De Kennisbingo heeft tot doel het basiskennisniveau van medewerkers in tunnelprojecten te verhogen, begripsvorming te verbeteren en daarmee spraakverwarring te voorkomen. Hierdoor kunnen tunnelprofessionals sneller en efficiënter worden ingezet en beter samenwerken doordat ze elkaar beter begrijpen en elkaars belangen zien.

De Kennisbingo richt zich op professionals die vaak binnen hun eigen vakgebied gevraagd zijn deel te nemen, maar mogelijk de hele context van de renovatie minder goed overzien. Van hen wordt wel verwacht dat ze in staat zijn om te overzien wat de belangen zijn, ook van collega’s in andere disciplines. In onderlinge samenwerking is iedereen gebaat bij het beschikken over voldoende basiskennis op een aantal specifieke kennisthema’s. De Kennisbingo stelt leermiddelen beschikbaar, waarmee deze specifieke basiskennis in technische, maar ook niet-technische werkdisciplines kan worden opgedaan.

Planning

De Kennisbingo is in ontwikkeling. Het plan van aanpak is gereed en momenteel (mei 2024) wordt gewerkt aan de realisatie van module 5 (Renovatiemethoden) in samenspraak met mensen uit de praktijk, IT-specialisten en onderwijskundigen. De bedoeling is om eerst deze module af te maken, deze te lanceren, om vervolgens door te gaan met de overige elf modules. Lancering van de eerste werkende module staat gepland voor 30 september 2024. Deze kan dan ook als voorbeeld en inspiratie dienen voor de overige modules. 

Aanleiding

Uit een verkenning van het COB blijkt dat er in de komende tien jaar meer dan twintig tunnels ingrijpend gerenoveerd moeten worden. Daarnaast moeten bestaande tunnels ook onderhouden blijven. Vele honderden FTE’s werk. In het COB-tunnelprogramma wordt actief gewerkt aan kennisontwikkeling en kennisdeling. Ontwikkelde kennis wordt verzameld in onder meer de groeiboeken Assetmanagement en Renoveren. Om alle in die groeiboeken opgenomen kennis, actief aan de man te brengen is de Kennisbingo bedacht.

In de Kennisbingo kunnen cursisten op eigen gelegenheid modules volgen. Vanuit een project kan deze Kennisbingo bijvoorbeeld ook ingezet worden als leerprogramma, waarbij een (nieuwe) medewerker geacht wordt binnen x tijd ‘de bingokaart vol te krijgen’. Personen die de Kennisbingo hebben afgerond, hebben een beter idee van de complexiteit van een tunnelrenovatie, zijn (sneller) in staat hun steentje bij te dragen en zijn zich bewust van wat ze nog niet weten.

Voor wie

De Kennisbingo richt zicht op betrokkenen bij tenders, renovaties of onderhoud in bijvoorbeeld projectteams, ingenieursbureaus, aannemers of management. En dan primair op de professionals die vanwege hun eigen vakgebied gevraagd zijn hun bijdrage te leveren, maar niet noodzakelijkerwijze ook de complexiteit van een tunnelproject overzien. Bijvoorbeeld een startende technisch adviseur. Hij heeft voldoende kennis en kunde op het gebied van installaties, maar beschikt niet over basiskennis ten aanzien van omgevingsprocessen. 

Secundair kan de Kennisbingo ook ingezet worden om mensen die niet dagdagelijks betrokken bij het project, maar vanuit hun professie wel te maken krijgen met tunnels en tunnelprojecten. Deze doelgroep zou geholpen kunnen worden met enige basiskennis zonder dat er van hen verwacht hoeft te worden de materie te doorgronden. Bijvoorbeeld aan management en beleidsmedewerkers. 

De Kennisbingo wil ook een toegangspoort zijn voor verdere persoonlijke ontwikkeling. Na het doorlopen van de bingo zijn deelnemers bekend met de basis en kunnen bepalen waarin ze zich verder willen ontwikkelen.

Lesmateriaal

De modules van de Kennisbingo bestaan voor een groot deel uit zelfstudie door middel van het doorlopen van e-learnings, lezen van cursusmateriaal of bijwonen van een presentatie of workshop. De studiebelasting is maximaal twee uur of vier uur leeswerk per module. Bij het afronden van een module kan aan de hand van de resultaten van de vragenlijst een ‘stempel’ gehaald worden bij een vertegenwoordiger van de Kennisbingo bij het COB of uit het projectteam. 

Er wordt zo veel mogelijk gebruik gemaakt van bestaand lesmateriaal, dat beschikbaar wordt gesteld door de branche. Heeft u lesmateriaal op een van de kennisblokken beschikbaar en/of heeft u vakbekwame mensen die als docent modules inhoudelijk kunnen begeleiden of onderwijzen? Aarzel dan niet om deze kennis te delen, zodat de Kennisbingo zo volledig mogelijk wordt! Input kunt u bespreken en/of aanleveren bij Caro Rietman via caro.rietman@cob.nl

De modules in het kort

Module 1 Introductie in tunnels
Doel: Een gelijkvormig beeld vormen van tunnels, introductie van een algemeen beeld, introductie van een aantal begrippen. Aandachtspunten zijn onder meer het belang van tunnels en de rol van de tunnel in de mobiliteit. 

Module 2 Tunnelveiligheid 
Doel: Introductie in tunnelveiligheid als onderdeel van integrale veiligheid. Aandachtspunt is onder meer zelfredzaamheid.

Module 3 Werken in een tunnel en arbeidsveiligheid  
Doel: Introductie in arbeidsveiligheid in relatie tot werken in een tunnelomgeving. Aandachtspunten zijn onder meer de Arbowet, specifieke risico’s voor werken in en om de tunnel, waarop moet je letten bij het schrijven van contacten, BTO-keuzes en belang van een veiligheidsplan.

Module 4 Renoveren kun je leren
Doel: Betrokkenen inzicht geven in specifieke kenmerken van een tunnelrenovatie. Aandachtpunten zijn onder meer de verschillen tussen renoveren en nieuwbouw, aspecten als planning en betrouwbaar afsluiten, druk op veiligheid, beschikbaarheid van vakbekwame mensen. 

Module 5 Renovatiemethoden 
Doel: Inzicht geven in het werk dat bij een renovatie gedaan moet worden en op welke manier dat zou kunnen. Aandachtspunten zijn onder meer de afwegingen om te komen tot een passende ombouw en hoe dan verder en welke renovatievarianten er zijn. 

Module 6 Duurzaamheid 
Doel: Bewust worden van de huidige rol van de tunnel. Hoe duurzaam zijn ze eigenlijk en wat kan ik doen om een duurzame tunnel te realiseren? Aandachtspunten zijn onder meer energieverbruik van tunnels, mogelijke complicaties energietransitie, materiaalverbruik van een tunnel en de tunnel in de omgeving.

Module 7 Civiele techniek 
Doel: Inzicht geven in bouwtechnieken van een tunnel. Aandachtspunten zijn onder meer de raakvlakken tussen tunnel, tunnelinstallaties en gebruik, soorten tunnels, deformatie en bodem. 

Module 8 Tunneltechnische installaties
Doel: Inzicht geven in het aantal installaties, wat ze doen en hoe ze ingezet worden. Aandachtspunten zijn onder meer faaldefinities, hoe te vervangen in een renovatie en raakvlakken met civiel. 

Module 9: Uniformeren en standaardiseren
Doel: Tunnels zijn nu nog divers opgebouwd. Waarom is dat niet handig en wat kan een project daar aan doen? Hoe kan uniformeren helpen problemen als ombouwtijd of schaarste aan arbeidscapaciteit te beperken? 

Module 10: Testen en testmanagement
Doel: Naast allerlei processen die lopen op aantoonbaarheid (V&V), speelt er ook het nodige op het gebied van testen. Wat is testen en hoe bouwen we dat gestructureerd op? Wat is een FAT, iFAT, SAT, iSAT, SiT-techniek, SIT-operationeel, wat doet het, hoe organiseer je het? Waar speelt het een rol in het traject openstellingvergunning? 

Module 11: Assetmanagement 
Doel: Het renoveren van een tunnel heeft consequenties voor de omgeving. Los van vergunningen en bevoegde gezagen, zijn er ook veel gebruikers van de tunnel die last gaan krijgen van een afsluiting. Welke zaken spelen er zoal en hoe gaat een project daarmee om? Wie zijn de stakeholders en wat zijn hun belangen? Maar ook omgeving en omgevingsmanagement en verkeer en mobiliteit komen aan de orde. 

Module 12: Fysieke omgeving en stakeholders 
Doel: Een tunnel bouwen of renoveren is één ding, maar hoe kan je hem vervolgens onderhouden? Wat kan een realisatieproject doen om de instandhouding te verbeteren? Aandachtspunten in deze module zijn onder meer areaalgegevens, weten wat je nodig hebt voor beheerders, levencyclusdenken. 

Nr.

Omschrijving

Verwachte opleverdatum

1

9 werkende basismodules. 

Q4 2024

Kernteam 

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Karin de Haas, rol: Programmaleider
Arjan Tromp, rol: Coordinator
Marije Nieuwenhuizen, rol: Adviseur

DON Bureau -

Locatie: Bergen Op Zoom, Prins Bernhardlaan 64
Hans Janssens, rol: Lid kernteam
Niels Veen Creative Projects Chi2 Solutions

Niels Veen Creative Projects Chi2 Solutions -

Locatie: Breda, Marialaan 2
Niels Veen, rol: Adviseur

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid -

Locatie: Rhoon, Groene Kruisweg 401
Johan Naber, rol: Projectleider

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Rhoon, Groene Kruisweg 401
Roel Jonkman, rol: Lid kernteam
Brechtje van Driel, rol: Adviseur

Klankbordgroep 

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Karin de Haas, rol: Programmaleider
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Cindy Peek, rol: Begeleider/Facilitator

Covalent B.V. -

Locatie: Amersfoort, Displayweg 3
Bob de Vos, rol: Lid

Elumint B.V. -

Locatie: Zoetermeer, Lenastroom 3
Harry de Haan, rol: Lid

Infra Kompas B.V. -

Locatie: Tiel, Prof. Einthovenlaan 9
Arjan Tromp, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud -

Locatie: Haarlem, Surinamepad 90
Willem Hijmans, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud - Rijkswaterstaat Zuid-Holland

Locatie: Haarlem, Surinamepad 90
Johan Naber, rol: Projectleider

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Haarlem, Surinamepad 90
Gioffry Maduro, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Haarlem, Surinamepad 90
Patrick Pieters, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Haarlem, Surinamepad 90
Stephan van der Horst, rol: Lid

Rijkswaterstaat PPO Programma's, Projecten en Onderhoud - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Haarlem, Surinamepad 90
Margreet Bakker, rol: Lid

Tunnel Engineering Consultants -

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 No 35
Maaike Helthuis, rol: Lid

Van Holland Consultancy -

Locatie: Halfweg, Suikersilo-West 39
Bram ten Klei, rol: Lid
VDES

VDES -

Locatie: Oostvoorne, Molendijk 15
Willem van Dongen, rol: Lid

Witteveen+Bos Raadgevende Ingenieurs -

Locatie: Amsterdam, Hoogoorddreef 15
Remi van Berkum, rol: Lid