nl/groeiboek/maatregelencatalogus-voor-energiereductie-in-tunnels

Bijeenkomsten

01-01-1970 -


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

SPIE Nederland BV

Locatie: Breda, Huifakkerstraat 15
Maarten Hellemans, rol: Lid
Jacco Saaman, rol: Lid

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Ron van Beek, rol: Voorzitter

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Leo Speksnijder, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid

Rijkswaterstaat Waterdienst

Locatie: Lelystad, Zuiderwagenplein 2
Joost Bouten, rol: Lid

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Leen van Gelder, rol: Lid

SPIE Nederland BV

Locatie: Breda, Huifakkerstraat 15
Leen van Rij, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid
PricewaterhouseCoopers Advisory N.V

PricewaterhouseCoopers Advisory N.V

Locatie: Amsterdam, Thomas R. Malthusstraat 5
Max ten Cate, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Dik de Weger, rol: Lid

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Cynthia Sewbalak, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid

Heijmans Wegen B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
René Valkenburg, rol: Lid
Willem van Ooijen, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Arie-Peter Hijkoop, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Verali von Meijenfeldt, rol: Secretaris

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Harry Engwirda, rol: Lid
Individuele deelnemers

Vincent Leclercq, rol: Lid
Casper van Nie, rol: Lid
Carolina Lantinga, rol: Lid

Energiereductie tunnels (Spoor 1)

Energiereductie tunnels (Spoor 1)

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
De hoge energiebehoefte van tunnels is geen exclusief Nederlands, maar zeker ook een Europees probleem. Daarom is dit jaar een Europees project van start gegaan (CEDR REETS ) om te komen tot een maatregelencatalogus om alle beschikbare energiereducerende maatregelen te verzamelen. Deze maatregelencatalogus zal gebruikt worden door alle nationale wegbeheerders in Europa (vergelijkbaar met een Eurocode-document). De opdracht tot het maken van deze catalogus is op initiatief van Noorwegen reeds gegund aan een consortium van partijen uit Engeland en uit Oostenrijk. Doelstelling is om de opdracht eind 2016 op te leveren.

Resultaat
Onderdeel van Maatregelen catalogus Energiereductie die als groeiboek op de website te vinden is via https://www.cob.nl/groeiboek/maatregelencatalogus-voor-energiereductie-in-tunnels

Bijeenkomsten

12-11-2015 - Kennismakingsbijeenkomst energiereductie tunnels

Alle deelnemers van alle sporen ontmoeten elkaar en stemmen hun opdracht af.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid Expertteam

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Harry Engwirda, rol: Lid Expertteam

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid Expertteam

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Voorzitter
Ron van Beek, rol: Vice-voorzitter

APPM Management Consultants B.V.

Locatie: Hoofddorp, Spicalaan 8
Sanne van den Heuvel, rol: Secretaris

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Energiereductie tunnels (Spoor 2)

Energiereductie tunnels (Spoor 2)

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Op hoofdlijnen is de inhoudelijk scope gericht op het op detailniveau in kaart brengen van alle mogelijke energiereducerende maatregelen die, nu of in de toekomst, geschikt zijn voor toepassing in bestaande of nieuw te bouwen tunnels. Het werken aan een Nederlandse maatregelencatalogus is om meerdere redenen gewenst. Enerzijds omdat de Europese aanpak van het onderzoek mogelijk te smal is (sterke focus op verlichting en ventilatie). Anderzijds omdat dat de unieke Nederlandse wetgeving, de LTS en de andere type tunnels (meer afwijkende tunnels in stedelijke omgeving) vragen om een eigen unieke aanpak. De tijd tot 2020 (i.v.m. de energiereductie doelstelling van RWS) om de beleidsdoelstellingen te halen is te beperkt om lang te wachten op Europese conclusies.

Resultaat
Onderdeel van Maatregelen catalogus Energiereductie die als groeiboek op de website te vinden is via https://www.cob.nl/groeiboek/maatregelencatalogus-voor-energiereductie-in-tunnels

Bijeenkomsten

12-11-2015 - Kennismakingsbijeenkomst Energiereductie tunnels

Alle deelnemers van alle sporen ontmoeten elkaar en stemmen hun opdracht af.


12-02-2016 - Reviewen van definities spoor 2

De definities zijn gemaakt en er wordt voor de vergadering gewerkt aan een eerste draft. Deze drafts worden besproken in de vergadering.


19-04-2016 - Spoor 2 Maatregelen bespreken en corrigeren

Tijdens deze vergadering worden alle maatregelen besproken en de correcties nagekeken.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid Expertteam

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Harry Engwirda, rol: Lid Expertteam

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Arie-Peter Hijkoop, rol: Lid Expertteam

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid Expertteam

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Vice-voorzitter
Ron van Beek, rol: Voorzitter

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Verali von Meijenfeldt, rol: Secretaris

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator
Karin de Haas, rol: Projectleider
Individuele deelnemers

Loek Berkers, rol: Student
Vincent Leclercq, rol: Student
Casper van Nie, rol: Student
Carolina Lantinga, rol: Student

Energiereductie tunnels (Spoor 3)

Energiereductie tunnels (Spoor 3)

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Er is behoefte aan een overzicht van kansrijke mogelijkheden tot energiereductie die nu nog niet 100% gevalideerd zijn. Die kansrijke mogelijkheden zou gezamenlijk via Europese programma’s zoals Interreg ingebracht kunnen worden voor lange termijn onderzoeken van meer fundamentele aard om de echte innovaties en systeemsprongen te kunnen veroorzaken.

Resultaat
Onderdeel van Maatregelen catalogus Energiereductie die als groeiboek op de website te vinden is via https://www.cob.nl/groeiboek/maatregelencatalogus-voor-energiereductie-in-tunnels

Bijeenkomsten

12-11-2015 - Kennismakingsbijeenkomst Energiereductie tunnels

Alle deelnemers van alle sporen ontmoeten elkaar en stemmen hun opdracht af.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Witteveen+Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Deventer, Leeuwenbrug 8
Arne Wijnia, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Remmy Uffen, rol: Lid
Dynnic B.V.

Dynnic B.V.

Locatie: Amersfoort, Basicweg 16
Bas Heutinck, rol: Lid

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Jim Halsey, rol: Lid

Heijmans Infra Techniek B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Adrie Umans, rol: Lid

KIEN Stichting Knooppunt Innovatie

Locatie: Zoetermeer, Horsten 1 - Multimediapaviljoen
Koos Kerstholt, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid

SPIE Nederland BV

Locatie: Breda, Huifakkerstraat 15
Jacco Saaman, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Rob Stikkelman, rol: Lid
UNETO-VNI

UNETO-VNI

Locatie: Zoetermeer, Bredewater 20
Wim Borsboom, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Piet Ackermans, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Energiereductie tunnels (Spoor 4)

Energiereductie tunnels (Spoor 4)

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Om de energiereductie doelstelling (in 2020) te behalen is de rol van een of meerdere icoonprojecten van cruciaal belang. Door middel van icoonprojecten en een goede communicatiestrategie kan de toepassing van het doorvoeren van energiereducerende maatregelen in een stroomversnelling komen. In een icoonproject worden kansrijke maatregelen geïmplementeerd en wordt voor een breed publiek toonbaar gemaakt wat de positieve effecten zijn van de maatregelen in relatie tot energiereductie.

Resultaat
Onderdeel van Maatregelen catalogus Energiereductie die als groeiboek op de website te vinden is via https://www.cob.nl/groeiboek/maatregelencatalogus-voor-energiereductie-in-tunnels

Bijeenkomsten

12-11-2015 - Kennismakingsbijeenkomst Energiereductie tunnels

Alle deelnemers van alle sporen ontmoeten elkaar en stemmen hun opdracht af.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator
Karin de Haas, rol: Projectleider

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Cynthia Sewbalak, rol: Lid Expertteam

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid Expertteam

Energiereductie tunnels (Spoor 5)

Energiereductie tunnels (Spoor 5)

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Het is bekend dat er veel mogelijkheden zijn op het gebied van energiereductie in tunnels, maar het is nog geen vast onderdeel van de contractering. Om de energiereductie doelstellingen op korte termijn (2020) te behalen is het van belang dat het werken aan energiereductie standaard onderdeel is van de contracten die door opdrachtgevers worden gesloten. De vraag is hoe de markt het best geprikkeld kan worden om energiereductie onderdeel te laten zijn van de werkzaamheden en het uiteindelijke op te leveren resultaat.

Resultaat
Onderdeel van Maatregelen catalogus Energiereductie die als groeiboek op de website te vinden is via https://www.cob.nl/groeiboek/maatregelencatalogus-voor-energiereductie-in-tunnels

Bijeenkomsten

12-11-2015 - Kennismakingsbijeenkomst Energiereductie tunnels

Alle deelnemers van alle sporen ontmoeten elkaar en stemmen hun opdracht af.


09-02-2016 - Reviewen van definities spoor 5

De definities zijn gemaakt en er wordt voor de vergadering gewerkt aan een eerste draft. Deze drafts worden besproken in de vergadering.


21-03-2016 - Extra bijeenkomst spoor 5

Tijdens deze bijeenkomst gaan we opnieuw de drafts bekijken en aanscherpen.


15-04-2016 - Spoor 5 contractvormen bespreken

Tijdens deze vergaderingen worden de hoofdstukken besproken en verdeeld onder de experts. Daarnaast bespreken we alle contractvormen.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid Expertteam

Heijmans Wegen B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
René Valkenburg, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Dik de Weger, rol: Lid Expertteam
Johan Naber, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat Waterdienst

Locatie: Lelystad, Zuiderwagenplein 2
Joost Bouten, rol: Lid Expertteam

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Leen van Gelder, rol: Lid Expertteam

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Leo Speksnijder, rol: Lid Expertteam

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Verali von Meijenfeldt, rol: Secretaris

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator
Karin de Haas, rol: Projectleider

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Cynthia Sewbalak, rol: Lid Expertteam
Individuele deelnemers

Loek Berkers, rol: Student
Vincent Leclercq, rol: Student
Casper van Nie, rol: Student
Carolina Lantinga, rol: Student

Handboek Tunnelbouw

Handboek Tunnelbouw

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Al ruim twintig jaar is het SATO (Specifieke aspecten tunnelontwerp) een belangrijke richtlijn voor het ontwerp van tunnels. Samen met het netwerk heeft het COB de richtlijn geactualiseerd, aangevuld en gedigitaliseerd. Het nieuwe handboek bevat informatie en vele best practices voor rijksweg-, spoor- en niet-rijkswegtunnels.

Onderzoek
Het Handboek Tunnelbouw is gebaseerd op SATO 2005, aangevuld met specifieke kennis van railtunnels. Daarnaast zijn ervaringen uit de periode 2005 tot heden verwerkt, zowel door opdrachtgevers als opdrachtnemers. Op basis van kennis van deskundigen is zo veel mogelijk de state-of-the-art van de tunnelbouw vastgelegd.

Resultaat
Het Handboek Tunnelbouw is sinds december 2014 gratis online toegankelijk. Lezers worden aangemoedigd suggesties voor aanvullingen en verbeteringen te doen. Deze bijdragen worden door een redactiecommissie verwerkt in het handboek, zodat de inhoud up-to-date blijft.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Merten Hinsenveld, rol: Lid

Gemeente Den Haag Ingenieursbureau (IbDH)

Locatie: Den Haag, Spui 70
Jack Amesz, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Arnold van Kampen, rol: Lid

Hompe & Taselaar

Locatie: Amsterdam-duivendrecht, Van Marwijk Kooystraat 1
Frans Taselaar, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jan Jonker, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Harry Dekker, rol: Voorzitter

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Lid
Individuele deelnemers

Ferry de Graaf, rol: Adviseur

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Brad Jonkman, rol: Secretaris

Arthe Civil & Structure B.V.

Locatie: Houten, Kokermolen 7
Bahram Safari, rol: Lid

Handboek Tunnelbouw vervolg

Handboek Tunnelbouw vervolg

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Sinds december 2014 staat het Handboek Tunnelbouw online, de digitale vervanger van SATO (Specifieke aspecten tunnelontwerp). Lezers worden aangemoedigd suggesties voor aanvullingen en verbeteringen te doen. Deze moeten verwerkt worden in het Handboek.

Onderzoek
De commissie van het Handboek Tunnelbouw verzameld en beoordeeld de ingekomen feedback en aanvullingen. Een aantal keer per jaar wordt het Handboek hiermee geüpdatet.

Resultaat
Door de bijdragen vanuit het netwerk, blijft het Handboek Tunnelbouw up-to-date en is het een goede weergave van de state-of-the-art van de tunnelbouw.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Harry Dekker, rol: Lid

Arthe Civil & Structure B.V.

Locatie: Houten, Kokermolen 7
Bahram Safari, rol: Rapporteur

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
, rol: Opdrachtgever
Allart Hoekstra, rol: Lid
Merten Hinsenveld, rol: Lid

DaeD Ingenieurs

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Jan van Dalen, rol: Rapporteur

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jan Jonker, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Bart Hendrix, rol: Lid

Beheercommissie Handboek Tunnelbouw

Beheercommissie Handboek Tunnelbouw

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Sinds december 2014 staat het Handboek Tunnelbouw online, de digitale vervanger van SATO (Specifieke aspecten tunnelontwerp). Lezers worden aangemoedigd suggesties voor aanvullingen en verbeteringen te doen. Deze moeten verwerkt worden in het Handboek.

Onderzoek
De beheercommissie van het Handboek Tunnelbouw verzameld en beoordeeld de ingekomen feedback en aanvullingen. Een aantal keer per jaar wordt het Handboek hiermee geüpdatet.

Resultaat
Door de bijdragen vanuit het netwerk, blijft het Handboek Tunnelbouw up-to-date en is het een goede weergave van de state-of-the-art van de tunnelbouw.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Nhut Nguyen, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator
Allart Hoekstra, rol: Lid
Leen van Gelder, rol: Coordinator

DaeD Ingenieurs

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Jan van Dalen, rol: Lid

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Henri Havinga, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Harry Dekker, rol: Lid

Arthe Civil & Structure B.V.

Locatie: Houten, Kokermolen 7
Bahram Safari, rol: Lid
Joost Vervoort, rol: Lid

www.handboektunnelbouw.nl/

Inspectie zinkvoegen

Inspectie zinkvoegen

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Over de levensduurverwachting van zinkvoegen in tunnels in Nederland blijkt veel onzekerheid te bestaan. In samenwerking met Coentunnel Company en Rijkswaterstaat is het COB daarom een nieuw onderzoeksproject gestart. Op 10 december 2014 is de rapportage opgeleverd. Ter aanvulling op het rapport is extra endoscopisch onderzoek uitgevoerd bij vier tunnels: de Drechttunnel, de Noordtunnel, de Kiltunnel en de Vlaketunnel. In februari 2015 zijn de resultaten hiervan opgeleverd.

Onderzoek
Op basis van het endoscopisch onderzoek heeft de werkgroep op 21 april 2015 vastgesteld dat het zinkvoegenproject een vervolg moet krijgen. Er wordt nu gewerkt aan projectplannen voor verschillende onderzoeksrichtingen. Vervolgonderzoek is goed ontvangen Er worden nu projecten en budget gezocht voor nadere toepassing en onderzoek

Resultaat
Eind 2016 is een kleine werkgroep opgericht. Deze werkgroep doet nader onderzoek en zal vier keer bij elkaar komen. Na afloop zal deze werkgroep hun bevindingen eind 2017 delen met de gehele commissie.

Bijeenkomsten

21-04-2015 - Startbijeenkomst

Tijdens de startbijeenkomst wordt het rapport ‘Endoscopisch onderzoek zinkvoegen’ van Jan Kloosterman van Nebest besproken.


12-06-2015 - Voorbespreking 2e bijeenkomst Zinkvoegen

Tijdens dit overleg gaan we de agenda opstellen voor de 2e bijeenkomst.


08-12-2015 - 2e Bijeenkomst Inspectie Zinvoegen

Nebest zal in oktober 2015 vervolgonderzoek uitvoeren op verzoek van RWS. De uitslagen zullen tijdens de 2e bijeenkomst worden besproken.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Lid

Van Hattum en Blankevoort

Locatie: Vianen, Lange Dreef 13
Sallo van der Woude, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Rotterdam, Willemskade 19-20
Brenda Berkhout, rol: Voorzitter

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Martijn Blom, rol: Lid
Harry Dekker, rol: Opdrachtgever
Ad Nieuwenhuyzen, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Theo van Maris, rol: Lid
Stephan van der Horst, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
René Kuiper, rol: Lid

Strukton Immersion Projects B.V.

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Nico Vink, rol: Lid

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Lid

Trelleborg Ridderkerk BV

Locatie: Ridderkerk, Verlengde Kerkweg 15
Joel van Stee, rol: Lid
Frans Melchers, rol: Lid

MH Poly Consultants & Engineers bv

Locatie: Bergen Op Zoom, Peter Vineloolaan 46b
Bard Louis, rol: Lid

Mobilis TBI infra

Locatie: Apeldoorn, Landdrostlaan 49
Gerard van den Berg, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Peter Hoogen, rol: Lid
Jan Jonker, rol: Lid

Nebest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jan Kloosterman, rol: Secretaris
Leo Leeuw, rol: Lid

ProRail

Locatie: Rotterdam, Delfseplein 27j
Edwin Westerduijn, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Gerrit Wolsink, rol: Lid
Carolien Nieuwland, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Nhut Nguyen, rol: Lid

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Jan van Steirteghem, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

DIMCO

Locatie: Brussel, Herrmann-Debrouxlaan 42
Lode Franken, rol: Lid

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Hans Mortier, rol: Lid
Ruben van Montfort, rol: Secretaris

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Harry de Haan, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Kees Blom, rol: Lid

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 909
Egbert van der Wal, rol: Lid

Internationale samenwerking renoveren

Internationale samenwerking renoveren

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Wereldwijd is de renovatieopgave voor tunnels enorm. De Belgische ingenieursvereniging ie-net en het COB hebben de handen ineen geslagen om praktische vraagstukken samen aan te pakken.

Onderzoek
Als eerste stap is er op 30 mei 2017 een gezamenlijke studiedag georganiseerd. Opdrachtgevers, opdrachtnemers, studie- en adviesbureaus, vergunningverleners en tunnelbeheerders bij elkaar om vanuit verschillende perspectieven kennis en ervaringen te delen op basis van concrete (praktijk)voorbeelden en best practices.

Bijeenkomsten

30-05-2017 - Studiedag Grenzeloos renoveren i.s.m. ie-net


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Carolina Lantinga, rol: Product schrijver

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Jan Verbrugge, rol: Spreker
Christian Braat, rol: Spreker

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Aryan Snel, rol: Spreker

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Spreker

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Ilkel Taner, rol: Spreker
Leo Maas, rol: Product schrijver
Martin Bouma, rol: Spreker
Theo van Maris, rol: Spreker

Rijkswaterstaat WVL Water Verkeer en Leefomgeving

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Cees Brandsen, rol: Spreker

SPIE Nederland BV

Locatie: Breda, Huifakkerstraat 15
Jan Arends, rol: Financier

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Brenda Berkhout, rol: Spreker

TU Delft

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Esther Wever, rol: Product schrijver

Motion Consult B.V.

Locatie: Amersfoort, Vlasakkerweg 3b
Marene Enk van den, rol: Spreker
Roland Broekhuizen, rol: Spreker
NP Bridging

NP Bridging

Locatie: Antwerpen, Rijnkaai 101
Chris Poulissen, rol: Spreker
Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn advocaten en notarissen

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn advocaten en notarissen

Locatie: Den Haag, Bezuidenhoutseweg 57
Liesbeth Schippers, rol: Spreker

Peter Juijn teksten

Locatie: Utrecht, Kwartelstraat 43
Peter Juijn, rol: Product schrijver

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Willem Zandvliet, rol: Spreker
Harry de Haan, rol: Spreker
Dick van Klaveren, rol: Spreker
Harry Dekker, rol: Spreker
Dick van Klaveren, rol: Financier
IE-net vzw

IE-net vzw

Locatie: Antwerpen, Desguinlei 214
Francis Cools, rol: Contactpersoon
Christine Mortelmans, rol: Contactpersoon
Jan van Steirteghem, rol: Coordinator

iNFRANEA

Locatie: Antwerpen, Klokstraat 12
Johan Kuppens, rol: Financier
Johan Kuppens, rol: Spreker
Jan De Nul N.V.

Jan De Nul N.V.

Locatie: Aalst, Tragel 60
Jo Roelants, rol: Financier

Mobilis TBI infra Vestiging West

Locatie: Rotterdam, Fascinatio Boulevard 522
Jan de Jong, rol: Financier
Jacco Groen, rol: Spreker

Motion Consult B.V.

Locatie: Amersfoort, Vlasakkerweg 3b
Ronald Jansen, rol: Spreker

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Benjamin Mooijaart, rol: Spreker
Jan Willemsen, rol: Financier
CRS Consultancy

CRS Consultancy

Locatie: Zoetermeer, Loosduinenstraat 8
Cynthia Sewbalak, rol: Spreker

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Adam Bezuijen, rol: Spreker

Dura Vermeer Infra landelijke projecten

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 100
Rutger de Jong, rol: Financier

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul van Rossum, rol: Financier
Paul van Rossum, rol: Spreker

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Paul van Laviere, rol: Spreker

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Wilbert Jansen, rol: Spreker

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Product schrijver
Brussels hoofdstedelijk gewest

Brussels hoofdstedelijk gewest

Locatie: Brussel, Koning Albert II-laan 20, bus 4
Dimitri Strobbe, rol: Spreker

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Edith Boonsma, rol: Contactpersoon
Merten Hinsenveld, rol: Deelnemer
Maarten van Riel, rol: Product schrijver
Marije Nieuwenhuizen, rol: Product schrijver
Caro Rietman, rol: Contactpersoon
Karin de Haas, rol: Coordinator
Karin de Haas, rol: Spreker
Combinatie Hyacint V.O.F. Dura Vermeer, BESIX en SPIE

Combinatie Hyacint V.O.F. Dura Vermeer, BESIX en SPIE

Locatie: Velsen-noord, Concordiastraat 84
Hugo Kruk, rol: Spreker
Armand Ellsworth, rol: Spreker

Aannemingsbedrijf K. Dekker BV

Locatie: Warmenhuizen, Oudevaart 91
Alex Kirstein, rol: Spreker

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Ton Buijink, rol: Financier
Bam Nuttall Compound

Bam Nuttall Compound

Locatie: Heathrow, Old Police Station Compound
Jon Daley, rol: Spreker

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Thomas Vandenbergh, rol: Spreker
Marie-José Knape, rol: Spreker
Jeroen Philtjens, rol: Financier

Langetermijnvisie tunnels

Langetermijnvisie tunnels

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
De komende jaren zijn veel tunnels toe aan renovatie en worden er ook veel nieuwe tunnels gebouwd. Om de opgaven die hierbij horen proactief, slimmer en beter op te pakken, heeft het COB-netwerk een langetermijnvisie op tunnels geformuleerd.

Bijeenkomsten

10-05-2017 - 1e Bijeenkomst Langetermijnvisie Tunnels

We willen naar een concrete uitwerking van de langetermijnvisie door het stellen van einddoelen en de daarbij horende ontwikkellijnen per onderwerp voor de komende 30 jaar.


09-06-2017 - 2e Bijeenkomst Langetermijnvisie Tunnels

Op 10 mei jongstleden hebben we de eerste sessie gehad voor het uitwerken van de langetermijnvisie tunnels. Tijdens deze sessie is de groep in zessen gesplitst en heeft men een eerste slag gem


04-07-2017 - 3e Bijeenkomst Langetermijnvisie tunnels

Tijdens deze bijeenkomst zijn we in vier groepen uit elkaar gegaan en hebben we gewerkt aan de ontwikkellijnen. De vier groepjes werken dit verder uit en 4 augustus wordt dit ingediend om het



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Johan Beikes, rol: Lid Expertteam

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Harry Halman, rol: Lid Expertteam

Triple Bridge B.V.

Locatie: Utrecht, Nieuwegracht 32
Lidwien Besselink, rol: Reviewer

Van der Worp Infra Consult B.V.

Locatie: Tull En 'T Waal, Waalseweg 76a
Jacco van der Worp, rol: Lid Expertteam

Van Hattum en Blankevoort

Locatie: Vianen, Lange Dreef 13
Sallo van der Woude, rol: Reviewer

PROMAT B.V.

Locatie: Houten, Vleugelboot 22
Kees Both, rol: Lid Expertteam
Frank van der Wal, rol: Lid Expertteam

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Jeroen Koolen, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Harry Dekker, rol: Lid Expertteam
Rob Souw, rol: Lid Expertteam
Johan Naber, rol: Lid Expertteam
Joris Vijverberg, rol: Lid Expertteam

Royal HaskoningDHV

Locatie: Rotterdam, George Hintzenweg 85
Mari Baauw, rol: Lid Expertteam

Siemens Nederland NV

Locatie: Den Haag, Prinses Beatrixlaan 800
Marco Vermeulen, rol: Lid Expertteam

Kimpro BV

Locatie: Soest, Schrikslaan 15
Jasper Kimstra, rol: Lid Expertteam
Maxwan architects and urbanists B.V.

Maxwan architects and urbanists B.V.

Locatie: Rotterdam, Benjamin Franklinstraat 509
Rients Dijkstra, rol: Reviewer

Mobilis TBI infra Vestiging West

Locatie: Rotterdam, Fascinatio Boulevard 522
Remco Hoeboer, rol: Lid Expertteam

Motion Consult B.V.

Locatie: Amersfoort, Vlasakkerweg 3b
Roland Broekhuizen, rol: Lid Expertteam

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jacco Kroese, rol: Lid Expertteam
Jan Beumer, rol: Lid Expertteam
Rene Krouwel, rol: Lid Expertteam
Maarten van Riel, rol: Lid Expertteam

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Roel Scholten, rol: Lid Expertteam
NP Bridging

NP Bridging

Locatie: Antwerpen, Rijnkaai 101
Chris Poulissen, rol: Reviewer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Ronald Gram, rol: Lid Expertteam

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Harry Engwirda, rol: Lid Expertteam

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Mandy Korff, rol: Lid Expertteam

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Hans Mortier, rol: Lid Expertteam

Dura Vermeer Infra landelijke projecten

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 100
Paul Bleijenberg, rol: Lid Expertteam

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul van Rossum, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Joost Joustra, rol: Lid Expertteam

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Product schrijver

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Edith Boonsma, rol: Projectleider

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Kenneth Wyns, rol: Lid Expertteam
Better Words Tekst & Vertaling

Better Words Tekst & Vertaling

Locatie: Rotterdam, Jericholaan 26
Ron Rosenbrand, rol: Vertaler

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid Expertteam
Ron Galesloot, rol: Lid Expertteam

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Arjan Verweij, rol: Lid Expertteam
Leen van Gelder, rol: Lid Expertteam
Merten Hinsenveld, rol: Reviewer
, rol: Opdrachtgever
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Antea Group

Locatie: Oosterhout, Beneluxweg 125
Gijsbert Schuur, rol: Lid Expertteam
Eric Hof, rol: Lid Expertteam

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Evert Sonke, rol: Lid Expertteam

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Gerard Waayer, rol: Lid Expertteam

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Marie-José Knape, rol: Lid Expertteam

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Jan van Steirteghem, rol: Lid Expertteam

PROMAT B.V.

Locatie: Houten, Vleugelboot 22
René van den Bosch, rol: Lid Expertteam

Leren van incidenten

Leren van incidenten

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Om de tunnel veilig te houden, is er een wettelijke verplichting om jaarlijks aan opleiden, trainen en oefenen (OTO) te doen. Tijdens een bijeenkomst van het platform Veiligheid kwam naar voren dat de invulling daarvan sterk wisselt in de praktijk; er wordt veel geoefend, maar telkens op een andere manier. Ook het evalueren van incidenten gebeurt niet systematisch en ervaringen worden nog te weinig gedeeld, waardoor er niet geleerd wordt.

Onderzoek
Een werkgroep vanuit het platform verzamelt de belangrijkste leerpunten uit evaluaties van oefeningen en incidenten in tunnels en maakt daarmee een publicatie met praktische handvatten voor het opzetten en uitvoeren van oefeningen en evaluaties.

Resultaat
Op het COB-congres 2016 werd met een interactieve subsessie vast een voorschot genomen op de publicatie. De publicatie zal in het voorjaar van 2018 gereed komen.

Thema's
Verbinden

Bijeenkomsten

16-09-2015 - 1e bijeenkomst werkgroep


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Royal HaskoningDHV

Locatie: Nijmegen, Jonkerbosplein 52
Albert Houthuijzen, rol: Deelnemer

Schiphol Nederland B.V.

Locatie: Schiphol, Evert van de Beekstraat 202
Hans van Brug, rol: Deelnemer

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Deelnemer

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Jan Verbrugge, rol: Deelnemer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
, rol: Opdrachtgever
Edith Boonsma, rol: Begeleider/Facilitator

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Ronald de Weerd, rol: Deelnemer

Instituut Fysieke Veiligheid

Locatie: Arnhem, Kemperbergerweg 783
Reinier Boeree, rol: Deelnemer
Hans Spobeck, rol: Deelnemer

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Nils Lundgren, rol: Deelnemer

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Roel Scholten, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Gerda Keereweer-de Jong, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Frenk Swaak, rol: Deelnemer
Rijkswaterstaat VWM Verkeer en Watermanagement

Rijkswaterstaat VWM Verkeer en Watermanagement

Locatie: Utrecht, Papendorpseweg 101
Jan Ursem, rol: Deelnemer
Individuele deelnemers

Evert Worm, rol: Deelnemer

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Peter de Kok, rol: Deelnemer
Leander Noordijk, rol: Deelnemer
Stefan Lezwijn, rol: Deelnemer

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Deelnemer
Brandweer Kennemerland

Brandweer Kennemerland

Locatie: Haarlem, Zijlweg 200
Roland Joustra, rol: Deelnemer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Platform Beheer en onderhoud

Platform Beheer en onderhoud

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
In samenwerking met Rijkswaterstaat en het COB-platform Niet-rijkstunnels worden mensen aan elkaar verbonden die beroepsmatig te maken hebben met het beheer, onderhoud of renovatie van ondergrondse infrastructuur. Onder meer beheerders van te renoveren tunnels kunnen hier gemeenschappelijke opgaven bespreken.

Onderzoek
COB heeft een brede uitvraag gedaan aan haar netwerk. Via deze weg krijgt het netwerk de mogelijkheid zich aan te sluiten bij dit platform. Daarnaast heeft het COB een 40 tal geïnteresseerden benaderd om aan te sluiten bij dit platform. De eerste bijeenkomst is op 5 november 2015 in Amsterdam geweest.

Bijeenkomsten

05-11-2015 - Eerste bijeenkomst platform Beheer en Onderhoud

Tijdens deze bijeenkomst maken we kennis met elkaar en gaan we kijken wat de agenda wordt voor het komende jaar.


26-01-2016 - Startbijeenkomst agendacommissie T400A

Op donderdag 5 november 2015 was de eerste bijeenkomst van de commissie Beheer en Onderhoud. Tijdens deze bijeenkomst is er een agendacommissie samengesteld. Op 26 januari 2016 komt de agendac


31-03-2016 - Tweede bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

De agendacommissie heeft 3 thema’s voor het platform geïnventariseerd en geprioriteerd. Wij gaan op 31 maart met elkaar het thema: ‘Samenwerking tussen beheerder en markt’ behandelen. Beheer


21-06-2016 - Derde bijeenkomst Platform Beheer en onderhoud

Op 21 juni 2016 staat de derde bijeenkomst van het platform Beheer en onderhoud gepland. Het thema voor deze bijeenkomst is informatiemanagement: uitgangspunten, organisatie en werkwijze om co


29-09-2016 - Vierde bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

Op 29 september 2016 staat de vierde bijeenkomst van het platform Beheer en onderhoud gepland. Het thema voor deze bijeenkomst is ‘Onderhoudsconcept als onderdeel van de langetermijnvisie op t


09-05-2017 - Vijfde bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

In deze bijeenkomst kijken we naar het beheer en onderhoud van het ziekenhuis, en alles wat daar bij komt kijken – en hoe wij daar als tunnelbranche van kunnen leren!


07-12-2017 - Zevende bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

Op 7 december kijken we met het platform naar de predictive maintenance, big data en de invloed op beheer en onderhoud van tunnels


22-06-2018 - Negende bijeenkomst platform beheer en onderhoud

Eén sessie van het COB-congres staat in het teken van het platform Beheer en onderhoud. De onderwerpen zijn nog niet gekozen, maar we houden u op de hoogte.


22-02-2018 - Minisymposium tunnellekkages

Op 22 februari 2018 organiseert het platform Beheer en onderhoud een minisymposium over tunnellekkages. Twee nieuwe publicaties staan centraal: een vervolg op het rapport Lekkages in tunnels v


22-03-2018 - Achtste bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

Op 22 maart 2018 gaan de platformleden in de ochtend naar Fokker Techniek in Woensdrecht. Voor verschillende luchtvaartmaatschappijen worden op deze locatie vliegtuigen onderhouden of omgebouw


14-09-2017 - Zesde bijeenkomst platform Beheer en onderhoud

De platformleden zijn op 14 september 2017 bijeengekomen voor een sessie over ‘de schutting tussen projectrealisatie en –exploitatie’. De beleving is dat er gedurende de bouw of renovatie van



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Volker Rail Nederland BV

Locatie: Vianen, Lange Dreef 7
Marco Stouten, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Johan Beikes, rol: Lid
Stephan Luik, rol: Lid

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Oscar Vos, rol: Lid
Carlos Bosma, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Lid
Mello Lindner, rol: Lid

Van der Worp Infra Consult B.V.

Locatie: Tull En 'T Waal, Waalseweg 76a
Jacco van der Worp, rol: Lid

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Michiel Berkheij, rol: Lid
Marco Anker, rol: Lid

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Willy Dekker, rol: Lid
Hans Lazeroms, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Nijmegen, Jonkerbosplein 52
Peter Alink, rol: Lid
Gerben Tornij, rol: Lid
Pim Lodestijn, rol: Lid
Abel de Vries, rol: Lid
Geert Fuchs, rol: Lid

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Harald Hofstede, rol: Lid
Chek Lee, rol: Lid
Waldeck Podgorski, rol: Lid

Provincie Noord-Holland

Locatie: Haarlem, Houtplein 33
Albert Kandelaar, rol: Lid

Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Hendri van Muiswinkel, rol: Lid

Rijkswaterstaat Dienst Limburg

Locatie: Maastricht, Avenue Ceramique 125
Willy van Laanen, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Jan van der Sluis, rol: Lid
Mark Zwaan, rol: Lid
Giel Klanker, rol: Lid
Jan Verbrugge, rol: Lid
Ronald Mante, rol: Lid
Harry Dekker, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Hans Bruinsma, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Pieter Zijlmans, rol: Lid
Jan Jonker, rol: Lid

Nebest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jan Kloosterman, rol: Lid
Leo Leeuw, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Erwin Kamp, rol: Lid
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Pascal Hoogewoonink, rol: Lid

Proficium B.V.

Locatie: Breukelen, De Corridor 14T
Johan Bel, rol: Lid
Bram ten Klei, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Dirk Jan Menger, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Tjitse van Dijk, rol: Lid

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Erik Bijlsma, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Nabila Abdellaoui, rol: Lid
Anton Ruiter, rol: Lid

Heijmans Infra Techniek B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Herman Pruisken, rol: Lid
ICT Business Development Manager

ICT Business Development Manager

Locatie: Barendrecht, Kopenhagen 9
Frans Lambregts, rol: Lid
MaxGrip Head Office

MaxGrip Head Office

Locatie: Utrecht, Papendorpseweg 100
Marcel Morsing, rol: Lid

Mobilis TBI infra Vestiging West

Locatie: Rotterdam, Fascinatio Boulevard 522
Jan de Waard, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jacco Kroese, rol: Lid
Peter Overduin, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Maarten van Riel, rol: Coordinator
Ronald Gram, rol: Adviseur

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Siert Saes, rol: Lid
Ad Rabenort, rol: Lid

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Dolf van der Meij, rol: Lid
Celeste de Jong, rol: Lid

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Peter van den Berg, rol: Lid

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Ton van Gageldonk, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Wilco Renkema, rol: Lid
Jeroen Schrijver, rol: Lid

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Lambert Verhagen, rol: Lid
Jeroen Kersten, rol: Lid
Peter Hendriks, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Arnhem, Beaulieustraat 22
Gerben Quirijns, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Jaco Kreber, rol: Lid
Vincent van den Broek, rol: Lid

Besix Infra

Locatie: Schelle, Steenwinkelstraat 640
Jan Parmentier, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Merten Hinsenveld, rol: Lid
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Platform Niet-rijkstunnels

Platform Niet-rijkstunnels

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Tunnels buiten het rijkswegennet vormen een bijzondere categorie tunnels. Inpassing is vaak extra complex, en regels en richtlijnen voor de veiligheid van rijkswegtunnels zijn niet per definitie toepasbaar. Sinds 2014 faciliteert het COB daarom het platform Niet-rijkstunnels. Hierbij worden tunneleigenaren bij elkaar gebracht om specifieke kennis en ervaring te delen.

Meer informatie
Heeft u interesse in dit project? Neem dan contact op met het COB.

Bijeenkomsten

09-02-2014 - 1e Platformbijeenkomst over QRA bij Provincie N-H

25-09-2014 - 2e Platformbijeenkomst bij COB

10-03-2015 - 3e Platformbijeenkomst over OTO bij Provincie ZH

02-06-2015 - 4e Platformbijeenkomst bij Gemeente Amsterdam

08-09-2015 - 5e Platformbijeenkomst bij Gemeente Rotterdam

08-12-2015 - 6e Platformbijeenkomst

14-04-2015 - Bijeenkomst agendacommissie Platform NRT

26-10-2015 - Tunnelbeheerders/directeurenoverleg

08-03-2016 - 7e Platformbijeenkomst

Dit overleg wordt gehouden bij het COB in Delft en gaat onder andere over Alerteringssystemen, wetgeving en de toekomstplannen van het Platform


14-06-2016 - 8e Platformbijeenkomst

13-09-2016 - 9e Platformbijeenkomst

13-12-2016 - 10e Platformbijeenkomst


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Schiphol Nederland B.V.

Locatie: Schiphol, Evert van de Beekstraat 202
Peter Flierman, rol: Lid
Kees Uijl, rol: Lid
Jeffrey Rundberg, rol: Lid

Veiligheidsregio Haaglanden

Locatie: Den Haag, Dedemsvaartweg 1
Peter Vrij, rol: Lid

Veiligheidsregio Utrecht

Locatie: Utrecht, Archimedeslaan 6
Freek ten Haken, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Anton Ruiter, rol: Lid
Edim Hadziavdic, rol: Lid
Madiha Ahammout, rol: Lid

Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling

Locatie: Utrecht, Rachmaninoffplantsoen 61
Sieb van der Weide, rol: Lid

Provincie Noord-Holland

Locatie: Haarlem, Houtplein 33
Rita Puggioni, rol: Lid
Albert Kandelaar, rol: Agendacommissielid
René van Treeck, rol: Lid

Provincie Zeeland Provinciehuis

Locatie: Middelburg, Abdij 6
Jeroen Steenbakker, rol: Lid

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Bas van Herpen van Leenen, rol: Agendacommissielid

Schiphol Nederland B.V.

Locatie: Schiphol, Evert van de Beekstraat 202
Marco Gerrese, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
André Roolfs, rol: Lid

Gemeente Leiden

Locatie: Leiden, Stadhuisplein 1
Wouter Wuite, rol: Lid
Henriëtte Noordhof, rol: Lid
Rene Bakker, rol: Lid
Wout Schutte, rol: Lid
Bouwe Elzinga, rol: Lid

Gemeente Maastricht

Locatie: Maastricht, Mosae Forum 10
John Lamerigts, rol: Lid
Jos Kooijman, rol: Lid
Bas Hoek, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Jeroen Schrijver, rol: Agendacommissielid
Ruud Willersen, rol: Lid
Wilco Renkema, rol: Lid
Frans Cornelis, rol: Lid
Chris van Pel, rol: Lid

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Paul van Laviere, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Tom Versluijs, rol: Lid
Ricardo Janssen, rol: Lid
Gerard Slootjes, rol: Lid
Erik Meijs, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ronald Gram, rol: Voorzitter
Caro Rietman, rol: Contactpersoon

Gemeente Amstelveen

Locatie: Amstelveen, Laan Nieuwer-Amstel 1
Otto van der Laan, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Michiel Waitz, rol: Product geïnterviewd
Rein de Haas, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Nabila Abdellaoui, rol: Lid

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Alexander Kloppers, rol: Lid
Individuele deelnemers

Evert Worm, rol: Voorzitter

Platform Veiligheid

Platform Veiligheid

Status: Lopend
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Het platform Veiligheid is september 2012 opgericht en komt drie tot vier keer per jaar bij elkaar. De deelnemers bespreken actuele onderwerpen, zoeken naar gezamenlijke opgaven en worden actief betrokken bij de discussies. Hieruit kunnen nieuwe projecten voortkomen, maar dat hoeft niet. Vaak is het delen en uitwisselen van kennis en ervaringen al zeer waardevol.

Onderzoek
De bijeenkomsten worden goed bezocht op steeds wisselende locaties en men is enthousiast over de levendige bijeenkomsten waar inhoudelijke onderwerpen op de agenda staan. Vaak zijn deze bijeenkomsten gekoppeld aan een bezoek van een tunnelproject.

Bijeenkomsten

22-11-2016 - Internationale tunnelprojecten

Internationale tunnelprojecten (vergelijk met tunnels in Nederland, in combinatie met historie en achtergronden veiligheidsrichtlijnen)


04-04-2017 - Geschiedenis Tunnelveiligheid /speeddaten junioren

Het programma voor deze bijeenkomst zal bestaan uit een lezing over ‘de geschiedenis van de tunnelveiligheid’, een aantal speeddate rondes om snel het netwerk van uw junior collegae een boost


27-06-2017 - Visie nieuwe tunnelveiligheidsbeambte

Locatie: Bouwcampus in Delft. Kennismaking en open discussie met de nieuwe tunnelveiligheidsbeamte Peter Kole en een presentatie over de Geschiedenis van Tunnelveiligheid door Evert Worm.


01-12-2017 - Platformbijeenkomst in Delft

Tijdens deze bijeenkomst komen de plannen voor 2018 en het tunnelprogramma van het COB aan bod. Ook wordt de paper over Virtueel testen gepresenteerd en uitgereikt aan de aanwezigen.


06-03-2018 - 1e Platformbijeenkomst 2018

Deze bijeenkomst zal voornamelijk in het teken staan van het nieuwe boekje ‘Al doende leert men’ (leren van oefenen en incidenten), dat op deze dag wordt gepresenteerd en uitgereikt.


22-06-2018 - 2e Platformbijeenkomst 2018 (tijdens COB-congres)

17-10-2018 - 3e Platformbijeenkomst 2018

04-09-2012 - 1e Platformbijeenkomst

15-01-2013 - Leren van (bijna) incidenten

26-03-2013 - Inpassing tunnels in stedelijk gebied

Locatie: Arcadis in Amersfoort


13-06-2013 - Voorlichting aan tunnelgebruikers

Locatie: Nedmobiel in Breda


19-11-2013 - Optimalisatie hulpverlening

Locatie: IFV in Arnhem


18-03-2014 - Veiligheidsfilosofie OB van het spoor (heavy rail)

Locatie: Spoorzone Delft


03-06-2014 - Veiligheidsfilosofie OB van het spoor (light rail)

Deze bijeenkomst betrof light rail, tram en metro en werd gehouden bij de Noord-Zuidlijn in Amsterdam


07-10-2014 - Veiligheidsaspecten bij tunnelrenovatie

Locatie: Movares in Utrecht


10-02-2015 - Veilige software en Cybersecurity

09-06-2015 - Opleiden, Trainen, Oefenen (OTO) wegtunnels

Locatie: Brandweer Amsterdam-Amstelland


20-10-2015 - RAMS

Locatie: Projectbureau A4 Delft/Schiedam


01-03-2016 - Platformbijeenkomst Thema; 3B ontwikkelingen

Locatie: Westerscheldetunnel. Na de inhoudelijke bijeenkomst over 3B ontwikkelingen met presentaties over vervanging van een bestaand systeem en ontwikkelingen van een systeem in een nieuwe t


17-05-2016 - Veiligheid in spoortunnels

Hoe veilig zijn spoortunnels, wat is er bekend omtrent de wetgeving in spoortunnels? Hierover werden presentaties gegeven door Hugo de Jong en Harm Akse m.b.t. de wetgeving lokaal spoor en Jef


20-09-2016 - Stapeling van veiligheidsfuncties

Stapeling van veiligheidsfuncties (e.g. Utrecht CS met treinsporen, winkels, kantoren, Nijverdal met spoor en wegtunnels, Michiel de Ruijtertunnel en CS Amsterdam, of Noord-Zuidlijn met metro



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Charlotte Boschloo, rol: Lid
Johan van der Gaag, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Rob Kisjes, rol: Lid
Michel Langhout, rol: Lid

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Rotterdam, Lichtenauerlaan 100
Stefan Lezwijn, rol: Lid
Herman Rouwenhorst, rol: Lid
Koen Gideonse, rol: Lid
Evert Sonke, rol: Lid
Roeland Brouwer, rol: Lid

Antea Group

Locatie: Deventer, Zutphenseweg 31d
Henk-Jan Schuurman, rol: Lid
Jan Houwers, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Jasper Nieuwenhuizen, rol: Lid

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Christian Braat, rol: Lid

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Aryan Snel, rol: Lid

Strypes Nederland

Locatie: Leersum, Broekhuizerlaan 3
Ranish Baboeram Panday, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Lid

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Marco de Jong, rol: Lid
Jochem Kanbier, rol: Lid
Diego Meester, rol: Lid
Michiel Berkheij, rol: Lid
Erik Vinke, rol: Lid
Leo Speksnijder, rol: Lid
Gert-Jan Braas, rol: Lid

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Patrick Dankaart, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Rob Houben, rol: Lid
Thijs Ruland, rol: Lid

Siemens Nederland NV

Locatie: Den Haag, Prinses Beatrixlaan 800
Stef de Jong, rol: Lid
Renard Kox, rol: Lid
Peter van Duijvenbode, rol: Lid

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Esther Bennett, rol: Lid
Bas van Duijnhoven, rol: Lid
Robin Rijkers, rol: Lid
André Stehouwer, rol: Lid

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Jaap van Wissen, rol: Lid
Martin de Lange, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Ronald Mante, rol: Lid
Rob Souw, rol: Lid
Gerda Keereweer-de Jong, rol: Lid
William van Rijswijk, rol: Lid
Jan Verbrugge, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Gerben Tornij, rol: Lid
Arnold Roozenbeek, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Rutger van Bemmel, rol: Lid
Jacco Kroese, rol: Lid
Gerard van der Geer, rol: Lid
Gea Kolk, rol: Lid
Jan Jonker, rol: Lid
Nils Lundgren, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Emilie van der Spil, rol: Lid
Corné van Iersel, rol: Lid
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
André Brons, rol: Lid
Regionale Brandweer Zuid-Limburg

Regionale Brandweer Zuid-Limburg

Locatie: Margraten, Holstraat 35
Hans Godding, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Diederik van Zanten, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Ingenieursbureau

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Jaap Nederlof, rol: Lid

Imagine Solutions BV

Locatie: Dordrecht, Berkenhof 3
Wim Baars, rol: Lid

Kimpro BV

Locatie: Soest, Schrikslaan 15
Jasper Kimstra, rol: Lid

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
Peter Kole, rol: Lid

Ministerie van IenW

Locatie: Den Haag, Plesmanweg 1-6
Adri Legierse, rol: Lid
Michiel Dubbeldeman, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Rudolf van Aken, rol: Lid
Jan Faber, rol: Lid

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Margrita Noordmans, rol: Lid
Co Koren, rol: Lid
Jim Halsey, rol: Lid
Jelmer Wittebol, rol: Lid

Feresor bv

Locatie: Rheden, Van Delenstraat 9
Ed van de Griend, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Ed Bik, rol: Lid

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Rein de Haas, rol: Lid

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Hans Bronsveld, rol: Lid

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Paul van Laviere, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Arjan Verweij, rol: Lid

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Ronald Gram, rol: Lid
Freddie Wolff, rol: Lid
Machiel Mastenbroek, rol: Lid
Frank de Vries, rol: Lid
Siert Saes, rol: Lid

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Ronald de Weerd, rol: Lid
Edwin Luijt, rol: Lid
Remmy Uffen, rol: Lid
Melle Holthuis, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Renoveren in de praktijk

Renoveren in de praktijk

Status: Opstartfase
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Wat kost een tunnel?

Onderzoek
Via een student van de TU-Delft proberen we inzichtelijk te krijgen wat de xploitatie kosten zijn van een tunnel. Dit geeft inzicht in mogelijke besparingen, maar geeft ook gelegenheid tot benchmarking.

Meer informatie
Heeft u interesse in dit project? Neem dan contact op met het COB.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Maarten van Riel, rol: Coordinator
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Carolina Lantinga, rol: Secretaris

Twin tunnel

Twin tunnel

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Norwegian Public Roads Admin.

Norwegian Public Roads Admin.

Locatie: Oslo, Statens vegvesen Vegdirektoratet
Arild Petter Sovik, rol: Lid
Rock Soil

Rock Soil

Locatie: Milan, P.zza S.Marco 1
Giuseppe Lunardi, rol: Lid
Ruhr University Bochum

Ruhr University Bochum

Locatie: Bochum, Universitatsstrasse 150
Götz Vollmann, rol: Lid
Britta Schoesser, rol: Lid
STUVA e.v. Studiengesellschaft für unterirdische verkehrsanlagen

STUVA e.v. Studiengesellschaft für unterirdische verkehrsanlagen

Locatie: KÖln, Mathias-Brüggen-Str. 41
Roland Leucker, rol: Lid
Sungkyunkwan University

Sungkyunkwan University

Locatie: Seoul, 25-2 Sungkyunkwan-ro
Chungsik Yoo, rol: Lid
VeresuchsStollen Hagerback AG

VeresuchsStollen Hagerback AG

Locatie: Flums-hochweise, Polistrasse 1
Michael Kompatscher, rol: Lid
Herrenknecht AG

Herrenknecht AG

Locatie: Schwanau-allmannsweier, Schlehenweg 2
Werner Burger, rol: Lid
Thomas Edelmann, rol: Lid
INCAS Partners In ground consulting and strategy

INCAS Partners In ground consulting and strategy

Locatie: Paris, 54 rue Lamarck
Elena Chiriotti, rol: Lid
Inec

Inec

Locatie: ,
Joao Serra, rol: Lid
Louisiana Tech. University CETF Professor of Civil Engineering

Louisiana Tech. University CETF Professor of Civil Engineering

Locatie: 0046 Ruston,
Ray Sterling, rol: Lid
Mott MacDonald Ltd

Mott MacDonald

Locatie: Westwood, One University Avenue
Henry Russell, rol: Lid

Mott MacDonald Ltd

Locatie: Gb-croydon, 8-10 Sydenham Road
Michael Gaunt, rol: Lid
Andrew Zhao, rol: Lid
Christopher Eberle, rol: Lid
Michael Francis, rol: Lid
Bane Nor

Bane Nor

Locatie: Oslo, Biskop Gunnerus Poort 14
Erik Smith, rol: Lid
CETU (Centre d' Etudes des Tunnels)

CETU (Centre d' Etudes des Tunnels)

Locatie: Bron Cedex, 25 Avenue François Mitterrand, Case
Michel Deffayet, rol: Lid
Emmanuel Humbert, rol: Lid
Laetitia D'aloia Schwartzentruber, rol: Lid
Eric Premat, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator
, rol: Opdrachtgever
Colorado Shool of mines

Colorado Shool of mines

Locatie: Colorado, 1500 Illinois Street Golden
Mike Mooney, rol: Lid
Femern A/S

Femern A/S

Locatie: Kopenhagen, Vester Sogade 10
Henrik Schjoler Dahl, rol: Lid
Amberg Group

Amberg Engineering AB

Locatie: Regensdorf-watt, Trockenloostr. 21
Antonia Cornaro, rol: Lid

Amberg Group

Locatie: Sargans, Rheinstrasse 4, Postfach 64
Felix Amberg, rol: Lid
Babendererde Engineers GmbH

Babendererde Engineers GmbH

Locatie: Bad Schwartau, Markt 2
Tim Babendererde, rol: Lid
Lars Babendererde, rol: Lid

Werkgroep vervolgonderzoek zinkvoegen

Werkgroep vervolgonderzoek zinkvoegen

Status: Lopend
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Na het endoscopisch onderzoek in 2014 concludeerde de commissie Zinkvoegen dat er nader onderzoek nodig is naar de integriteit van de boutverbinding (achter de klemstrip).

Onderzoek
In 2016 is onderzoek verricht naar twee wandvoegen in de Heinenoordtunnel en één wandvoeg in de Kiltunnel.

Resultaat
De resultaten van het onderzoek komen overeen met die van de eerdere onderzoeken, namelijk corrosie op klemstrips, bouten en moeren. Het doel is om een plan van aanpak op te stellen voor de renovatie van zinkvoegen. Met dit plan van aanpak kunnen we beheerders van tunnels ondersteunen bij hun opgave.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Theo van Maris, rol: Lid
Stephan van der Horst, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
René Kuiper, rol: Lid

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Lid

Trelleborg Ridderkerk BV

Locatie: Ridderkerk, Verlengde Kerkweg 15
Frans Melchers, rol: Lid
Joel van Stee, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Lid

Van Hattum en Blankevoort

Locatie: Vianen, Lange Dreef 13
Sallo van der Woude, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Rotterdam, Willemskade 19-20
Brenda Berkhout, rol: Voorzitter

MH Poly Consultants & Engineers bv

Locatie: Bergen Op Zoom, Peter Vineloolaan 46b
Bard Louis, rol: Lid

Mobilis TBI infra

Locatie: Apeldoorn, Landdrostlaan 49
Gerard van den Berg, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Peter Hoogen, rol: Lid
Jan Jonker, rol: Lid

Nebest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jan Kloosterman, rol: Secretaris
Leo Leeuw, rol: Lid

ProRail

Locatie: Rotterdam, Delfseplein 27j
Edwin Westerduijn, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Gerrit Wolsink, rol: Lid
Harry Dekker, rol: Lid
Individuele deelnemers

Chris Hakkaart, rol: Lid

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Nhut Nguyen, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Ruben van Montfort, rol: Secretaris
Hans Mortier, rol: Lid

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Harry de Haan, rol: Lid

BC Maatregelencatalogus trillingen

BC Maatregelencatalogus trillingen

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Resultaat
Op 10 september 2015 heeft de commissie hun laatste bijeenkomst gehad. Het verslag en het definitieve advies is op 28 september 2015 naar de heer Van den Brink van ProRail gestuurd. De commissie is dechargeert.

Bijeenkomsten

10-09-2015 - Bespreken eindresultaat Maatregelencatalogus

Afronding fase I, opstellen eindadvies, beoordelen onderzoekplannen.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Katholieke Universiteit Leuven

Katholieke Universiteit Leuven

Locatie: Leuven, Kasteelpark Arenberg 40
Geert Degrande, rol: Lid

Provincie Noord-Holland

Locatie: Haarlem, Houtplein 33
Paul Waarts, rol: Lid

TNO Defensie en Veiligheid

Locatie: Den Haag, Oude Waalsdorperweg 63
Tom Basten, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Michael Steenbergen, rol: Lid

Universiteit Twente

Locatie: Enschede, Drienerlolaan 5
André de Boer, rol: Voorzitter

WAD43 Consulting Engineers

Locatie: Ijsselstein, Pr. W. Alexanderdijk 43
Klaas Jan Bakker, rol: Secretaris

Evaluatie Gaasperdammertunnel

Evaluatie Gaasperdammertunnel

Status: Gereed
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Zowel de opdrachtgever (Rijkswaterstaat) als de aanneemcombinatie (IXAS) van de Gaasperdammertunnel willen vanaf de start van het project leren van hun ervaringen en zo (de organisatie) van het project optimaliseren. Zij hebben het COB benaderd om hen hierbij te ondersteunen.

Onderzoek
Er is een expertteam samengesteld dat samen met Rijkswaterstaat en IXAS de geleerde lessen en best practices analyseert, vastlegt en vertaalt naar algemeen geldende lessen. Gekoppeld aan de bouwfasering, wordt er elk jaar een evaluatiesessie georganiseerd.

Resultaat
In het laatste kwartaal van 2015 zijn de dialoogfase, de convergentiefase, de aanbesteding en het risicomanagement geëvalueerd met behulp van interviews en een themasessie. De resultaten zijn gepresenteerd op het COB-congres 2015 en in de Onderbouwing van januari 2016. Vervolgens is er in 2016 bij bestaande lerende netwerken binnen het project praktijkervaring opgehaald en geanalyseerd. Presentatie vond plaats op het COB-congres van 2016. Vervolgens hebben hoogleraren en experts hebben de bevindingen beschouwd en verrijkt waarna deze zijn teruggekoppeld in een allignmentsessie op 7 maart 2017 en tijdens de kennisdag op 30 maart 2017 zijn besproken met andere tunnelteams. De bevindingen worden vervolgens gecombineerd met de resultaten van deze kennisdag en gepubliceerd. De uitreiking van Deel 1 van de evaluatie vond plaats tijdens het COB-café op 30 juni 2017.Het leertraject wordt voorgezet in de jaren hierna. Na oplevering van de Gaasperdammertunnel volgt een eindevaluatie, resulterend in een eindrapport en presentatie tijdens een congres.

Thema's
Verbinden

Bijeenkomsten

22-09-2017 - COB-café

De eerste grote mijlpaal in het leertraject van de Gaasperdammertunnel. Rijkswaterstaat, IXAS en het COB presenteren u de eindresultaten van de eerste fase van het leertraject. Dit gebeurt in


30-03-2017 - Kennisdag

Tijdens de kennisdag presenteerden RWS/COB en IXAS de lessen van de Gaasperdammertunnel tot nu toe en zijn we daarover in gesprek gegaan met 125 medewerkers van andere tunnelprojecten.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Ron van den Ende, rol: Lid Projectteam
TNBS

TNBS

Locatie: Noordgouwe, Dijkzicht 1
Tin Buis, rol: Reviewer

Triple Bridge B.V.

Locatie: Utrecht, Nieuwegracht 32
Marcel Hertogh, rol: Voorzitter Expertteam

Universiteit Twente

Locatie: Enschede, Drienerlolaan 5
Geert Dewulf, rol: Reviewer
Radboud Universiteit

Radboud Universiteit

Locatie: Nijmegen, Thomas van Aquinostraat 5
Ira Helsloot, rol: Reviewer

Rijkswaterstaat Dienst WNN

Locatie: Amsterdam, Burgemeester Stramanweg 100b
Hans Ruijter, rol: Spreker congres
Renske van Nie, rol: Lid Projectteam
Helen Miley, rol: Lid Projectteam
Lammert Postma, rol: Lid Projectteam
Henk Bellinga, rol: Lid Expertteam
Ewald van Dorst, rol: Lid Projectteam
Frans de Kock, rol: Initiatiefnemer

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Leo Maas, rol: Product redacteur
hbl communicatie

hbl communicatie

Locatie: Goes, Kamperfoeliestraat 14
Hanneke Blok, rol: Product schrijver

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Twan Daverveld, rol: Lid Projectteam
Martien Heijmans, rol: Lid Projectteam
Aris van Erkel, rol: Lid Projectteam
Roel Scholten, rol: Lid Projectteam
Peter Schouten, rol: Opdrachtgever
Andre van de Velde, rol: Lid Projectteam
Johan van der Gaag, rol: Lid Projectteam
Bram ten Klei, rol: Lid Projectteam

Peter Juijn teksten

Locatie: Utrecht, Kwartelstraat 43
Peter Juijn, rol: Product redacteur

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Jan van Steirteghem, rol: Reviewer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Marije Nieuwenhuizen, rol: Product redacteur
Leen van Gelder, rol: Lid

Combinatie Rotterdamsebaan Trefpunt

Locatie: Den Haag, Binckhorstlaan 119
Paul Janssen, rol: Reviewer

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid

Erasmus Universiteit Rotterdam

Locatie: Rotterdam, Burgemeester Oudlaan 50
Joop Koppenjan, rol: Reviewer
Fluor Infrastructure BV

Fluor Infrastructure BV

Locatie: Hoofddorp, Taurusavenue 155
Marco Eykelenboom, rol: Reviewer

Harry Bijl Communicatie

Locatie: Montfoort, Julianalaan 27
Harry Bijl, rol: Product redacteur

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Rotterdam, Lichtenauerlaan 100
Stefan Lezwijn, rol: Lid

Ballast Nedam Infra

Locatie: Nieuwegein, Ringwade 71
Malou van der Pal, rol: Product geïnterviewd

Evaluatie Sluiskiltunnel

Evaluatie Sluiskiltunnel

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Op 23 mei 2015 gaat de Sluiskiltunnel open voor verkeer; op tijd en zonder meerkosten. Wat valt er te leren van dit project? Er zijn bovendien veel nieuwe ervaringen opgedaan. De BV Kanaalkruising Sluiskil (BV KKS) en het COB gaan kennis vastleggen, evalueren en vertalen naar theorie en praktijk.

Resultaat
De bevindingen zijn vastgelegd in het in juni 2015 uitgebrachte document Evaluatie Sluiskiltunnel dat te vinden is op de COB kennisbank en is gepresenteerd tijdens het op 23 juni 2015 gehouden Symposium.

Thema's
Verbinden

Bijeenkomsten

23-06-2015 - Slotsymposium

De eindevaluatie is tijdens dit Symposium besproken en uitgereikt aan alle bezoekers



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Cees Brandsen, rol: Beoordelaar
Jaap Heijboer, rol: Beoordelaar
Hans Versteegen, rol: Beoordelaar

Shell Global Solutions International B.V.

Locatie: Den Haag, Postbus 541
Hans de Vos, rol: Beoordelaar

Sioo BV

Locatie: Utrecht, Newtonlaan 209
Ard-Pieter de Man, rol: Lid Expertteam

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Frank Guldenmund, rol: Beoordelaar
Hans Bakker, rol: Lid Expertteam
Marcel Hertogh, rol: Lid Expertteam

Vrije Universiteit Amsterdam

Locatie: Amsterdam, De Boelelaan 1105
Marius Rietdijk, rol: Beoordelaar

BV Kanaalkruising Sluiskil

Locatie: Terneuzen, Koegorsstraat 1c
Hanneke Blok, rol: Product redacteur
Paul van Laviere, rol: Product geïnterviewd
Ton Vrijdag, rol: Product geïnterviewd

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider
Roel Scholten, rol: Coordinator

Combinatie Rotterdamsebaan Trefpunt

Locatie: Den Haag, Binckhorstlaan 119
Paul Janssen, rol: Beoordelaar

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Peter Dijk, rol: Beoordelaar

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 2- de Tulpenburgh
Christiaan Caan, rol: Beoordelaar

Provincie Noord-Holland

Locatie: Haarlem, Houtplein 33
Albert de Vries, rol: Beoordelaar

Provincie Zeeland Provinciehuis

Locatie: Middelburg, Abdij 6
Kees van Beveren, rol: Beoordelaar

Bureau Paradox

Locatie: Leiden, Boerhaavelaan 21
Alfons van Marrewijk, rol: Beoordelaar

BV Kanaalkruising Sluiskil

Locatie: Terneuzen, Koegorsstraat 1c
Tin Buis, rol: Product geïnterviewd

Evaluatie Velsertunnel

Evaluatie Velsertunnel

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
De renovatie van de Velsertunnel kent een aantal risico’s die pas bij uitvoering inzichtelijk worden. Het risicodossier is opgesteld, maar er werd gezocht naar nog meer comfort: opdrachtgever Rijkswaterstaat en aannemerscombinatie Hyacint hadden het COB ingeschakeld om met behulp van een expertteam deze risico’s en de mogelijke effecten scherp te krijgen.

Onderzoek
In september 2015 heeft het COB een expertteam samengesteld dat samen met een kernteam vanuit het project de stand van zaken heeft onderzocht. Vervolgens heeft het expertteam zich gebogen over de scenario’s voor eventuele \'blinde vlekken\'. Daarna volgde een interactieve sessie waarin het expertteam en het projectteam werkten aan herkenning en erkenning van de bevindingen. De uitkomsten van dit proces zijn voorgelegd aan de stuurgroep Velsertunnel.

Resultaat
Het advies aan de Velsertunnel is opgeleverd in 2015. In 2016 is dit advies veralgemeniseerd en gebruikt om de eerste versie van het groeiboek \'Renoveren kun je leren\' te maken. Tijdens het COB-congres op 8 december 2016 werd het groeiboek officieel gelanceerd.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Stephan van der Horst, rol: Product geïnterviewd
Martin Bouma, rol: Product geïnterviewd
Wil Feddema, rol: Product geïnterviewd

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid Expertteam

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Rotterdam, Willemskade 19-20
Brenda Berkhout, rol: Lid Expertteam

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Paul van Rossum, rol: Lid Expertteam

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Alex Sheerazi, rol: Lid Expertteam

Motion Consult B.V.

Locatie: Amersfoort, Vlasakkerweg 3b
Roland Broekhuizen, rol: Product schrijver

Redkon Project Management & Consultancy

Locatie: Hoogerheide, Op den Duyn 35
Rene de Koning, rol: Lid Projectteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Ron Hardonk, rol: Product geïnterviewd
Saskia Blaas, rol: Product geïnterviewd
Dick van Klaveren, rol: Initiatiefnemer

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Ron van den Ende, rol: Product geïnterviewd
Ilkel Taner, rol: Product geïnterviewd

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider
Roel Scholten, rol: Voorzitter
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Combinatie Hyacint V.O.F. Dura Vermeer, BESIX en SPIE

Combinatie Hyacint V.O.F. Dura Vermeer, BESIX en SPIE

Locatie: Velsen-noord, Concordiastraat 84
Ben van der Maat, rol: Product geïnterviewd
Marie-José Knape, rol: Product geïnterviewd
Hugo Kruk, rol: Product geïnterviewd
Armand Ellsworth, rol: Product geïnterviewd
Jan van Steirteghem, rol: Initiatiefnemer
Bart Ranke, rol: Lid Projectteam

Expertteam Duurzaamheid

Expertteam Duurzaamheid

Status: Gereed
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
De stad Den Haag wil in 2040 energieneutraal zijn en de Rotterdamsebaan is hierbij een belangrijk project. De ambitie is van de Rotterdamsebaan een icoon van duurzaamheid te maken en een inspiratiebron voor toekomstige (tunnel)projecten. Er bestaan echter nog geen EMVI-criteria voor duurzaamheid.

Onderzoek
Een team van experts op het gebied van duurzaamheid, milieu, tunnelveiligheid, civiele techniek en geowetenschappen heeft onder leiding van de TU Delft en het COB beschreven hoe een tunnel duurzaam gerealiseerd kan worden.

Resultaat
Het Inspiratiedocument Duurzaamheid presenteert negen aspecten die een tunnel duurzaam maken. Het document wordt gebruikt bij de aanbesteding van de Rotterdamsebaan. In 2015 voert het expertteam de waardering voor het EMVI-criteria Duurzaamheid uit. Hierna zal het resultaat van de aanpak worden geevalueerd, en doorvertaald worden naar andere praktijkprojecten.

Thema's
Duurzaamheid

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Jones Lang LaSalle

Locatie: Amsterdam, Strawinskylaan 3103
Claudia Heimensen, rol: Lid

Rendemint

Locatie: Ridderkerk, Pruimendijk 113
René de Klerk, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Joris Vijverberg, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Marcel Hertogh, rol: Voorzitter

Universiteit Utrecht Faculteit Geowetenschappen

Locatie: Utrecht, Heidelberglaan 2
Jasper Griffioen, rol: Lid
Individuele deelnemers

Jan van Vliet, rol: Lid

Bierman Henket Architecten

Locatie: Vught, Hal 13a "Den Eikenhorst"
Henk van Laarhoven, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Coordinator

EcoChain Technologies B.V.

Locatie: Amsterdam, Oostenburgermiddenstraat 202
Jochem Mos, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Léon Dijk, rol: Lid

Expertteam Piet Heintunnel

Expertteam Piet Heintunnel

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Ook de Piet Heintunnel is toe aan renovatie. Het groeiboek Renoveren kun je leren, het project KIS Maastunnel en de maatregelencatalogus voor energiereductie in tunnels zijn hiervoor zeer interessant. Het projectteam van de Piet Heintunnel gaat daarom samenwerken met het COB om deze kennis te benutten. Daarnaast wordt ook weer nieuwe kennis en ervaring ingebracht en gedeeld met het netwerk.

Onderzoek
Mede vanuit de bestaande COB-trajecten is er een breed expertteam samengesteld voor de Piet Heintunnel.

Resultaat
Het expertteam heeft in samenwerking met het projectteam een rapportage voor het aanbestedingstraject van dit project opgesteld.

Bijeenkomsten

09-11-2016 - Startbijeenkomst

Het projectteam Piet Heintunnel en het COB-expertteam hebben in een groepsgesprek wederzijdse ervaringen gedeeld en voortgangsplannen besproken.


15-02-2017 - Overleg expertteam-projectteam


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Lisa de Rooij, rol: Lid Projectteam
Paul Gordon, rol: Lid Projectteam
Ilham Bouz, rol: Lid Projectteam

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Leo Maas, rol: Product schrijver
Saskia Blaas, rol: Deelnemer

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Leen van Gelder, rol: Lid Expertteam

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Brenda Berkhout, rol: Lid Expertteam

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Carolina Lantinga, rol: Student
Jelle Blom, rol: Student

Gemeente Amsterdam Ingenieursbureau

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Tjitse van Dijk, rol: Lid Projectteam
Jasper Passtoors, rol: Deelnemer
Jan-Willem Sluyters, rol: Deelnemer

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Alex Sheerazi, rol: Lid Projectteam

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid Expertteam

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Diederik van Zanten, rol: Lid Expertteam

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid Expertteam
Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Projectteam Piet Heintunnel IB Gemmeente Amsterdam

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 430
Francien Krouwel, rol: Lid Projectteam
Onno Man, rol: Lid Projectteam

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Maarten van Riel, rol: Deelnemer
Karin de Haas, rol: Voorzitter
Karin de Haas, rol: Secretaris
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid Expertteam

Icoonproject A16 Rotterdam

Icoonproject A16 Rotterdam

Status: Gereed
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
Rijkswaterstaat heeft de ambitie om de tunnel in de nieuwe verbindingsweg A16 Rotterdam duurzaam aan te leggen, te exploiteren en beheren. Het projectteam zoekt naar expertise die hen kan helpen om het onderwerp ‘energie’ zo goed mogelijk in het contract en in de aanbesteding te zetten.

Onderzoek
Vanuit het COB-project Energiereductie tunnels zal een expertteam de A16 Rotterdam analyseren, mede op basis van sessies met de projectorganisatie. Daarna zal het expertteam advies uitbrengen voor het ontwerp- en aanbestedingsproces. Op basis van het adviesrapport kan er besloten worden tot verdere samenwerking.

Bijeenkomsten

21-01-2016 - Kennismakingsbijeenkomst A16 Rotterdam

Tijdens deze bijeenkomst ontmoet het COB-expertteam het team van RWS. Samen gaan zij werken aan de nieuwe tunnel A16 Rotterdam.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Cees Wilschut, rol: Lid
Grietske van Bodegom-Woudsma, rol: Lid
Dik de Weger, rol: Lid
Stefan van der Voorn, rol: Lid
Johan Naber, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat Wegendistrict Zuid-Holland-Zuid

Locatie: Dordrecht, Laan der Verenigde Naties 115
Bert Staat, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Frank de Vries, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling

Locatie: Den Haag, Spui 70
Paul Janssen, rol: Lid Expertteam

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Cynthia Sewbalak, rol: Secretaris

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Henry van der Pluym, rol: Lid Expertteam

Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Guido de Oude, rol: Lid
Sander Dekens, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Bart van der Hoek, rol: Lid
Martijn Blom, rol: Lid

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Verali von Meijenfeldt, rol: Lid Expertteam

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Projectleider

KIS Maastunnel

KIS Maastunnel

Status: Gereed
Type: Platform - koplopergroep - expertteam

Vraagarticulatie
De gemeente Rotterdam wil de renovatie van de Maastunnel gunnen aan een partij die op hoog niveau kwaliteit, integraliteit en samenwerking kan leveren. Een team onder leiding van het COB concretiseert deze begrippen, zodat ze meegenomen kunnen worden in deze en toekomstige aanbestedingen.

Onderzoek
Er is eerst een projectspecifiek visiedocument opgesteld. Dit document is vertaald in concrete teksten die in de aanbestedingsdocumentatie zijn opgenomen. De voorzitter van het expertteam neemt deel aan de selectiecommissie. Na afronding van de aanbesteding heeft het expertteam het visiedocument en de resultaten van de aanbesteding vertaald in een openbaar document dat geschikt is voor andere tunnelprojecten.

Resultaat
Het rapport KIS Maastunnel is tijdens het COB-congres op 8 december 2016 gepresenteerd. Het is gratis te downloaden via de kennisbank van het COB.

Bijeenkomsten

13-06-2014 - Kickoff bijeenkomst

25-06-2014 - Terugkoppeling bevindingen expetteam aan Rotterdam


Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Sunchar Beheer BV

Sunchar Beheer BV

Locatie: Den Haag, Josef Israelslaan 56
Jan Brouwer, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Marcel Hertogh, rol: Voorzitter
Hans Bakker, rol: Lid
Joannes Visser, rol: Student

TU Delft

Locatie: Delft, Jaffalaan 5
Herman Mooi , rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Secretaris

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
, rol: Opdrachtgever

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Roel Scholten, rol: Secretaris

Sioo BV

Locatie: Utrecht, Newtonlaan 209
Ard-Pieter de Man, rol: Lid

Maatregelencatalogus Trillingen

Maatregelencatalogus Trillingen

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
ProRail heeft met name door de ontwikkeling naar een hoogfrequent spoor te maken met situaties waarbij trillingen uit het spoor gereduceerd moeten worden. Grontmij heeft opdracht gekregen om een maatregelencatalogus op te stellen. Het COB levert experts die de catalogus toetsen op inhoudelijke kwaliteit en werkbaarheid.

Resultaat
In september 2015 heeft de begeleidingscommissie de lijst met te nemen maatregelen en drie uitwerkingen beoordeeld. Het commentaar en de aanbevelingen zijn vastgelegd in een schriftelijke rapportage en eind september toegestuurd aan ProRail.

Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Jan van den Brink, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Herke Stuit, rol: Lid

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Stefan Jak, rol: Lid

Monitoring

Monitoring

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
In praktijkprojecten zijn grote sprongen gemaakt op het gebied van monitoring, maar veel kennis verdwijnt met het verdwijnen van de kennisdragers in het project. Hoe houden we die kennis vast?

Onderzoek
Het COB heeft een werkgroep samengesteld om voor drie grote praktijkprojecten - Noord/Zuidlijn, Spoorzone Delft en A2 Maastricht - vijf aspecten te beschrijven: (1) ontwerp- en (2) monitoringsfilosofie, (3) gemaakte predicties, (4) verzamelde meetdata en (5) aanpassingen bouw- en/of monitoringsproces. Hiermee worden de praktijkervaringen inzichtelijk gemaakt.

Resultaat
Op maandag 27 juni 2016 is het rapport gepresenteerd in een workshop met de betrokken experts. De gasten kregen korte presentaties over de drie praktijkprojecten en konden daarna met de experts om tafel om hun vragen, dilemma’s en suggesties op het gebied van monitoring te bespreken.

Thema's
Verbinden

Bijeenkomsten

19-06-2015 - Voorstel scope deelonderzoek

Het COB wil graag 3 projecten (Noord-Zuidlijn, Spoorzone Delft en A2 Maastricht) monitoren.


10-09-2015 - Vervolg monitoring

Het COB wil graag 3 projecten (Noord-Zuidlijn, Spoorzone Delft en A2 Maastricht) monitoren.


29-01-2016 - Bespreken final drafts monitoring

Er zijn vier drafts geschreven. Deze worden geevalueerd tijdens de vergadering.


18-03-2016 - Monitoring concept teksten bespreken

Er zijn vier drafts geschreven. Uit de laatste vergadering is gebleken dan Bouwputten als vierde project wordt toegevoegd. De final drafts worden verder uitgescheven tot een eerste concept tek


24-05-2016 - Laatste bespreking voordat rapport wordt gedrukt

Eindredactie van het rapport. Alle hoofdstukken worden nogmaals besproken en op inhoud nagekeken.


27-06-2016 - Workshop Monitoring

Wij ontvangen u met een lunch, aansluitend vier presentaties van onze experts. Na de pauze kunt u kiezen uit vier tafels. Per tafel zit één expert om al uw vragen, dilemma’s en suggesties te b



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Joustra Consultancy & Project Management B.V.

Locatie: Leidschendam, Prinses Beatrixlaan 15
Joost Joustra, rol: Lid

Sweco Nederland B.V.

Locatie: Eindhoven, Zernikestraat 17
Bjorn Vink, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Coordinator
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

Deltares

Locatie: Delft, Boussinesqweg 1
Thomas Bles, rol: Lid
Mandy Korff, rol: Lid

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Hans Mortier, rol: Rapporteur

Geobest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Erwin de Jong, rol: Lid

Verificatie en validatie

Verificatie en validatie

Status: Gereed
Type: Pilot - praktijkonderzoek - evaluatie

Vraagarticulatie
Het project ‘Verificatie en validatie’ beoogt om het kennisniveau aangaande V&V processen en methodieken te vergroten, om drempels dienaangaande te identificeren en oplossingsrichtingen hiervoor te delen.

Onderzoek
Het project richtte zich op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Hiertoe werden een aantal thematische bijeenkomsten georganiseerd over Verificatie en validatie: een fluitje van een cent!/virtueel testen/Testen in de praktijk en V&V.

Resultaat
Dit project is afgerond met het uitwisselen van kennis in de diverse bijeenkomsten.

Meer informatie
Heeft u interesse in dit project? Neem dan contact op met het COB.

Bijeenkomsten

11-10-2016 - 1e bijeenkomst Verificatie & Validatie

Het project richt zich in eerste instantie op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Vooral voorbeelden vanuit de praktijk worden belicht.


18-10-2016 - 2e bijeenkomst Verificatie & Validatie

Het project richt zich in eerste instantie op het faciliteren van de dialoog tussen partijen die te maken hebben met het V&V-proces. Vooral voorbeelden vanuit de praktijk worden belicht.


21-06-2017 - 3e bijeenkomst V&V´Testen in de praktijk´

In een reeks van bijeenkomsten over Verificatie en Validatie organiseert het COB samen met het KPT een bijeenkomst ´Testen in de praktijk´


10-10-2017 - Software testen in de praktijk , VOLGEBOEKT!

In deze sessie worden drie presentaties gegeven over onder meer `wat is nu eigenlijk software?’, ‘verificatie software in een andere markt’ en ‘softwaretesten in de praktijk toegespitst op CC


24-10-2017 - Software testen in de praktijk 2e bijeenkomst

In deze sessie worden drie presentaties gegeven over onder meer `wat is nu eigenlijk software?’, ‘verificatie software in een andere markt’ en ‘softwaretesten in de praktijk toegespitst op CCT



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Westerscheldetunnel N.V.

Locatie: Borssele, Westerscheldetunnelweg 1
Jan Verbrugge, rol: Deelnemer bijeenkomst

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Tamara Dolle, rol: Deelnemer

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Wouter Schepers, rol: Deelnemer bijeenkomst
Robin Huisman, rol: Deelnemer bijeenkomst
Vincent Weisscher, rol: Deelnemer bijeenkomst

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Deelnemer

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Ondra Vohnik, rol: Deelnemer bijeenkomst
Eric van den Dool, rol: Deelnemer bijeenkomst

Volker Infra

Locatie: Vianen, Lange Dreef 19
Arco Meerkerk, rol: Spreker

Volker InfraDesign

Locatie: Woerden, Korenmolenlaan 2
Niek Ridderbos, rol: Spreker

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Wout van Oostrum, rol: Spreker
Leo Speksnijder, rol: Deelnemer
Elizabet Andrade, rol: Deelnemer
Marcel Wink, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rudi Matai, rol: Deelnemer bijeenkomst
Valori

Valori

Locatie: Nieuwegein, Coltbaan 4a
Wim Goes, rol: Deelnemer

Veiligheidsregio Haaglanden

Locatie: Den Haag, Dedemsvaartweg 1
Peter Vrij, rol: Deelnemer
Gerrit Verdoes, rol: Deelnemer
Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Locatie: Rotterdam, Frobenstraat 8
Nico Bos, rol: Deelnemer

Vialis BV Houten

Locatie: Houten, Loodsboot 15
Arjan Tromp, rol: Deelnemer bijeenkomst

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Mello Lindner, rol: Deelnemer
Jan Willem Prins, rol: Deelnemer

TechConsult BV

Locatie: Gouda, Veerstal 22
Jeffrey Rundberg, rol: Deelnemer bijeenkomst
TriMaya BV

TriMaya BV

Locatie: Den Haag, Valkenboskade 400
Boy Soochit, rol: Deelnemer bijeenkomst
Tunnel Safety Consults bv

Tunnel Safety Consults bv

Locatie: Baarn, Schoolstraat 18
Elmar Thesing, rol: Deelnemer

Strypes Nederland

Locatie: Leersum, Broekhuizerlaan 3
Erik Holleboom, rol: Deelnemer
Jaap Burggraaf, rol: Deelnemer

Sweco Nederland B.V.

Locatie: De Bilt, De Holle Bilt 22
Erik Schermer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Michel van Spanje, rol: Deelnemer

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Leen van Gelder, rol: Coordinator
Robin Rijkers, rol: Deelnemer
Jos de Looff, rol: Deelnemer

Strukton Civiel BV

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Stephan Schaeffer, rol: Deelnemer

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Reinout van Elst, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marcel Brouwers, rol: Deelnemer bijeenkomst
Daniel van der Gaag, rol: Coordinator
Mark van Brink, rol: Deelnemer bijeenkomst

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Erik Donselaar, rol: Deelnemer

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Renard Kox, rol: Spreker
John Vermeer, rol: Deelnemer bijeenkomst
Erwin Stout, rol: Deelnemer bijeenkomst
Marco Vermeulen, rol: Spreker
Alexander Koek, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rijkswaterstaat Zuid Nederland

Rijkswaterstaat Zuid Nederland

Locatie: Helmond, Automotive Campus 30
Cedric van Veldhoven, rol: Deelnemer

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
Frederik Wagenaar, rol: Deelnemer bijeenkomst
Gerben Tornij, rol: Deelnemer bijeenkomst
Sick NV / SA

Sick NV / SA

Locatie: Zelik-asse, Doornveld 10
John Snakenburg, rol: Deelnemer bijeenkomst

Siemens Nederland NV

Locatie: Zoetermeer, Werner von Siemensstraat 1
Adriana Lopez de la Cruz, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Sjef van den Buijs, rol: Spreker

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Hans Bruinsma, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Oost-Nederland

Locatie: Arnhem, Eusebiusbuitensingel 66
Hylke Visser, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Dienst WNN

Locatie: Amsterdam, Burgemeester Stramanweg 100b
Vincent Jonker, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Helmut Breedeveld, rol: Deelnemer
Marc Kooremans, rol: Deelnemer
Fred Bouwmeester, rol: Deelnemer bijeenkomst
Railcom

Railcom

Locatie: Utrecht, Locomotiefstraat 50
Ferry Uppelschoten, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Oost-Nederland

Locatie: Arnhem, Eusebiusbuitensingel 66
Hermen Jan van Petersen, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Rotterdam, Boompjes 200
Ard Drooger, rol: Deelnemer
Roel Benthem, rol: Deelnemer
Mark Goudzwaard, rol: Deelnemer

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Gertjan Rhebergen, rol: Deelnemer

Provincie Zuid-Holland

Locatie: Den Haag, Zuid-Hollandplein 1
Bas van Herpen van Leenen, rol: Deelnemer
R2B Inspecties B.V.

R2B Inspecties B.V.

Locatie: Zaltbommel, Dwarsweg 10
Marcel Hutten, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Tonnie Brandt, rol: Deelnemer
Politie Den Haag DRR Team Milieu

Politie Den Haag DRR Team Milieu

Locatie: Leidschendam, Overgoo 2
Ap Jaspers, rol: Deelnemer

ProRail

Locatie: Utrecht, Moreelsepark 3
Tineke Pellikaan, rol: Deelnemer
Willem van Dongen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Marie-Anne Eitjes, rol: Deelnemer bijeenkomst
Alex Noort, rol: Deelnemer bijeenkomst
André Brons, rol: Deelnemer bijeenkomst
Pascal Hoogewoonink, rol: Deelnemer bijeenkomst

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Jeroen Halbesma, rol: Deelnemer
Harmen van Schaik, rol: Deelnemer
Niels van Veldhuizen, rol: Deelnemer

Nong Khai Consultancy B.V.

Locatie: Spijkenisse, N. Stampioenstraat 16
Peter Stroo, rol: Deelnemer bijeenkomst
Omgevingsdienst NZKG

Omgevingsdienst NZKG

Locatie: Zaandam, Ebbehout 31
Rutger Veldhuijsen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Gea Kolk, rol: Deelnemer bijeenkomst
Peter Overduin, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rene Krouwel, rol: Deelnemer
Martin Bosman, rol: Deelnemer
MBT technologie

MBT technologie

Locatie: Reeuwijk, van de Veldestraat 5
Jorgen Heinrich, rol: Deelnemer

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
Joost Hendriksen, rol: Deelnemer

Ministerie van IenW

Locatie: Den Haag, Plesmanweg 1-6
Michiel Dubbeldeman, rol: Deelnemer bijeenkomst

Kennisplatform Tunnelveiligheid

Locatie: Delft, Van den Burghweg 1
Simone Abel, rol: Contactpersoon

KienIA B.V. Industriële Automatisering

Locatie: Hardinxveld-giessendam, Molenstraat 1
Patrick Kees, rol: Deelnemer bijeenkomst
KWA bedrijfsadviseurs

KWA bedrijfsadviseurs

Locatie: Amersfoort, Regentesselaan 2
Jildou de Jong, rol: Deelnemer bijeenkomst
KZA QA and testing

KZA QA and testing

Locatie: Baarn, Tolweg 5
Mark Bottelier, rol: Deelnemer

Ingenieursbureau Stadsontwikkeling Rotterdam

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Edwin van 't Oor, rol: Deelnemer

IXAS Consortium Ballast Nedam, Fluor, Heijmans en 3i Infrastructure

Locatie: Amsterdam, Paalbergweg 2
Twan Daverveld, rol: Deelnemer
K2MC

K2MC

Locatie: Breda, Heilaardreef 6
Richard Kleer, rol: Deelnemer

Kennisplatform Tunnelveiligheid

Locatie: Delft, Van den Burghweg 1
Ben van den Horn, rol: Deelnemer

Heijmans Wegen B.V.

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Twan Daverveld, rol: Deelnemer bijeenkomst
ICT Engineering Contractors

ICT Engineering Contractors

Locatie: Oosterhout, Wilhelminakanaal Zuid 110
Rene van der Pluijm, rol: Deelnemer
Joep van Oirschot, rol: Deelnemer
Idiomorf infographics,

Idiomorf infographics,

Locatie: ,
Andries Hof, rol: Deelnemer

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Anna Marie Bom, rol: Deelnemer bijeenkomst

Gemeente Rotterdam Ingenieursbureau

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Marisa Fang, rol: Deelnemer bijeenkomst
Diederik van Kinderen, rol: Deelnemer

h3mhuijben Consultancy

Locatie: Baarn, Schoolstraat 18
Hans Huijben, rol: Deelnemer

Heijmans NV

Locatie: Rosmalen, Graafsebaan 67
Mieke van der Horst, rol: Deelnemer

Gemeente Den Haag Dienst Stadsbeheer

Locatie: Den Haag, Spui 70
Kees Bierman, rol: Deelnemer

Gemeente Den Haag p/a projectorganisatie

Locatie: Den Haag, Laan van Hoornwijck 80
Ruud Emmer, rol: Deelnemer

Gemeente Rotterdam Stadsbeheer

Locatie: Rotterdam, Kleinpolderplein 5
Madiha Ahammout, rol: Deelnemer bijeenkomst
Nielma Chiang San Lin-Harpal, rol: Deelnemer
Madiha Ahammout, rol: Deelnemer

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Rico Verhage, rol: Lid
Jelmer ter Braake, rol: Deelnemer bijeenkomst

Feresor bv

Locatie: Rheden, Van Delenstraat 9
Ed van de Griend, rol: Deelnemer

Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte

Locatie: Amsterdam, Weesperplein 8
Jeroen Schrijver, rol: Deelnemer
Wilco Renkema, rol: Deelnemer

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Ron Hulsebos, rol: Deelnemer
Jorgen Peer, rol: Deelnemer
Jeffry Visser, rol: Deelnemer
Christel Talmon, rol: Deelnemer
Fred Kerssens, rol: Deelnemer

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Nelson Perez Medina, rol: Deelnemer bijeenkomst
Harry de Haan, rol: Deelnemer bijeenkomst

ENGIE Nederland N.V.

Locatie: Dordrecht, Laan van Barcelona 800
Tom van Tintelen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Bilal Akdeniz, rol: Deelnemer

Deerns Nederland B.V.

Locatie: Rijswijk, Fleminglaan 10
Tom Hundertmark, rol: Deelnemer bijeenkomst
Dynnic B.V.

Dynnic B.V.

Locatie: Amersfoort, Basicweg 16
Stefan van Zuijlen, rol: Deelnemer

Efectis Nederland B.V.

Locatie: Bleiswijk, Brandpuntlaan Zuid 16
Tony Lemaire, rol: Deelnemer
Rene de Feijter, rol: Product redacteur

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Edwin Luijt, rol: Deelnemer bijeenkomst
Frans Joosten, rol: Deelnemer
Harry Engwirda, rol: Deelnemer bijeenkomst
Weslie Saarloos, rol: Deelnemer
Frits Willems, rol: Deelnemer bijeenkomst
Jorn Harms, rol: Deelnemer
Ronald de Weerd, rol: Deelnemer
Hugo Buijense, rol: Deelnemer
Tom van Tintelen, rol: Deelnemer
Gerralt Vree, rol: Deelnemer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Freddie Wolff, rol: Deelnemer
Rene-Michel Stierhout, rol: Deelnemer

Croonwolter&dros

Locatie: Roosendaal, Ettenseweg 20
Ton Vos, rol: Deelnemer bijeenkomst
Danielle van den Hout, rol: Deelnemer

Besix Infra

Locatie: Schelle, Steenwinkelstraat 640
Jan Parmentier, rol: Deelnemer

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Hugo Kruk, rol: Spreker
Brandweer Kennemerland

Brandweer Kennemerland

Locatie: Haarlem, Zijlweg 200
Carlo Giezen, rol: Deelnemer
Bart Koning, rol: Deelnemer

Ballast Nedam Infra

Locatie: Nieuwegein, Ringwade 71
Nienke Scheide, rol: Deelnemer bijeenkomst

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Ruben Langeveld, rol: Deelnemer bijeenkomst
Willem den Breejen, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Freddi Bouwman, rol: Deelnemer bijeenkomst

ARCADIS Nederland BV

Locatie: Amersfoort, Piet Mondriaanlaan 26
Timo Neuteboom, rol: Deelnemer bijeenkomst
Rutger Mullemeister, rol: Deelnemer
Individuele deelnemers

Don Ruijter, rol: Deelnemer bijeenkomst
ADSE Consulting & Engineering B.V.

ADSE Consulting & Engineering B.V.

Locatie: Hoofddorp, Scorpius 90
Jan van der Laan, rol: Deelnemer bijeenkomst
Agentschap Wegen-Verkeer Antwerpen

Agentschap Wegen-Verkeer Antwerpen

Locatie: Antwerpen, Lange Kievitstraat 111-113
Patrick van den Heuvel, rol: Deelnemer
Tommy Boets, rol: Deelnemer
Agnes Verbraeken, rol: Deelnemer
Josef Hennissen, rol: Deelnemer
Agidens Infra Automation

Agidens Infra Automation

Locatie: Zwijndrecht, Baarbeek 1
Weslie Saarloos, rol: Deelnemer bijeenkomst

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Eddie Rouwendal, rol: Deelnemer
Frits Heimweg, rol: Deelnemer
Pim Willemsen, rol: Deelnemer bijeenkomst
Individuele deelnemers

Gerard Janssen, rol: Deelnemer

Verkenning Optimalisaties spoor

Verkenning Optimalisaties spoor

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
Het COB-platform Veiligheid heeft geconstateerd dat er behoefte is aan een leidraad en stappenplan voor het onderbouwen van de veiligheid van tunnels voor metro, tram en lokaalspoor.

Onderzoek
Samenstellen van een ‘leidraad onderbouwing veiligheid’ voor metro, tram en lokaalspoor inclusief stappenplan is het doel van dit onderzoek. In een besloten cloud omgeving inventariseert en rangschikt een werkgroep de (nieuwe) wetgeving.

Resultaat
Het definitieve rapport is in december 2015 opgeleverd.

Bijeenkomsten

04-11-2014 - 1e bijeenkomst

13-01-2015 - 2e bijeenkomst

09-02-2015 - 3e bijeenkomst

18-05-2015 - 4e bijeenkomst bij Brandweer Amsterdam-Amstelland

12-10-2015 - 5e, afrondende bijeenkomst

Het concept rapport is voorgelegd aan de werkgroepleden. Aanpassingen vanuit dit overleg zijn verwerkt in het definitieve rapport.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Royal HaskoningDHV

Locatie: Nijmegen, Jonkerbosplein 52
Thijs Ruland, rol: Lid

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Leen van Gelder, rol: Adviseur

Vervoerregio Amsterdam

Locatie: Amsterdam, Weesperstraat 111
Robert Sirks, rol: Deelnemer

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 56-f
Aryan Snel, rol: Lid

Zalm Advies Eur Ing

Locatie: Rotterdam, Kerstant van den Bergelaan 37-b
Albert van der Zalm, rol: Lid

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Locatie: Amsterdam, Karspeldreef 16
Ron Beij, rol: Projectleider

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Simone Abel, rol: Secretaris

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Hans Dijkema, rol: Lid

Croonwolter&dros

Locatie: Rotterdam, Schiemond 20-22
Edwin Luijt, rol: Lid

Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Locatie: Amsterdam, Stationsplein 7
Hugo de Jong, rol: Spreker

h3mhuijben Consultancy

Locatie: Baarn, Schoolstraat 18
Hans Huijben, rol: Lid

NedMobiel

Locatie: Breda, Haagweg 1
Roel Scholten, rol: Coordinator

Verkorten afsluiten door virtueel testen

Verkorten afsluiten door virtueel testen

Status: Gereed
Type: Onderzoek - commissie - werkgroep

Vraagarticulatie
In 2016 heeft het COB samen met het KPT een aantal workshops over het verifiëren en valideren van tunnelveiligheidseisen gehouden (zie www.cob.nl/vv). Deze workshops zijn opgezet vanuit de gedachte dat dit proces slimmer en efficiënter zou moeten kunnen. De dienst CIV van RWS heeft het COB gevraagd om in navolging van deze sessies een kleine verkenning uit te voeren met de vraag of de duur van de volledige afsluiting (en dus de maatschappelijke kosten) behoorlijk verkort kan worden door de testperiode deels parallel te laten lopen met renovatie.

Onderzoek
Als eerste stapt wordt er een position paper opgesteld waarin onder meer gekeken wordt naar de stand van de techniek (wat is er mogelijk?), het draagvlak bij stakeholders en de benodigde verdere ontwikkelingen. Op 22 mei 2017 was er een startbijeenkomst met de markt. Op 16 juni 2017 volgt een vergelijkbare bijeenkomst met opdrachtgevers. Hierna zullen nog gesprekken plaatsvinden met andere stakeholders zoals het bevoegd gezag.

Resultaat
Input van opdrachtgevers en opdrachtgevers zal worden verwerkt in het position paper. Het position paper is op 1 december 2017 gepresenteerd en uitgereikt tijdens de bijeenkomst van het platform Veiligheid

Bijeenkomsten

09-03-2016 - 9 en 23 maart 2016 bij Movares ism KPT

Vanwege het grote aantal belangstellenden is deze bijeenkomst in 2 delen gehouden. De 3 marktpartijen Movares, Soltegro en Altran presenteerden het virtueel testen. Beide bijeenkomsten werden


22-05-2017 - eerste groepsgesprek met marktpartijen

19-09-2017 - Brainstormsessie 6 marktpartijen en RWS

01-12-2017 - Bijeenkomst platform Veiligheid

Onderdeel van deze bijeenkomst is de presentatie en uitreiking van de paper Virtueel testen door Jan van Steirteghem, voorzitter van de werkgroep.



Deelnemers
Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Alexander van der Kolk, rol: Deelnemer

Strypes Nederland

Locatie: Leersum, Broekhuizerlaan 3
Erik Holleboom, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Reinier van der Klooster, rol: Opdrachtgever

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Johan Naber, rol: Deelnemer
Sjef van den Buijs, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Arno Weiss, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat VWM Verkeer en Watermanagement

Locatie: Velsen-zuid, Amsterdamseweg 25
Dave de Wilde, rol: Deelnemer

Sogeti Nederland B.V.

Locatie: Vianen, Lange Dreef 17
Tom van de Ven, rol: Deelnemer
Johan Beikes, rol: Deelnemer
Reinout van Elst, rol: Deelnemer

Soltegro

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Franc Fouchier, rol: Deelnemer

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Karin de Haas, rol: Coordinator
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator

Covalent

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Arjan Neef, rol: Deelnemer
Diderick Oerlemans, rol: Deelnemer

Ministerie van IenW DG/RWS

Locatie: Den Haag, Rijnstraat 8
Peter Kole, rol: Deelnemer

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Aydemir Cetin, rol: Deelnemer
Jan Beumer, rol: Deelnemer
Jacco Kroese, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat

Locatie: Venlo, Postbus 25
Joyce Vreede, rol: Deelnemer

Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening

Locatie: Delft, Derde Werelddreef 2
Bernhard Thieme, rol: Deelnemer

Altran Netherlands B.V.

Locatie: Utrecht, Herculesplein 24
Pim Willemsen, rol: Deelnemer
Ferdinand Cornelisssen, rol: Deelnemer

Besix Nederland bv

Locatie: Barendrecht, Trondheim 22-24
Marie-José Knape, rol: Secretaris

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Jan van Steirteghem, rol: Voorzitter

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Leen van Gelder, rol: Coordinator

Werkbare oplossingen door integrale aanpak veiligheid

Voor het Zuidasdok is een integraal veiligheidsplan ontwikkeld. Bij de totstandkoming zijn verschillende belangen en disciplines bij elkaar gebracht. Jasper Nieuwenhuizen, voorzitter van de werkgroep integrale veiligheid van de projectorganisatie Zuidasdok: “Het unieke is dat meerdere systemen integraal samenwerken. De veiligheidsplannen van drie opdrachtgevers komen hier bij elkaar. Er wordt niet naar ieder object afzonderlijk gekeken, maar naar het gebied als geheel.”

Jasper Nieuwenhuizen en Peter Bals, senior adviseur Proactie bij de Brandweer Amsterdam-Amstelland, waren al in de verkenningsfase bij het project betrokken en maken ook nu nog deel uit van de werkgroep Integrale Veiligheid, waarin naast de initiatiefnemers ProRailRijkswaterstaat en de gemeente Amsterdam ook de gebruikers zitting hebben (NSGVB, hulpdiensten en bevoegd gezag).

Jasper Nieuwenhuizen noemt de passagiersstromen bij het station als voorbeeld voor de integrale aanpak. “Het veiligheidsplan van de NS strekt zich uit tot de deur van het station. Dat van het gemeentelijk vervoersbedrijf (GVB) begint bij de halte. Beide zijn goed voor hun gebied, maar sluiten niet automatisch op elkaar aan. In het Integraal Veiligheidsplan (IVP) gaan we uit van voetgangersstromen in het hele gebied en dus niet per object of discipline.”

Op eenzelfde manier wordt naar een groot aantal veiligheidsaspecten gekeken, variërend van constructieve veiligheid tot sociale veiligheid en van tunnelveiligheid tot waterveiligheid (zie kader onderaan). Jasper Nieuwenhuizen: “We kijken in eerste aanleg naar het reduceren van gevaren. Op basis daarvan voeren we verbeteringen door. Dat leidt tot steeds robuustere plannen. Hierdoor zijn in de uitvoeringspraktijk waarschijnlijk minder wijzigingen nodig. Zo proberen we faalkosten te elimineren.”

Preventie in de planfase

Bij het reduceren van gevaren is de praktische inbreng van brandweer en hulpdiensten onmisbaar. Tegelijkertijd is het voor dergelijke organisaties zeker niet vanzelfsprekend dat zij zich mengen in de planfase van een project. Peter Bals: “Bij de brandweer hebben we net een strategische reis achter de rug die ertoe leidt dat we niet alleen ‘na de vlam’ willen kijken, maar ook ‘voor de vlam’. De kern van de brandweer is dat we in actie komen als het eigenlijk al te laat is. Dat wordt ook steeds duurder. Daar komt bij dat in het verleden in projecten vaak vertragingen ontstonden als gevolg van eisen van de brandweer. Door de brandweer heel vroeg in het proces te betrekken, kun je dat voorkomen.”

“Wij kunnen het abstracte denken van ontwerpers versterken vanuit onze concrete invalshoek”, vervolgt Bals. “Knelpunten kunnen we in de contracteringsfase oplossen. Zo kwamen we al vroeg tot de conclusie dat de bereikbaarheid voor brandweer en hulpdiensten tijdens de aanleg van de noordtunnel een groot knelpunt zou kunnen worden. Door het ontwerp en de fasering te optimaliseren is dit potentiële veiligheidsknelpunt in de voorfase al weggenomen Overigens zal de brandweer deze ‘stap naar voren’ ook in andere projecten gaan maken. We proberen deze werkwijze ook bij kleinere projecten in beeld te krijgen. Ideaal zou zijn als veiligheid al wordt meegewogen in de fase waarin een projectontwikkelaar een eerste voorstel aan de gemeente doet.”

Bestuurlijke consensus

De aanpak waarin zoveel disciplines in zo’n vroeg stadium bij het project zijn betrokken, is bijzonder. Al in 2009, toen vast kwam te staan dat de variant ‘Dok onder de grond’ gefaseerd zou worden uitgevoerd, werd tot de integrale aanpak besloten. In een bestuursovereenkomst, getekend door het ministerie van Infrastructuur en Milieu, de gemeente Amsterdam, de stadsregio Amsterdamen de provincie Noord-Holland, werd vastgelegd dat alle betrokken partijen gezamenlijk aan een integraal veiligheidsplan zouden werken. Jasper Nieuwenhuizen: “Voorheen is wel geëxperimenteerd met een Veiligheidseffectrapportage, maar dat is nooit goed van de grond gekomen. Deze aanpak voldoet wel aan de verwachtingen.”

Impressie dwarsdoorsnede van mogelijke eindsituatie voor A10 en spoor (trein en metro). Ook is de huidige A10 weergegeven. Dit wordt in de eindsituatie openbare ruimte. (Beeld: Projectorganisatie Zuidasdok)

Voorkomen dat het misgaat

Aanleiding voor het IVP was onder meer het rapport Sneller en beter van de commissie Elverding. Deze commissie onderzocht in 2008 waar het misgaat in de besluitvorming over infrastructuurprojecten en kwam met aanbevelingen om tot snellere en betere uitvoering van grote infrastructurele projecten te komen. De aanbeveling van de commissie Elverding om de besluitvorming te verbeteren door ‘een strakke procesbeheersing en kwaliteitsbewaking in alle fasen, onder meer door middel van een procesplan bij het begin van elke fase’, werd in Amsterdam opgepakt.

De belangen zijn dan ook groot. Zuidasdok is een enorm project, dat zich over een groot aantal jaren uitstrekt en in allerlei opzichten een enorme impact op de omgeving zal hebben. Jasper Nieuwenhuizen: “Het is een heel belangrijk gebied in Nederland, dat je niet zomaar ‘dicht’ kunt doen. Werken met de winkel open vergt extra voorbereidingen. Integraal kijken draagt bij aan het op een zo hoog mogelijk niveau bewaken van de kwaliteit.”

Definitie veiligheidsthema’s

Veiligheidsthema

Definitie

Arbeidsveiligheid

De veiligheid van personen die beroepshalve aanwezig zijn. In het kader van het IVP ligt de scope op bouwactiviteiten.

Bouwveiligheid

Veiligheid van werknemers en omstanders bij een bouwplaats (arbeidsveiligheid en omgevingsveiligheid bouw gecombineerd).

Brandveiligheid

Veiligheid van personen met betrekking tot brand en de gevolgen van brand voor een constructie.

Constructieve veiligheid

De veiligheid van personen met betrekking tot het bezwijken van of het ontstaan van schade aan een constructie.

Externe veiligheid transport

De kans om te overlijden als rechtstreeks gevolg van een voorval bij het transport van een gevaarlijke stof (via weg, water, spoor en/of leiding).

Fysieke veiligheid

Fysieke veiligheid is het gevrijwaard zijn (en het gevrijwaard voelen) van gevaar dat voortvloeit uit ongevallen van natuurlijke en gebouwde omgeving. Dit gevaar bedreigt materiële en immateriële zaken die de maatschappij waardevol acht, zoals leven en gezondheid van mens en dier, goederen, het milieu en het ongestoord functioneren van de maatschappij [NIFV].

Integrale veiligheid

Alle veiligheidsaspecten van een systeem in samenhang beschouwd.

Machineveiligheid

De veiligheid voor gebruikers en onderhouds- en bedienend personeel van machines.

Omgevingsveiligheid bouw

De veiligheid van personen, niet zijnde werknemers, in de omgeving van bouwwerkzaamheden.

Overige interne fysieke veiligheid

Interne fysieke veiligheid omvat alle veiligheidsthema’s van interne veiligheid, uitgezonderd sociale veiligheid. Toch blijven er enkele onderwerpen over:veiligheid bij ontruimingen zonder brand en veiligheid bij grote drukte (crowding).

Security

De bescherming of beveiliging van inrichtingen, personen en infrastructuur tegen moedwillige verstoringen.

Systeemveiligheid

De veiligheid van degenen die aanwezig zijn in het systeem (railverkeer, wegverkeer, vaarwegverkeer, etc.), zoals reizigers, personeel en overige aanwezigen in de nabijheid van het systeem.

Transferveiligheid

Veiligheid van de passanten en gebruikers die zich verplaatsen binnen de transferruimte van de Openbaar Vervoer Terminal OVT. Transferveiligheid valt binnen dit IVP uiteen in onderdelen van andere veiligheidsthema’s (onder meer brandveiligheid in de OVT, spoorwegveiligheid ter plaatse van perrons, veiligheid bij grote drukte, verkeersveiligheid binnen de OVT) en wordt niet separaat beschouwd.

Sociale veiligheid

De mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk leed door misdrijven (criminaliteit), overtredingen en overlast door andere mensen.

Spoorwegveiligheid

Veiligheid op en rondom het spoorwegnet in Nederland, zowel van treinreizigers en passanten (wegen langs het spoor, spoorwegkruisingen) als werkers aan het spoor. De metro wordt beschouwd bij het thema spoorwegveiligheid.

Tunnelveiligheid

Veiligheid van personen in omsloten verkeersconstructies.

Waterveiligheid

Veiligheid van personen of objecten met betrekking tot hoog-water (ook als gevolg van het binnendringen in ruimten onder maaiveld).

Wegverkeersveiligheid

Veiligheid van verkeersdeelnemers, als gevolg van deelname aan het wegverkeer. Het openbaar vervoer bestaande uit bussen en trams wordt ondergebracht bij het thema wegverkeersveiligheid.

 

Zinkvoegen

Over de levensduurverwachting van zinkvoegen in tunnels in Nederland blijkt veel onzekerheid te bestaan. Het COB-netwerk heeft daarom een commissie ingesteld om onderzoek te doen. Op 10 december 2014 is de eerste rapportage opgeleverd. Daarna is de commissie verder gegaan met praktijkonderzoek. Inmiddels is duidelijk dat de opgaven breder zijn. De commissie is daarom opgenomen in het tunnelprogramma.

Zinkvoegen in tunnels in Nederland zijn nauwelijks inspecteerbaar en niet vervangbaar. Lekkage van de voegconstructies kan echter leiden tot onverwachte en langdurige afsluiting van rijstroken van de tunnels, met grote economische schade en hoge herstelkosten voor de tunnelbeheerders tot gevolg.

Tunnelprogramma

Omdat de instandhoudingsopgave zich niet beperkt tot zinkvoegen, is het onderzoek naar de levensduur van ondergrondse constructies onderdeel geworden van het tunnelprogramma. Binnen de ontwikkellijn Civiel anders (ver)bouwen wordt de commissie uitgebreid en anders ingericht. Er komen subcommissies over drie onderwerpen: voegen, deformaties van tunnels en degradatie van materialen. Daarboven komt een overkoepelende stuurgroep die de samenhang en kwaliteit van het onderzoek borgt.
>> Lees meer

In mei 2013 werd de Tweede Coentunnel opengesteld voor verkeer. Direct daarna is gestart met de renovatie van de Eerste Coentunnel. De Coentunnel Company is via een DBFM-contract tot en met 2037 verantwoordelijk voor het onderhoud van beide Coentunnels. (Foto: Beeldbank RWS/Aerophoto Schiphol)

Eerste fase

De Coentunnel Company benaderde in 2013 het COB om het probleem – in samenwerking met het netwerk – structureel te analyseren en beheersbaar te maken. Er is gekozen voor een gefaseerde aanpak waarbij op basis van een beperkt budget binnen een redelijke termijn de eerste resultaten kunnen worden bereikt. In de eerste fase gaat het niet om die ene volledig uitgewerkte optimale oplossing, maar om het bepalen van kansrijke oplossingsrichtingen en het komen tot onderzoeksvoorstellen.

Na de uitvraag in augustus 2013 zijn er zestien experts uit het COB-netwerk aangesteld. Op 30 september 2013 kwamen zij voor het eerst bij elkaar, onder leiding van COB-coördinator Brenda Berkhout. Tijdens de startbijeenkomst is er direct inhoudelijk naar het probleem gekeken. Alex Kirstein van de Coentunnel Company vertelde over hun onderzoek naar de zinkvoegconstructies in de Eerste Coentunnel en Leo Leeuw, voormalig uitvoeringsingenieur bij Rijkswaterstaat en nu adviseur bij Nebest, gaf een presentatie over zijn onderzoek naar dilatatievoegen (zie rapport rechts).

Vervolgens is bepaald waar het huidige onderzoek zich op moest richten: het stoppen van bestaande lekkages en het voorkomen van nieuwe. Hiervoor is meer inzicht in het aantastingsmechanisme nodig en moet er een analyse komen van incidenten. Wanneer is interventie noodzakelijk? Welke monitorings- en inspectietechnieken zijn geschikt? Het afdichtingsysteem moet worden bekeken, evenals de wapening van de tandconstructie.

Het doel was niet om alle voegen in alle tunnels in beeld te hebben, maar te kijken naar de tunnels waarvan er informatie binnen de werkgroep beschikbaar is. Dit waren bijvoorbeeld tekeningen, details en conserveringsinformatie. De leden hebben deze informatie meegenomen naar de werksessies en met elkaar doorgenomen. Daarnaast hebben de werkgroepleden contact opgenomen met collega’s om extra informatie in te winnen.

Na diverse werksessies in 2013 en 2014 is op 10 december 2014 de rapportage Instandhouding zinkvoegen opgeleverd. Het rapport omvat de probleemanalyse, oplossingen of oplossingsrichtingen op basis van de beschikbare kennis en voorstellen voor nader onderzoek.

Praktijkonderzoek

Ter aanvulling op het rapport uit 2014 is extra endoscopisch onderzoek uitgevoerd bij vier tunnels: de Drechttunnel, de Noordtunnel, de Kiltunnel en de Vlaketunnel. In februari 2015 zijn de resultaten hiervan opgeleverd. Op basis hiervan is de commissie verdergegaan met praktijkonderzoek. Zo is een aantal voegen van de Heinenoordtunnel onderzocht. De onderzoeksresultaten bevestigen het beeld dat tijdens de eerdere onderzoeken in de Drecht-, Noord, Vlake- en Kiltunnel verkregen is. Daarbij is onder andere in alle voegen water aangetroffen dat van de weg afkomstig is. In een aantal gevallen is corrosie op de klemlijsten en bouten van de klemverbinding waargenomen. In de Kiltunnel is bij één bout een forse staalafname gemeten, waarbij zowel vóór als achter de klemstrip onderzoek is verricht. Vraag is nu in hoeverre hier sprake is van een probleem. Functioneert het Gina-profiel nog en zo ja, voor hoe lang? Hoeveel staalafname is toelaatbaar? Zijn we in staat om bouten en klemlijsten te vervangen?

Op 9 oktober 2015 heeft Nebest, samen met RWS, endoscopisch onderzoek uitgevoerd in de Kiltunnel in Dordrecht. (Foto: COB)

Deelnemers

Klik op het bedrijfslogo voor de deelnemende personen

BAM Infra

Locatie: Gouda, H.J. Nederhorststraat 1
Nhut Nguyen, rol: Lid

BESIX S.A.

Locatie: Brussel, Avenue des Communautés 100
Jan van Steirteghem, rol: Lid

COB

Locatie: Delft, Van der Burghweg 1
Ellen van Eijk, rol: Begeleider/Facilitator

DIMCO

Locatie: Brussel, Herrmann-Debrouxlaan 42
Lode Franken, rol: Lid

DIMCO bv

Locatie: Dordrecht, Kilkade 2
Hans Mortier, rol: Lid
Ruben van Montfort, rol: Secretaris

Elumint

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Harry de Haan, rol: Lid

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 179
Kees Blom, rol: Lid

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Locatie: Rotterdam, Wilhelminakade 909
Egbert van der Wal, rol: Lid

MH Poly Consultants & Engineers bv

Locatie: Bergen Op Zoom, Peter Vineloolaan 46b
Bard Louis, rol: Lid

Mobilis TBI infra

Locatie: Apeldoorn, Landdrostlaan 49
Gerard van den Berg, rol: Lid

Movares

Locatie: Utrecht, Daalseplein 100
Jan Jonker, rol: Lid
Peter Hoogen, rol: Lid

Nebest B.V.

Locatie: Vianen, Marconiweg 2
Jan Kloosterman, rol: Secretaris
Leo Leeuw, rol: Lid

ProRail

Locatie: Rotterdam, Delfseplein 27j
Edwin Westerduijn, rol: Lid

Rijkswaterstaat GPO Grote Projecten en Onderhoud

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Ad Nieuwenhuyzen, rol: Lid
Carolien Nieuwland, rol: Lid
Gerrit Wolsink, rol: Lid
Harry Dekker, rol: Opdrachtgever
Martijn Blom, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud

Locatie: Haarlem, Toekanweg 7
Stephan van der Horst, rol: Lid
Theo van Maris, rol: Lid

Royal HaskoningDHV

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 35
René Kuiper, rol: Lid

Strukton Immersion Projects B.V.

Locatie: Utrecht, Westkanaaldijk 2
Nico Vink, rol: Lid

TEC Tunnel Engineering Consultants

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Hans de Wit, rol: Lid

Trelleborg Ridderkerk B.V.

Locatie: Ridderkerk, Verlengde Kerkweg 15
Frans Melchers, rol: Lid
Joel van Stee, rol: Lid

TU Delft Faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen

Locatie: Delft, Stevinweg 1
Wout Broere, rol: Lid

Van Hattum en Blankevoort

Locatie: Vianen, Lange Dreef 13
Sallo van der Woude, rol: Lid

Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Locatie: Dordrecht, Provincialeweg 43-nr 102
Arie Bras, rol: Lid

Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs

Locatie: Rotterdam, Willemskade 19-20
Brenda Berkhout, rol: Voorzitter

Spoorzone Delft leert van zichzelf

In Delft rijden en stoppen de treinen sinds 28 februari 2015 ondergronds. Voor een nietsvermoedende reiziger lijkt het project daarmee klaar, maar schijn bedriegt. Er komt nóg een tunnelbuis en een ondergrondse parkeergarage en tweede fietsenstalling. In hoeverre kan de volgende fase profiteren van de eerste?

De tunnelbuis die in februari 2015 werd opengesteld, is er één van twee; die tweede moet voor het grootste gedeelte nog worden gemaakt. Verder komt er ondergronds nog een parkeergarage en een extra fietsenstalling. Bovengronds wacht een half stadskantoor op zijn voltooiing. “Naar verwachting is het civiele werk eind 2017 gereed. De openbare ruimte rondom het station is dan ook opnieuw ingericht”, vertelt Ad Broeders, projectmanager vanuit opdrachtgever ProRail. “Door de tweede buis rijden dan nog geen treinen. Die is bij oplevering slechts een casco: de inrichting met sporen, veiligheidsvoorzieningen, etc. is een nieuw project, onderdeel van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer.” Ook duurt het nog tot 2025 voordat de stedelijke ontwikkeling van het gebied geheel is afgerond.

Voorlopig richten ProRail en aannemer Combinatie Crommelijn (CFE, Mobilis en Dura Vermeer – CCL) zich op 2017. Al kijken ze ook juist terug voor het werk dat nu komt. In vele opzichten lijkt de bouw van de tweede tunnelbuis op die van de eerste. Ook nu worden er zowel damwanden als diepwanden gebruikt, afhankelijk van de situatie. De aanleg van de toeritten is evengoed vergelijkbaar. Maar: “De tweede fase is een optimalisatie van de eerste”, aldus Rick Pattipeilohy, projectdirecteur vanuit CCL. “De tijd die nodig was voor de afbouw, de inrichting en het testen van de eerste tunnelbuis, hebben we benut om nog eens goed naar het ontwerp te kijken. Waar kunnen we het slimmer aanpakken? Bij de toeritten bleek bijvoorbeeld dat het ook met minder wapening had gekund. Deze optimalisatie voeren we nu door bij de tweede set toeritten.”

Ook de diepwanden blijken minder wapening nodig te hebben. “Bovendien kan de aanpak daarbij efficiënter. In de eerste fase hebben we overal alle onderdelen van het werk volledig gecontroleerd; het graven, het ontwerp, de wapening. Eén calamiteit kost een half tot een miljoen; daar kun je heel wat mensuren tegenover zetten. Dan laat je nog eens iemand de kwaliteit van het betonmengsel controleren. Uiteindelijk hebben we nauwelijks kwaliteitsafwijkingen gezien. Bij gedeelten waar kwetsbare gebouwen in de buurt staan, blijven we dan ook alles doen, inclusief de kwaliteitscontrole. Op andere plekken is het voldoende – weten we nu – om ervoor te zorgen dat alle processen perfect verlopen.”

Soms zijn expliciete optimalisaties niet nodig, maar gaat het al beter puur omdat het de tweede keer is. Dat was het geval bij het verleggen van kabels en leidingen. Voor de eerste tunnelbuis verliep dat proces bijzonder moeizaam (zie kader). Hoewel er in de aanpak niets werd aangepast, ging het bij de tweede tunnelbuis heel soepel. Broeders: “Dat komt door gewenning. Het gaat om dezelfde partijen, vaak met dezelfde mensen, die weten van de vorige keer wat er wel en niet handig was. De afstemming verloopt vlotter. Wij weten nu ook beter hoe we de coördinatie en aansturing moeten aanpakken. Dat we veel moeten duwen en trekken, en op tijd moeten beginnen.”

Aandacht voor de omgeving

“Van de eerste fase hebben we verder geleerd dat het vooraf en uitgebreid informeren van de omgeving echt belangrijk is”, vervolgt Broeders. “Natuurlijk wisten we dat al, daarom is er bijvoorbeeld een schadeloket ingesteld en lopen er omgevingsmanagers rond. Maar in het begin bleek toch dat bewoners en ondernemers zich onvoldoende gehoord voelden. We hebben dit verbeterd en in de tweede fase blijven we hier alert op.”

Pattipeilohy: “Bijvoorbeeld bij de sloop van het spoorviaduct, de eerste grote klus van de tweede fase. Die sloop is erg ingrijpend voor omwonenden, veel mensen maakten zich zorgen. Daarom hebben we in de wijk rondgelopen en gepraat, en zo veel mogelijk direct en zichtbaar actie ondernomen als er klachten kwamen. Zo hebben we op een bepaald moment ander materieel ingezet, omdat de oorspronkelijke machine te veel trillingen veroorzaakte.”

De sloop van het treinviaduct was deze zomer in volle gang. (Foto: Guus Schoonewille)

Niet alleen het materieel maakt uit voor de hinder: het scheelt ook wie de apparaten bedient. De ene ploeg werkt toch wat onstuimiger dan de ander. Daarom werd er in de tweede fase een specifieke ploeg ingezet voor het maken van diepwanden dicht op de bebouwing of bij kwetsbare panden. Anderzijds werden ploegen en klussen ook juist omgedraaid. Pattipeilohy: “We willen voorkomen dat de aandacht verslapt, dat is nu de grootste uitdaging. Het werk lijkt namelijk hetzelfde, maar ís dat niet. De omstandigheden zijn anders. In plaats van een viaduct, is er nu een tunnel. Bij het maken van de toeritten heb je te maken met een operationeel spoor ernaast. Je kunt dus niet gewoon hetzelfde trucje toepassen.”

Die andere omstandigheden betekenen ook dat de monitoring geheel opnieuw moest worden ingericht. Deels met dezelfde middelen, deels met nieuwe. De middelen worden bovendien slimmer ingezet. Broeders: “We houden nog steeds alles in de gaten, dat wordt vanuit de omgeving ook verwacht. Maar een overvloed aan data kan juist onhandig zijn, want je moet het ook allemaal verwerken. In de tweede fase gaan we daarom nog steeds alles meten, maar specifieker, zodat er snellere interpretatie mogelijk is.”

Naar buiten

Zoals het project zelf leert van de eerste fase, zo willen opdrachtgever en aannemer ook de buitenwereld laten leren van het project. CCL is nu al bezig voor zichzelf de opgedane technische ervaringen te borgen, om ze bijvoorbeeld te kunnen benutten bij nieuwe tenders. Pattipeilohy: “De kennis wordt dan uiteindelijk ook breder verspreid, aangezien je bij een volgend project vaak weer met andere partijen samenwerkt.” Ook ProRail denkt al verder. Broeders: “Nu we operationeel zijn, kunnen we de balans opmaken van de eerste fase: wat kunnen we kopiëren naar andere projecten? Zoals we hier de tunneltechnische installaties hebben getest, is bijvoorbeeld uniek. De vlekkeloze openstelling is grotendeels hieraan te danken, dus dit is zeker iets wat je nog eens moet doen. Aan de andere kant zullen we ook kijken naar de manier van contracteren. De inrichting van de openbare ruimte zit hier in het civiele contract, wat bij de aanbesteding voordelen biedt, maar nu zijn we iets aan het uitvoeren dat in 2009 is ontworpen. Bovendien is ruimtelijke ordening niet ProRails vakgebied. Een volgende keer zouden we dit waarschijnlijk anders doen.”

Het eindresultaat wordt steeds meer zichtbaar. (Foto: Ronald Tilleman)

Stationsgebied Rotterdam

Na jaren van bouwactiviteiten is op 13 maart 2014 het vernieuwde station Rotterdam Centraal geopend. Het station is niet alleen bovengronds drastisch aangepakt; ondergronds is er gewerkt aan de aansluiting van de RandstadRail op het Rotterdamse metronet, een nieuw ondergronds metrostation, een grote fietsenstalling onder het stationsplein, de nieuwe Weenatunnel en een vijflaags parkeergarage onder het nabijgelegen Kruisplein.

De grondige aanpak van Rotterdam Centraal is onderdeel van de Nieuwe Sleutelprojecten (NSP): integrale stedelijke projecten op en rond de Nederlandse stations met een HSL-aansluiting. Groeiende reizigersaantallen vormden de aanleiding voor de grootscheepse verbouwing van Rotterdam Centraal en omgeving. De verwachting is dat het aantal reizigers dat dagelijks gebruik maakt van dit vervoersknooppunt rond 2025 zal zijn toegenomen van de huidige 110.000 tot circa 320.000. De groei komt onder meer door de aansluiting op het Europese net van hogesnelheidstreinen en de aansluiting op de lightrailverbinding RandstadRail.

Boortunnel RandstadRail

RandstadRail is de lightrailverbinding tussen Rotterdam, Den Haag en Zoetermeer. Voor het traject tussen Rotterdam en Den Haag is voor een groot deel gebruik gemaakt van de Hofpleinlijn, de voormalige heavyraillijn van de NS. Alleen voor het laatste stuk naar Rotterdam Centraal is een nieuwe drie kilometer lange ondergrondse verbinding aangelegd. Deze bestaat uit twee enkelsporige tunnels die grotendeels als boortunnel zijn uitgevoerd. Deze geboorde tunnelbuizen hebben een buitendiameter van 6,5 meter.

De nieuwe verbinding takt ter hoogte van het Sint Franciscus Gasthuis af van de Hofpleinlijn en passeert vervolgens de spoorlijn Rotterdam-Gouda (de Goudse Lijn), de A20 en het Noorderkanaal. Halverwege het tunneltracé ligt het nieuwe ondergrondse station Blijdorp. Na dit station loopt de tunnel over ruim een kilometer onder de Statenweg en kruist vervolgens het NS-emplacement van station Rotterdam Centraal. Naast dit emplacement sluit RandstadRail aan op het metrostation Rotterdam Centraal en de metrolijn naar Rotterdam-Zuid.

Station Blijdorp. (Foto: Flickr/FaceMePLS)

De boortunnel van RandstadRail is aangelegd door Saturn v.o.f., een aannemerscombinatie bestaande uit Dura Vermeer en Züblin. Het ingenieursbureau van de gemeente Rotterdam deed het vooronderzoek, schreef de bestekken en deed de aanbesteding. Daarnaast heeft het ingenieursbureau zes stations en haltes in eigen huis ontworpen en gerealiseerd.

Aanvullende maatregelen

De geboorde tunnel ligt over vrijwel de gehele lengte in het pleistocene zand. Om dit te realiseren, is tot een diepte van dertig meter geboord. Bij de aansluiting van de boortunnel op de conventioneel gebouwde tunneldelen (de startschacht bij het Sint Franciscus Gasthuis, station Blijdorp en de ontvangstschacht bij Rotterdam Centraal, die alle drie in een open bouwput zijn gemaakt) liggen de tunnelbuizen voor meer dan de helft in relatief slappe kleilagen. Hier zijn aanvullende maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat de tunnel voldoende stabiel ligt. Bij de startschacht is over een lengte van circa zestig meter de slappe grond vervangen door verdicht zand. Aansluitend op dit stuk is de grond over een lengte van zeventig meter versterkt met ‘mixed in place’, een techniek waarbij cement in de grond wordt geïnjecteerd.

Bij de zuidelijke aansluiting van de tunnelbuizen op station Blijdorp bestaan de tunnelwanden over een lengte van ongeveer vijftig meter niet uit betonnen segmenten, maar uit stalen buizen. Voor de overgang van het beton naar het staal, is een kom-nok verbinding toegepast. Voor de aansluiting op de ontvangstschacht bij Rotterdam Centraal is zowel een stalen tunnellining als grondverbetering gebruikt. De grondverbetering is gedaan met jetgrouten.

Boorproces

Het boorproces is in december 2005 gestart nabij het Sint Franciscus Gasthuis, aan de noordzijde van Rotterdam. Vanaf hier is in zuidelijke richting geboord naar station Blijdorp en de ontvangstschacht bij Rotterdam Centraal. Nadat in voorjaar 2007 de eerste tunnelbuis gereed was, is de tunnelboormachine weer teruggebracht naar de startschacht voor het boren van de tweede tunnelbuis. Een jaar later was deze tunnelbuis ook klaar.

Metrostation Rotterdam Centraal

Om metrostation Rotterdam Centraal geschikt te maken voor de aansluiting op RandstadRail is in 2006 begonnen met de bouw van een nieuw station. Het eerste deel was eind september 2009 gereed en vervolgens is het oude, ruim veertig jaar oude station gesloopt om het laatste deel van het nieuwe station te kunnen maken. In augustus 2010 was ook dit deel klaar en sinds dat moment rijden er metro’s tussen het nieuwe metrostation en Den Haag.

Het nieuwe station heeft twee eilandperrons, drie sporen en is rechtstreeks bereikbaar vanuit de stationshal van het treinstation en via ingangen aan het Weena en de Conradstraat. Het is ontworpen door Maarten Struijs van Gemeentewerken Rotterdam en gebouwd door Mobilis|TBI. Het contrast met het oude ondergrondse station is groot. Dit station had één slecht verlicht eilandperron en twee sporen. Het nieuwe station heeft grote perrons, hoge plafonds en veel licht en ruimte.

Bouwmethode

Voor de bouw van het nieuwe metrostation is gekozen voor de wanden-dakmethode. Aan drie zijden zijn diepwanden gemaakt tot een diepte van ruim veertig meter. Op deze diepte ligt de zogeheten Laag van Kedichem, een vrijwel waterdichte kleilaag. Aan de vierde zijde kon geen diepwand worden gemaakt, omdat hier de metrotunnel lag van de lijn naar Rotterdam-Zuid. Bovendien zaten hier grondankers van nabijgelegen gebouwen in de grond. Om de bouwkuip toch te sluiten en vrij te houden van grondwater hebben de experts van Ingenieursbureau Rotterdam aan deze zijde met vloeibare stikstof en pekel een waterdichte ijswand gemaakt. Deze vrieswand van ongeveer 50 meter breed, 40 meter diep en ruim 2,5 meter dik was zodanig vormgegeven dat het metroverkeer er tijdens de bouw door kon rijden. De wand is bijna twee jaar in stand gehouden totdat de de vloer en de wanden van het nieuwe station gereed waren.
(Foto: Via buizen wordt koudemiddel rondgepompt om de grond te bevriezen, via Mobilis)

Fietsenstalling Rotterdam Centraal

Onder het stationsplein is een grote ondergrondse fietsenstalling gebouwd voor meer dan vijfduizend fietsen. Deze stalling heeft een directe verbinding met het ondergrondse metrostation. Gebruikers kunnen hier op de metro stappen of via dit station doorlopen naar trein, bus of tram. Net als het metrostation is de stalling ontworpen door architect Maarten Struijs en gebouwd door Mobilis|TBI. Licht en kleuren zorgen voor een prettige sfeer in de stalling. Het plafond, de kolommen en de wanden zijn wit. De vloer van de hoofdroute is rood, terwijl voor de gangen met de fietsenrekken de kleuren paars, blauw, groen, geel en oranje gebruikt zijn. Dit kleurgebruik maakt het eenvoudiger om je gestalde fiets terug te vinden.

Bouwmethode

Voor de stalling is gebruikgemaakt van de wanden-dakconstructie om overlast op straatniveau zo veel mogelijk te beperken. Aan de noordkant is voor de bouwkuip gebruikgemaakt van de damwanden van het metrostation, en aan de zuidkant van de damwanden van de nieuwe Weenatunnel.

Weenatunnel

Het Weena is een drukke oost-westverbinding voor autoverkeer. Om voor voetgangers een veilige oversteek tussen het stationsplein en het nieuwe Kruisplein te kunnen maken, was het noodzakelijk om al het autoverkeer op het Weena naar ondergronds te brengen. Hiervoor is de oude tweebaanstunnel vervangen door een nieuwe 350 meter lange tunnel met twee tunnelbuizen en totaal vier rijbanen.

De bouw vergde de nodige fasering om ervoor te zorgen dat de trams en het wegverkeer konden blijven rijden tijdens de bouwwerkzaamheden. Als eerste is een overkluizing gemaakt voor de tramsporen over het tunneltracé. Terwijl het verkeer gebruikmaakte van de bestaande tunnel, is aan de zuidzijde hiervan een nieuwe tunnel gebouwd. Toen deze klaar was, is het verkeer hier doorheen geleid en is de bestaande tunnel gesloopt en vervangen door een nieuwe. Vanuit de zuidelijke tunnelbuis loopt er een ondergrondse verbindingsweg naar de Kruispleingarage en de Schouwburgpleingarage.

Kruispleingarage

De Kruispleingarage, de diepste parkeergarage van Nederland, is eind 2013 opgeleverd. Het diepste punt van deze garage ligt op twintig meter beneden NAP. De parkeergarage ligt tegenover Rotterdam Centraal, is 150 meter lang, ruim 30 breed en telt vijf verdiepingen. Er kunnen 760 auto’s in. Het garage is ontworpen door gemeentearchitect Maarten Struijs, die ook de fietsenstalling en het metrostation onder Rotterdam Centraal ontwierp.

In het dak van de Kruispleingarage is een waterberging gebouwd om bij hevige buien water uit de Westersingel tijdelijk op te vangen. Stijgt het water in deze singel meer dan tien centimeter, dan stroomt een deel van het water de berging in. Voor de waterberging is het zogeheten watershellsysteem gebruikt. Dit systeem bestaat uit lichtgewicht koepelvormige elementen waarop een betonvloer wordt gestort. De elementen worden gedragen door kunststof poten die ervoor zorgen dat het gewicht van de vloer en de grond op de waterberging gelijkmatig wordt doorgegeven naar het dak van de parkeergarage.

De Kruispleingarage is bereikbaar vanuit de Weenatunnel. In deze tunnel is een afslag die toegang geeft tot een lange ondergrondse straat met aan het einde een rotonde. Via deze rotonde kunnen auto’s de Kruispleingarage in en ook de verderop gelegen Schouwburgpleingarage. Bovenop de garage ligt het autoluwe Kruisplein. Dit plein is als verbinding tussen binnenstad en station één van de belangrijkste pleinen van de stad.

Het KPT kan van start

Heeft u kennisvragen over tunnelveiligheid? Binnenkort staan Roel Scholten, Ron Beij en Leen van Gelder klaar om deze te beantwoorden. Zij vormen samen het nieuwe Kennisplatform Tunnelveiligheid, dat de kennisfunctie van de opgeheven Commissie Tunnelveiligheid gaat invullen.

28 oktober 2013

Met de aanstelling van Roel Scholten als coördinator, Ron Beij als expert veiligheidsorganisatie/hulpverlening en Leen van Gelder als expert TTI/civiele bouw begint het Kennisplatform Tunnelveiligheid (KPT) nu echt vorm te krijgen. Het KPT is een gevolg van de wijziging in de tunnelwet die per 1 juli jl. in werking is getreden. Hiermee werd de Commissie Tunnelveiligheid opgeheven: de adviestaak is ondergebracht bij de veiligheidsbeambte en het ministerie van IenM vroeg het COB het KPT in te richten voor de kennistaak.

De mensen van het KPT

Hoe het KPT de kennistaak precies gaat invullen, is nog aan de nieuw aangestelde coördinator en experts om te bepalen. Daarom willen we de heren hierbij graag aan u voorstellen:

Roel Scholten, coördinator

‎Als directeur en consultant bij NedMobiel heeft Roel veel kennis, ervaring en gevoel opgedaan met en voor de diverse actoren die bij een veilige tunnel betrokken zijn, zoals aannemers, tunnelbeheerders, veiligheidsbeambten, beleidsmakers, hulpdiensten en bevoegd gezag. “Ik heb ervaring in zowel de publieke als de private sector en vind het leuk om deze werelden bij elkaar te brengen en goed op elkaar aan te laten sluiten”, aldus Roel.

Hij kent de taal van de politicus én die van de projectmanager, waardoor hij goed kan inschatten wat effecten van beleid zijn in de praktijk, maar ook met welk beleid praktijkvragen kunnen worden beantwoord. Roel: “Ik denk van nature in gezamenlijke kansen en belangen en het geeft me energie om partijen en mensen binnen (en buiten) mijn netwerk in de tunnelwereld aan elkaar te koppelen. De functie van Coördinator bij het Kennisplatform Tunnelveiligheid is hier bij uitstek op gericht.”

Ron Beij, expert veiligheidsorganisator/hulpverlening

Na een studie Moleculaire Wetenschappen heeft Ron Beij de Brandweeracademie afgerond; inmiddels is hij bijna twintig jaar werkzaam bij Brandweer Amsterdam. Ron: “In die twintig jaar heb ik kennis gemaakt met alle aspecten van de brandweer, crisismanagement en hulpverlening. Mijn oorspronkelijke vakgebied is gevaarlijke stoffen, maar ik ben ook actief op de terreinen van (multidisciplinaire) planvorming, Opleiden Trainen en Oefenen (OTO) en risicobeheersing.”

“Ik ben altijd nieuwsgierig naar de oorzaak van gebeurtenissen. In mijn zoektocht naar antwoorden heb ik gemerkt dat er veel kennis is bij tunnelbeheerders, ingenieursbureaus, kennisinstituten en hulpdiensten, maar dat deze werelden zo ver uit elkaar liggen dat er nauwelijks uitwisseling van deze kennis plaats vind”, vertelt Ron. De functie bij het KPT spreekt hem daarom erg aan: “Omdat het KPT onafhankelijk is en zich midden in het kennisdomein positioneert, verwacht ik dat we een gezamenlijk belang hebben om op objectieve basis kennis met elkaar te delen en wellicht te gaan ontwikkelen. Het lijkt mij erg leuk om mede de brug te kunnen gaan slaan tussen die verschillende werelden.”

Leen van Gelder, expert TTI/civiele bouw

“Sinds 1998 ben ik betrokken bij nationale- en internationale infrastructurele projecten en bij de ontwikkeling van verkeersbeheersing en bedienruimten en -systemen voor de Nederlandse verkeerscentrales”, zegt Leen van Gelder, consultant bij Soltegro. Leen heeft zijn ervaring zowel opgebouwd bij de markt (ingenieursbureaus) als bij de overheid (Rijkswaterstaat). Zijn expertisegebieden zijn de centrale bediening (stedelijke, regionale- en verkeerscentrales), verkeerssystemen en technische installaties voor tunnels, bruggen en sluizen.

Leen heeft onder meer via werkgroepen van het COB en het expertnetwerk Veiligheid van NLingenieurs bijgedragen aan het ontwikkelen en verbreden van de kennis op het gebied van TTI. “Als coördinator TTI/Civiele bouw wil ik dit voortzetten door gezamenlijk een kennisplatform tot stand te brengen dat nationaal, maar zeker ook internationaal, de onafhankelijke vraagbaak is voor alle partijen die betrokken zijn bij de realisatie en exploitatie van tunnels. In mijn visie geldt dit zowel voor de specifieke systemen en installaties als bijbehorende processen.”

Zwemmen in een schuilkelder

De Finse hoofdstad Helsinki beschikt sinds 2010 over een integraal ondergronds masterplan. Het plan brengt de bestaande ondergrondse toepassingen in kaart en voorziet in reserveringen voor toekomstig gebruik. Volgens Ilkka Vähäaho, hoofd van de geotechnische divisie van Helsinki en voorzitter van de Finse tunnelassociatie, is het plan een onmisbaar hulpmiddel voor duurzame ontwikkeling van de stad en zijn ondergrond.

Vähäaho: “Het masterplan voor de ondergrond is bijvoorbeeld het fundament voor de bijdrage van de ondergrond aan een duurzaam en esthetisch acceptabel landschap en behoud van ontwikkelmogelijkheden voor toekomstige generaties. Zo speelt het masterplan een belangrijke rol in de ruimtelijke ordening.”

Het ondergrondse masterplan voor Helsinki brengt zowel de bestaande als toekomstige ondergrondse ruimten, tunnels en vitale ondergrondse onderlinge verbindingen in kaart. In het plan zijn reserveringen opgenomen voor nu nog onbekende toekomstige ondergrondse toepassingen. Op basis van uitgebreid geologisch onderzoek is bepaald welke plekken in de ondergrond geschikt zijn. Daarbij is vooral gekeken welke nog niet benutte ondergrondse capaciteit in de toekomst een bijdrage kan leveren aan het verminderen van de druk op het stadscentrum. Anders dan in Nederland, waar de meeste ondergrondse bouwwerken ‘stand-alone’ zijn, ontwikkelt de ondergrond van Helsinki zich door het verbinden van bestaande en nieuwe ondergrondse toepassingen steeds meer tot een aaneengesloten ondergrondse stad.

De integrale aanpak biedt extra voordelen boven op die van het sec ondergronds gaan. Er is sprake van multifunctioneel ondergronds ruimtegebruik, zoals bij het ondergrondse zwembad in Itäkeskus, dat in tijden van nood kan worden omgevormd tot schuilkelder. Een datacenter onder een kathedraal wordt via een ondergronds buizenstelsel gekoeld met zeewater. De restwarmte gaat – ook weer ondergronds – naar de stadsverwarming.

Er zijn grote voordelen verbonden aan multifunctionele leidingentunnels. Ilkka Vähäaho geeft aan dat het masterplan ook een bijdrage levert aan een betrouwbare energievoorziening en optimalisatie van energie-opwekking. Kosten kunnen worden gedeeld door meerdere gebruikers. Bovengronds ontstaat ruimte voor nieuwe initiatieven, en het uiterlijk en imago van de stad worden verbeterd. Onderhoud is eenvoudiger en goedkoper en de impact van werkzaamheden aan ondergrondse leidingen op het dagelijks leven bovengronds is beperkt. Bovengronds komt ruimte vrij voor andere doeleinden.

Lange historie

Helsinki heeft een lange historie van ondergronds bouwen. De stad kent nu al meer dan vierhonderd ondergrondse bouwwerken, zestig kilometer tunnels voor technisch onderhoud en tweehonderd kilometer multifunctionele leidingentunnels voor verwarming, koeling, elektriciteit en water. De watervoorziening van de stad is gegarandeerd door middel van een honderd kilometer lange ondergrondse tunnel die in de periode 1972-1982 werd gerealiseerd tussen Lake Päijanne en Helsinki.

Naast voor de hand liggende toepassingen als tunnels, parkeergarages en multifunctionele leidingentunnels voor onder andere stadsverwarming kent Helsinki ook tal van andere toepassingen, zoals muziekcentrum en een zwembad. Ook het bedrijfsleven gaat ondergronds, onder andere met opslag of het eerder genoemde ondergrondse datacenter.

In het masterplan is rekening gehouden met tweehonderd reserveringen voor ondergronds gebruik en nog eens veertig reserveringen zonder vooraf bepaalde bestemming. De gemiddelde oppervlakte van die reservering is dertig hectare, optellend tot een totaal van veertien honderd hectare, ofwel 6,4% van de oppervlakte van Helsinki. In 2011 werd berekend dat er voor elke honderd vierkante meter bovengrondse ruimte een vierkante meter ondergrondse ruimte werd benut. De huidige reserveringen vertegenwoordigen dus nog een enorm ondergronds potentieel.

Bovengrondse kwaliteit

Uitgangspunt is dat wat niet bovengronds hoeft, net zo goed ondergronds kan. Burgemeester Jussi Pajunen daarover in een documentaire van CNN: “Functies die niet gezien hoeven te worden, stoppen we onder de grond. Het is relatief goedkoop, dus waarom zou je er geen gebruik van maken.” De kwaliteit van de bovengrondse ruimte blijkt in veel gevallen de belangrijkste drijfveer. Ilkka Vähäaho: “Niet-Finse deskundigen beweren wel dat de gunstige eigenschappen van het bedrockgesteente en de zeer strenge winterklimatologische omstandigheden de belangrijkste drijfveren voor deze ontwikkeling zijn geweest. Maar er zijn belangrijker argumenten. Finnen hebben een sterke behoefte aan open ruimten, zelfs in de stadscentra, en Helsinki is klein. Het is qua inwoners de grootste stad van Finland, maar behoort qua oppervlakte tot de kleinste.”

Zero-land-use-thinking

Helsinki kent al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw een toewijzingsbeleid voor ondergronds ruimtegebruik. Begin deze eeuw ontstond het idee voor een integraal ondergronds masterplan. De eerste voorbereidingen startten in 2004. De gemeenteraad van Helsinki keurde het masterplan in december 2010 goed. Ilkka Vähäaho noemt het een voorbeeld van ‘zero-land-use-thinking’. Met andere woorden, het uitgangspunt dat nieuwe functies in de stad niet tot extra bovengronds ruimtebeslag mogen leiden.

Hij illustreert dat met een doorsnede van het Katri Vala Park (zie figuur hiernaast). Daar werden sinds de jaren vijftig ondergronds achtereenvolgens opslagruimten, een multifunctionele leidingentunnel, een tunnel voor gezuiverd afvalwater en een warmtepompstation gerealiseerd. In het masterplan is onder dezelfde locatie ook nog ruimte gereserveerd voor toekomstig ondergronds gebruik. Het park is in al die tijd onaangetast gebleven.

 

 

Geotechniek voor Ondergrondse Ruimteontwikkeling

Voor het in kaart brengen van geschikte locaties voor toekomstig ondergronds gebruik heeft de geotechnische dienst van Ilkka Vähäaho uitgebreid onderzoek gedaan. Er is onderzoek gedaan naar locaties waar de mogelijk grote aaneengesloten ruimten kunnen worden gerealiseerd. Daarvoor werd een model ontwikkeld op basis van een standaardruimte van 12x50x150 meter (hxbxl). Met behulp van (hoogte)kaarten en boringen zijn de reeds benutte ondergrond en zwakke zones in kaart gebracht.

Het bedrockgesteente ligt in Helsinki niet ver onder het maaiveld. Dat betekent dat er veel goede, veilige locaties zijn voor aanleg van ondergrondse bouwwerken en installaties. Het onderzoek maakte zichtbaar dat er buiten het centrum vijfenvijftig locaties zijn waar in de buurt van verkeersknooppunten redelijk grootschalige ondergrondse voorzieningen gerealiseerd kunnen worden. Deze plekken zijn gemarkeerd als mogelijke toekomstige toegangen tot ondergrondse bouwwerken en infrastructuur.

Ambities
In Finland wordt ook buiten de hoofdstad gekeken naar de mogelijkheden die de ondergrond biedt. Ilkka Vähäaho noemt de steden Tampere, de derde stad van het land, en Oulu als voorbeelden. En er wordt serieus gekeken naar de haalbaarheid van een tachtig kilometer lange onderzeese tunnel tussen Helsinki en de Estse hoofdstad Tallinn, die dan samen zouden moeten uitgroeien tot de tweelingstad ‘Talsinki’, met de potentie om te gaan concurreren met steden als Stockholm en Kopenhagen.

Dit was de Onderbreking Tunnels en veiligheid

Bekijk een ander koffietafelboek: