In de komende tien jaar moeten meer dan dertig tunnels worden gerenoveerd. Binnen de ontwikkellijn Civiel anders (ver)bouwen van het COB-tunnelprogramma wordt onderzocht hoe die renovaties met minder hinder en meer waarde op civieltechnisch vlak uitgevoerd kunnen worden.

Voorspelbaar onderhoud uitvoeren is nog toekomstmuziek. Datzelfde geldt voor het betrouwbaar vaststellen van de daadwerkelijke scope van een tunnelrenovatie. Er zijn kennishiaten op civieltechnisch gebied, die alleen verkleind kunnen worden door gezamenlijk een proces van snelle kennisontwikkeling te organiseren. Dat meer dan dertig tunnels in Nederland en België voor 2030 gerenoveerd moeten zijn, biedt een uniek momentum om samen over projecten heen te leren en kennis te delen. Deze enorme opgave biedt de gelegenheid het benodigde onderzoek tunnel voor tunnel in kleine stukjes op te knippen, de resultaten mee te nemen en praktijkervaring stapsgewijs uit te bouwen. De belangrijkste kennishiaten zijn op deze manier naar verwachting voor 2030 op te lossen.

Hiertoe dient de ontwikkellijn Civiel anders (ver)bouwen. In deze lijn worden allereerst te renoveren tunnels geanalyseerd en (kennis)hiaten in data opgespoord. Dit gebeurt in de structural health analyse, die bij zo’n twintig tunnel wordt uitgevoerd. Met behulp van de civieltechnische commissies wordt bruikbare data verzameld, ontsloten, geïnterpreteerd en geborgd. Deze borging vindt plaats in een instrumentarium. De informatie uit dit kennisborgingsysteem kan worden gebruikt door wetenschappelijke studenten in hun civieltechnisch afstudeer- of promotieonderzoek. Zo ontstaan wetenschappelijke inbedding. 

Evenementen

Kennisdag civieltechnisch renoveren

Op 30 maart 2023 organiseert het COB de Kennisdag civieltechnisch renoveren. Civieltechnische experts stemmen deze dag samenhang af van onderzoeksprojecten in de ontwikkellijn Civiel van het tunnelprogramma.

 

Lopende projecten

Structural health analysis (SHA)

Een SHA is een traject met kennisworkshops en (praktijk)onderzoeken om de tunnelbeheerder inzicht te geven in de civieltechnische staat van zijn tunnel.

Stuurgroep Civiel

De stuurgroep borgt de samenhang en de kwaliteit van de onderzoeken naar constructieve faalmechanismen. Daarnaast zorgt de stuurgroep voor verbinding met wetenschappelijke programma’s.

Commissie Voegen

Doel van deze commissie is het begrijpen van de faalmechanismen van een specifiek civiel onderdeel van tunnels, namelijk voegen. Er is een expertteam samengesteld dat tunnelprojecten en andere betrokkenen adviseert over de uit te voeren inspecties, beheersmaatregelen, etc.

Commissie Deformatie

Hoe gedraagt de constructie en de bodem eronder zich, wat zijn de bijbehorende faalmechanismen en welke beheersmaatregelen zijn nodig en effectief? Deze subcommissie verzorgt de begeleiding en interpretatie van praktijkonderzoek en de veralgemenisering en advisering rondom deze opgave.

Commissie Degradatie

Deze subcommissie richt zich op onderwerpen zoals corrosie van wapening en de brandwerendheid van materialen. Bij oudere tunnels kan degradatie leiden tot lekkage en de aantasting van de integriteit van de constructie als geheel.

Begeleidingscommissie instrumentarium

 Het doel is om de data die voortkomt uit monitoring samen te brengen in een centraal systeem, zodat er nieuwe inzichten ontstaan. Een begeleidingscommissie vanuit het COB-netwerk ziet erop toe dat een dergelijk instrumentarium voldoet aan de wensen van, en praktisch toepasbaar is voor beheerders, ingenieursbureaus en aannemers.

 

Wetenschappelijke inbedding 

De informatie uit het kennisborgingsysteem Knowledge Retainment System kan door wetenschappelijke studenten worden gebruikt in hun civieltechnisch afstudeer- of promotieonderzoek.

Afgeronde projecten

Expertteam Civiel-TTI

Dit expertteam richt zich op betere afstemming tussen civiele techniek en installatietechniek. Het team brengt onder meer kennis en ervaring in bij de Structural health analysis (SHA’s).

Ken je tunnel

Als we de tunnel niet kennen, weten we niet hoe of wat we moeten inspecteren en waarop we beheer- en onderhoudsparameters moeten afstellen. Daarom is er een handreiking opgesteld waarmee tunnelbeheerders hun eigen handboek tunnel(s) kunnen maken.

Risico’s in kaart

Op basis van de ervaringen die zijn (en worden) opgedaan bij renovatieprojecten en op basis van de lessen vanuit het nieuwe inspectieprogramma van Rijkswaterstaat is het COB-netwerk gekomen tot een risicochecklist voor tunnelrenovatie en beheer en onderhoud.

Hinderarm renoveren

Het COB-netwerk heeft een blauwdruk of afwegingskader voor scenario’s ontwikkeld om tunnelrenovaties te kunnen uitvoeren met minimale hinder en maximale beschikbaarheid, tegen aanvaardbare kosten.