Expeditie circulaire tunnels

Circulariteit is noodzaak, maar hoe werk je circulair in de aanleg van tunnels? Die bouw je immers niet elke dag. Een mooie stap richting een circulaire tunnelsector kan gezet worden met een depot voor tweedehands tunneltechnische onderdelen. Het COB-netwerk onderzoekt de haalbaarheid en invulling hiervan.

Zelden worden elektrotechnische en werktuigbouwkundige onderdelen die vrijkomen bij infrastructurele projecten, voor andere projecten en bedrijven beschikbaar gesteld. Dit is jammer, want veel onderdelen hebben nog een waardevolle restlevensduur. Bovendien is er veel maatschappelijke discussie rondom materiaalgebruik en hebben veel opdrachtgevers en de sector zelf de wens om concrete invulling te geven aan het thema circulariteit. Verschillende bedrijven maken intern wel gebruik van tweedehands onderdelen, wat aangeeft dat de behoefte er wel is. Het COB-netwerk doet daarom onderzoek naar de opzet van een sectorbreed depot of (digitale) hub voor tweedehands tunneltechnische onderdelen.

Het hergebruiken van onderdelen is een belangrijk aspect van circulair werken. Nederland wil in 2050 een volledig circulaire economie zijn. Rijkswaterstaat wil al in 2030 circulair werken. De circulaire economie is een economisch systeem van gesloten kringlopen waarin grondstoffen, onderdelen en producten hun waarde zo min mogelijk verliezen, hernieuwbare energiebronnen worden gebruikt en systeemdenken centraal staat. Een hub voor technische onderdelen zou hieraan een grote bijdrage leveren.

Deelprojecten

Dit COB-onderzoek kent drie deelprojecten:

    1. Inzichtelijk maken wat er bij renovatieprojecten beschikbaar komt en hoe partijen daarop kunnen anticiperen. Het beoogde doel is het opleveren van ‘oogstkaarten’ van vijf aankomende tunnelrenovatieprojecten.
    2. Samen met Techniek Nederland wordt ervaring opgedaan met het hergebruik van geoogste (tunnel)technische installaties. Hier is het doel om materiaalpaspoorten van de geoogste producten op te leveren, evenals geleerde lessen en aanbevelingen. Ook wordt er gewerkt aan de opzet van een digitaal deelplatform.
    3. In een derde deelproject wordt een eerste opzet gemaakt van een businesscase inclusief juridische consequenties en contractuele vraagstukken. Alles bij elkaar resulteert in een leerdocument en een actieplan ‘Circulariteit tunnels 2022-2025’.

>> Lees het plan van aanpak (pdf, 750 KB)

Bijeenkomsten

Eerste intervisiesessie

Op donderdag 9 september 2021 heeft de eerste (digitale) intervisiesessie van het project Expeditie circulaire tunnels plaatsgevonden. Na de succesvolle startbijeenkomst op donderdag 20 mei jl. zijn drie projectteams (oogstkaarten, hergebruik oogst en businesscase), waarin de ketenpartners vertegenwoordigd zijn, aan de slag gegaan.

Inhoud bijeenkomst
Deze bijeenkomst is gericht op kruisbestuiving van de drie deelprojecten:
– Delen: de projectteams delen de stand van zaken op dat moment. Ook presenteren zij een vooruitblik met het oog op circulair werken in 2030: Hoever zijn we dan? Stip op de horizon?
– Leren: hoe gaat het oogsten en hergebruiken nu? Met behulp van onderzoeksvragen wordt gestart met het creëren van inzicht in wat er moet gebeuren tot 2030.
– Focus: er worden tevens acties geformuleerd voor de volgende periode. In november treffen de drie projectteams elkaar weer.

>> Bekijk de agenda (pdf, 291 kb)

Startbijeenkomst Expeditie circulaire tunnels

Op donderdag 20 mei 2021 is het project officieel afgetrapt. Mensen waarvan het kernteam verwacht dat zij een relevante bijdrage kunnen leveren en bereid zijn om open transparant kennis op te doen en te delen, waren voor deze bijeenkomst uitgenodigd. Het doel is om drie deelprojecten (oogstkaarten, hergebruik oogst en businesscase) te starten.

Inhoud bijeenkomst
Tijdens de bijeenkomst is voor elk deelproject een team gevormd, waarin minimaal de opdrachtnemer, de leverancier en de opdrachtgever zijn vertegenwoordigd. Deelnemers dienen actief te zijn binnen de bestaande installatieketen of juist daarbuiten, zoals studenten. Partijen buiten de bestaande installatieketen zijn de ‘vrije geesten’ die andere perspectieven inbrengen en daarmee innovatie aanwakkeren.

>> Bekijk agenda (pdf, 135 KB)
>> Bekijk presentatie (pdf, 2 MB)
>> Kijk terug op YouTube

Tunneldag 2021

Peiling

Als eerste stap is in 2020 onder het netwerk een enquête uitgezet om de behoefte en interesse te peilen. De resultaten laten zien dat de sector overwegend positief aankijkt tegen een depot voor tunneltechnische onderdelen. Er zijn echter ook belemmeringen genoemd. Op de (digitale) bijeenkomst van het platform Duurzaamheid op 12 juni 2020 zijn de enquêteresultaten gepresenteerd en is nader ingegaan op de belemmeringen. Hieruit zijn handvatten voortgekomen voor het verdere traject.